અગ્નિપુરાણમ્

સમ્યગ્ગુહ્યેન યોગેન જિત્વા દેહસમીરણમ્। જપધ્યાનરતો મન્ત્રી મન્ત્રલક્ષણમસ્નુતે

ગુપ્ત યોગ સાધનાથી, શરીરના વાયુને જીત્યા પછી, જાપ અને ધ્યાનમાં તત્પર સાધક મંત્રનું લક્ષણ પ્રાપ્ત કરે છે.

સંશુદ્ધ ભૂતતન્માત્રઃ સકામો યોગમભ્યસન્। અણિમાદિમવાપ્નોતિ વિરક્તઃ પ્રબિલઙ્‌ધ્ય ચ

પાંચ તત્વો અને તેમના સૂક્ષ્મ સ્વરૂપને શુદ્ધ કરીને, ઇચ્છા સાથે યોગ અભ્યાસે, અણિમા વગેરે સિદ્ધિઓ મળે છે; અને વૈરાગ્યથી એ બધાને પાર કરી શકાય છે.

દેવાત્મકે ભૂતમાત્રાન્મુચ્યતે ચેન્દ્રિયગ્રહાત્

દૈવી ગુણવાળા તત્વોમાંથી, મનુષ્ય ઇન્દ્રિયોના બંધનમાંથી મુક્ત થાય છે.

અગ્નિરુવાચ રક્ષાં સ્વસ્ય પરેષાઞ્ચ વક્ષ્યે તાં માર્જનાહ્વયાં ।૩૧.૦૦૧ યયા વિમુચ્યતે દુઃખૈઃ સુખઞ્ચ પ્રાપ્નુયાન્નરઃ(૨) ॥૩૧.૦૦૧ ઓં નમઃ પરમાર્થાય પુરુષાય મહાત્મને ।૩૧.૦૦૨ અરૂપબહુરૂપાય વ્યાપિને પરમાત્મને ॥૩૧.૦૦૨ નિષ્કલ્મષાય શુદ્ધાય ધ્યાનયોગરતાય ચ ।૩૧.૦૦૩ નમસ્કૃત્ય પ્રવક્ષ્યામિ યત્તત્સિધ્યતુ મે વચઃ ॥૩૧.૦૦૩ વરાહાય નૃસિંહાય વામનાય મહામુને ।૩૧.૦૦૪ નમસ્કૃત્ય પ્રવક્ષ્યામિ યત્તત્સિધ્યતુ મે વચઃ ॥૩૧.૦૦૪ ત્રિવિક્રમાય રામાય વૈકુણ્ઠાય નરાય ચ ।૩૧.૦૦૫ નમસ્કૃત્ય પ્રવક્ષ્યામિ યત્તત્સિધ્યતુ મે વચઃ ॥૩૧.૦૦૫ વરાહ નરસિંહેશ વામનેશ ત્રિવિક્રમ ।૩૧.૦૦૬ હરગ્રીવેશ સર્વેશ હૃષીકેશ હરાશુભમ્ ॥૩૧.૦૦૬ અપરાજિતચક્રાદ્યૈશ્ચતુર્ભિઃ પરમાયુધૈઃ ।૩૧.૦૦૭ અખણ્ડિતાનુભાવૈસ્ત્વં(૧) સર્વદુષ્ટહરો ભવ ॥૩૧.૦૦૭ હરામુકસ્ય દુરિતં સર્વઞ્ચ કુશલં કુરુ ।૩૧.૦૦૮ મૃત્યુબન્ધાર્તભયદં દુરિતસ્ય ચ યત્ફલમ્ ॥૩૧.૦૦૮ પરાભિધ્યાનસહિતૈઃ પ્રયુક્તઞ્ચાભિચારકમ્ ।૩૧.૦૦૯ ગદસ્પર્શમહારોગપ્રયોગં જરયા જર ॥૩૧.૦૦૯ ઓં નમો વાસુદેવાય નમઃ કૃષ્ણાય ખડ્ગિને ।૩૧.૦૧૦ નમઃ પુષ્કરનેત્રાય કેશવાયાદિચક્રિણે ॥૩૧.૦૧૦ નમઃ કમલકિઞ્જલ્કપીતનિર્મલવાસસે ।૩૧.૦૧૧ મહાહરરિપુસ્કન્ધસૃષ્ટચક્રાય ચક્રિણે ॥૩૧.૦૧૧ દ્ંષ્ટ્રોદ્ધૃતક્ષિતિભૃતે(૨) ત્રયીમૂર્તિમતે નમઃ ।૩૧.૦૧૨ મહાયજ્ઞવરાહાય શેષભોગાઙ્કશાયિને ॥૩૧.૦૧૨ તપ્તહાટકકેશાગ્રજ્વલત્પાવકલોચન ।૩૧.૦૧૩ વજ્રાધિકનખસ્પર્શં દિવ્યસિંહ નમોસ્તુ તે ॥૩૧.૦૧૩ કાશ્યપાયાતિહ્રસ્વાય ઋગ્યજુઃસામભૂષિત ।૩૧.૦૧૪ તુભ્યં વામનરૂપાયાક્રમતે ગાં(૩) નમો નમઃ ॥૩૧.૦૧૪ વરાહાશેષદુષ્ટાનિ સર્વપાપફલાનિ વૈ ।૩૧.૦૧૫ મર્દ મર્દ મહાદંષ્ટ્ર મર્દ મર્દ ચ તત્ફલમ્ ॥૩૧.૦૧૫ નરસિંહ કરાલાખ્ય દન્તપ્રાન્તાનલોજ્જ્વલ ।૩૧.૦૧૬ ભઞ્જ ભઞ્જ નિનાદેન દુષ્ટાન્યસ્યાર્તિનાશન ॥૩૧.૦૧૬ ઋગ્યજુઃસામગર્ભાભિર્વાગ્ભિર્વામનરૂપધૃક્ ।૩૧.૦૧૭ પ્રશમં સર્વદુઃખાનિ નયત્ત્વસ્ય જનાર્દનઃ ॥૩૧.૦૧૭ ઐકાહિકં દ્વ્યાહિકઞ્ચ તથા ત્રિદિવસં જ્વરમ્ ।૩૧.૦૧૮ ચાતુર્થકન્તથાત્યુગ્રન્તથૈવ સતતજ્વરમ્ ॥૩૧.૦૧૮ દોષોત્થં સન્નિપાતોત્થં તથૈવાગન્તુકં જ્વરમ્ ।૩૧.૦૧૯ શમં નયાશુ ગોવિન્દ ચ્છિન્ધિ ચ્છિન્ધ્યસ્ય વેદનામ્(૧) ॥૩૧.૦૧૯ નેત્રદુઃખં શિરોદુઃખં દુઃખઞ્ચોદરસમ્ભવમ્ ।૩૧.૦૨૦ અન્તઃશ્વાસમતિશ્વાસં(૨) પરિતાપં સવેપથુમ્ ॥૩૧.૦૨૦ ગુદઘ્રાણાઙ્ઘ્રિરોગાંશ્ચ કુષ્ઠરોગાંસ્તથા ક્ષયં(૩) ।૩૧.૦૨૧ કામલાદીંસ્તથા રોગાન્ પ્રમેહાંશ્ચાતિદારુણાન્ ॥૩૧.૦૨૧ ભગન્દરાતિસારાંશ્ચ મુખરોગાંશ્ચ વલ્ગુલીમ્ ।૩૧.૦૨૨ અશ્મરીં મૂત્રકૃચ્છ્રાંશ્ચ રોગાનન્યાંશ્ચ દારુણાન્ ॥૩૧.૦૨૨ યે વાતપ્રભવા રોગા યે ચ પિત્તસમુદ્ભવાઃ ।૩૧.૦૨૩ કફોદ્ભવાશ્ચ યે કેચિત્યે ચાન્યે સાન્નિપાતિકાઃ ॥૩૧.૦૨૩ આગન્તુકાશ્ચ યે રોગા લૂતા વિસ્ફોટકાદયઃ ।૩૧.૦૨૪ તે સર્વે પ્રશમં યાન્તુ વાસુદેવાપમાર્જિતાઃ(૫) ॥૩૧.૦૨૪ વિલયં યાન્તુ તે સર્વે વિષ્ણોરુચ્ચારણેન ચ ।૩૧.૦૨૫ ક્ષયં ગછ્હન્તુ ચાશેષાસ્તે ચક્રાભિહતા હરેઃ ॥૩૧.૦૨૫ અચ્યુતાનન્તગોવિન્દનામોચ્ચારણભીષિતાઃ ।૩૧.૦૨૬ નશ્યન્તિ સકલા રોગાઃ સત્યં સત્યં વદામ્યહમ્ ॥૩૧.૦૨૬ સ્થાવરં જઙ્ગમં વાપિ કૃત્રિમં ચાપિ યદ્વિષમ્ ।૩૧.૦૨૭ દન્તોદ્ભવં નખભવમાકાશપ્રભવં વિષમ્ ॥૩૧.૦૨૭ લૂતાદિપ્રભવં યચ્ચ વિષમન્યત્તુ દુઃખદં ।૩૧.૦૨૮ શમં નયતુ તત્સર્વં કીર્તિતોસ્ય જનાર્દનઃ ॥૩૧.૦૨૮ ગ્રહાન્ પ્રેતગ્રહાંશ્ચાપિ તથા વૈ ડાકિનીગ્રહાન્(૧) ।૩૧.૦૨૯ વેતાલાંશ્ચ પિશાચાંશ્ચ ગન્ધર્વાન્ યક્ષરાક્ષસાન્(૨) ॥૩૧.૦૨૯ શકુનીપૂતનાદ્યાંશ્ચ તથા વૈનાયકાન્ ગ્રહાન્ ।૩૧.૦૩૦ મુખમણ્ડીં તથા ક્રૂરાં રેવતીં વૃદ્ધરેવતીમ્ ॥૩૧.૦૩૦ વૃદ્ધકાખ્યાન્ ગ્રહાંશ્ચોગ્રાંસ્તથા માતૃગ્રહાનપિ ।૩૧.૦૩૧ બાલસ્ય વિષ્ણોશ્ચરિતં હન્તુ બાલગ્રહાનિમાન્ ॥૩૧.૦૩૧ વૃદ્ધાશ્ચ યે ગ્રહાઃ કેચિદ્યે ચ બાલગ્રહાઃ ક્વચિત્ ।૩૧.૦૩૨ નરસિંહસ્ય તે દૃષ્ટ્યા દગ્ધા યે ચાપિ યૌવને ॥૩૧.૦૩૨ સદા(૩) કરાલવદનો નરસિંહો મહાબલઃ ।૩૧.૦૩૩ ગ્રહાનશેષાન્નિઃશેષાન્ કરોતુ જગતો હિતઃ ॥૩૧.૦૩૩ નરસિંહ મહાસિંહ જ્વાલામાલોજ્જ્વલાનન ।૩૧.૦૩૪ ગ્રહાનશેષાન્ સર્વેશ ખાદ ખાદાગ્નિલોચન ॥૩૧.૦૩૪ યે રોગા યે મહોત્પાતા યદ્વિષં યે મહાગ્રહાઃ ।૩૧.૦૩૫ યાનિ ચ ક્રૂરભૃતાનિ ગ્રહપીડાશ્ચ દારુણાઃ ॥૩૧.૦૩૫ શસ્ત્રક્ષતેષુ યે દોષા જ્વાલાગર્દભકાદયઃ ।૩૧.૦૩૬ તાનિ સર્વાણિ સર્વાત્મા પરમાત્મા જનાર્દનઃ ॥૩૧.૦૩૬ કિઞ્ચિદ્રૂપં સમાસ્યાય વાસુદેવાસ્ય નાશય

અગ્નિરુવાચ પવિત્રારોહણં વક્ષ્યે વર્ષપૂજાફલં હરેઃ। આષાઢાદૌ કાર્તિકાન્તે પ્રતિપદ્ધનદા તિથિઃ

અગ્નિએ કહ્યું: હવે હું પવિત્રારોહણ વિધિ અને હરિની વર્ષભર પૂજાનો ફળ કહું છું. આષાઢના આરંભથી કાર્તિકના અંત સુધી, પ્રતિપદાના દિવસે પવિત્ર આપવાનું હોય છે.

શ્રિયા ગૌર્યા ગણેશસ્ય સરસ્વત્યા ગુહસ્ય ચ। માર્ત્તણ્ડમાતૃદુર્ગાણાં નાગર્ષિહરિમન્મથૈઃ

શ્રી, ગૌરી, ગણેશ, સરસ્વતી, ગુહ, સૂર્યમાતાઓ, દુર્ગા, નાગ, ઋષિ, હરિ અને મનમથ સાથે—

શિવસ્ય બ્રહ્મણસ્તદ્વદ્‌દ્વિતીયાદિતિથેઃ ક્રમાત્। યસ્ય દેવસ્ય યો ભક્તઃ પવિત્રા તસ્ય સા તિથિઃ

શિવ અને બ્રહ્મા માટે પણ એ જ રીતે, બીજાં દિવસોથી ક્રમશઃ; જે દેવતાની ભક્તિ હોય, એ માટે તે દિવસ પવિત્રનો દિવસ ગણાય છે.

આરોહણે તુલ્યવિધિઃ પૃથક્ મન્ત્રાદિકં યદિ। સૌવર્ણં રાજતં તામ્રં નેત્રકાર્પ્પાસકાદિકમ્

પવિત્રારોહણ વિધિમાં પણ વિધિ સમાન જ છે, ફક્ત મંત્રાદિમાં ફેરફાર હોય છે; તેમાં સોનું, ચાંદી, તાંબુ, દોરો, કપાસ વગેરે વપરાય છે.

બ્રાહ્મણ્યા કર્ત્તિતં સૂત્રં તદલાભે તુ સંસ્કૃતમ્। ત્રિગુણં ત્રિગુણીકૃત્ય તેન કુર્ય્યાત્ પવિત્રકમ્

બ્રાહ્મણ સ્ત્રીએ કાતેલું દોરું, અથવા તે ન મળે તો શુદ્ધ કરેલું દોરું લઈ, તેને ત્રણ ગણી વાળી, એથી પવિત્ર બનાવવું.

અષ્ટોત્તરશતાદૂર્દ્ધ્વં તદર્દ્ધં ચોત્તમાદિકમ્। ક્રિયાલોપવિધાનાર્થં યત્ત્વયાભિહિતં પ્રભો

એકસોથી વધુ, અથવા તેના અડધા દોરા શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે; વિધિ યોગ્ય રીતે થાય એ માટે, ભગવાન, તમે જે કહ્યું છે, તે પ્રમાણે કરવું.

મયા તત્ ક્રિયતે દેવ યથા યત્ર પવિત્રકમ્। અવિધ્નં તુ ભવેદત્ર કુરુ નાથ જયાવ્યય

હે દેવ, હું જ્યાં જ્યાં પવિત્ર રાખું છું, ત્યાં એ રીતે વિધિ કરું છું; હે નાથ, અહીં કોઈ વિઘ્ન ન આવે અને હંમેશાં વિજય અને અવિનાશીતા મળે.

પ્રાર્થ્ય તન્મણ્ડલાયાદૌ ગાયત્ર્યા બન્ધયેન્નરઃ। ઓં નારાયણાય વિદ્મહે વાસુદેવાય ધીમહિ

પ્રાર્થના કરીને, મંડળની શરૂઆતમાં ગાયત્રી મંત્રથી પવિત્ર બાંધવું: 'ૐ, આપણે નારાયણને જાણીએ, વાસુદેવનું ધ્યાન કરીએ'.

તન્નો વિષ્ણુઃ પ્રચોદયાત્ દેવદેવાનુરૂપતઃ। જાનૂરુનાભિનાસાન્તં પ્રતિમાસુ પવિત્રકમ્

'તે વિષ્ણુ આપણને પ્રેરણા આપે', દેવોના દેવ પ્રમાણે; ઘૂંટણથી નાભિ અને નાક સુધી પ્રતિમાઓ પર પવિત્ર મૂકવું.

પાદાન્તા વનમાલા સ્યાદષ્ટોત્તરસહસ્રતઃ । માલાં તુ કલ્પસાધ્યાં વા દ્વિગુણં ષોડશાઙ્ગુલામ્

પાદ સુધી પહોંચતી વનમાળા, અથવા એક હજાર આઠથી વધુ ફૂલોની માળા; અથવા નિયમ પ્રમાણે બનેલી, દોઢગણી, સોળ આંગળી લાંબી માળા પણ ચાલે.

કર્ણિકા કેશરં પત્રં મન્ત્રાદ્યં મણ્ડલાન્તકમ્। મણ્ડલાઙ્ગુલમાત્રૈકચક્રાબ્જાદ્યૌ પવિત્રકમ્

માળાની મધ્ય, કેસર, પાંદડું, મંત્ર અને મંડળનો અંત—મંડળમાં એક આંગળી જેટલી એકચક્ર કમળ જેવી પવિત્ર રાખવી.

સ્થણ્ડિલેઽઙ્ગુલમાનેન આત્મનઃ સપ્તવિંશતિઃ। આચાર્ય્યાણાં ચ સૂત્રાણિ પિતૃમાત્રાદિપુસ્તકે

સ્થંડિલ પર પોતાની સત્તાવીસ આંગળી જેટલી માપ રાખવું; આચાર્ય, પિતા, માતા વગેરે માટેના દોરા ગ્રંથમાં જણાવ્યા છે.

નાભ્યન્તં દ્વાદશગ્રન્થિં તથા ગન્ધપવિત્રકે। દ્વ્યઙ્ગુલાત્ કલ્પનાદૌ દ્વિર્માલા ચાષ્ટોત્તરં શતમ્

અંદર બાર ગાંઠો અને સુગંધિત પવિત્ર માટે પણ એ જ રીતે; શરૂઆતમાં બે આંગળી અને બે માળા, એકસોથી વધુ ફૂલોની રાખવી.

અથવાર્કચતુર્વિંશષટ્ત્રિંશન્માલિકા દ્વિજઃ। અનામામધ્યમાઙ્ગુષ્ઠૈર્મન્દાદ્યૈઃ માલિકાર્થિભિઃ

અથવા, સૂર્ય માટે ચોવીસ કે છત્રીસ ફૂલોની માળા; અનામિકા, મધ્યમા અને અંગૂઠાથી, ધીમા ક્રમથી માળા ઈચ્છનાર વ્યક્તિએ બનાવવી.

કનિષ્ઠા દૌ દ્વાદશ વા ગ્રન્થયઃ સ્યુઃ પવિત્રકે। રવેઃ કુમ્ભહુતાશાદેઃ સમ્ભવે વિષ્ણુવન્મતમ્

નાની આંગળી અને તેની બાજુની, અથવા બાર ગાંઠો પવિત્રમાં હોવી જોઈએ; સૂર્ય, કુંભ અને અગ્નિ માટે પણ વૈષ્ણવ મત પ્રમાણે એ જ વિધિ છે.

પીઠસ્ય પીઠમાનં સ્યાન્મેખલાન્તે ચ કુણ્ડકે। યથાશક્તિ સૂત્રગ્રન્થિઃ પરિચારેથ વૈષ્ણવે

પીઠાનું માપ કમરપટ્ટાની અંતે, વળાંક પર રાખવું; જેટલી શક્તિ હોય, તેટલા દોરા અને ગાંઠો વૈષ્ણવ સેવક માટે રાખવા.

સૂત્રાણિ વા સપ્તદશ સૂત્રેણ ત્રિવિભક્તકે । રોચનાગુરુકર્પૂરહરિદ્રાકુઙ્કુમાદિભિઃ

અથવા સત્તર દોરા, એક દોરાથી ત્રણ ભાગમાં વિભાજિત; તેમાં રોચન, અગરુ, કપૂર, હળદર, કુંકુમ વગેરે સુગંધિત પદાર્થો ઉમેરવા.

રઞ્જયેચ્ચન્દનાદ્યૈર્વા સ્નાનસન્ધ્યાદિકૃન્નરઃ। એકાદશ્યાં યાગગૃહે ભગવંતં હરિં યજેત્

પુરુષે ભગવાન હરિને ચંદન તથા અન્ય સુગંધિત પદાર્થોથી શોભાવવું, સ્નાન, સંધ્યા વગેરે ક્રિયાઓ કરવી અને એકાદશીના દિવસે યજ્ઞશાળામાં હરિનું પૂજન કરવું જોઈએ.

સમસ્તપરિવારાય બલિં પીઠે સમર્ચયેત્। ક્ષૌં ક્ષેત્રપાલાય દ્વારાન્તે દ્વારોપરિ તથા શ્રિયમ્

સંપૂર્ણ પરિવાર માટે પીઠ પર બલિ અર્પણ કરવી, દ્વારના અંતે ક્ષેત્રપાલને વસ્ત્ર અર્પણ કરવું અને દ્વાર પર ધન અર્પણ કરવું જોઈએ.

ધાત્રે દક્ષે વિધાત્રે ચ ગઙ્ગાઞ્ચ યમુનાં તથા। શઙ્ખપદ્મનિધી પૂજ્ય મધ્યે વાસ્ત્વપસારણમ્

ધાતા, દક્ષ, વિધાતા, ગંગા, યમુના તથા શંખ, કમળ અને નિધિઓનું પૂજન કરવું અને મધ્યમાં વાસ્તુદોષનું નિવારણ કરવું જોઈએ.

ઓં હ્રૂં હઃ ફટ્ હ્રં ગન્ધતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ ।। ઓં હ્રૂં હઃ ફટ્ હ્રૂં રસતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ । ઓં હ્રૂં હઃ ફટ્ હ્રું રૂપતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ ।। ઓં હ્રૂં હઃ ફટ્ હ્રૂં સ્પર્શતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ । ઓં હ્રૂં હઃ ફટ્ હ્રૂં શબ્દતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ ।। પઞ્ચોદ્ઘાતૈર્ગન્ધતન્માત્રરૂપં ભૂમિમણ્ડલમ્। ચતુરસ્રઞ્ચ પીતઞ્ચ કઠિનં વજ્રલાઞ્છિતમ્

પાંચ ઉદઘાતનથી સુગંધતત્ત્વરૂપ ભૂમિમંડળ, ચતુરસ્ર, પીળું, કઠણ અને વજ્રચિહ્નિત એવા રૂપનું ધ્યાન કરવું. પછી ગંધ, રસ, રૂપ, સ્પર્શ અને શબ્દના તત્ત્વોને ક્રમશઃ સંહરવું.

ઇન્દ્રાધિદૈવતં પાદયુગ્મમધ્યગતં સ્મરેત્। શુદ્ધઞ્ચ રસતન્માત્રં પ્રવિલિપ્યાથ સંહરેત્

પગના મધ્યમાં ઇન્દ્રને અધિદેવતા રૂપે ધ્યાનમાં લેવું, પછી શુદ્ધ રસતત્ત્વથી અનુલિપ્ત કરીને તેને સંહરવું.

ઓં હ્રીં હઃ ફટ્ હ્રૂં રસતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ ।। ઓં હ્રૂં હઃ ફટ્ રૂપતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ। ઓં હ્રીં હઃ ફટ્ હ્રૂં સ્પર્શતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ ।। ઓં હ્રીં હઃ ફટ્ હ્રૂં શબ્દતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ। જાનુનાભિમધ્યગતં શ્વેતં વૈ પદ્મલાઞ્છિતમ્। શુવલવર્ણં ચાર્દ્ધચન્દ્રં ધ્યાયેદ્વરુણદૈવતમ્

જાંઘથી નાભિ વચ્ચે, સફેદ, કમળચિહ્નિત, અર્ધચંદ્રાકાર અને શ્વેતવર્ણ ધરાવતું એવું સ્થાન ધ્યાનમાં લેવું અને ત્યાં વરુણદેવનું ધ્યાન કરવું. પછી રસ, રૂપ, સ્પર્શ અને શબ્દના તત્ત્વોને ક્રમશઃ સંહરવું.

ચતુર્ભશ્ચ તદુદ્ઘાતૈઃ શુદ્ધં તદ્રસમાત્રકમ્। સંહરેદ્રૂપતન્માત્રૈ રૂપમાત્રે ચ સંહરેન્

ચાર ઉદઘાતનથી શુદ્ધ રસતત્ત્વને સંહરવું અને રૂપતત્ત્વોથી રૂપતત્ત્વને પણ સંહરવું.

ઓં હ્રૂં હઃ ફટ્ હ્રૂં પૂતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ। હ્રૂં હઃ ફટ્ હ્રૂં સ્પર્શતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ ।. ઓં હ્રૂં હઃ ફટ્ હ્રૂં શબ્દતન્માત્રં સંહરામિ નમઃ । ઇતિ ત્રિભિસ્તદુદ્ઘાતૈસ્ત્રિકોણં વહ્નિમણ્ડલમ્। નાભિકણ્ઠમધ્યગતં રક્તં સ્વસ્તિકલાઞ્છિતમ્

ત્રણ ઉદઘાતનથી પૃથ્વીતત્ત્વ, સ્પર્શતત્ત્વ અને શબ્દતત્ત્વને સંહરવું. પછી નાભિથી કંઠ વચ્ચે, લાલ, સ્વસ્તિકચિહ્નિત અને ત્રિકોણાકાર અગ્નિમંડળનું ધ્યાન કરવું.