ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಈ ಶ್ರೇಣಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರವಚನಗಳಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದ ಧರ್ಮ, ವಿಜಯದ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ರಾಜನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪುಷ್ಕರ, ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ರಾಮರು ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೀರರು, ಹಿಂದೆ ತಿರುಗದೆ ಹೋರಾಡಿದವರು, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ರಾಜನು ಮಾತ್ರ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಸಮಾನರು ಸಮಾನರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿಯಮ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಓಡಿಹೋಗುವವರು, ವೀಕ್ಷಕರು, ಒಳಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದವರು, ಆಯುಧವಿಲ್ಲದವರು, ಬಿದ್ದವರು—ಇವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶತ್ರು ಶಾಂತವಾಗಿರುವಾಗ, ನಿದ್ರೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವಾಗ, ನದಿ ಅಥವಾ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಅರ್ಧವಾಗಿ ದಾಟಿದಾಗ, ಅಥವಾ ದುಷ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಶತ್ರುವಿನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೋಸಮಯ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೋರಾಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, "ನಾವು ಮುರಿದುಹೋಗಿದ್ದೇವೆ, ಇತರರಿಂದ ಮುರಿದುಹೋಗಿದ್ದೇವೆ!" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು. ಗೆಳೆಯ ಅಥವಾ ಮಹಾ ಸೇನೆ ಬಂದಾಗ, ನಾಯಕನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಾಯಕ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಜನು ಸೋಲುತ್ತಾರೆ; ಯುದ್ಧದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿರುವವರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪಲಾಯನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದವರಿಗೆ ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಬಲಶಾಲಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತೋಪಕರಣಗಳ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಧನವನ್ನು ಸಚಿವರು ವಿತರಿಸಬೇಕು. ಸೋತವರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಜಯಿಸಿದವರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಪಡಿಸಬಾರದು; ಶತ್ರುವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬಾರದು; ನಾಡಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ನಂತರ, ತನ್ನ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ, ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ರಾಜಕೀಯ ಭಾಗ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲೆಂದು, ಇಂದ್ರನು ಶ್ರೀ ದೇವಿಗೆ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತೆ, ರಾಜನು ಕೂಡ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು. ಇಂದ್ರನು ಶ್ರೀ ದೇವಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, "ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಜನಿಸಿದ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ತಾಯಿ, ವಿಸ್ಮಯಕರ ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀ ದೇವಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ," ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನೀವು ವಿಜಯ, ಯಜ್ಞದ ಹೋಮ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ, ಅಮೃತ, ಲೋಕಗಳ ಪಾವನ, ಸಂಧ್ಯೆ, ರಾತ್ರಿ, ಪ್ರಕಾಶ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಬುದ್ಧಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ಸರಸ್ವತಿ—all are your forms. ಯಜ್ಞದ ಜ್ಞಾನ, ಪರಮ ಜ್ಞಾನ, ಗುಪ್ತ ಜ್ಞಾನ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ—all are your gifts, you grant liberation. ನೀವು ವಿಚಾರ, ತ್ರಿವೇದ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ—all are your gentle manifestations that fill the world. ಯೋಗಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುವ, ದೇವಾಧಿದೇವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇಹವಾಗಿರುವ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ರೂಪವು ನಿಮಗಷ್ಟೇ ಇದೆ. ನೀವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ತೊರೆದುಹೋದಾಗ ಅವು ನಾಶದ ಹಂಚಿಗೆ ಬಂದವು; ಈಗ ನಿಮ್ಮ ವಾಸದಿಂದ ಪುನಃ ಏಳಿವೆ." "ಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರ, ಮನೆ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಧಾನ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ—all come to the fortunate by your glance. ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶ, ಸಂತೋಷ—ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ನೀವು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ತಾಯಿ; ಹರಿಯು ತಂದೆ; ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ನೀವು ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತೀರಿ. ಗೌರವ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಗೃಹ, ದೇಹ, ಪತ್ನಿಯನ್ನು ತೊರೆಬಾರದು; ಪುತ್ರ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಪಶು, ಆಭರಣ—all should not be abandoned, for you reside on my lord’s chest." "ನೀವು ತೊರೆದವರಿಗೆ, ಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ಉತ್ತಮ ಗುಣ—all leave them. ನಿಮ್ಮ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಗುಣವಿಲ್ಲದವರಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಗುಣ, ಕುಟುಂಬ ಐಶ್ವರ್ಯ—all are bestowed. whom you bless is praiseworthy, virtuous, fortunate, noble, wise, heroic, valiant. whom you turn away from, virtues depart. ಬ್ರಹ್ಮನ ನಾಲಿಗೆಗೂ ನಿಮ್ಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳ ದೇವಿ, ದಯೆ ತೋರಿಸಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತೊರೆಬಾರದು." ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರನು ಹೀಗೆ ಶ್ರೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಇಚ್ಛಿತ ವರಗಳನ್ನು—ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಿರತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ—ಕೊಟ್ಟಳು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಶ್ರೀ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವುದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದ ನೀತಿಯು, ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಿದ ನೀತಿಯು—ಇವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವು ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು. ರಾಮನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ರಾಜನು ಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸಬೇಕು, ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು, ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಅರ್ಹರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ಇವು ರಾಜನ ನಾಲ್ಕು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು. ಶಿಸ್ತೇ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲ; ಶಿಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಶಿಸ್ತು ಎಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ; ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ವಂಶ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ಸ್ನೇಹ, ಉದಾರತೆ, ಸತ್ಯವಂತಿಕೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಕುಟುಂಬ, ಸ್ವಭಾವ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ—ಇವು ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತವಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಅಂಕುಷದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಆನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಅಭಿಲಾಷೆ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಆನಂದ, ಅಹಂಕಾರ, ದರ್ಪ—ಈ ಆರು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಬೇಕು; ಇವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ರಾಜನು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನು ಶಿಸ್ತುಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಚಾರ, ತ್ರಿವೇದ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ—all should be studied with their associated knowledge and practices. ವಿಚಾರದಿಂದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು; ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮ ತ್ರಿವೇದಗಳಲ್ಲಿ; ಲಾಭ-ನಷ್ಟ ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ; ಸರಿ-ತಪ್ಪು ನೀತಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ. ಅಹಿಂಸೆ, ಮೃದು ಮಾತು, ಸತ್ಯ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ದಯೆ, ಕ್ಷಮೆ—ಇವು ಗೃಹಸ್ಥ ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು. ಜನರ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು, ಸದುಪಚಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು, ಮೃದು ಮಾತು ಹೇಳಬೇಕು, ದಯೆ ತೋರಬೇಕು, ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಬಡವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಈ ನಡವಳಿ ಧರ್ಮವಂತರ ವ್ರತ, ಸುಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಹಿತ; ದುಃಖ, ರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಇದು ಆಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ರಾಜನು ತನ್ನ ದೇಹಕ್ಕಾಗಿ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ? ತನ್ನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ದೀನರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು. ಈ ರೀತಿ, ಧರ್ಮ, ರಾಜಕೀಯ, ವಿಜಯ, ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಮಹಿಮೆ, ರಾಜನ ಕರ್ತವ್ಯ—all are vividly woven together in these ಶಾಸ್ತ್ರವಚನಗಳು, ರಾಜನಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ.