ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ದೃಷ್ಟಾ ಸೀತೇತಿ ರಾಮೋಽಪಿ ಹೃಷ್ಟಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಮಾರುತಿಮ್। ಕಥಂ ದೃಷ್ಟಾ ತ್ವಯಾ ಸೀತಾ ಕಿಮುವಾಚ ಚ ಮಾಮ್ಪ್ರತಿ

'ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡೆವು' ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ರಾಮನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಹೇಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡೆ? ಅವಳು ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳಿದಳು?'

ಸೀತಾಕಥಾಮೃತೇನೈವ ಸಿಞ್ಚ ಮಾಂ ಕಾಮವಹ್ನಿಗಮ್। ಹನೂಮಾನಬ್ರವೋದ್ರಾಮಂ ಲಙ್ಘಯಿತ್ವಾಽಬ್ಧಿಮಾಗತಃ

'ಸೀತೆಯ ಕಥೆಯ ಅಮೃತವನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸುರಿದು, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ನೀಗಿಸು' ಎಂದು ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು. ಹನುಮಂತನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನಾನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದೆ.'

ಸೀತಾಂ ದೃಷ್ಠ್ವಾ ಪುರೀಂ ದಗ್ಧ್ವಾ ಸೀತಾಮಣಿಂ ಗೃಹಾಣ ವೈ। ಹತ್ವಾ ತ್ವಂ ರಾವಣಂ ಸೀತಾಂ ಪ್ರಾಸ್ಯಸೇ ರಾಮ ಮಾ ಶುಚಃ

'ನಾನು ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ನಗರವನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ಸೀತಾಮಣಿಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದು, ಸೀತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತೀ. ರಾಮಾ, ದುಃಖಪಡಬೇಡ.'

ಗೃಹೀತ್ವಾ ತಂ ಮಣಿಂ ರಾಮೋ ರುರೋದ ವಿರಹಾತುರಃ । ಮಣಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಾನಕೀ ಮೇ ದೃಷ್ಟಾ ಸೀತಾ ನಯಸ್ವ ಮಾಮ್

ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ರಾಮನು ವಿಯೋಗದಿಂದ ಅಳಲು ತೊಡಗಿದನು. ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ಜನಕಿಯನ್ನೇ ನಾನು ಕಂಡೆ. ಸೀತೆ, ನನ್ನನ್ನು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು.'

ತಥಾ ವಿನಾ ನ ಜೀವಾಮಿ ಸುಗ್ರೀವಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರಬೋಧಿತಃ। ಸಮುದ್ರತೀರಂ ಗತವಾನ್ ತತ್ರ ರಾಮಂ ವಿಭೀಷಣಃ

'ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು. ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ಇತರರು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ರಾಮನು ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಗೆ ಹೋದನು, ಅಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣನು ರಾಮನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು.

ಗತಸ್ತಿರಸ್ಕೃತೋ ಭ್ರಾತ್ರಾ ರಾವಣೇನ ದುರಾತ್ಮನಾ। ರಾಮಾಯ ದೇಹಿ ಸೀತಾಂ ತ್ವಮಿತ್ಯುಕ್ತೇನಾಸಹಾಯವಾನ್

ದುಷ್ಟನಾದ ತನ್ನ ತಮ್ಮ ರಾವಣನಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗಿ ವಿಭೀಷಣನು ಬಂದಿದ್ದನು. ಅವನು 'ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ಕೊಡು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಯಾರೂ ಸಹಾಯಕರಿರಲಿಲ್ಲ.

ರಾಮೋ ವಿಭೀಷಣಂ ಮಿತ್ರಂ ಲಙ್ಕೈವರ್ಯೇಽಭ್ಯಷೇಚಯತ್। ಸಮುದ್ರಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯನ್ಮಾರ್ಗಂ ಯದಾ ನಾಯಾತ್ತದಾ ಶರೈಃ

ರಾಮನು ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ಲಂಕೆಯ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಸಮುದ್ರವು ದಾರಿ ನೀಡದಾಗ, ರಾಮನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದನು.

ಭೇದಯಾಮಾಸ ರಾಮಞ್ಚ ಉವಾಚಾಬ್ಧಿ ಸಮಾಗತಃ। ನಲೇನ ಸೇತುಂ ಬದ್‌ಧ್ವಾಬ್ಧೌ ಲಙ್ಕಾಂ ವ್ರಜ ಗಭೀರಕಃ

ರಾಮನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕಿದನು. ಆಗ ಸಮುದ್ರದೇವತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು: 'ನಲನೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಲಂಕೆಗೆ ಹೋಗು, ಮಹಾಪ್ರಭು.'

ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ಕೃತಃ ಪೂರ್ವಂ ರಾಮೋಽಪಿ ನಲಸೇತುನಾ। ಕೃತೇನ ತರುಶೈಲಾದ್ಯೈರ್ಗತಃ ಪಾರಂ ಮಹೋದಧೇಃ

'ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೆ. ರಾಮನು ಕೂಡ ನಲನಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಸೇತುವೆಯಿಂದ, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಮಹಾಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿದನು.'

ನಾರದ ಉವಾಚ ರಾಮೋಕ್ತಞ್ಚಾಙ್ಗದೌ ಗತ್ವಾ ರಾವಣಂ ಪ್ರಾಹ ಜಾನಕೀ। ದೀಯತಾಂ ರಾಘವಾಯಾಶು ಅನ್ಯಥಾ ತ್ವಂ ಮರಿಪ್ಯಸಿ

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: 'ರಾಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅಂಗದನು ಹೋಗಿ ರಾವಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಜನಕಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ರಾಘವನಿಗೆ ಕೊಡು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀನು ಸಾಯುತ್ತೀ.'

ರಾವಣೋ ಹನ್ತುಮುದ್ಯುಕ್ತಃ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೋದ್ಧತರಾಕ್ಷಸಃ। ರಾಮಯಾಹ ದಶಗ್ರೀವೋ ಯುದ್ಧಮೇಕಂ ತು ಮನ್ಯತೇ

ರಾವಣನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ಹತ್ತು ತಲೆಗಳವನು ಒಬ್ಬನೇ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ.'

ರಾಮೋ ಯುದ್ಧಾಯ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಲಙ್ಕಾಂ ಸಕಪಿರಾಯಯೌ। ವಾನರೋ ಹನುಮಾನ ಮೈನ್ದೋ ದ್ವಿವಿದೌ ಜಾಮ್ಬವಾನ್ನಲಃ

ಇದು ಕೇಳಿದ ರಾಮನು ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ಲಂಕೆಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಹನುಮಂತನು, ಮೈಂದನು, ದ್ವಿವಿದನು, ಜಾಂಬವಂತನು ಮತ್ತು ನಲನು ಕೂಡ ಹೋದರು.

ನೀಲಸ್ತಾರೋಙ್ಗದೋ ಧೂಭ್ರಃ ಸುಷೇಣಃ ಕೇಶರೀ ಗಯಃ। ಪನಸೋ ವಿನತೋ ರಮ್ಭಃ ಶರಭಃ ಕಥನೋ ಬಲೀ

ನೀಲನು, ತಾರನು, ಅಂಗದನು, ಧೂಭ್ರನು, ಸುಷೇಣನು, ಕೆಸರೀ, ಗಯ, ಪನಸ, ವಿನತ, ರಂಭ, ಶರಭ, ಕಥನ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಹೋದರು.

ಗವಾಕ್ಷೋ ದಧಿವಕ್ತ್ರಶ್ಚ ಗವಯೋ ಗನ್ಧಮಾದನಃ। ಏತೇ ಚಾನ್ಯೇ ಚ ಸುಗ್ರೀವ ಏತೈರ್ಯುಕ್ತೋ ಹ್ಯಸಙ್ಖ್ಯಕೈಃ

ಗವಾಕ್ಷ, ದಧಿವಕ್ತ್ರ, ಗವಯ, ಗಂಧಮಾದನ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವನು, ಇನ್ನು ಅನೇಕರು ಕೂಡ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು.

ರಕ್ಷಸಾಂ ವಾನರಾಣಾಞ್ಚ ಯುದ್ಧಂ ಸಙ್ಕುಲಮಾಬಭೌ। ರಾಕ್ಷಸಾ ವಾನರಾಞಜಘ್ನುಃ ಶರಶಕ್ತಿಗದಾದಿಭಿಃ

ರಾಕ್ಷಸರ ಮತ್ತು ವಾನರರ ನಡುವೆ ಭಾರೀ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ರಾಕ್ಷಸರು ಬಾಣ, ಭಾಲ, ಗದೆಯಂತಹ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ವಾನರರನ್ನು ಹೊಡೆದರು.

ವಾನರಾ ರಾಕ್ಷಸಾಞ್ ಜಘ್ನುರ್ನಖದನ್ತಶಿಲಾದಿಭಿಃ। ಹಸ್ತ್ಥಶ್ವರಥಪಾದಾತಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಬಲಂ ಹತಮ್

ವಾನರರು ತಮ್ಮ ನಖ, ಹಲ್ಲು, ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು. ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಯ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಕಾಲಾಳುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಯಿತು.

ಹನೂಮಾನ್ ಗಿರಿಋಙ್ಗೇಣ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಮವಧೀದ್ರಿಪುಮ್। ಅಕಮ್ಪನಂ ಪ್ರಹಸ್ತಞ್ಚ ಯುಧ್ಯನ್ತಂ ನೀಲ ಆವಧೀತ್

ಹನುಮಂತನು ಒಂದು ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಿಂದ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನನ್ನು ಕೊಂದನು. ನೀಲನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಕಂಪನ ಮತ್ತು ಪ್ರಹಸ್ತರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ಇನ್ದ್ರಜಿಚ್ಛರಬನ್ಧಾಚ್ಚ ವಿಮುಕ್ತೌ ರಾಮಲಕ್ಷಮಣೌ। ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಸನ್ದರ್ಶನಾದ್ ಬಾಣೈರ್ಜಘ್ನನೂ ರಾಕ್ಷಸಂ ಬಲಮ್

ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಬಾಣಬಂಧದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು, ಗರುಡನನ್ನು ಕಂಡ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು.

ರಾಮಃ ಶರೈರ್ಜರ್ಜರಿತಂ ರಾವಣಞ್ಚಾಕರೋದ್ರಣೇ। ರಾವಣಃ ಕುಮ್ಬಕರ್ಣಞ್ಚ ಬೌಧಯಾಮಾಸ ದುಃ ಖಿತಃ

ರಾಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಾವಣನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು. ದುಃಖದಿಂದ ರಾವಣನು ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದನು.

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಃ ಪ್ರಬುದ್ಧೋಽಥ ಪೀತ್ವಾ ಘಟಸಹಸ್ತ್ರಕಮ್। ಮದ್ಯಸ್ಯ ಮಹಿಷಾದೀನಾಂ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾಹ ರಾವಣಮ್

ಆಗ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಎದ್ದ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರ ಮಡಕೆ ಮದ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಮಹಿಷಾದಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ರಾವಣನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಸೀತಾಯಾ ಹರಣಂ ಪಾಪಂ ಕೃತನ್ತ್ವಂ ಹಿ ಗುರುರ್ಯತಃ। ಅತೋ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಯುದ್ಧಾಯ ರಾಮಂ ಹನ್ಮಿ ಸವಾನರಮ್

"ನೀನು, ನನ್ನ ಹಿರಿಯನು, ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ. ಈಗ ನಾನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ರಾಮನನ್ನೂ ವಾನರರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವಾನರಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋ ಮಮರ್ದ್ದ ಹ। ಗೃಹೀತಸ್ತೇನ ಸುಗ್ರೀವಃ ಕರ್ಣನಾಸಂ ಚಕರ್ತ್ತ ಸಃ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರನ್ನು ತುಳಿದು ಹಾಕಿದನು. ಅವನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

ಕರ್ಣನಾಸಾವಿಹೀನೋಽಸೌ ಭಕ್ಷ ಯಾಮಾಸ ವಾನರಾನ್। ಅಥ ಕುಮ್ಭೋ ನಿಕುಮಭಶ್ಚ ಮಕರಾಕ್ಷಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸಃ

ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಗ್ರೀವನು ವಾನರರ ನಡುವೆ ತಿಂದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟನು. ನಂತರ ಕುಂಭ, ನಿಕುಂಭ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸನಾದ ಮಕರಾಕ್ಷನು ಬಂದರು.

ತತಃ ಪಾದೌ ತತಶ್ಛಿತ್ತ್ವಾ ಶಿರೋ ಭೂಮೌ ವ್ಯಪಾತಯತ್ । ಅಥ ಕುಮ್ಭೋ ನಿಕುಮ್ಭಶ್ಚ ಮಕರಾಕ್ಷಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸಃ

ಆಮೇಲೆ ಅವರ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ತಲೆಗಳನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು. ನಂತರ ಕುಂಭ, ನಿಕುಂಭ ಮತ್ತು ಮಕರಾಕ್ಷ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸರು ಬಂದರು.

ಮಹೋದರೋ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವೋ ಮತ್ತ ಉನ್ತತ್ತರಾಕ್ಷಸಃ। ಪ್ರಘಸೋ ಭಾಸಕರ್ಣಶ್ಚ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಸ್ಛ ಸಂಯುಗೇ

ಮಹೋದರ, ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವ, ಮದ್ಯಪ ಮತ್ತು ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸ, ಪ್ರಘಾಸ, ಭಾಸಕರ್ಣ ಮತ್ತು ವಿರೂಪಾಕ್ಷನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ದೇವಾನ್ತಕೋ ನರಾನ್ತಶ್ಚ ತ್ರಿಶಿರಾಶ್ಚಾತಿಕಾಯಕಃ। ರಾಮೇಣ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನೈತೇ ವಾನರೈಃ ಸವಿಭೀಷಣೈಃ

ದೇವಾಂತಕ, ನರಾಂತ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ತ್ರಿಶಿರಸ್—ಇವರು ವಾನರರು ಮತ್ತು ವಿಭೀಷಣನೊಡನೆ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಂದ ಎದುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಯುಧ್ಯಮಾನಾಸ್ತಥಾಹ್ಯನ್ಯೇ ರಾಕ್ಷಸಾಭುವಿ ಪಾತಿತಾಃ। ಇನ್ದ್ರಜಿನ್ಮಾಯಯಾ ಯುಧ್ಯನ್ ರಾಮಾದೀನ್ ಸಮ್ಬಬನ್ಧ ಹ

ಇವರೂ ಇತರ ರಾಕ್ಷಸರು ಕೂಡ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು. ಇಂದ್ರಜಿತ್ ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ರಾಮನನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿದನು.

ವರದತ್ತೈರ್ನಾಗಬಾಣೈ ರೋಷಧ್ಯಾ ತೌ ವಿಶಲ್ಯಕೌ। ವಿಶಲ್ಯಯಾವ್ರಣೌ ಕೃತ್ವಾ ಮಾರುತ್ಯಾನೀತಪರ್ವನೇ

ವರವಾಗಿ ದೊರೆತ ನಾಗಬಾಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಮಾರುತಿಯ ಮಗನು ತಂದ ಔಷಧಿಯಿಂದ, ಇಬ್ಬರೂ ಗಾಯಗಳಿಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದರು.

ಹನೂಮಾನ್ ಧಾರಯಾಮಾಸ ತತ್ರಾಗಂ ಯತ್ರ ಸಂಶ್ಥಿತಃ। ನಿಕುಮ್ಭಿಲಾಯಾಂ ಹೋಮಾದಿ ಕುರ್ವನ್ತಂ ತಂ ಹಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ

ಹನುಮಂತನು ಔಷಧಿ ಇರುವ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಕುಂಭಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಮೇಲೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು.