ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಲಿಂಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಿಂಗವಿರಬೇಕು, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆರು ಮತ್ತು ನೂರು ಎಂಟು ಲಿಂಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಲಿಂಗಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮಾಪನದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಅವು ಬಾಗಿಲು, ಗರ್ಭ ಮತ್ತು ಕೈಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವರ ಭಾಗ ಮತ್ತು ದೇವರು ಸ್ವತಃ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದ ದೇವತೆಗೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗದ ವ್ಯಾಸದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಉದ್ದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಲಿಂಗವನ್ನು ಮೂರು ವಿಧದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನಾಲ್ಕು, ಎಂಟು, ಎಂಟು ವೃತ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮೂರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಇಚ್ಛಿತ ಉದ್ದವನ್ನು ಬೆರಳುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಪಿಸಬೇಕು. ದೇವತೆಗಳು, ಜೀವಿಗಳು ಅಥವಾ ನವಿಲುಗಳು, ಧ್ವಜದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಮಾಪನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಉಳಿದ ಬೆರಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಧ್ವಜದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಧ್ವಜ, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಎತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ಶುಭಕರ. ಕತ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜ, ಗಾಂಧಾರ ಮತ್ತು ಪಂಚಮ ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುವವು. ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತತ್ವ ಶುಭಕರ, ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹವಾನೀಯ ಅಗ್ನಿ ಶುಭಕರ. ಎತ್ತಿದ ಮಾಪನದ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ನಾಗ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು. ರಸ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಗಳ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅರವತ್ತಮೂರು ಭಾಗಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶ್ರೀಮಂತರು, ಹೀನ, ಪೂಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಚತುಷ್ಕೋಣ ರೂಪ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಐದನೆಯದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ದಿನದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ವಿವರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಪ್ರಕಾರ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು. ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಇತರರ ದಪ್ಪದ ಮಾಪನವನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೈ, ಮುಗುಳ್ನಗು, ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ, ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಐದು, ಏಳು ಮತ್ತು ಒಂದರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಲಿಂಗಗಳಿವೆ. ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಲಿಂಗಗಳು, ಎಂಟು ಬೆರಳ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಕೈಗಳ ಗರ್ಭವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಮತ್ತು ಕಾಲು ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗಲವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮೇಲೆ ಎಂಟುಮುಖ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಎಂಟುಮುಖವು ಶಿವನ ಭಾಗ, ಕಾಲಿನಿಂದ ತುದಿವರೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅಧಿಪತಿ, ಅಂಧಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವವನು, ವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವನು. ಐದು ಗುರುತುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆ ಗುಂಡಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಲೆ ಉಂಬಳೆ ಅಥವಾ ಕೋಳಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ರೂಪವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾರಗಳಿದ್ದು, ಇಚ್ಛಿತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗದ ತಲೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಮುಂಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು; ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಮಲ, ಭಾಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿಸ್ತೃತವಾದದು. ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ, ಶತ್ರುವಿನ ಭಾಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿಭಜಿತ ತಲೆ. ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮತಲ ತಲೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕೋಳಿ ರೂಪದ ತಲೆ ದೈವಿಕ. ನಾಲ್ಕು ಭಾಗದ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ, ತಲೆ ಟಿನ್ನಿನಂತೆ. ಆದಿ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ. ತಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ: ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗದಿಂದ, ಜೋಡಿಸಿದ ಭಾಗಗಳಿಂದ, ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಅಮೃತ ಗುರುತು ಬರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕಮಲ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈಗ ಶುಭಕರವಾದ ನಾಲ್ಕು, ಮೂರು ಅಥವಾ ಒಂದು ಮುಖದ ಲಿಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ. ಪೂಜೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಮನುಷ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸೂರ್ಯನಂತೆ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆರು ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ತಲೆಯ ಎತ್ತರವನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ನೆತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಮುಖ, ಹಣೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಕೈ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಕೈಗಳು ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆ, ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮಾಪನದಂತೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಮುಖವನ್ನು ಅಗಲದ ಎಂಟನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನಾಲ್ಕು ಮುಖದ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ, ಈಗ ಮೂರು ಮುಖದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ. ಮೂರು ಮುಖದ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು. ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು, ಐದನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು. ಮುಖಗಳು ಅಗಲದ ಎಂಟನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಮುಖವನ್ನು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ರೂಪಿಸಬೇಕು, ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ. ಹಣೆ, ಮೂಗು, ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಕೈಗಳನ್ನು ಐದನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೈವಿಲ್ಲದಂತೆ ಬಿಡಬಹುದು. ಮುಖಗಳು ಅಗಲದ ಆರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಮುಖಗಳ ಲಿಂಗಗಳಿಗೆ ಟಿನ್ನು ಅಥವಾ ಕೋಳಿ ರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಭಗವಂತನು ಪ್ರತಿಮೆಯ ಪೀಠದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಪೀಠದ ಉದ್ದವು ಪ್ರತಿಮೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರಬೇಕು, ಅಗಲವು ಅರ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಎತ್ತರವು ಅರ್ಧ ಉದ್ದದಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅಗಲವಾದರೆ ಮೂರನೇ ಭಾಗದಷ್ಟು ಇರಬೇಕು. ಪೀಠದ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮೂರನೇ ಭಾಗದಷ್ಟು ಇರಬೇಕು. ಪೀಠದ ಒಳಗೆ ಇರುವ ಕುಳಿ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿರುಗಿದಂತೆ ಮಾಪಿಸಬೇಕು. ನೀರಿನ ಚಾನಲ್ ಅಗಲದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಷ್ಟು ಇರಬೇಕು. ಪೀಠದ ತಳಭಾಗದ ಅಗಲ ಸಮವಾಗಿರಬೇಕು, ವಿಸ್ತಾರವು ಅರ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ನೀರಿನ ಚಾನಲ್ ವಿಸ್ತಾರದ ಮೂರನೇ ಭಾಗದಷ್ಟು ಇರಬೇಕು. ಮುನಿಯೇ, ಪೀಠದ ಉದ್ದವನ್ನು ಹದಿನಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಪಿಸಬೇಕು. ಕೆಳಭಾಗ ಆರು ಭಾಗ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಭಾಗ, ಗಂಟಲು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಬಂಧ ಮತ್ತು ಪೀಠ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಪ್ರತಿಮೆಯ ಬಾಗಿಲು ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲಿನ ಮಾಪನದಂತೆ ಇರಬೇಕು. ಪ್ರತಿಮೆಯ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಲಗಳ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಶೋಭಿಸಬೇಕು. ಪೀಠವನ್ನು ಹರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾಪನ, ದೇವಿಯರಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮಾಪನ ಬಳಸಬೇಕು. ಈಗ ಭಗವಂತನು ಐದು ವಿಧದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಪ್ರತಿಮೆ ಸ್ವತಃ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪೀಠ ಪ್ರಕೃತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆಧಾರ, ಯೋಗವು ಇವೆರಡನ್ನೂ ಜೋಡಿಸುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಇಚ್ಛಿತ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗುರುವು ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಗರ್ಭಸೂತ್ರವನ್ನು ಎಳೆಯಬೇಕು. ಎಂಟು, ಹದಿನಾರು, ಇಪ್ಪತ್ತರವರೆಗೆ ಮಂದಪ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಳಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಸ್ನಾನ, ಕಲಶ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ವಿಧಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಮೂರೂವರೆ ಭಾಗದ ಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಕಲಶ, ಕುಂಭ, ಅಂಬಾರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಅಲಂಕೃತ ಗುರು, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಮಾಪನ, ಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು ಪವಿತ್ರ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತವೆ.