અગ્નિપુરાણમ્

કામધેનુરિયં વિદ્યા સપ્તધા પરિકીર્ત્તિતા । મન્ત્રરાજં પ્રવક્ષ્યામિ શત્રુચૌરાદિમોહનમ્ ।। ૩૨૪.

આ વિદ્યા કામધેનુ તરીકે જાણીતી છે અને સાત રીતે વર્ણવાઈ છે; હવે હું એ મંત્રરાજ કહું છું, જે દુશ્મન, ચોર વગેરેને મોહિત કરે છે.

મહાભયેષુ સર્વ્વષુ સ્મર્ત્તવ્યં હરપૂજિતં । લક્ષં જપ્ત્તવા તિલૈર્હો મઃ સિદ્ધ્યેદુદ્ધરારકં શ્રૃણુ ।। ૩૨૫.

મોટા સંકટોમાં હંમેશા હરાના પૂજિતને સ્મરણ કરવું જોઈએ; લાખ વખત જાપ અને તલથી હવન કરવાથી સિદ્ધિ અને મુક્તિ મળે છે – સાંભળો.

ઓં હલે શૂલે એહિ બ્રહ્મસત્યેન વિષ્ણુસત્યેન રુદ્રસત્યેન રક્ષ માં વાચેશ્વરાય સ્વાહા ।। દુર્ગાત્તારયતે યસ્માત્તેન દુર્ગા શિવા મતા । ઓં ચણ્ડકપાલિનિ દન્તાન્ કિટિ ક્ષિટિ ગુહ્યે ફટ્ હ્રીઁ । અનેન મન્ત્રરાજેન ક્ષાલયિત્વા તુ તણ્ડુલાન્ ।। ૩૨૫.

ઓં હલે, શૂલે, આવ! બ્રહ્માનું, વિષ્ણુનું અને રુદ્રનું સત્ય લઈને, મને રક્ષ, વાચેશ્વર માટે સ્વાહા. જે સંકટમાંથી બચાવે છે, એ માટે તેને દુર્ગા કહેવાય છે, જે શુભ છે. ઓં ચંડકપાલિની, દાંતવાળી, કિટી ક્ષિટી, ગુપ્ત સ્થાને, ફટ હ્રીં. આ મંત્રરાજથી ચોખા શુદ્ધ કર્યા પછી—

ત્રિશદ્વારાનિ જપ્તાનિ તચ્ચૌરેષુ પ્રદાપયેત્ । દન્તૈશચૂર્ણાનિ શુક્લાનિ પતિતાનિ હિ શુદ્ધયે ।। ૩૨૫.

ત્રણ દ્વાર પર જાપ કરીને એ ચોરોને આપવું જોઈએ; સફેદ, પડેલા દાંતોનું ચૂર્ણ શુદ્ધિ માટે ઉપયોગી છે.

હંસબીજન્તુ વિન્યસ્ય વિષન્તુ ત્રિવિધં હરેત્ । અગુરુઞ્ચન્દનં કુષ્ઠં કુઙ્કુમં નાગકેશરમ્ ।। ૩૨૫.

હંસ બીજ અને વિષ મૂકવાથી ત્રણ પ્રકારના વિષ દૂર થાય છે; અગરુ, ચંદન, કુષ્ઠ, કુંકુમ અને નાગકેશરનો ઉપયોગ થાય છે.

નખં વૈ દેવદારુઞ્ચ સમં કૃત્વાથ ધૂપકઃ । માક્ષઇકેન સમાયુક્તો દેહવસ્ત્રાદિધૂપનાત્ ।। ૩૨૫.

નખ અને દેવદારુ સમાન પ્રમાણમાં લઈ ધૂપ બનાવવી; તેમાં મધ ઉમેરીને શરીર, વસ્ત્ર વગેરેને ધૂપ આપવાથી લાભ થાય છે.

વિવાદે મોહને સ્ત્રીણં મણ્ડને કલહે શુભઃ । કન્યાયા વરણે ભાગ્યે માયામન્ત્રેણ મન્ત્રિતઃ ।। ૩૨૫.

વિવાદ, મોહન, સ્ત્રીઓના શૃંગાર અને ઝઘડામાં આ શુભ છે; કન્યાને પતિ પસંદ કરાવવા અને ભાગ્ય માટે માયા મંત્રથી સંસ્કાર કરવું.

હ્રીઁ રોચનાનાગપુષ્પાણિ કુઙ્કુમઞ્ચ મનઃશિલા । લલાટે તિલકં કૃત્વા યં પશ્યેત્સ વશી ભવેત્ ।। ૩૨૫.

હ્રીં, રોચના, નાગફૂલ, કુંકુમ અને મન:શિલા – આથી કપાળ પર તિલક કરીને જેને જોવામાં આવે, તે વશમાં થઈ જાય છે.

શતાવર્ય્યાસ્તુ ચૂર્ણન્તુ દુગ્ધપીતઞ્ચ પુત્રકૃત્ । નાગકેશરચૂર્ણન્તુ ઘૃતપક્કન્તુ પુત્ર્કૃત્ ।। ૩૨૫.

શતાવરીનું ચૂર્ણ દૂધ સાથે પીવાથી પુત્ર થાય છે; નાગકેશરનું ચૂર્ણ ઘીમાં પકવીને પણ પુત્રપ્રાપ્તિ થાય છે.

પાલાશવીજપાનેન લભેત પુત્રકન્તથા । ઓં ઉત્તિષ્ઠ ચામુણ્ડે જમ્ભય મોહય અમુકં વશમાનય સ્વાહા । ષડ્‌વિંશા સિદ્ધવિદ્યા સા નદીતીરમૃતા શ્રિયમ્ ।। ૩૨૫.

પાલાશના બીજ પીવાથી પુત્ર અને કન્યાઓ મળે છે. ઓં, ઊઠ ચામુંડા, જૃંભન કર, મોહન કર, અમુકને વશમાં લાવ, સ્વાહા. આ છવીસમી સિદ્ધ વિદ્યા છે, જેને નદીકાંઠાની અમૃતરૂપ કહેવાય છે અને ધન આપે છે.

કૃત્વોન્મત્તરસેનૈવ નામાલિખ્માર્કપત્રકે । મૂત્રોત્સર્ગન્તતઃ કૃત્વા જપેત્તામાનેયેત્તસ્ત્રિયમ્ ।। ૩૨૩.

ઉન્મત્ત મૂળના રસથી નામ અર્કના પાન પર લખીને, પછી મૂત્રવિસર્જન કરીને મંત્ર જાપ કરવાથી એ સ્ત્રીને પોતાની પાસે લાવી શકાય છે.

ઓં ક્ષુંસઃ વષટ્ । મદ્વામૃત્યુઞ્જયો મન્ત્રો જપ્યાદ્ધોમાચ્ચ પુષ્ટિકૃત્ । ઓં હંસઃ હ્રૂઁ હૂં સ હ્નઃ સૌઃ । મૃતસઞ્જીવની વિદ્યા અષ્ટાર્ણા જયકૃદ્રણે ।। ૩૨૩.

ઓં ક્ષુંસઃ વષટ્. મૃત્યુન્જય મંત્રના જાપ અને હવનથી પોષણ મળે છે. ઓં હંસઃ હ્રૂં હૂં સઃ હ્નઃ સૌઃ. આ મરણેલા ને જીવંત કરનાર વિદ્યા, આઠ અક્ષરવાળી, યુદ્ધમાં વિજય આપે છે.

મન્ત્રા ઈશાનમુખ્યાશ્ચ ધર્મ્મકામાદિદાયકાઃ । ઈશાનઃ સર્વવિદ્યાનામીશ્વરઃ સર્વભૂતાનાં ।। ૩૨૩.

મંત્રો, જેમાં ઈશાન મુખ્ય છે, ધર્મ, કામ અને અન્ય ફળ આપે છે; ઈશાન સર્વ જ્ઞાનનો સ્વામી છે અને સર્વ જીવનો અધિપતિ છે.

બ્રહ્માણશ્ચાધિપતિર્બ્રહ્મ શિવો મેઽસ્તુ સદાશિવઃ । ઓં તત્પુરુષાય શિદ્મહે મહાદેવાય ધીમહિ તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્ । ઓં અઘોરેભ્યોઽથ ઘોરેભ્યો ઘોરહરેભ્યસ્તુ સર્વતઃ ।। ૩૨૩.

તે બ્રહ્માનો પણ સ્વામી છે; બ્રહ્મ, શિવ અને સદા શિવ હંમેશા મારા પર કૃપા કરે. ઓમ, અમે પરમ પુરુષનું ધ્યાન કરીએ છીએ, મહાદેવનું ધ્યાન કરીએ છીએ; રુદ્ર અમને પ્રેરણા આપે. ઓમ, જે ભયથી પર છે, જે ભયંકર છે, અને જે ભય દૂર કરે છે, તેમને સર્વત્ર નમન—

સર્વ્વેભ્યો નમસ્તે રુદ્રરૂપેભ્યઃ । ઓં વામદેવાય નમો જ્યેષ્ઠાય નમઃ રુદ્રાય નમઃ । કાલાય નમઃ કલવિકરણાય નમો બલવિકરણાય નમો બલપ્રમથનાય નમઃ । સર્વ્વભૂતદમનાય નમો મનોન્માનાય નમઃ । ઓં સદ્યોજાતં પ્રવક્ષ્યામિ સદ્યોજાતાય વૈ નમઃ । ભવે ભવેઽનાદિભવે ભજસ્વ માં ભવોદ્‌ભવ ।। ૩૨૩.

ઈશ્વર ઉવાચ રુદ્રાક્ષકટકં ધાર્ય્યં વિષમં સુસમં દૃઢમ્ । એકત્રિપઞ્ચવદનં યથાલાભન્તુ ધારયેત્ ।। ૩૨૫.

ઈશ્વરે કહ્યું: રુદ્રાક્ષનું કડું પહેરવું જોઈએ, તે વિસંયોજિત કે સમ હોય, મજબૂત રીતે પહેરવું; તેમાં એક, ત્રણ, પાંચ કે જેટલા મુખ મળે હોય, તે પ્રમાણે ધારવું.

દ્વિચતુઃષણ્મુખં શસ્તમવ્રણં તીવ્રકણ્ઠકં । દક્ષવાહૌ શિખાદૌ ચ ધારયેચ્ચતુરાનનં ।। ૩૨૫.

બે, ચાર કે છ મુખનું કડું ઉત્તમ છે, નિર્વિકાર અને મજબૂત દોરાવાળું હોય; ચાર મુખવાળું કડું જમણા હાથમાં, શિખા પર કે અન્યત્ર પહેરવું.

અબ્રહ્મચારી બ્રહ્મચારી અસ્નાતઃ સ્નાતકો ભવેત્ । હૈમી વા મુદ્રિકા ધાર્ય્યા શિવમન્ત્રેણ ચાર્ચ્ચ્ય તુ ।। ૩૨૫.

જે બ્રહ્મચારી નથી કે બ્રહ્મચારી છે, કે જે સ્નાન ન કરેલો હોય, તે સ્નાન કર્યા પછી શુદ્ધ બને છે; સોનાની મુદ્રિકા પહેરવી, શિવમંત્રથી પૂજા કરવી.

શિવઃ શિખા તથા જ્યોતિઃ સવિત્રશ્ચેતિગોચરાઃ । ગોચરન્તુ કુલં જ્ઞેયં તેન લક્ષઅયસ્તુ દીક્ષઇતઃ ।। ૩૨૫.

શિવ, શિખા અને પ્રકાશ, તેમજ સવિતૃ એ ક્ષેત્રો છે; તે ક્ષેત્રથી કુળ ઓળખવું, અને એ ચિહ્નથી દીક્ષા મળે છે.

પ્રાજાપત્યો મહીપાલઃ કપોતો ગ્રન્થિકઃ શિવે । કુટિલાશ્ચૈવ વેતાલાઃ પદ્મહંસાઃ શિખાકુલે ।। ૩૨૫.

પ્રજાપતિ, રાજા, કબૂતર, ગ્રંથિધારી એ શિવના છે; વાંકા અને ભૂત, કમળ અને હંસ એ શિખા કુળના છે.

ધૃતારાષ્ટ્રા બકાઃ કાકા ગોપાલા જ્યોતિસંજ્ઞકે । કુટિકા સારઠાશ્ચૈવ ગુટિકા દણ્ડિનોઽપરે ।। ૩૨૫.

ધૃતરાષ્ટ્ર, બગલા, કાગડા, ગોપાલ એ પ્રકાશ કુળના કહેવાય છે; કુટિરવાસી, સારથી, ગુટિકા ધારક અને દંડધારી બીજા છે.

સાવિત્રી ગોચરે ચૈવમેકૈકસ્તુ ચતુર્વિધઃ । સિદ્ધાદ્યંશકમાખ્યાસ્યે યેન મન્ત્રઃ સુસિદ્ધિદઃ ।। ૩૨૫.

સાવિત્રી ક્ષેત્રમાં, દરેક ચાર પ્રકારના હોય છે; હવે હું સિદ્ધના પ્રથમ ભાગનું વર્ણન કરું છું, જેના દ્વારા મંત્ર ઉત્તમ સિદ્ધિ આપે છે.

ભૂમૌ તુ માતૃકા લેખ્યાઃ કૂટષણ્ડવિવર્જ્જિતાઃ । મન્ત્રાક્ષરાણિ વિશ્લિષ્ય અનુસ્વારં નયેત્ પૃથક્ ।। ૩૨૫.

ભૂમિ પર માતૃકા અક્ષરો લખવા, ગુપ્ત અને નપુંસક અક્ષરો છોડવા; મંત્રના અક્ષરો અલગ કરીને, અનુસ્વાર અલગથી ઉમેરવો.

સાધકસ્ય તુ યા સંજ્ઞા તસ્યા વિશ્લેષણં ચરેત્ । મન્ત્રસ્યાદૌ તથા ચાન્તે સાધકાર્ણાનિ યોજયેત્ ।। ૩૨૫.

સાધકનું જે નામ છે, તેનું વિશ્લેષણ કરવું; મંત્રના આરંભ અને અંતે સાધકના અક્ષરો જોડવા.

સિદ્ધઃ સાધ્યઃ સુસિદ્ધોઽરિઃ સંજ્ઞાતો ગણયેત્ ક્રમાત્ । મન્ત્રસ્યાદૌ તથા ચાન્તે સિદ્ધિદઃ સ્યાચ્છતાંશતઃ ।। ૩૨૫.

સિદ્ધ, સાધ્ય, સુસિદ્ધ અને અરી ક્રમશઃ ગણવા; મંત્રના આરંભ અને અંતે, સિદ્ધિ આપનાર સો ગણો થાય છે.

સિદ્ધાદિશ્ચાન્તસિદ્ધિશ્ચ તત્ક્ષણાદેવ સિધ્યતિ । સુસુદ્ધાદિઃ સુસિદ્ધાન્તઃ સિદ્ધવત્ પરિકલ્પયેત્ ।। ૩૨૫.

મંત્રની શરૂઆત સિદ્ધથી અને અંત સિદ્ધિથી થાય તો એ ક્ષણે સિદ્ધિ મળે છે; સુસિદ્ધથી શરૂ કરીને સુસિદ્ધ પર પૂરો થાય તો પણ એ સિદ્ધ જેવું જ માનવું.

અરિમાદૌ તથાન્તે ચ દૂરતઃ પરિવર્જ્જયેત્ । સિદ્ધઃ સુસિદ્ધશ્ચૈકાર્થે અરિઃ સાધ્યસ્તથૈવ ચ ।। ૩૨૫.

અરીને શરૂઆત અને અંતે, તેમજ દૂરથી ટાળવું; સિદ્ધ, સુસિદ્ધ અને સાધ્યનું અર્થ એક છે, અરી પણ એ જ અર્થ ધરાવે છે.