અગ્નિપુરાણમ્

અબ્રવીદ્રાવણં ક્રુદ્ધા ન ત્વં રાજા ન રક્ષકઃ। ખરાદિહન્તૂ રામસ્ય સીતાં ભાર્યાં હરસ્વ ચ

ક્રોધથી તેણે રાવણને કહ્યું: 'તમે રાજા પણ નથી અને રક્ષક પણ નથી; અહીં આવો, રામને મારો અને તેની પત્ની સીતાને હરી લ્યો.'

રામલક્ષ્મણરક્તસ્ય પાનાજ્જીવામિ નાન્યથા। તથેત્યાહ ચ તચ્છ્રુત્વા મારીચં પ્રાહ વૈ વ્રજ

'રામ અને લક્ષ્મણના લોહી પીવાથી જ હું જીવું, નહિ તો નહિ.' આ સાંભળી રાવણે કહ્યું: 'એવું જ થાશે,' અને પછી મારિચાને કહ્યું: 'જા!'

સ્વર્ણચિત્રમૃગો ભૂત્વા રામલક્ષ્મણકર્ષકઃ। સીતાગ્રે તાં હરિષ્યામિ અન્યથા મરણં તવ

'સોનાની ચિતરેલી હરણ બની, રામ અને લક્ષ્મણને દૂર લઈ જા; સીતાના સામે હું તેને હરી લઈ જઈશ, નહિ તો તારો મૃત્યુ નિશ્ચિત છે.'

મારીચો રાવણં પ્રાહ રામો મૃત્યુર્ધનુર્ધરઃ। રાવણાદપિ મર્ત્તવ્યં મર્ત્તવ્યં રાઘવાદપિ

મારિચાએ રાવણને કહ્યું: 'રામ ધનુષ્યધારી છે અને પોતે જ મૃત્યુ છે; રાવણના હાથેથી મરવું સારું, પણ રાઘવના હાથેથી તો મરવું જ પડે.'

અવશ્યં યદિ મર્ત્તવ્યં વરં રામો ન રાવણઃ। ઇતિ મત્વા મૃગો ભૂત્વા સીતાગ્રે વ્યચરન્મુહુઃ

'જો મરવું જ હોય તો રામના હાથેથી સારું, રાવણના હાથેથી નહિ.' એમ વિચારી, તે હરણ બની વારંવાર સીતાના આગળ ફરતો રહ્યો.

સીતયા પ્રેરિતો રામઃ શરેણાથાવધીચ્ચ તમ્। મ્રિયમાણો મૃગઃ પ્રાહ હા સીતે લક્ષ્મણેતિ ચ

સીતાના કહેવા પર રામે તીરથી તેને મારી નાખ્યો; મરતા-મરતા હરણ બોલ્યું: 'હાય સીતે! હાય લક્ષ્મણ!'

સૌમિત્રિઃ સીતયોક્તોઽથ વિરુદ્ધં રામમાગતઃ। રાવણોઽપ્યહરત્ સીતાં હત્વા ગૃધ્રં જટાયુષમ્

પછી સીતાના કહેવા પર સૌમિત્રિ રામ પાસે ગયો, જે દુઃખી હતો; અને રાવણે ગૃધ્ર જટાયુને મારી સીતાને હરી લઈ ગયો.

જટાયુષા સ ભિન્નાઙ્ગઃ અઙ્કેનાદાય જાનકીમ્। ગતો લઙ્કામશોકાખ્યે ધારયામાસ ચાબ્રવીત્

જટાયુએ તેના અંગો ઘાયલ કર્યા, છતાં તેણે જાનકીને કાંખમાં લઈ લંકા ગયો, અશોક વન નામના સ્થળે રાખી, અને કહ્યું.

ભવ ભાર્ય્યા મમાગ્ર્યા ત્વં રાક્ષસ્યો રક્ષ્યતામિયમ્ । રામો હત્વા તુ મારીચં દૃષ્ટ્વા લક્ષ્મણમબ્રવીત્

'મારી મુખ્ય પત્ની બન, અને આ રાક્ષસી તને રક્ષે.' રામે મારિચાને મારીને લક્ષ્મણને જોયો અને વાત કરી.

માયામૃગોઽસૌ સૌમિત્રે યથા ત્વમિહ ચાગતઃ । તથા સીતા હૃતા નૂનં નાપશ્યત્ સ ગતોઽથ તામ્

હે સૌમિત્રિ, એ તો માયાનો હરણ હતો, જેમ તું અહીં આવ્યો છે તેમ. એ જ રીતે, સીતા ખરેખર અપહૃત થઈ ગઈ છે, અને તે (રાવણ) તેને જોયા વિના જ અહીંથી ગયો.

શુશોચ વિલલાપાર્ત્તો માં ત્યક્ત્વા ક્ક ગતાસિ વૈ। લક્ષ્મણાશ્વાસિતો રામો માર્ગયામાસ જાનકીમ્

રામ દુઃખી થઈને રડવા લાગ્યા, 'મને છોડી તું ક્યાં ગઈ?' એમ બોલ્યા. પછી લક્ષ્મણે તેમને શાંત કર્યા અને રામે જાનકીની શોધ શરૂ કરી.

દૃષ્ટ્વા જટાયુસ્તં પ્રાહ રાવણો હૃતવાંશ્ચ તામ્। મૃતોઽથ સંસ્કૃતસ્તેન કબન્ધઞ્ચાવધીત્તતઃ

જટાયુએ તેમને જોઈને કહ્યું, 'રાવણે તેને લઈ ગયો છે.' પછી જટાયુ મૃત્યુ પામ્યા અને રામે તેમની અંત્યેષ્ટિ કરી, ત્યારબાદ તેમણે કબંધને પણ મારો.

નારદ ઉવાચ રામઃ પસ્પાસરો ગત્વા શોચન્ સ શર્વરીં તતઃ। હનૂમતા સ સૂગ્નીવં મિત્રઞ્ચકાર હ

નારદે કહ્યું: રામ આગળ વધ્યા અને રાતભર દુઃખ કરતાં રહ્યા; પછી હનુમાન સાથે સુગ્રીવને મિત્ર બનાવ્યા.

સપ્ત તાલન્ વિનિર્ભિદ્ય શરેણૈકેન પશ્યતઃ। પાદેન દુન્દુભેઃ કાયઞ્ચિક્ષેપ દશયોજનમ્

રામે એક જ તીરે સાત તાળના વૃક્ષો ભેદી નાખ્યા, અને પગથી દુંદુભિના મૃતદેહને દસ યોજન દૂર ફેંકી દીધો.

તદ્રિપું બાલિનં હત્વા ભ્રાતરં વૈરસારિણમ્। કિષ્કિન્ધાં કપિરજ્યઞ્ચ રુમાન્તારાં સમર્પયત્

પછી રામે પોતાના દુશ્મન અને ભાઈ બલિને મારી નાખ્યા અને પછી કિષ્કિંધાનું વાનરરાજ્ય અને રુમાને સુગ્રીવને સોંપી દીધા.

ઋષ્યમૂકેહરીશાયકિષ્કિન્ધેશોઽબ્રવીત્સચ । સીતાં ત્વં પ્રાશ્યસેયદ્વત્ તથા રામ કરોમિતે

ઋષ્યમૂક પર વસતા વાનરરાજા, કિષ્કિંધાના રાજાએ કહ્યું: 'જેમ હું રામ માટે કાર્ય કરીશ, તેમ તું પણ સીતાને પાછી મેળવશે.'

તછ્રુત્વા માલ્યવત્પૃષ્ઠે ચાતુર્માસ્યં ચકારસઃ। કિષ્કિન્ધાયાઞ્ચ સુગ્રીવો યદા નાયાતિ દર્શનમ્

આ સાંભળી રામે માલ્યવત પર્વત પર ચાતુર્માસનું વર્તન કર્યું, અને કિષ્કિંધામાં સુગ્રીવ તેમને મળવા આવ્યો નહીં.

તદાઽબ્રવીત્તં રામોક્તં લક્ષમણો વ્રજ રાઘવમ્। ન સ સઙ્કુચિતઃ પન્થા યેન બાલી હતો ગતઃ

ત્યારે રામના કહેવા મુજબ લક્ષ્મણે કહ્યું: 'રાઘવ પાસે જા; જે માર્ગે બલિ મારાયો અને ગયો, એ રસ્તો હવે અટકાયેલો નથી.'

સમયે તિષ્ઠ સુગ્રીવ મા બાલિપથમન્વગઃ। સુગ્રીવ આહ સંસક્તો ગતં કાલં ન બુદ્ધવાન્

'નક્કી કરેલા સમયે રહે, સુગ્રીવ; બલિ જે માર્ગે ગયો એ રસ્તે તું ન જા.' સુગ્રીવે જવાબ આપ્યો: 'મને કામમાં એટલું મન લાગી ગયું કે સમય ક્યારે વીતી ગયો ખબર જ પડી નહીં.'

ઇત્યુક્ત્વા સ ગતો રામં નત્વોવાચ હરીશ્વરઃ। આનીતા વાનરાઃ સર્વે સીતાયાશ્ચ ગવેષણે

આ રીતે કહી, સુગ્રીવ રામ પાસે ગયો, નમસ્કાર કરીને કહ્યું: 'સીતાની શોધ માટે બધા વાનરો એકઠા કરવામાં આવ્યા છે.'

ત્વન્મતાત્ પ્રેષયિષ્યામિ વિચિન્વન્તુ ચ જાનકીમ્ । પૂર્વાદૌ માસમાયાન્તુ માસાદૂર્ધ્વં નિહન્મિ તાન્

'મારા આદેશથી હું તેમને મોકલીશ; તેઓ જાનકીની શોધ કરે. એક માસમાં પાછા આવી જાય, નહિ તો પછી હું તેમને દંડ આપીશ.'

ઇત્યુક્તા વાનરાઃ પૂર્વપશ્ચમોત્તરમાર્ગગાઃ। જગ્મૂ રામં સસુગ્રીવમપશયન્તસ્તુ જાનકીમ્

આ રીતે આદેશ મળતાં વાનરો પૂર્વ, પશ્ચિમ અને ઉત્તર તરફ ગયા; તેઓ રામ અને સુગ્રીવ સાથે ગયા, પણ જાનકી મળી નહીં.

રામાઙ્ગુલીયં સંગૃહ્ય હનૂમાન્ વાનરૈઃ સહ। દક્ષિણે માગયામાસ સુપ્રભાયા ગુહાન્તિકે

હનુમાને રામની મુદ્રિકા લઈને વાનરો સાથે દક્ષિણ તરફ સુપ્રભાની ગુફા પાસે શોધ શરૂ કરી.

માસાદૂર્ધ્વઞ્ચ વિન્યસ્તા અપશ્યન્તસ્તુ જાનકીમ્। ઊચુર્વૃથામરિષ્યામો જટાયુર્દ્ધન્ય એવ સઃ

એક માસ વીતી ગયો છતાં પણ જાનકી મળી નહીં, ત્યારે વાનરો બોલ્યા: 'અમે વ્યર્થ મરી જઈશું; જટાયુ જ ધન્ય છે.'

સીતાર્થે યોઽત્યજત્ પ્રાણાન્રાવણેન હતો રણે। તચ્છ્રુ ત્વા પ્રાહ સમ્પાતિર્વિહાય કપિભક્ષણમ્

સીતા માટે જેણે પોતાનું પ્રાણ ત્યાગ્યું, રણમાં રાવણથી મારાયો—આ સાંભળી, સંપાતીએ વાનરોને ખાવાનું છોડીને વાત કરી.

ભ્રાતાઽસૌ મે જટાયુર્વૈ મયોડ્ડીનોઽર્કમણ્ડલમ્। અર્ક તાપાદ્રક્ષિતોઽગાદ્ દગ્ધપક્ષોઽહમભ્રગઃ

'એ જટાયુ મારો ભાઈ હતો; મને પણ સૂર્યમંડળ સુધી ઉડાડી દીધો હતો. સૂર્યની તાપથી બચી ગયો, પણ મારા પાંખો બળી ગયા અને હું આકાશમાંથી પડી ગયો.'

રામવાર્ત્તાશ્રવાત્ પક્ષૌ જાતૌ ભૂયોઽથ જાનકીમ્। પશ્યામ્યશોકવનિકાગતાં લઙ્કાગતાં કિલ

રામના સમાચાર સાંભળી મારા પાંખો ફરી ઉગ્યા છે; હવે હું જોઈ શકું છું કે જાનકી અશોકવટિકામાં છે અને ખરેખર લંકામાં છે.

શતયોજનચવિશ્તીર્ણે લવણાબ્ધૌ ત્રિકૂટકે। જ્ઞાત્વા રામં સસુગ્રીવં વાનરાઃ કથયન્તુ વૈ

શત યોજન જેટલી વિશાળ ખારા દરિયામાં, ત્રિકૂટ પર્વત પાસે, વાનરોએ રામ અને સુગ્રીવને ઓળખીને વાત કરી.

નારદ ઉવાચ સમ્પાતિવચનં શ્રુત્વા હનુમાનઙ્ગદાદયઃ। અબ્ધિં દૃષ્ટ્વાઽબ્રુવંસ્તેઽબ્ધિં લઙ્ઘયેત કો નુ જીવયેત્

નારદે કહ્યું: સંપાતિના શબ્દો સાંભળી, હનુમાન, અંગદ અને બીજા વાનરો દરિયો જોઈને બોલ્યા: 'આ દરિયો કોણ પાર કરી શકે અને જીવતો રહી શકે?'