ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಯಮಜಿಹ್ವಾ ಜಯನ್ತೀ ಚ ದುರ್ಜಯಾ ಚ ಜಯನ್ತಿಕಾ। ವಿಡಾಲೀ ರೇವತೀ ಚೈವ ಪೂತನಾ ವಿಜಯಾನ್ತಿಕಾ

ಯಮಜಿಹ್ವಾ, ಜಯಂತಿ, ದುರ್ಜಯಾ, ಜಯಂತಿಕಾ, ವಿಡಾಲಿ, ರೇವತಿ, ಪೂತನಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾಂತಿಕಾ ಇದ್ದಾರೆ.

ಅಷ್ಟಹಸ್ತಾಶ್ಚತುರ್ಹಸ್ತಾ ಇಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಾಃ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿದಾಃ। ಭೈರವಶ್ಚಾರ್ಕಹಸ್ತಃ ಸ್ಯಾತ್ ಕೂರ್ಪರಾಸ್ಯೋ ಜಟೇನ್ದುಭೃತ್

ಕೆಲವರು ಎಂಟು ಕೈಗಳವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವರು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳವರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವರು. ಭೈರವನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮುಗುರನ್ನು ಬಾಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜಟೆ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಖಡ್ಗಾಙ್ಕುಶಕುಠಾರೇಷುವಿಶ್ವಾಭಯಭೃದೇಕತಃ। ಚಾಪತ್ರಿಶೂಲಖಟ್‌ವಾಙ್ಗಪಾಶಕಾರ್ದ್ಧವರೋದ್ಯತಃ

ಅವರು ಕತ್ತಿ, ಅಂಕುಶ, ಕುಠಾರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ; ಕೆಲವರು ಧನುಸ್ಸು, ತ್ರಿಶೂಲ, ಖಡ್ಗ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಎತ್ತಿದ ಕವಚವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಗಜಚರ್ಮಧರೋ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಕೃತ್ತಿವಾಸೋಹಿಭೂಷಿತಃ। ಪ್ರೇತಾಶನೋ ಮಾತೃಮಧ್ಯೇ ಪೂಜ್ಯಃ ಪಞ್ಚಾನನೋಥವಾ

ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸರ್ಪಗಳ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು, ಪ್ರೇತಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವನು, ಮಾತೃಗಳ ನಡುವೆ ಪೂಜಿತನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐದು ಮುಖಗಳವನು.

ಅವಿಲೋಮಾಗ್ನಿಪರ್ಯನ್ತಂ ದೀರ್ಘಾಷ್ಟಕೈಕಭೇದಿತಮ್। ತತ್‌ಷಡಙ್ಗಾನಿ ಜಾತ್ಯನ್ತೈರನ್ವಿತಂ ಚ ಕ್ರಮಾದ್ ಯಜೇತ್

ಅವಿಲೋಮದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯವರೆಗೆ ಎಂಟು ಉದ್ದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ ಇದೆ; ಅವುಗಳ ಆರು ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಗದವರ ಸಹಿತ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಮನ್ದಿರಾಗ್ನಿದಲಾರುಢಂ ಸುವರ್ಣರಸಕಾನ್ವಿತಮ್। ನಾದವಿನ್ದ್ವಿನ್ದುಸಂಯುಕ್ತಂಮಾತೃನಾಥಾಙ್ಗದೀಪಿತಮ್

ಮಂದಿರದ ಅಗ್ನಿಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ, ಬಂಗಾರದ ತಳಹದಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನಾದ, ವೃತ್ತ ಮತ್ತು ಬಿಂದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವ, ಮಾತೃಗಳು ಮತ್ತು ನಾಥನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದದು.

ವೀರಭದ್ರೋ ವೃಷಾರೂಢೋ ಮಾತ್ರಗ್ರೇ ಸ ಚತುರ್ಮುಖಃ। ಗೌರೀ ತು ದ್ವಿಭುಜಾ ತ್ರ್ಯಕ್ಷಾ ಶೂಲಿನೀ ದರ್ಪಣಾನ್ವಿತಾ

ವೀರಭದ್ರನು ಎತ್ತು ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಮಾತೃಗಳ ಮುಂದಿರುವನು, ಅವನು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳವನು. ಗೌರಿ ಎರಡು ಕೈಗಳವಳು, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳವಳು, ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಶೂಲಂ ಗಲನ್ತಿಕಾ* ಕುಣ್ಡೀ ವರದಾ ಚ ಚತುರ್ಭುಜಾ। ಅಬ್ಜಸ್ಥಾ ಲಲಿತಾ ಸ್ಕನ್ದಗಣಾದರ್ಶಶಲಾಕಯಾ

ಅವಳು ತ್ರಿಶೂಲ, ಜಲಪಾತ್ರೆ, ಕುಂಡಿ ಹಿಡಿದು, ವರವನ್ನು ನೀಡುವ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳವಳು. ಲಲಿತಾ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಸ್ಕಂದನ ಸಹಾಯಕರಿಂದ ಕನ್ನಡಿ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.

ಚಣ್ಡಿಕಾ ದಶಹಸ್ತಾ ಸ್ಯಾತ್ ಖಡ್ಗಶೂಲಾರಿಶಕ್ತಿಧೃಕ್। ದಕ್ಷೇ ವಾಮೇ ನಾಗಪಾಶ ಚರ್ಮಾಙ್ಕುಶಕುಠಾರಕಮ್

ಚಂಡಿಕೆಗೆ ಹತ್ತು ಕೈಗಳು, ಅವಳು ಖಡ್ಗ, ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಗಪಾಶ, ಚರ್ಮ, ಅಂಕುಶ ಮತ್ತು ಕುಲ್ಹಾಡಿ ಇವೆ.

ಧನುಃ ಸಿಂಹೇ ಚ ಮಹಿಷಃ ಶೂಲೇನ ಪ್ರಹತೋಗ್ರತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸು, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಮಹಿಷ ಇದ್ದಾರೆ; ಮಹಿಷನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

ಲಿಙ್ಗಮಾನಾದಿಕಥನಮ್ ಭಗವಾನುವಾಚ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯನ್ಯಪ್ರಕಾರೇಣ ಲಿಙ್ಗಮಾನಾದಿಕಂ ಶ್ರೃಣು। ವಕ್ಷ್ಯೇ ಲವಣಜಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಘೃತಜಂ ಬುದ್ಧಿವರ್ದ್ಧನಮ್

ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದ ಆದಿಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು. ಉಪ್ಪಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗವನ್ನೂ, ಬದನೆನೈಯಿಂದ ಮಾಡಿದದು ಬುದ್ಧಿವರ್ಧಕವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಭೂತಯೇ ವಸ್ತ್ರಲಿಙ್ಗನ್ತು ಲಿಙ್ಗನ್ತಾತ್‌ಕಾಲಿಕಂ ವಿದುಃ। ಪಕ್ಕಾಪಕ್ವಂ ಮೃಣ್ಮಯಂ ಸ್ಯಾದಪಕ್ಕಾತ್ ಪಕ್ಕ್ಜಂ ವರಮ್

ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬೇಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸದ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನದು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಬೇಯಿಸದವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದದು ಉತ್ತಮ.

ತತೋ ದಾರುಮಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ದಾರುಜಾತ್ ಶೈಲಜಂ ವರಮ್। ಶೈಲಾದ್ವರಂ ತು ಮುಕ್ತಾಜಂ ತತೋ ಲೌಹಂ ಸುವರ್ಣಜಮ್

ಅನಂತರ, ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗ ಪುಣ್ಯಕರ, ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಕಲ್ಲಿಗಿಂತ ಮುತ್ತಿನದು ಉತ್ತಮ, ನಂತರ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದವುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ರಾಜತಂ ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ತಾಮ್ರಂ ಪೈತ್ತಲಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಮ್। ರಙ್ಗಜಂ ರಸಲಿಙ್ಗಞ್ಚ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಂ ವರಮ್

ಬೆಳ್ಳಿಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ, ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತಲದವುಗಳು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಪಾರದ ಲಿಂಗಗಳು ಕೂಡ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿವೆ.

ರಸಜಂ ರಸಲೋಹಾದಿರತ್ನಗರ್ಭನ್ತು ವರ್ಧಯೇತ್। ಮಾನಾದಿ ನೇಷ್ಟಂ ಸಿದ್ಧಾದಿ ಸ್ಥಾಪಿತೇಥ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಿ

ಪಾರದ ಲಿಂಗ, ಪಾರಮಿಶ್ರಿತ ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಮಾಪನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗ ಇಷ್ಟವಲ್ಲ, ಸಿದ್ಧವಾದದು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವಯಂಭುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ವಾಮೇ ಚ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ತೇಷಾಂ ಪೀಠಪ್ರಾಸಾದಕಲ್ಪನಾ। ಪೂಜಯೇತ್ ಸೂರ್ಯ್ಯವಿಮ್ಬಸ್ಥಂ ದರ್ಪಣೇ ಪ್ರತಿವಿಮ್ಬಿತಮ್

ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪೀಠ ಮತ್ತು ಮಂದಿರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಸೂರ್ಯನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪೂಜ್ಯೋ ಹರಸ್ತು ಸರ್ವತ್ರ ಲಿಙ್ಗೇ ಪೂರ್ಣಾರ್ಚ್ಚನಂ ಭವೇತ್। ಹಸ್ತೋತ್ತರವಿಧಂ ಶೈಲಂ ದಾರುಜಂ ತದ್ವದೇವ ಹಿ

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮಾಪಿಸಿ, ಮರದ ಲಿಂಗಕ್ಕೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಚಲಮಙ್ಗುಲಮಾನೇನ ದ್ವಾರಗರ್ಭಕರೈಃ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಅಙ್ಗುಲಾದ್ ಗೃಹಲಿಙ್ಗಂ ಸ್ಯಾದ್ಯಾವತ್ ಪಞ್ಚದಶಾಙ್ಗುಲಮ್

ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಬೆರಳಿನ ಮಾಪನದಿಂದ, ಬಾಗಿಲು ಅಥವಾ ಒಳಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೃಹಲಿಂಗವು ಒಂದು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹದಿನೈದು ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.

ದ್ವಾರಮಾನಾತ್ ತ್ರಿಸಙ್ಖ್ಯಾಕಂ ನವಧಾ ಗರ್ಭಮಾನತಃ। ನವಧಾ ಗರ್ಭಮಾನೇನ ಲಿಙ್ಗನ್ಧಾಮ್ನಿ ಚ ಪೂಜಯೇತ್

ಬಾಗಿಲಿನ ಮಾಪನದಿಂದ ಮೂರು ಭಾಗ, ಒಳಗೃಹದ ಮಾಪನದಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗ; ಈ ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗದ ಮಾಪನದೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಲಿಙ್ಗಾನಿ ಷಟ್‌ತ್ರಿಂಶತ್ ಜ್ಞೇಯಾನಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಾನತಃ। ಮಧ್ಯಮಾನೇನ ಷಟ್‌ತ್ರಿಂಶತ್ ಷಟ್‌ತ್ರಿಶದಧಮೇನ ಚ

ಹೀಗಾಗಿ, ಉನ್ನತ ಮಾಪನದಿಂದ ಮೂವತ್ತಾರು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಮಧ್ಯಮ ಮಾಪನದಿಂದ ಮೂವತ್ತಾರು; ಕಡಿಮೆ ಮಾಪನದಿಂದ ಕೂಡ ಮೂವತ್ತಾರು.

ಇತ್ಥಮೈಕ್ಯೇನ ಲಿಙ್ಗಾನಾಂ ಶತಮಷ್ಟೋತ್ತರಂ ಭವೇತ್। ಏಕಾಙ್ಗುಲಾದಿಪಞ್ಚಾನ್ತಂ ಕನ್ಯಸಞ್ಚಲಮುಚ್ಯತೇ

ಈ ರೀತಿ ಒಟ್ಟು ನೂರು ಎಂಟು ಲಿಂಗಗಳಿವೆ; ಒಂದು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಐದು ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಷಡಾದಿದಶಪರ್ಯನ್ತಞ್ಚಲಂ ಲಿಙ್ಗಞ್ಚ ಮಧ್ಯಮಮ್। ಏಕಾದಶಾಙ್ಗುಲಾದಿ ಸ್ಯಾತ್ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಪಞ್ಚದಶಾನ್ತಕಮ್

ಆರು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹತ್ತು ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಮ ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗ; ಹನ್ನೊಂದು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹದಿನೈದು ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಉನ್ನತವಾದದು.

ಷಡಙ್ಗುಲಂ ಮಹಾರತ್ನೈ ರತ್ನೈರನ್ಯೈರ್ನ್ನವಾಙ್ಗುಲಮ್। ರವಿಭಿರ್ಹೇಮಭಾರೋತ್ಥಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಶೇಷೈಸ್ತ್ರಿಪಞ್ಚಭಿಃ

ಆರು ಬೆರಳಿನ ಮಹಾರತ್ನ ಲಿಂಗ, ಇತರ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ಬೆರಳಿನದು; ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಬಂದ ಬಂಗಾರದ ಲಿಂಗ ಉಳಿದ ಮೂರು ಮತ್ತು ಐದು ಬೆರಳಿನದು.

ಷೋಡಶಾಂಶೇ ಚ ವೇದಾಂಶೇ ಯುಗಂ ಲುಪ್ತ್ವೋರ್ಧ್ವದೇಶತಃ। ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್‌ಷೋಡಶಾಂಶಾಂಶ್ಚ ಕೋಣಯೋಸ್ತು ವಿಲೋಪಯೇತ್

ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ವೇದದ ಭಾಗದಲ್ಲೂ, ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಿಂದ ಒಂದು ಯುಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು.

ಚತುರ್ನಿವೇಶನಾತ್ ಕಣ್ಠೋ ವಿಂಶತಿಸ್ತ್ರಿಯುಗೈಸ್ತಥಾ। ಪಾರ್ಶ್ವಾಭ್ಯಾಂ ತು ವಿಲುಪ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಚಲಲಿಙ್ಗಂ ಭವೇದ್ವರಮ್

ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಿಂದ ಕಂಠದ ಉದ್ದವು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮೂರು ಯುಗಗಳಷ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ; ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಧಾಮ್ನೋ ಯುಗರ್ತ್ತುನಾಗಾಂಶೈರ್ದ್ವಾರಂ ಹೀನಾದಿತಃ ಕ್ರಮಾತ್। ಲಿಙ್ಗದ್ವಾರೋಚ್ಛಯಾದರ್ವಾಗ್ ಭವೇತ್ ಪಾದೋನತಃ ಕ್ರಮಾತ್

ಧಾಮದ ಯುಗ, ಋತು, ನಾಗ ಭಾಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಗಿಲು ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲಿನ ಎತ್ತರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಒಂದು ಪಾದದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಗರ್ಭಾರ್ದ್ಧೇನಾಧಮ ಲಿಙ್ಗಂ ಭೂತಾಂಶೈಃ ಸ್ಯಾತ್ ತ್ರಿಭಿರ್ವರಮ್। ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಚ ಸೂತ್ರಾಣಿ ಸಪ್ತ ಸಮ್ಪಾತಯೇತ್ ಸಮಮ್

ಅಧಮ ಲಿಂಗವು ಗರ್ಭದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಮೂರು ಭೂತಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು; ಈ ಎರಡರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಳು ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಹಾಕಬೇಕು.

ಏವಂ ಸ್ಯುರ್ನವ ಸೂತ್ರಾಣಿ ಭೂತಸೂತ್ರೈಶ್ಚ ಮಧ್ಯಮಮ್। ದ್ವ್ಯನ್ತರೋ ವಾಮವಾಮಶ್ಚ ಲಿಙ್ಗನಾಂ ದೀರ್ಘತಾ ನವ

ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಸೂತ್ರಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ, ಭೂತ ಸೂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯಮವೂ ಇದೆ; ಎರಡು ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಎಡ ಮತ್ತು ಎಡಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗದ ಉದ್ದವು ಒಂಬತ್ತು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಹಸ್ತಾದ್ವಿವರ್ದ್ಧತೇ ಹಸ್ತೋ ಯಾವತ್ಸ್ಯುರ್ನ್ನವ ಪಾಣಯಃ। ಹೀನಮಧ್ಯೋತ್ತಮಂ ಲಿಙ್ಗಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ತ್ರಿವಿಧಾತ್ಮಕಮ್

ಹಸ್ತದಿಂದ ಹಸ್ತವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಒಂಬತ್ತು ಪಾಣಿಗಳಷ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ; ಲಿಂಗವು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾದ ಹೀನ, ಮಧ್ಯಮ, ಉತ್ತಮ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.