અગ્નિપુરાણમ્

વિશ્વા વિષા પ્રતિવિષા વનશ્રૃઙ્ગાટગોક્ષુરૌ । નારાયણી શતમૂલી કાલેયકહરિદ્રવઃ ।। ૩૬૩.

વિશ્વા, વિષા, પ્રતિવિષા, વનશૃંગાટા, ગોક્ષુર, નારાયણી, શતમૂળી, કાલેયક અને હળદર.

દાર્વી પચમ્પચા દારુ શુક્લા હૈમવતી વચા । વચોગ્રગન્ધા ષડ્‌ગ્રન્થા ગોલોમી શતપર્વિંકા ।। ૩૬૩.

દારવી, પચમપચા, દારુ, શુક્લા, હૈમવતી, વચા, તીવ્ર સુગંધવાળી વચા, ષડગ્રંથા, ગોલોમી અને શતપર્વિકા.

આસ્ફોતા ગિરિકર્ણી સ્યાત્ સિંહાસ્યો વાસકો વૃષઃ । મિશી મધુરિકાચ્છત્રા કોકિલાક્ષેક્ષુરક્ષુરા ।। ૩૬૩.

આસ્ફોટા, ગિરિકર્ણી, સિંહાસ્ય, વાસક, વૃષ, મિશી, મધુરિકા, છત્રા, કોયલાક્ષ, ઇક્ષુર અને ક્ષુરા.

વિડઙ્ગોઽસ્ત્રી કૃમિઘ્નઃ સ્યાત્ વજ્રદ્રુસ્રુક્સ્નુહી સુધા । ગૃદ્વીકા ગોસ્તની દ્રાક્ષા વલા વાટ્યાલકસ્તથા ।। ૩૬૩.

વિડંગ, અસ્ત્રી, કૃમિઘ્ન, વજ્રદ્રુ, સ્રુક્સ્નુહી, સુધા, ગૃદ્વિકા, ગોસ્તની, દ્રાક્ષા, વલા અને વાટ્યાલક.

કાલા મસૂરવિદલા ત્રિપુટા ત્રિવૃત્ । મધુકં ક્લીતકં યષ્ટિમધુકા મધુયષ્ટિકા ।। ૩૬૩.

કાળા, મસૂર, વિદલા, ત્રિપુટા, ત્રિવૃત, મધુક, ક્લીતક, યષ્ટિમધુક અને મધુયષ્ટિકા.

વિદારી ક્ષીરશુક્લેક્ષુગન્ધા ક્રોષ્ટ્રી ચ યા સિતા । ગોપી શ્યામા શારિવા સ્યાદનન્તોત્પલશારિવા ।। ૩૬૩.

વિદારી, ક્ષીરશુક્લ, ઇક્ષુગંધા, ક્રોષ્ટ્રી, યા, સિતા, ગોપી, શ્યામા, શારિવા, અનંત અને ઉત્પલશારિવા.

મોચા રમ્ભા ચ કદલી ભષ્ટાકી દુષ્પ્રધર્ષિણી । સ્થિરા ધ્રુવા સાલપર્ણી શ્રૃઙ્ગી તુ વૃષભો વૃષઃ ।। ૩૬૩.

મોચા, રંભા, કદળી, ભષ્ટાકી, દુષપ્રધર્ષિણી, સ્થિરા, ધ્રુવા,سالપર્ણી, શ્રૃંગી, વૃષભ અને વૃષ.

ગાઙ્ગેરુકી નાગબલા મુષલી તાલમૂલિકા । જ્યોત્સ્ની પટોલિકા જાલી અજશ્રૃઙ્ગી વિષાણિકા ।। ૩૬૩.

ગાંગેરુકી, નાગબલા, મુષલી, તાલમૂલીકા, જ્યોત્સ્ની, પટોલિકા, જાલી, અજશૃંગી અને વિષાણિકા.

સ્યાલ્લાઙ્ગલિક્યગ્નિશિખા તામ્બૂલી ગગવલ્લ્યપિ । હરેણૂ રેણુકા કૌન્તી હ્રીવેરો દિવ્યનાગરં ।। ૩૬૩.

લાંગલિકી, અગ્નિશિખા, તાંબૂલી, ગગવલ્લી, હરેણૂ, રેણુકા, કૌંતી, હ્રીવેરા અને દિવ્યનાગર.

કાલાનુસાર્ય્યવૃદ્ધાશ્મપુષ્પશીતશિવાનિ તુ । શિવા તામલકી ચાથ હનુર્હટ્ટવિલાસિની ।। ૩૬૩.

કાલાનુસાર્યા, વૃદ્ધાશ્મ, પુષ્પશીત, શિવાની, શિવા, તામલકી અને હનુર્હટ્ટવિલાસિની.

ગ્રન્થિપર્ણં શુકં વર્હિ વલા તુ ત્રિપુટા ત્રુટિઃ । શિવા તામલકી ચાથ હનુર્હટ્ટવિલાસિની ।। ૩૬૩.

ગ્રંથિપર્ણ, શુક, વર્હિ, વલા, ત્રિપુટા, ત્રુટિ, શિવા, તામલકી અને હનુર્હટ્ટવિલાસિની.

કુટં નટં દશપુરં વાનેયં પરિપેલવમ્ । તપસ્વિની જટામાંસી પૃક્કા દેવી લતા લક્ષૂ ।। ૩૬૩.

કુટ, નટ, દશપુર, વાનેય, પરિપેલવ, તપસ્વિની, જટામાંસી, પૃક્કા, દેવી, લતા અને લક્ષૂ.

કર્ચુરકો દ્રાવિડ઼કો ગન્ધમૂલી શઠી સ્મૃતા । સ્યાદૃક્ષગન્ધા છગલાન્ત્રા વેગી વૃદ્ધદારકઃ ।। ૩૬૩.

કર્ચુરક, દ્રાવિરક, ગંધમૂલી, શઠી, ઋક્ષગંધા, છગલાંત્રા, વેગી અને વૃદ્ધદારક.

તુણ્ડિકેરી રક્તફલા વિમ્બિકા પીલુપર્ણ્યઽપિ । ચાઙ્ગેરી ચુક્રિકામ્બષ્ઠા સ્વર્ણક્ષીરી હિમાવતી ।। ૩૬૩.

તુંડિકેરી, રક્તફલા, વિંબિકા, પીલુપર્ણી, ચાંગેરી, ચૂકિકા, અંબષ્ઠા, સ્વર્ણક્ષીરી અને હિમાવતી.

સહસ્રવેધી ચુક્રોઽમ્લવેતસઃ શતવેધ્યપિ । જીવન્તી જીવની જીવા ભૂમિનિમ્બઃ કિરાતકઃ ।। ૩૬૩.

સહસ્રવેધી, ચૂક્ર, આમ્લવેતસ, શતવેધી, જીવંતી, જીવની, જીવા, ભૂમિનિંબ અને કિરાતક.

કૂર્ચશીર્ષો મધુકરશ્ચન્દ્રઃ કપિવૃકસ્તથા । દદ્રુઘ્નઃ સ્યાદેડ઼ગજો વર્ષાભૂઃ શોથહારિણી ।। ૩૬૩.

કૂર્ચશીર્ષ, મધુકર, ચંદ્ર, કપિવૃક, દદરુઘ્ન, અદેરગજ, વર્ષાભૂ અને શોથહારીણી.

વારાહી વદરા ગૃષ્ટિઃ કાકમાચી તુ વાયસી । શતપુષ્પા સિચચ્છત્રાઽતિચ્છત્રા મધુરા મિસિઃ ।। ૩૬૩.

વારાહી, વડરા, ગૃષ્ટિ, કાકમાચી, વાયસી, શતપુષ્પા, સિકચ્છત્રા, અતિચ્છત્રા, મધુરા અને મિશી.

અવાક્પુષ્પી કારવી ચ સરણા તુ પ્રસારણી । કટમ્ભરી ભદ્રવલા કર્વ્વૂરશ્ચ શટી હ્યથ ।। ૩૬૩.

અવાકપુષ્પી, કારવી, સરણા, પ્રસારણી, કટંભરી, ભદ્રવલા, કર્વૂર અને શઠી.

પટોલઃ કુલકસ્તિક્તઃ કારવેલ્લઃ કટિલ્લકઃ । કુષ્માણ્ડકસ્તુ કર્કારુરિર્વારુઃ કર્કટી સ્ત્રિયૌ ।। ૩૬૩.

પટોલ, કુલક, તિક્ત, કારવેલા, કટિલ્લક, કુસ્માંડ, કર્કારુ, વારુ અને કર્કટી સ્ત્રીલિંગ છે.

ઇક્ષ્વાકુઃ કટુતુમ્બી સ્યાદ્વિશાલા ત્વિન્દ્રાવરુણી । અર્શોઘ્નઃ શૂરણઃ કન્દો મુસ્તકઃ કુરુવિન્દકઃ ।। ૩૬૩.

ઇક્ષ્વાકુ, કટુતુંબી, વિશાળા, ઇન્દ્રાવરુણી, અર્શોઘ્ન, શૂરણ, કંદ, મુસ્તક અને કુરુવિંદક.

વંશે ત્વક્સારકર્મ્મારવેણુમસ્કરતેજનાઃ । છત્રાતિચ્છત્રપાલઘ્ની માલાતૃણકભૂસ્તૃણે ।। ૩૬૩.

વાંસમાં ત્વક્સાર, કર્માર, વેણુ, મસ્કર અને તેજના; છત્રા, અતિછત્ર, પાલઘ્ની, માલાતૃણ અને ભૂસ્તૃણ.

તૃણરાજાહ્વયસ્તાલો ઘોણ્ટા ક્રમુકપુગકૌ । શાર્દૂલદ્વીપિનૌ વ્યાઘ્ને હર્ય્યક્ષઃ કેશરી હરિઃ ।। ૩૬૩.

તૃણરાજ, તાળ, ઘોણ્ટા, ક્રમુક, પુગ, શાર્દૂલ, દ્વીપિન, વ્યાઘ્ર, હર્યક્ષ, કેશરી અને હરિ.

કોલઃ પોત્રી વરાહઃ સ્યાત્ કોક ઈહામૃગો વૃકઃ । લૂતોર્ણનાભૌ તુ સમૌ તન્તુવાયશ્ચ મર્કટે ।। ૩૬૩.

કોલ, પોત્રી, વરાહ, કોંક, ઈહામૃગ, વૃક, લૂત, ઉર્ણનાભ, તંતુવાયા અને મરકટ.

વૃશ્ચિકઃ શૂકકીટઃ સ્યાત્સારઙ્ગસ્તોકકૌ સમૌ । કૃકવાકુસ્તામ્રચૂડ઼ઃ પિકઃ કોકિલ ઇત્યપિ ।। ૩૬૩.

વૃશ્ચિક, શૂકકીટ, સારંગ, તોકક, કૃકવાકુ, તામ્રચૂડ, પિક અને કોયલ.

કાકે તુ કરટારિષ્ટૌ વકઃ કહ્વ ઉદાહૃતઃ । કોકશ્ચક્રશ્ચક્રવાકો કાદમ્બઃ કલહંસકઃ ।। ૩૬૩.

કાક, કરટ, અરીષ્ટ, વક, કહ્વ, કોક, ચક્ર, ચક્રવાક, કાદંબ અને કલહંસક.

પતઙ્ગિકા પુત્તિકા સ્યાત્સરઘા મધુમક્ષઇકા । દ્વિરેફપુષ્પલિડ્‌ભૃઙ્ગષટ્પદભ્રમરાઽલયઃ ।। ૩૬૩.

પતંગિકા, પુત્તિકા, સરઘા, મધુમક્ષિકા, દ્વિરેફ, પુષ્પલિડ, ભૃંગ, ષટ્પદ, ભ્રમર અનેાલય.

કેકી શિખ્યસ્ય વાક્કેકા શકુન્તિશકુનિદ્વિજાઃ । સ્ત્રી પક્ષતિઃ પક્ષમૂલઞ્ચઞ્ચૂસ્તોટિરુભે સ્ત્રિયૌ ।। ૩૬૩.

કેકી એ શિખીની સ્ત્રી છે; વાક્કેકા, શકુન્તિ, શકુનિદ્વિજ, સ્ત્રી, પક્ષતિ, પક્ષમૂળ, ચંચુ અને ટોટી બંને સ્ત્રીલિંગ છે.

ગતિરુડડીનસણ્ડીનૌ કુલાયો નીડ઼મસ્ત્રિયાં । પેશી કોષો દ્વિહીનેઽણ્ડં પૃથુકઃ શાવકઃ શિશુ ।। ૩૬૩.

ગતિ, રૂડડી, નસંડી સ્ત્રીલિંગ છે; કુલાય નપુંસક છે; પેશી, કોષ, દ્વિહીન, અંડ, પૃથુક, શાવક અને શિશુ.

પોતઃ પાકોઽર્ભકો ડિમ્ભઃ સન્દોહવ્યૂહકો ગણઃ । સ્તોમૌવનિકરવ્રાતા નિકુરમ્બં કદમ્બકં ૩૬૩.

પોત, પાક, અર્ભક, ડિંભ, સંદોહ, વ્યૂહક, ગણ, સ્તોમ, વનિકર, વ્રાત, નિકુરંબ અને કદંબક.