અગ્નિપુરાણમ્

તતસ્તુ ખાનયેદ્યત્નાજ્જલાન્તં યાવદેવ તુ। પુરુષાધઃ સ્થિતં શલ્યં ન ગૃહે દોષદં ભવેત્

પછી પાણી સુધી ધ્યાનપૂર્વક ખોદવું; માણસની નીચે દફનાવેલી અશુદ્ધિ ઘરમાં દોષ આપતી નથી.

અસ્થિશલ્યે ભિદ્યતે વૈ ભિત્તિર્વૈ ગૃહિણોઽસુખમ્। યન્નામશબ્દં શ્રૃણુયાત્તત્ર શલ્યં તદુદ્ભવમ્

હાડકાંની અશુદ્ધિ હોય તો દિવાલ તૂટી જાય છે અને ગૃહસ્થને દુઃખ થાય છે; જ્યાં નામનો અવાજ સાંભળાય, ત્યાં અશુદ્ધિ ઉત્પન્ન થાય છે.

ભગવાનુવાચ પાદપ્રતિષ્ઠાં વક્ષ્યામિ શિલાવિન્યાસલક્ષણમ્। અગ્રતો મણ્ડપઃ કાર્ય્યઃ કુણ્ડાનાન્તુ ચતુષ્ટયમ્

ભગવાને કહ્યું: હું પાદ પ્રતિષ્ઠા અને શિલા વિન્યાસના લક્ષણો સમજાવું છું; આગળ મંડપ અને ચાર યજ્ઞકુંડ બનાવવું.

કુમ્ભન્યાસેષ્ટકાન્યાસૌ દ્વારસ્તમ્ભોચ્છ્રયં શુભમ્। પાદોનં પૂરયેત્ ખાતં તત્ર વાસ્તું યજેત્ સમે

ઘડા અને ઈંટની વિન્યાસમાં, દ્વારના સ્તંભની શુભ સ્થાપના કરવી; પાદની નીચે ખાડું ભરીને ત્યાં વાસ્તુ યજ્ઞ સમાન રીતે કરવો.

ઇષ્ટકાશ્ચ સુપક્વાઃ સ્યુર્દ્વાદશાઙ્ગુલસમ્મિતાઃ। સુવિસ્તારત્રિભાગેન વૈપુલ્યેન સમન્વિતાઃ

ઈંટો સારી રીતે બેક થયેલી અને બાર અંગુલની માપની હોવી જોઈએ; યોગ્ય પહોળાઈમાં ત્રણ ભાગ અને યોગ્ય પહોળાઈ સાથે હોવી જોઈએ.

કરપ્રમાણા શ્રેષ્ઠા સ્યાચ્છિલાપ્યથ શિલામયે । નવ કુમ્ભાંસ્તામ્રમયાન્ સ્થાપયેદિષ્ટકાઘટાન્

શ્રેષ્ઠ પથ્થરો હાથના માપના હોવા જોઈએ, પથ્થરનાં ઘરો માટે પણ એ જ માપ; નવ તામાના ઘડા અને ઈંટના ઘડા સ્થાપિત કરવું.

અદ્ભિઃ પઞ્ચકષાયેણ સર્વ્વૌષધિજલેન ચ। ગન્ધતોયેન ચ તથા કુમ્ભૈસ્તોયસુપૂરિતૈઃ

પાણી, પાંચ કશાય, તમામ ઔષધીય પાણી અને સુગંધિત પાણીથી ઘડાઓ સારી રીતે પાણીથી ભરવા.

હિરણ્યવ્રીહિસંયુક્તૈર્ગન્ધચન્દનચર્ચ્ચિતૈઃ। આપો હિષ્ઠેતિ તિસૃભિઃ શન્નો દેવીતિ ચાપ્યથ

સોનાની રંગવાળી ચોખા અને સુગંધિત ચંદનથી લિપ્સાયેલા પાણીમાં, 'આપો હિષ્ટ', 'શં નો દેવી' અને પછી ફરીથી ત્રણ મંત્રો ઉચ્ચારવા જોઈએ.

તરત સમન્દીરિતિ ચ પાવમાનીભિરેવ ચ। ઉદુત્તમં વરુણમિતિ કયાનશ્ચ તથૈવ ચ

'તરતા સમંદી' અને પાવમાનીના શ્લોકો પણ બોલવા જોઈએ; 'ઉદ ઉત્તમં વરુણમ' અને કયાનશનું સ્તોત્ર પણ એ જ રીતે બોલવું.

વરુણસ્યેતિ મન્ત્રેણ હંસઃ શુચિષદિત્યપિ। શ્રીસૂક્તેન ચ તથા શિલાઃ સંસ્થાપ્ય સંઘટાઃ

'વરુણસ્ય' મંત્ર, 'હંસઃ શુચિષત' અને શ્રીસૂક્ત સાથે, પથ્થરો અને વાસણો યોગ્ય રીતે સ્થાપિત કરવા જોઈએ.

શય્યાયાં મણ્ડપે પ્રાચ્યાં મણ્ડલે હરિમર્ચ્ચયેત્। જુહુયાજ્જનયિત્વાગ્નિં સમિધો દ્વાદશીસ્તતઃ

પૂર્વ દિશામાં આવેલા મંડપમાં, મંડળમાં, હરિનું પૂજન કરવું; અગ્નિ પ્રગટાવી, દ્વાદશી દિવસે સમિદો અર્પણ કરવી.

આધારાવાજ્યભાગૌ તુ પ્રણવેનૈવ કારયેત્। અષ્ટાહુતીસ્તથાષ્ટાન્તૈરાજ્યં વ્યાહૃતિભિઃ ક્રમાત્

આધાર અને ઘીનો ભાગ પ્રણવના મંત્રથી તૈયાર કરવો; પછી, આઠ વ્યાહૃતિઓથી ક્રમવાર ઘીની આઠ હોળીઓ અર્પણ કરવી.

લોકેશાનામગ્નયે વૈ સોમાયાવગ્રહેષુ ચ । પુરુષોત્તમાયેતિ ચ વ્યાહૃતીર્જુહુયાત્તતઃ

લોકના ઈશ્વરો, અગ્નિ, વાસણોમાં સોમ અને પુરુષોત્તમને પછી વ્યાહૃતિઓ અર્પણ કરવી.

પ્રાયશ્ચિત્તં તતઃ પૂર્ણાં મૂર્ત્તિમાંસઘૃતાંસ્તિલાન્। વેદાદ્યૈર્દ્વાદશાન્તેન કુમ્ભેષુ ચ પૃથક્ પૃથક્

પછી પ્રાયશ્ચિત્ત રૂપે, વાસણોમાં અલગ અલગ પૂરી રીતે, રૂપ, માંસ, ઘી અને તલથી ભરવું; દ્વાદશી વેદમંત્રથી અંત કરવો.

પ્રાઙમુખસ્તુ ગુરુઃ કુર્ય્યાદષ્ટદિક્ષુ વિલિપ્ય ચ। મધ્યે ચૈકાં શિલાં કુમ્ભં ન્યસેદેતાન્ સુરાન્ ક્રમાત્

ગુરુ પૂર્વ દિશા તરફ મુખ રાખી, આઠ દિશાઓમાં લિપન કરવી; વચ્ચે એક પથ્થર અને એક વાસણ મૂકવું, અને આ દેવતાઓને ક્રમવાર બોલાવવું.

પદ્મં ચૈવ મહાપદ્મં મકરં કચ્છપં તથા। કુમુદઞ્ચ તથા નન્દં પદ્મં શઙ્ખઞ્ચ પદ્મિનીમ્

પદમ, મહાપદમ, મકર, કચ્છપ, કુમુદ, નંદ, પદમ, શંખ અને પદ્મિની સ્થાપિત કરવી.

કુમ્ભાન્ન ચાલયેત્તેષુ ન્યસેદષ્ટેષ્ટકાઃ ક્રમાત્। ઈશાનાન્તાશ્ચ પૂર્વ્વાદાવિષ્ટકાં પ્રથમં ન્યસેત્

વાસણો હલાવવું નહીં; તેમાં ક્રમવાર આઠ ઈંટો મૂકવી, પૂર્વ દિશાની ઈશાનથી પ્રથમ ઈંટ મૂકવી.

શક્તયો વિમલાદ્યાસ્તુ ઇષ્ટકાનાન્તુક દેવતાઃ। ન્યસનીયા યથાયોગં મધ્યે ન્યસ્યા ત્વનુગ્રહા

વિમલાથી શરૂ થતી શક્તિઓ અને ઈંટોની દેવતાઓ યોગ્ય રીતે સ્થાપિત કરવી; વચ્ચે અનુક્રહદાયિ મૂકી દેવી.

અવ્યઙ્ગે ચાક્ષતે પૂર્ણે મુનેરઙ્ગિરસઃ સુતે। ઇષ્ટકે ત્વં પ્રયચ્છેષ્ટં પ્રતિષ્ઠાં કારયામ્યહમ્

અખંડિત, પૂર્ણ ઈંટ પર, ઋષિ અંગિરસના પુત્રને ઇચ્છિત વસ્તુ અર્પણ કરવી: 'હું સ્થાપના કરું છું.'

મન્ત્રેણાનેન વિન્યસ્ય ઇષ્ટકા દેશિકોત્તમઃ। ગર્ભાધાનં તતઃ કુર્ય્યાન્મધ્યસ્થાને સમાહિતઃ

આ મંત્રથી ઈંટ મૂકી, શ્રેષ્ઠ ગુરુએ પછી મધ્યસ્થાને એકાગ્રતાથી ગર્ભાધાન વિધિ કરવી.

કુમ્ભોપરિષ્ટાદ્દેવેશં પદ્મિનીં ન્યસ્ય દેવતામ્। મૃત્તિકાશ્ચૈવ પુષ્પાણિ ધાતવો રત્નમેવ ચ

વાસણની ઉપર પદ્મિની દેવીને સ્થાપિત કરવી; માટી, ફૂલો, ધાતુઓ અને રત્ન પણ મૂકવા.

લૌહાનિ દિક્પતેરસ્ત્રં યજેદ્વૈ ગર્ભભાજને। દ્વાદશાઙ્ગુલવિસ્તારે ચતુરઙ્ગુલકોચ્છ્રયે

લોહીના વાસણમાં દિશાના રક્ષકનું શસ્ત્ર ગર્ભભાજન માટે પૂજવું, તે વાસણ બાર આંગળ પહોળું અને ચાર આંગળ ઊંચું હોવું જોઈએ.

પદ્માકારે તામ્રમયે ભાજને પૃથિવીં યજેત્। એકાન્તે સર્વભૂતેશે પર્વતાસનમણ્ડિતે

પદ્માકારના તામડાના વાસણમાં પૃથ્વીનું પૂજન કરવું; એકાંત સ્થળે, સર્વભૂતના ઈશ્વર સાથે, પર્વતના આસનથી સજ્જ કરવું.

સમુદ્રપરિવારે ત્વં દેવિ ગર્ભં સમાશ્રય। નન્દે નન્દય વાસિષ્ઠે વસુભિઃ પ્રજયા સહ

સમુદ્રથી ઘેરાયેલી દેવી, ગર્ભ ધારણ કર; નંદે, વાસિષ્ઠો, વસુઓ અને તેમની સંતાન સાથે આનંદ કર.

જયે ભાર્ગવદાયાદે પ્રજાનાં વિજયાવહે। પૂર્ણેઙ્ગિરસદાયાદે પૂર્ણકામં કુરુષ્વ મામ્

જયવંત, ભૃગુના વંશજ, પ્રજાઓમાં વિજય લાવ; પૂર્ણ, અંગિરસના વંશજ, મારી તમામ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કર.

ભદ્રે કાશ્યપદાયાદે કુરુ ભદ્રાં મતિં મમ। સર્વબીજસમાયુક્તે સર્વરત્નૌષધીવૃતે

હે શુભ કાશ્યપના વંશજ, મારા મનમાં શુભ વિચાર લાવ, જેમાં સર્વ પ્રકારના બીજ, રત્ન અને ઔષધીઓથી ભરપૂર હોય.

જયે સુરુચિરે નન્દે વાસિષ્ઠે રમ્યતામિહ। પ્રજાપતિસુતે દેવિ ચતુરસ્રે મહીયસિ

હે પ્રજાપતિની પુત્રી દેવી, આ વિશાળ અને ચારે બાજુથી સુંદર વસિષ્ઠના ઘર માં વિજય, તેજ અને આનંદ રહે, અહીં સૌ ભવ્યતા અને આનંદ રહે.

સુભગે સુપ્રભે ભદ્રે ગૃહે કાશ્યપિ રમ્યતામ્। પૂજિતે પરમાશ્ચર્ય્યે ગન્ધમાલ્યૈરલઙ્કૃતે

હે શુભ, તેજસ્વી અને ભાગ્યશાળી, કાશ્યપના ઘરમાં તું આનંદથી વસ, જ્યાં તારી પૂજા થાય છે અને સુગંધિત ફૂલોની વણજથી ઘર સજાયેલું છે.

ભવભૂતિકરી દેવિ ગૃહે ભાર્ગવિ રમ્યતામ્। દેશસ્વામિપુરસ્વામિગૃહસ્વામિપરિગ્રહે

હે ભૃગુના વંશજ દેવી, તું ઘરમાં, દેશના માલિક, શહેરના માલિક અને ઘરના માલિકના સ્થાને સુખથી વસ અને સૌને સમૃદ્ધિ આપ.