ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಇತ್ಥಮೈಕ್ಯೇನ ಲಿಙ್ಗಾನಾಂ ಶತಮಷ್ಟೋತ್ತರಂ ಭವೇತ್। ಏಕಾಙ್ಗುಲಾದಿಪಞ್ಚಾನ್ತಂ ಕನ್ಯಸಞ್ಚಲಮುಚ್ಯತೇ

ಈ ರೀತಿ ಒಟ್ಟು ನೂರು ಎಂಟು ಲಿಂಗಗಳಿವೆ; ಒಂದು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಐದು ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಷಡಾದಿದಶಪರ್ಯನ್ತಞ್ಚಲಂ ಲಿಙ್ಗಞ್ಚ ಮಧ್ಯಮಮ್। ಏಕಾದಶಾಙ್ಗುಲಾದಿ ಸ್ಯಾತ್ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಪಞ್ಚದಶಾನ್ತಕಮ್

ಆರು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹತ್ತು ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಮ ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗ; ಹನ್ನೊಂದು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹದಿನೈದು ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಉನ್ನತವಾದದು.

ಷಡಙ್ಗುಲಂ ಮಹಾರತ್ನೈ ರತ್ನೈರನ್ಯೈರ್ನ್ನವಾಙ್ಗುಲಮ್। ರವಿಭಿರ್ಹೇಮಭಾರೋತ್ಥಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಶೇಷೈಸ್ತ್ರಿಪಞ್ಚಭಿಃ

ಆರು ಬೆರಳಿನ ಮಹಾರತ್ನ ಲಿಂಗ, ಇತರ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ಬೆರಳಿನದು; ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಬಂದ ಬಂಗಾರದ ಲಿಂಗ ಉಳಿದ ಮೂರು ಮತ್ತು ಐದು ಬೆರಳಿನದು.

ಷೋಡಶಾಂಶೇ ಚ ವೇದಾಂಶೇ ಯುಗಂ ಲುಪ್ತ್ವೋರ್ಧ್ವದೇಶತಃ। ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್‌ಷೋಡಶಾಂಶಾಂಶ್ಚ ಕೋಣಯೋಸ್ತು ವಿಲೋಪಯೇತ್

ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ವೇದದ ಭಾಗದಲ್ಲೂ, ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಿಂದ ಒಂದು ಯುಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು.

ಚತುರ್ನಿವೇಶನಾತ್ ಕಣ್ಠೋ ವಿಂಶತಿಸ್ತ್ರಿಯುಗೈಸ್ತಥಾ। ಪಾರ್ಶ್ವಾಭ್ಯಾಂ ತು ವಿಲುಪ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಚಲಲಿಙ್ಗಂ ಭವೇದ್ವರಮ್

ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಿಂದ ಕಂಠದ ಉದ್ದವು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮೂರು ಯುಗಗಳಷ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ; ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಧಾಮ್ನೋ ಯುಗರ್ತ್ತುನಾಗಾಂಶೈರ್ದ್ವಾರಂ ಹೀನಾದಿತಃ ಕ್ರಮಾತ್। ಲಿಙ್ಗದ್ವಾರೋಚ್ಛಯಾದರ್ವಾಗ್ ಭವೇತ್ ಪಾದೋನತಃ ಕ್ರಮಾತ್

ಧಾಮದ ಯುಗ, ಋತು, ನಾಗ ಭಾಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಗಿಲು ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲಿನ ಎತ್ತರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಒಂದು ಪಾದದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಗರ್ಭಾರ್ದ್ಧೇನಾಧಮ ಲಿಙ್ಗಂ ಭೂತಾಂಶೈಃ ಸ್ಯಾತ್ ತ್ರಿಭಿರ್ವರಮ್। ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಚ ಸೂತ್ರಾಣಿ ಸಪ್ತ ಸಮ್ಪಾತಯೇತ್ ಸಮಮ್

ಅಧಮ ಲಿಂಗವು ಗರ್ಭದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಮೂರು ಭೂತಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು; ಈ ಎರಡರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಳು ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಹಾಕಬೇಕು.

ಏವಂ ಸ್ಯುರ್ನವ ಸೂತ್ರಾಣಿ ಭೂತಸೂತ್ರೈಶ್ಚ ಮಧ್ಯಮಮ್। ದ್ವ್ಯನ್ತರೋ ವಾಮವಾಮಶ್ಚ ಲಿಙ್ಗನಾಂ ದೀರ್ಘತಾ ನವ

ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಸೂತ್ರಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ, ಭೂತ ಸೂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯಮವೂ ಇದೆ; ಎರಡು ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಎಡ ಮತ್ತು ಎಡಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗದ ಉದ್ದವು ಒಂಬತ್ತು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಹಸ್ತಾದ್ವಿವರ್ದ್ಧತೇ ಹಸ್ತೋ ಯಾವತ್ಸ್ಯುರ್ನ್ನವ ಪಾಣಯಃ। ಹೀನಮಧ್ಯೋತ್ತಮಂ ಲಿಙ್ಗಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ತ್ರಿವಿಧಾತ್ಮಕಮ್

ಹಸ್ತದಿಂದ ಹಸ್ತವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಒಂಬತ್ತು ಪಾಣಿಗಳಷ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ; ಲಿಂಗವು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾದ ಹೀನ, ಮಧ್ಯಮ, ಉತ್ತಮ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಏಕೈಕಲಿಙ್ಗಮದ್ಯೇಷು ತ್ರೀಣೀ ಚ ಪಾದಶಃ। ಲಿಙ್ಗಾನಿ ಘಟಯೇದ್ಧೀಮಾನ್ ಷಟಸು ಚಾಶ್ಟೋತ್ತರೇಷು ಚ

ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಿಂಗವಿರುತ್ತದೆ; ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳು; ಜ್ಞಾನಿಯು ಆರು ಮತ್ತು ಶತ ಎಂಟು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಬೇಕು.

ಸ್ಥಿರದೀರ್ಘಪ್ರಮೇಯಾತ್ತು ದ್ವಾರಗರ್ಭಕರಾತ್ಮಿಕಾ। ಭಾಗೇಶಞ್ಚಾಪ್ಯಮೀಶಞ್ಚ ದೇವೇಜ್ಯನ್ತುಲ್ಯಸಂಜ್ಞಿತಮ್

ಸ್ಥಿರ, ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಬಾಗಿಲು, ಗರ್ಭ ಮತ್ತು ಕೈ ಸ್ವರೂಪ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಭಾಗೇಶ ಮತ್ತು ಈಶನ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವರ ಸಮಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚತ್ವಾರಿ ಲಿಙ್ಗರುಪಾಣಿ ವಿಷ್ಕಮ್ಬೇಣ ತು ಲಕ್ಷಯೇತ್। ದೀರ್ಘಮಾಯಾನ್ವಿತಂ ಕೃತ್ವಾ ಲಿಙ್ಗಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ ತ್ರಿರೂಪಕಮ್

ಲಿಂಗದ ವ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು; ದೀರ್ಘತೆಯೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಚತುರಷ್ಟಾಷ್ಟವೃತ್ತಞ್ಚ ತತ್ತವತ್ರಯಗುಣಾತ್ಮಕಮ್ । ಲಿಙ್ಗಾನಾಮೀಪ್ಸಿತಂ ದೈರ್ಧ್ಯಂ ತೇನ ಕೃತ್ವಾ ಙ್ಗುಲಾನಿ ವೈ

ನಾಲ್ಕು, ಎಂಟು ಮತ್ತು ಎಂಟು ವೃತ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮೂರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಲಿಂಗಗಳ ಇಚ್ಛಿತ ಉದ್ದವನ್ನು ಬೆರಳಿನ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಧ್ವಜಾದ್ಯಾಯೈಃ ಸುರೈರ್ಭೂತೈಃ ಶಿಖಿಭಿರ್ವ್ವಾ ಹರೇತ್ ಕೃತಿಮ್। ತಾನ್ಯಙ್ಗುಲಾನಿ ಚಚ್ಛೇಷಂ ಲಕ್ಷಯೇಚ್ಚ ಶುಭಾಶುಭಮ್

ಧ್ವಜ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು, ಭೂತಗಳು ಅಥವಾ ನವಿಲುಗಳಿಂದ ಅಳತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಉಳಿದಿರುವ ಆ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬೇಕು.

ಧ್ವಜಾದ್ಯಾ ಧ್ವಜಸಿಂಹೇಭವೃಷಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಪರೇ ಶುಭಾಃ। ಖರೇಷು ಷಡ್‌ಜಗಾನ್ಧಾರಪಞ್ಚಮಾಃ ಶುಭದಾಯಕಾಃ

ಧ್ವಜದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಧ್ವಜ, ಸಿಂಹ, ಎಮ್ಮೆ ಇವುಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಶುಭಕರ; ಖರಗಳಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜ, ಗಾಂಧಾರ, ಪಂಚಮ ಇವುಗಳು ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುವವು.

ಭೂತೇಷು ಚ ಶೂಬಾ ಭೂಃ ಸ್ಯಾದಗ್ನಿಷ್ವಾಹವನೀಯಕಃ। ಉತ್ತಾಯಾಮಸ್ಯ ಚಾರ್ದ್ಧಾಶೇ ನಾಗಾಂಶೈರ್ಭಾಜಿತೇ ಕ್ರಮಾತ್

ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಭೂವು ಶುಭಕರ, ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹವನೀಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಎತ್ತಿದ ಅಳತೆಯ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ನಾಗ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು.

ರಸಭೂತಾಂ ಶಷಷ್ಠಾಂಶತ್ರ್ಯಂಶಾಧಿಕಶರೈರ್ಭವೇತ್। ಆಢ್ಯಾನಾಧ್ಯಸುರೇಜ್ಯಾರ್ಕತುಲ್ಯಾನಾಞ್ಚತುರಸ್ರತಾ

ರಸ ಮತ್ತು ಭೂತಗಳ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅರವತ್ತಮೂರು ಭಾಗಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಣಗಳಿದ್ದರೆ, ಶ್ರೀಮಂತರು, ಅಧಮರು, ಪೂಜಿತರು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಸಮಾನರು ನಾಲ್ಕುಮುಖ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪಞ್ಚಮಂ ವರ್ದ್ಧಮಾನಾಖ್ಯಂ ವ್ಯಾಸಾನ್ನಾಹಪ್ರವೃದ್ಧಿತಃ। ದ್ವಿಧಾ ಭೇದಾ ಬಹೂನ್ಯತ್ರ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ್ಮತಃ

ಐದನೆಯದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿರುವದು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಹಗಲು ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ; ಎರಡು ವಿಧದ ವಿಭಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕವನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಆಢ್ಯಾದೀನಾಂ ತ್ರಿಧಾ ಸ್ಥೌಲ್ಯಾದ್ಯವಧೂತಂ ತದಷ್ಯಥ । ತ್ರಿಧಾ ಹಸ್ತಾಕಜ್ಜಿನಾಖ್ಯಞ್ಚ ಯುಕ್ತಂ ಸರ್ವಸಮೇನ ಚ ।। ೨೯ ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಲಿಙ್ಗಾನಿ ನಾದ್ಯೇ ದೇವಾರ್ಚ್ಚಿತೇ ತಥಾ। ಪಞ್ಚಸಪ್ತಭಿರೇಕತ್ವಾಜ್ಜಿನೈರ್ಭಕ್ತೈರ್ಭವನ್ತಿ

ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಇತರರ ತ್ರಿವಿಧ ದಪ್ಪವನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ; ತ್ರಿವಿಧ ಹಸ್ತ, ಪಾದ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ. ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಲಿಂಗಗಳು ದೇವತೆಗಳು ಆರಾಧಿಸಿದಂತೆ ಇವೆ; ಐದು, ಏಳು ಮತ್ತು ಒಂದರಂತೆ ಭಕ್ತರು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಚತುರ್ದಶಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚತುರ್ದಶಶತಾನಿ ಚ। ಏವಮಷ್ಟಾಙಱ್ಗುಲವಿಸ್ತಾರೋ ನವೈಕಕರಗರ್ಭತಃ ।। ೩೧ ತೇಷಾಂ ಕೋಣಾರ್ದ್ಧಕೋಣಸ್ಥೈಶ್ಚಿನ್ತ್ಯಾತ್ ಕೋಣಾನಿ ಸೂತ್ರಕೈಃ। ವಿಸ್ತಾರಂ ಮಧ್ಯತಃ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ಥಾಪ್ಯಂ ವಾ ಮಧ್ಯತಸ್ತ್ರಯಮ್

ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಹದಿನಾಲ್ಕು ನೂರು; ಹೀಗೆ ಎಂಟು ಬೆರಳ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಏಕಪಾಣಿಯ ಗರ್ಭವಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಮತ್ತು ಕಾಲು ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಸೂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗಲವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಇರಿಸಬೇಕು.

ವಿಭಾಗಾದೂದ್‌ರ್ಧ್ವಮಷ್ಟಾಸ್ರೋ ದ್ವ್ಯಷ್ಟಾಸ್ರಃ ಸ್ಯಾಚ್ಛಿವಾಂಶಕಃ। ಪಾದಾಜ್ಜಾನ್ತಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಾಭ್ಯನ್ತೋ ವಿಷ್ಣುರಿತ್ಯತಃ

ವಿಭಾಗದಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟುಮುಖ, ಎರಡು ಎಂಟುಮುಖವು ಶಿವನ ಭಾಗ; ಪಾದದಿಂದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ನಾಭಿಯಿಂದ ಒಳಗೆ ವಿಷ್ಣು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮೂದ್‌ರ್ಧ್ವಾನ್ತೋ ಭೂತಭಾಗೇಶೋ ವ್ಯಕ್ತೇಽವ್ಯಕ್ತೇ ಚ ತದ್ವತಿ। ಪಞ್ಚಲಿಙ್ಗವ್ಯವಸ್ಥಾಯಾಂ ಶಿರೋ ವರ್ತ್ತುಲಮುಚ್ಯತೇ

ಅಂಧಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಭೂತಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ. ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಶಿರಸ್ಸು ವೃತ್ತಾಕಾರದಂತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಛತ್ರಾಭಂ ಕುಕ್ಕುಟಾಭಂ ವಾ ಬಾಲೇನ್ದುಪ್ರತಿಮಾಕೃತಿಃ । ಏಕೈಕಸ್ಯ ಚತುರ್ಭೇದೈಃ ಕಾಮ್ಯಭೇದಾತ್ ಫಲಂ ವದೇ

ಆ ಶಿರಸ್ಸು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಛತ್ರದಂತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೋಳಿಯಂತೆ, ಅಥವಾ ಬೆಳಗಿನ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಫಲಗಳು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಲಿಙ್ಗಮಸ್ತಕವಿಸ್ತಾರಂ ವಸುಭಕ್ತನ್ತು ಕಾರಯೇತ್। ಆದ್ಯಭಾಗಂ ಚತುರ್ದ್ಧಾ ತು ವಿಸ್ತಾರೋಚ್ಛಾಯತೋ ಭಜೇತ್

ಲಿಂಗದ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಅಗಲವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು.

ಚತ್ವಾರಿ ತತ್ರ ಸೂತ್ರಾಣಿ ಭಾಗಭಾಗಾನುಪಾತನಾತ್। ಪುಣ್ಡರೀಕನ್ತು ಭಾಗೇನ ವಿಶಾಲಾಖ್ಯಂ ವಿಲೋಪನಾತ್

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನೂಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಭಾಗದ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ರೂಪ, ತೆಗೆದರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ.

ತ್ರಿಶಾತನಾತ್ತು ಶ್ರೀವತ್ಸಂ ಶತ್ರುಕೃದ್ವೇದಲೋಪನಾತ್। ಶಿರಃ ಸರ್ವಸಮೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಕುಕ್ಕುಟಾಭಂ ಸುರಾಹ್ವಯೇ

ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ರೂಪ, ಶತ್ರುವಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದರೆ ವಿಭಜಿತ ರೂಪ. ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಮವಾದ ಶಿರಸ್ಸು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಕೋಳಿಯ ರೂಪವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.

ಚತುರ್ಭಾಗಾತ್ಮಕೇ ಲಿಙ್ಗೇ ತ್ರಪುಷಂ ದ್ವಯಲೋಪನಾತ್। ಅನಾದ್ಯಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರೋಕ್ತಮರ್ದ್ಧಚನ್ದ್ರಂ ಶಿರಃ ಶ್ರೃಣು

ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದರೆ ಶಿರಸ್ಸು ತಾಮ್ರದಂತಿರುತ್ತದೆ. ಆದಿಯಿಲ್ಲದ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ಸು ಅರ್ಧಚಂದ್ರದಂತಿರುತ್ತದೆ—ಈ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು.

ಅಂಶಾತ್ ಪ್ರಾನ್ತೇ ಯುಗಾಂಶೈಶ್ಚ ತ್ವೇಕಹಾನ್ಯಾಮೃತಾಕ್ಷಕಮ್ । ಪೂರ್ಣವಾಲೇನ್ದುಕುಮುದಂ ದ್ವಿತ್ರಿವೇದಕ್ಷಯಾತ್ ಕ್ರಮಾತ್

ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಜೋಡಿ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಅಮೃತದ ಗುರುತು ಬರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕಮಲವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ಚತುಸ್ತ್ರಿರೇಕವದನಂ ಸುಖಲಿಙ್ಗಮತಃ ಶ್ರೃಣು। ಪೂಜಾಭಾಗಂ ಪ್ರಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಮರ್ತ್ತ್ಯಗ್ನಿಪದಕಲ್ಪಿತಮ್

ನಾಲ್ಕು, ಮೂರು ಅಥವಾ ಒಂದು ಮುಖವಿರುವ ಶುಭ ಲಿಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ಕೇಳು. ಪೂಜೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಮನುಷ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳ ನಿಯಮದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.