ಮಕರೇ ವರುಣಃ ಪಾಶೀ ವಾಯುರ್ಧ್ವಜಧರೋ ಮೃಗೇ। ಗದೀ ಕುವೇರೋ ಮೇಷಸ್ಥ ಈಶಾನಶ್ಚ ಜಟೀ ವೃಷೇ
ಮಕರ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವರుణನು ಪಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ; ವಾಯು ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ; ಮೃಗ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮೇಷದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ; ಈಶಾನನು ಜಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಎಮ್ಮೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರನಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ.
ದ್ವಿಬಾಹವೋ ಲೋಕಪಾಲಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ್ಮಾಕ್ಷಸೂತ್ರಭೃತ್। ಹನೂಮಾನ್ ವಜ್ರಹಸ್ತಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಸಮ್ಪೀಡಿತಾಶ್ರಯಃ
ಲೋಕಪಾಲರು ಇಬ್ಬುಜಿಗಳಾಗಿ ಇದ್ದಾರೆ; ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಪಾಶದ ಹಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ; ಹನುಮಂತನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕಾಲಿನಿಂದ ಆಧಾರ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.
ವಿಣಾಹಸ್ತಾಃ ಕಿನ್ನರಾಃ ಸ್ಯುರ್ಮಾಲಾವಿದ್ಯಾಧರಾಶ್ಚ ಖೇ । ದುರ್ಬಲಾಙ್ಗಾಃ ಪಿಶಾಚಾಃ ಸ್ಯುರ್ವೇತಾಲಾ ವಿಕೃತಾನನಾಃ
ಕಿನ್ನರರು ವೀಣೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ; ವಿದ್ಯಾಧರರು ಹಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪಿಶಾಚರು ದುರ್ಬಲ ಅಂಗಗಳವರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ವೇತಾಳರು ವಿಕೃತ ಮುಖಗಳವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಾಃ ಶೂಲವನ್ತಃ ಪ್ರೇತಾ ಮಹೋದರಾಃ ಕೃಶಾಃ
ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲರು ಶೂಲಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ; ಪ್ರೇತಗಳು ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯವರಾಗಿದ್ದು, ಬಹಳ ಸೊಪ್ಪು ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಭಗವಾನುವಾಚ ಯೋಗಿನ್ಯಷ್ಟಾಷ್ಟಕಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಐನ್ದ್ರಾದೀಶಾನ್ತತಃ ಕ್ರಮಾತ್। ಅಕ್ಷೋಭ್ಯಾ ರೂಕ್ಷಕರ್ಣೀ ಚ ರಾಕ್ಷಸೀ ಕೃಪಣಾಕ್ಷಯಾ
ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಇಂದ್ರನಿಂದ ಈಶಾನನ ತನಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯೋಗಿನಿಯ ಎಂಟು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ: ಅಕ್ಷೋಭ್ಯಾ, ರೂಕ್ಷಕರ್ಣಿ, ರಾಕ್ಷಸಿ, ಮತ್ತು ಕೃಪಣಾಕ್ಷಯಾ.
ಪಿಙ್ಗಾಕ್ಷೀ ಚ ಕ್ಷಯಾ ಕ್ಷೇಮಾ ಇಲಾ ಲೀಲಾಲಯಾ ತಥಾ। ಲೋಲಾ ಲಕ್ತಾ ಬಲಾಕೇಶೀ ಲಾಲಸಾ ವಿಮಲಾ ಪುನಃ
ಪಿಂಗಾಕ್ಷಿ, ಕ್ಷಯಾ, ಕ್ಷೇಮಾ, ಇಲಾ, ಲೀಲಾಲಯಾ, ಲೋಲಾ, ಲಕ್ತಾ, ಬಲಾಕೇಶಿ, ಲಾಲಸಾ ಮತ್ತು ವಿಮಲಾ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.
ಹುತಾಶಾ ಚ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ಹುಙ್ಕಾರಾ ವಡವಾಮುಖೀ। ಮಹಾಕ್ರೂರಾ ಕ್ರೋಧನಾ ತು ಭಯಙ್ಕರೀ ಮಹಾನನಾ
ಹುತಾಶಾ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಹುಂಕಾರಾ, ವಡವಾಮುಖಿ, ಮಹಾಕ್ರೂರಾ, ಕ್ರೋಧನಾ, ಭಯಂಕರಿ ಮತ್ತು ಮಹಾನನಾ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ವಜ್ಞಾ ತಲಾ ತಾರಾ ಋಗ್ವೇದಾ ತು ಹಯಾನನಾ। ಸಾರಾಖ್ಯಾ ರುದ್ರಸಙ್ಗ್ರಹೀ ಸಮ್ಬರಾ ತಾಲಜಙ್ಘಿಕಾ
ಸರ್ವಜ್ಞಾ, ತಲಾ, ತಾರಾ, ಋಗ್ವೇದಾ, ಹಯಾನನಾ, ಸಾರಾಖ್ಯಾ, ರುದ್ರಸಂಗ್ರಹಿ, ಸಂಬರಾ ಮತ್ತು ತಾಳಜಂಘಿಕಾ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.
ರಕ್ತಾಕ್ಷೀ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧಾ ತು ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಾ ಕಾರಙ್ಕಿಣೀ। ಮೇಘನಾದಾ ಪ್ರಚಣ್ಡೋಗ್ರಾ ಕಾಲಕರ್ಣೀ ವರಪ್ರದಾ
ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧಾ, ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಾ, ಕಾರಂಕಿಣಿ, ಮೇಘನಾದಾ, ಪ್ರಚಂಡೋಗ್ರಾ, ಕಾಲಕರ್ಣಿ ಮತ್ತು ವರಪ್ರದಾ ಇದ್ದಾರೆ.
ಚನ್ದ್ರಾ ಚನ್ದ್ರಾವಲೀ ಚೈವ ಪ್ರಪಞ್ಚಾ ಪ್ರಲಯಾನ್ತಿಕಾ। ಶಿಶುವಕ್ತ್ರಾ ಪಿಶಾಚೀ ಚ ಪಿಶಿತಾಶಾ ಚ ಲೋಲುಪಾ
ಚಂದ್ರಾ, ಚಂದ್ರಾವಳಿ, ಪ್ರಪಂಚಾ, ಪ್ರಲಯಾಂತಿಕಾ, ಶಿಶುವಕ್ತ್ರಾ, ಪಿಶಾಚಿ, ಪಿಶಿತಾಶಾ ಮತ್ತು ಲೋಲುಪಾ ಇದ್ದಾರೆ.
ಧಮನೀ ತಾಪನೀ ಚೈವ ರಾಗಿಣೀ ವಿಕೃತಾನನಾ। ವಾಯುವೇಗಾ ಬೃಹತ್ಕುಕ್ಷಿರ್ವಿಕೃತಾ ವಿಶ್ವರೂಪಿಕಾ
ಧಮನಿ, ತಾಪನಿ, ರಾಗಿಣಿ, ವಿಕೃತಾನನಾ, ವಾಯುವೇಗಾ, ಬೃಹತ್ಕುಕ್ಷಿ, ವಿಕೃತಾ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವರೂಪಿಕಾ ಇದ್ದಾರೆ.
ಯಮಜಿಹ್ವಾ ಜಯನ್ತೀ ಚ ದುರ್ಜಯಾ ಚ ಜಯನ್ತಿಕಾ। ವಿಡಾಲೀ ರೇವತೀ ಚೈವ ಪೂತನಾ ವಿಜಯಾನ್ತಿಕಾ
ಯಮಜಿಹ್ವಾ, ಜಯಂತಿ, ದುರ್ಜಯಾ, ಜಯಂತಿಕಾ, ವಿಡಾಲಿ, ರೇವತಿ, ಪೂತನಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾಂತಿಕಾ ಇದ್ದಾರೆ.
ಅಷ್ಟಹಸ್ತಾಶ್ಚತುರ್ಹಸ್ತಾ ಇಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಾಃ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿದಾಃ। ಭೈರವಶ್ಚಾರ್ಕಹಸ್ತಃ ಸ್ಯಾತ್ ಕೂರ್ಪರಾಸ್ಯೋ ಜಟೇನ್ದುಭೃತ್
ಕೆಲವರು ಎಂಟು ಕೈಗಳವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವರು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳವರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವರು. ಭೈರವನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮುಗುರನ್ನು ಬಾಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜಟೆ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಖಡ್ಗಾಙ್ಕುಶಕುಠಾರೇಷುವಿಶ್ವಾಭಯಭೃದೇಕತಃ। ಚಾಪತ್ರಿಶೂಲಖಟ್ವಾಙ್ಗಪಾಶಕಾರ್ದ್ಧವರೋದ್ಯತಃ
ಅವರು ಕತ್ತಿ, ಅಂಕುಶ, ಕುಠಾರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ; ಕೆಲವರು ಧನುಸ್ಸು, ತ್ರಿಶೂಲ, ಖಡ್ಗ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಎತ್ತಿದ ಕವಚವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಗಜಚರ್ಮಧರೋ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಕೃತ್ತಿವಾಸೋಹಿಭೂಷಿತಃ। ಪ್ರೇತಾಶನೋ ಮಾತೃಮಧ್ಯೇ ಪೂಜ್ಯಃ ಪಞ್ಚಾನನೋಥವಾ
ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸರ್ಪಗಳ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು, ಪ್ರೇತಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವನು, ಮಾತೃಗಳ ನಡುವೆ ಪೂಜಿತನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐದು ಮುಖಗಳವನು.
ಅವಿಲೋಮಾಗ್ನಿಪರ್ಯನ್ತಂ ದೀರ್ಘಾಷ್ಟಕೈಕಭೇದಿತಮ್। ತತ್ಷಡಙ್ಗಾನಿ ಜಾತ್ಯನ್ತೈರನ್ವಿತಂ ಚ ಕ್ರಮಾದ್ ಯಜೇತ್
ಅವಿಲೋಮದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯವರೆಗೆ ಎಂಟು ಉದ್ದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ ಇದೆ; ಅವುಗಳ ಆರು ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಗದವರ ಸಹಿತ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಮನ್ದಿರಾಗ್ನಿದಲಾರುಢಂ ಸುವರ್ಣರಸಕಾನ್ವಿತಮ್। ನಾದವಿನ್ದ್ವಿನ್ದುಸಂಯುಕ್ತಂಮಾತೃನಾಥಾಙ್ಗದೀಪಿತಮ್
ಮಂದಿರದ ಅಗ್ನಿಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ, ಬಂಗಾರದ ತಳಹದಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನಾದ, ವೃತ್ತ ಮತ್ತು ಬಿಂದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವ, ಮಾತೃಗಳು ಮತ್ತು ನಾಥನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದದು.
ವೀರಭದ್ರೋ ವೃಷಾರೂಢೋ ಮಾತ್ರಗ್ರೇ ಸ ಚತುರ್ಮುಖಃ। ಗೌರೀ ತು ದ್ವಿಭುಜಾ ತ್ರ್ಯಕ್ಷಾ ಶೂಲಿನೀ ದರ್ಪಣಾನ್ವಿತಾ
ವೀರಭದ್ರನು ಎತ್ತು ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಮಾತೃಗಳ ಮುಂದಿರುವನು, ಅವನು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳವನು. ಗೌರಿ ಎರಡು ಕೈಗಳವಳು, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳವಳು, ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ.
ಶೂಲಂ ಗಲನ್ತಿಕಾ* ಕುಣ್ಡೀ ವರದಾ ಚ ಚತುರ್ಭುಜಾ। ಅಬ್ಜಸ್ಥಾ ಲಲಿತಾ ಸ್ಕನ್ದಗಣಾದರ್ಶಶಲಾಕಯಾ
ಅವಳು ತ್ರಿಶೂಲ, ಜಲಪಾತ್ರೆ, ಕುಂಡಿ ಹಿಡಿದು, ವರವನ್ನು ನೀಡುವ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳವಳು. ಲಲಿತಾ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಸ್ಕಂದನ ಸಹಾಯಕರಿಂದ ಕನ್ನಡಿ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.
ಚಣ್ಡಿಕಾ ದಶಹಸ್ತಾ ಸ್ಯಾತ್ ಖಡ್ಗಶೂಲಾರಿಶಕ್ತಿಧೃಕ್। ದಕ್ಷೇ ವಾಮೇ ನಾಗಪಾಶ ಚರ್ಮಾಙ್ಕುಶಕುಠಾರಕಮ್
ಚಂಡಿಕೆಗೆ ಹತ್ತು ಕೈಗಳು, ಅವಳು ಖಡ್ಗ, ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಗಪಾಶ, ಚರ್ಮ, ಅಂಕುಶ ಮತ್ತು ಕುಲ್ಹಾಡಿ ಇವೆ.
ಧನುಃ ಸಿಂಹೇ ಚ ಮಹಿಷಃ ಶೂಲೇನ ಪ್ರಹತೋಗ್ರತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸು, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಮಹಿಷ ಇದ್ದಾರೆ; ಮಹಿಷನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಲಿಙ್ಗಮಾನಾದಿಕಥನಮ್ ಭಗವಾನುವಾಚ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯನ್ಯಪ್ರಕಾರೇಣ ಲಿಙ್ಗಮಾನಾದಿಕಂ ಶ್ರೃಣು। ವಕ್ಷ್ಯೇ ಲವಣಜಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಘೃತಜಂ ಬುದ್ಧಿವರ್ದ್ಧನಮ್
ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದ ಆದಿಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು. ಉಪ್ಪಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗವನ್ನೂ, ಬದನೆನೈಯಿಂದ ಮಾಡಿದದು ಬುದ್ಧಿವರ್ಧಕವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಭೂತಯೇ ವಸ್ತ್ರಲಿಙ್ಗನ್ತು ಲಿಙ್ಗನ್ತಾತ್ಕಾಲಿಕಂ ವಿದುಃ। ಪಕ್ಕಾಪಕ್ವಂ ಮೃಣ್ಮಯಂ ಸ್ಯಾದಪಕ್ಕಾತ್ ಪಕ್ಕ್ಜಂ ವರಮ್
ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬೇಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸದ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನದು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಬೇಯಿಸದವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದದು ಉತ್ತಮ.
ತತೋ ದಾರುಮಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ದಾರುಜಾತ್ ಶೈಲಜಂ ವರಮ್। ಶೈಲಾದ್ವರಂ ತು ಮುಕ್ತಾಜಂ ತತೋ ಲೌಹಂ ಸುವರ್ಣಜಮ್
ಅನಂತರ, ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗ ಪುಣ್ಯಕರ, ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಕಲ್ಲಿಗಿಂತ ಮುತ್ತಿನದು ಉತ್ತಮ, ನಂತರ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದವುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ರಾಜತಂ ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ತಾಮ್ರಂ ಪೈತ್ತಲಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಮ್। ರಙ್ಗಜಂ ರಸಲಿಙ್ಗಞ್ಚ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಂ ವರಮ್
ಬೆಳ್ಳಿಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ, ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತಲದವುಗಳು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಪಾರದ ಲಿಂಗಗಳು ಕೂಡ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿವೆ.
ರಸಜಂ ರಸಲೋಹಾದಿರತ್ನಗರ್ಭನ್ತು ವರ್ಧಯೇತ್। ಮಾನಾದಿ ನೇಷ್ಟಂ ಸಿದ್ಧಾದಿ ಸ್ಥಾಪಿತೇಥ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಿ
ಪಾರದ ಲಿಂಗ, ಪಾರಮಿಶ್ರಿತ ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಮಾಪನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗ ಇಷ್ಟವಲ್ಲ, ಸಿದ್ಧವಾದದು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವಯಂಭುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
ವಾಮೇ ಚ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ತೇಷಾಂ ಪೀಠಪ್ರಾಸಾದಕಲ್ಪನಾ। ಪೂಜಯೇತ್ ಸೂರ್ಯ್ಯವಿಮ್ಬಸ್ಥಂ ದರ್ಪಣೇ ಪ್ರತಿವಿಮ್ಬಿತಮ್
ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪೀಠ ಮತ್ತು ಮಂದಿರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಸೂರ್ಯನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಪೂಜ್ಯೋ ಹರಸ್ತು ಸರ್ವತ್ರ ಲಿಙ್ಗೇ ಪೂರ್ಣಾರ್ಚ್ಚನಂ ಭವೇತ್। ಹಸ್ತೋತ್ತರವಿಧಂ ಶೈಲಂ ದಾರುಜಂ ತದ್ವದೇವ ಹಿ
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮಾಪಿಸಿ, ಮರದ ಲಿಂಗಕ್ಕೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಚಲಮಙ್ಗುಲಮಾನೇನ ದ್ವಾರಗರ್ಭಕರೈಃ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಅಙ್ಗುಲಾದ್ ಗೃಹಲಿಙ್ಗಂ ಸ್ಯಾದ್ಯಾವತ್ ಪಞ್ಚದಶಾಙ್ಗುಲಮ್
ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಬೆರಳಿನ ಮಾಪನದಿಂದ, ಬಾಗಿಲು ಅಥವಾ ಒಳಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೃಹಲಿಂಗವು ಒಂದು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹದಿನೈದು ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.
ದ್ವಾರಮಾನಾತ್ ತ್ರಿಸಙ್ಖ್ಯಾಕಂ ನವಧಾ ಗರ್ಭಮಾನತಃ। ನವಧಾ ಗರ್ಭಮಾನೇನ ಲಿಙ್ಗನ್ಧಾಮ್ನಿ ಚ ಪೂಜಯೇತ್
ಬಾಗಿಲಿನ ಮಾಪನದಿಂದ ಮೂರು ಭಾಗ, ಒಳಗೃಹದ ಮಾಪನದಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗ; ಈ ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗದ ಮಾಪನದೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.