ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಗಜಾಶ್ವಾರೋಹಣಂ ಸ್ವಪ್ನೇ ಶುಭಂ ಶುಕ್ಲಾಂಶುಕಾದಿಕಂ । ತೈಲಾಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಕಂ ಹೀನಂ ಹೋಮೋ ಘೋರೇಣ ಶಾನ್ತಯೇ

ಆನೆ ಅಥವಾ ಕುದುರೆ ಏರುವ ಕನಸು, ಶುಭವಾದ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ, ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚದೆ ಇರುವುದು—ಇವುಗಳು ಅಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಭಯಾನಕವಾದ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ನಿತ್ಯಕರ್ಮ್ಮದ್ವಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಮಖಮಣ್ಡಪಂ। ಸ್ವಾಚಾನ್ತೋ ನಿತ್ಯವತ್ ಕರ್ಮ್ಮ ಕುರ್ಯಾನ್ನೈಮಿತ್ತಿಕೇ ವಿಧೌ

ದಿನದ ಎರಡು ನಿಯಮಿತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಯಜ್ಞಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು, ನಿಯಮಿತ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಬೇಕು.

ತತಃ ಸಂಶೋಧ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಂ ಶಿವಹಸ್ತಂ ತಥಾತ್ಮನಿ। ವಿನ್ಯಸ್ಯ ಕುಮ್ಭಗಂ ಪ್ರಾಚ್ಚರ್ಯ ಇನ್ದ್ರಾದೀನಾಮನುಕ್ರಮಾತ್

ನಂತರ ತಾನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಶಿವನ ಕೈಯನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಕುಂಭವನ್ನು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿಸಿ, ಇಂದ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಮಣ್ಡಲೋ ಸ್ಥಣ್ಡಿಲೇ ವಾಽಪಿ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಶಿವಾರ್ಚ್ಚನಂ। ತರ್ಪಣಂ ಪೂಜನಂ ವಹ್ನೇಃ ಪೂರ್ಣಾನ್ತಂ ಮನ್ತ್ರತರ್ಪಣಂ

ಮಂಡಲದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಸ್ತಂಡಿಲಲ್ಲೋ ಶಿವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ತರ್ಪಣ, ಅಗ್ನಿಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರತರ್ಪಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ದುಃಸ್ವಪ್ನದೋಷಮೋಷಾಯ ಶಸ್ತ್ರೇಣಾಷ್ಟಾಧಿಕಂ ಶತಂ। ಹುತ್ವಾ ಹೂಂ ಸಮ್ಪುಟೇನೈವ ವಿದಧ್ಯಾತ್ ಮನ್ತ್ರದೀಪನಂ

ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳ ದೋಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಶಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ನೂರು ಎಂಟು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಹೂಂ ಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಬೇಕು.

ಅನ್ತರ್ಬಲಿವಿಧಾನಞ್ಚ ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಣ್ಡಿಲಕುಮ್ಭಯೋಃ। ಕೃತ್ವಾ ಶಿಷ್ಯಪ್ರವೇಶಾಯ ಲಬ್ಧಾನುಜ್ಞೋ ಬಹಿರ್ವ್ರಜೇತ್

ಸ್ತಂಡಿಲ ಮತ್ತು ಕುಂಭದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಶಿಷ್ಯನ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ಸಮಯವತ್ತತ್ರ ಮಣ್ಡಲಾರೋಪಣಾದಿಕಂ। ಸಮ್ಪಾತಹೋಮಂ ತನ್ನಾಡೀರೂಪದರ್ಭಕರಾನುಗಂ

ಅಲ್ಲಿ, ವ್ರತದಂತೆ, ಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಗಳನ್ನು, ದರ್ಭಾ ನಾಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಪಾತಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ತತ್‌ಸನ್ನಿಧಾನಾಯ ತಿಸ್ರೋ ಹುತ್ವಾ ಮೂಲಾಣುನಾಽಽಹುತೀಃ। ಕುಮ್ಭಸ್ಥಂ ಶಿವಮಭ್ಯರ್ಚ್ಚ್ಯ ಪಾಶಸೂತ್ರಮುಪಾಹರೇತ್

ಅದನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಲು, ಮೂಲಾನುಸ್ವಾರದಿಂದ ಮೂರು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಕುಂಭದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಪಾಶಸೂತ್ರವನ್ನು ತರುವನು.

ಸ್ವದಕ್ಷಿಣೋರ್ಧ್ವಕಾಯಸ್ಯ ಶಿಷ್ಯಸ್ಯಾಭ್ಯರ್ಚ್ಚಿತಸ್ಯ ಚ। ತಚ್ಛಿಖಾಯಾಂ ನಿಬಧ್ನೀಯಾತ್ ಪಾದಾಙ್ಗುಷ್ಠಾವಲಮ್ಬಿತಂ

ಪೂಜಿಸಲಾದ ಶಿಷ್ಯನ ಬಲಭಾಗ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಶಿಖೆಗೆ ಪಾಶಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು; ಅದು ಪಾದದ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಇರಬೇಕು.

ತಂ ನಿವೇಶ್ಯ ನಿವೃತ್ತೇಸ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಮಾಲೋಕ್ಯ ಚೇತಸಾ। ಜ್ಞೇಯಾನಿ ಭುವನಾನ್ಯಸ್ಯಾಂ ಶತಮಷ್ಟಾಧಿಕಂ ತತಃ

ಆತನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನೊಳಗೆ ನೂರು ಎಂಟು ಲೋಕಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕಪಾಲೋಽಜಶ್ಚ ಬುದ್ಧಶ್ಚ ವಜ್ರದೇಹಃ ಪ್ರಮರ್ದ್ದನಃ । ವಿಭೂತಿರವ್ಯಯಃ ಶಾಸ್ತಾ ಪಿನಾಕೀ ತ್ರಿದಶಾಧಿಪಃ

ಅವನು ಕಪಾಲ, ಅಜ, ಬುದ್ಧ, ವಜ್ರದೇಹ, ಪ್ರಮರ್ಧನ, ವಿಭೂತಿ, ಅವ್ಯಯ, ಶಾಸ್ತಾ, ಪಿನಾಕಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ.

ಅಗ್ನೀ ರುದ್ರೋ ಹುತಾಶೀ ಚ ಪಿಙ್ಗಲಃ ಖಾದಕೋ ಹರಃ। ಜ್ವಲನೋ ದಹನೋ ಬಭ್ರುರ್ಭಸ್ಮಾನ್ತಕಕ್ಷಪಾನ್ತಕೌ

ಅವನು ಅಗ್ನಿ, ರುದ್ರ, ಹುತಾಶಿ, ಪಿಂಗಳ, ಖಾದಕ, ಹರ, ಜ್ವಲನ, ದಹನ, ಬಭ್ರು, ಭಸ್ಮಾಂತಕ ಮತ್ತು ಕ್ಷಪಾಂತಕ.

ಯಾಮ್ಯಮೃತ್ಯುಹರೋ ಧಾತಾ ವಿಧಾತಾ ಕಾರ್ಯ್ಯರಞ್ಜಕಃ। ಕಾಲೋ ಧರ್ಮ್ಮೇಽಪ್ಯಧರ್ಮಶ್ಚ ಸಂಯೋಕ್ತಾ ಚ ವಿಯೋಗಕಃ

ಅವನು ಯಾಮ್ಯಮೃತ್ಯುಹರ, ಧಾತಾ, ವಿಧಾತಾ, ಕಾರ್ಯರಂಜಕ, ಕಾಲ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ, ಜೊತೆಗೆ ಸೇರುವವನೂ, ಬೇರ್ಪಡುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ನೈರ್ಋತೋ ಮಾರಣೋ ಹನ್ತಾ ಕ್ರೂರದೃಷ್ಟಿರ್ಭಯಾನಕಃ। ಊರ್ದ್ಧ್ವಾಂಶಕೋ ವಿರೂಪಾಕ್ಷೋ ಧೂಮ್ರಲೋಹಿತದಂಷ್ಟ್ರವಾನ್

ಅವನು ನೈರೃತ, ಮಾರಣ, ಹಂತಾ, ಭಯಂಕರ ದೃಷ್ಟಿಯವನು, ಭಯಾನಕ, ಊರ್ಧ್ವಾಂಶಕ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಧೂಮದಂತೆ ಕೆಂಪು ಹಲ್ಲುಗಳವನು.

ಬಲಶ್ಚಾತಿಬಲಶ್ಚೈವ ಪಾಶಹಸ್ತೋ ಮಹಾಬಲಃ। ಶ್ವೇತಶ್ಚ ಜಯಭದ್ರಶ್ಚ ದೀರ್ಘಬಾಹುರ್ಜಲಾನ್ತಕಃ

ಅವನು ಬಲ, ಅತಿಬಲ, ಪಾಶಹಸ್ತ, ಮಹಾಬಲ, ಶ್ವೇತ, ಜಯಭದ್ರ, ದೀರ್ಘಬಾಹು ಮತ್ತು ಜಲಾಂತಕ.

ವಡವಾಸ್ಯಶ್ಚ ಭೀಮಶ್ಚ ದಶೈತೇ ವಾರುಣಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಶೀಘ್ರೋ ಲಘುರ್ವ್ವಾಯುವೇಗಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಃ ಕ್ಷಪಾನ್ತಕಃ

ಅವನು ವಡವಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಭೀಮ; ಈ ಹತ್ತು ಜನರನ್ನು ವಾರುಣರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಶೀಘ್ರ, ಲಘು, ವಾಯುವೇಗ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷಪಾಂತಕ.

ಪಞ್ಚಾನ್ತಕಃ ಪಞ್ಚಶಿಖಃ ಕಪರ್ದ್ದೀ ಮೇಘವಾಹನಃ। ಜಟಾಮುಕುಟಧಾರೀ ಚ ನಾನಾರತ್ನಧರಸ್ತಥಾ

ಅವನು ಪಂಚಾಂತಕ, ಪಂಚಶಿಖ, ಕಪರ್ಡಿ, ಮೇಘವಾಹನ, ಜಟಾಮುಕುಟಧಾರಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ನಿಧೀಶೋ ರೂಪವಾನ್ ಧನ್ಯೋ ಸೌಮ್ಯದೇಹಃ ಪ್ರಸಾದಕೃತ್। ಪ್ರಕಾಶೋಽಪ್ಯಥ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ಕಾಮರೂಪೋ ದಶೋತ್ತರೇ

ಅವನು ನಿಧೀಶ, ರೂಪವಂತ, ಧನ್ಯ, ಸೌಮ್ಯದೇಹ, ಪ್ರಸಾದಕೃತ್, ಪ್ರಕಾಶ, ಲಕ್ಷ್ಮೀವಂತ, ಕಾಮರೂಪಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಹೆಸರುಗಳವನು.

ವಿದ್ಯಾಧರೋ ಜ್ಞಾನಧರಃ ಸರ್ವಜ್ಞೋ ವೇದಪಾರಗಃ। ಮಾತೃವೃತ್ತಶ್ಚ ಪಿಙ್ಗಾಕ್ಷೋ ಭೂತಪಾಲೋ ಬಲಿಪ್ರಿಯಃ

ಅವನು ವಿದ್ಯಾಧರ, ಜ್ಞಾನಧರ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ವೇದಪಾರಗ, ತಾಯಿಯಂಥ ವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿದವನು, ಪಿಂಗಾಕ್ಷ, ಭೂತಪಾಲ, ಬಲಿಪ್ರಿಯ.

ಸರ್ವವಿದ್ಯಾವಿಧಾತಾ ಚ ಸುಖದುಃಖಹರಾ ದಶ। ಅನನ್ತಃ ಪಾಲಕೋ ಧೀರಃ ಪಾತಾಲಾಧಿಪತಿಸ್ತಥಾ

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಹತ್ತು ಹೆಸರುಗಳವನು, ಅನಂತ, ಪೋಷಕ, ಧೀರ ಮತ್ತು ಪಾತಾಳದ ಅಧಿಪತಿ.

ವೃಷೋ ವೃಷಧರೋ ವೀರ್ಯ್ಯೋ ಗ್ರಸನಃ ಸರ್ವತೋಮುಖಃ। ಲೋಹಿತಶ್ಚೈವ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ದಶ ರುದ್ರಾಃ ಫಣಿಸ್ಥಿತಾಃ

ಅವನು ವೃಷ, ವೃಷಧರ, ವೀರ್ಯಶಾಲಿ, ಗ್ರಸನ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖವಿರುವವನು ಮತ್ತು ಲೋಹಿತ; ಈ ಹತ್ತು ರುದ್ರರು ನಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಶಮ್ಭುರ್ವಿಭುರ್ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷಸ್ತ್ರಯಕ್ಷಸ್ತ್ರಿದಶವನ್ದಿತಃ। ಸಂಹಾರಶ್ಚ ವಿಹಾರಶ್ಚ ಲಾಭೋ ಲಿಪ್ಸುರ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ

ಅವನು ಶಂಭು, ವಿಭು, ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ, ತ್ರಯಕ್ಷ, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತ, ಸಂಹಾರ, ವಿಹಾರ, ಲಾಭ, ಲಿಪ್ಸು ಮತ್ತು ವಿವೇಕಶಾಲಿ.

ಅತ್ತಾ ಕುಹಕಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರೋ ಹಾಟಕ ಏವ ಚ। ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಶ್ಚೈವ ಸತ್ಯಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ಸಪ್ತಮಃ

ಅವನು ಅತ್ತ, ಕುಹಕ, ಕಾಲಾಗ್ನಿ, ರುದ್ರ, ಹಾಟಕ, ಕೂಷ್ಮಾಂಡ, ಸತ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಏಳನೇದು ವಿಷ್ಣು.

ರುದ್ರಶ್ಚಾಷ್ಟಾವಿಮೇ ರುದ್ರಾಃ ಕಟಾಹಾಭ್ಯನ್ತರೇ ಸ್ಥಿತಾಃ। ಏತೇಷಾಮೇವ ನಾಮಾನಿ ಭುವನಾನಾಮಪಿ ಸ್ಮರೇತ್

ಈ ಎಂಟು ರುದ್ರರು, ರುದ್ರನೊಡನೆ, ಪಾತ್ರೆಯ ಒಳಗಡೆ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಇವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ, ಲೋಕಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಭವೋದ್ಭವಃ ಸರ್ವಭೂತಃ ಸರ್ವಭೂತಸುಖಪ್ರದಃ। ಸರ್ವಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕೃದ್ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುರುದ್ರಶರಾರ್ಚ್ಚಿತಃ

ಅವನು ಭವ, ಉದ್ಭವ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ರೂಪ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನಾಗಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರರಿಂದ ಪೂಜಿತನು.

ಬೀಜಾಕಾರೋ ಮಕಾರಶ್ಚ ನಾಡ್ಯಾವಿಡಾಪಿಙ್ಗಲಾಹ್ವಯೇ। ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾವುಭೌ ವಾಯೂ ಘ್ರಾಣೋಪಸ್ಥೌ ತಥೇನ್ದ್ರಿಯೇ

ಬೀಜರೂಪವು 'ಮ' ಅಕ್ಷರ, ನಾಡಿಗಳು ಇಡಾ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವು; ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನ ಎಂಬ ಎರಡು ವಾಯುಗಳು, ಘ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥ ಎಂಬ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕೂಡ ಅವನಲ್ಲಿವೆ.

ಗನ್ಧಸ್ತು ವಿಷಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಗನ್ಧಾದಿಗುಣಪಞ್ಚಕೇ। ಪಾರ್ಥಿವಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಪೀತಂ ವಜ್ರಾಙ್ಕಂ ಚತುರಸ್ರಕಂ

ಗಂಧವು ಐದು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭೂತತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕಾಕಾರದ ಚಿಹ್ನೆಯು, ವಜ್ರದ ಗುರುತು ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ.

ವಿಸ್ತಾರೋ ಯೋಜನಾನಾನ್ತು ಕೋಟಿರಸ್ಯ ಶತಾಹತಾ। ಅತ್ರೈವಾನ್ತರ್ಗತಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಯೋನಯೋಽಪಿ ಚತುರ್ದ್ದಶ

ಇದಿನ ವಿಸ್ತಾರವು ಶತ ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಳಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಯೋನಿಗಳು ಅಡಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.