અગ્નિપુરાણમ્

ચત્વારિંશદધિકાનિ ચતુર્દ્દશસતાનિ હિ । મણ્ડલાનિ હરેઃશમ્ભોર્દેવ્યાઃ સૂર્ય્યસ્ય સન્તિ ચ ।। ૩૨૦.

હરિ, શંભુ, દેવી અને સૂર્યના એક હજાર ચારસો ચાલીસ મંડળો છે.

દશસપ્તવિભક્તે તુ લતાલિઙ્ગોદ્ભવં શ્રૃણુ । દિક્ષુ પઞ્ચત્રયઞ્ચૈકં ત્રયં પઞ્ચ ચ લોમયેત્ ।। ૩૨૦.

હવે દસ અને સાત ભાગોમાં લતા અને લિંગની ઉત્પત્તિ સાંભળો; દિશાઓમાં પાંચ ત્રણના સમૂહ અને એક ત્રણ તથા પાંચનો સમૂહ ગોઠવવો.

ઊદ્‌ર્ધ્વગો દ્વિપદે લિઙ્ગમન્દિરં પાર્શ્વકોષ્ઠયોઃ । મધ્યેન દ્વિપદં પદ્મમથ ચૈકઞ્ચ પઙ્કજં ।। ૩૨૦.

ઉપર, બે પાંખવાળા ભાગમાં લિંગમંદિર અને બાજુના કોઠા હોવા જોઈએ; વચ્ચે બે પાંખવાળું કમળ અને પછી એક કમળ રાખવું.

લિઙ્ગસ્ય પાર્શ્વયોર્ભદ્રેપદદ્વારમલોપનાત્ । તત્પાર્શ્વશોભાઃ ષડ્‌લોપ્ય લતાઃ શેષાસ્તથા હરેઃ ।। ૩૨૦.

લિંગના બન્ને બાજુ, શુભ દ્વાર ન હોવાથી, સમાનતા માટે છ લતાઓ છોડવી, અને બાકી લતાઓ હરિને અર્પિત છે.

ઊદ્‌ર્ધ્વં દ્વિપદિકં લોપ્ય હરેર્ભદ્રાષ્ટકં સ્મૃતમ્ . રશ્મિમાનસમાયુક્તવેદલોપાચ્ચ શોભિકમ્ ।। ૩૨૦.

ઉપર, બે પાંખવાળો ભાગ છોડવો, અને હરિના આઠ શુભ રૂપો સ્મરણ કરવા; કિરણો અને મનના અભાવથી સુંદર આકાર સ્થાપિત થાય છે.

પઞ્ચવિંશતિકં પદ્મં તતઃ પીઠમપીઠકમ્ । દ્વયં દ્વયં રક્ષયિત્વા ઉપશોભાસ્તથાષ્ટ ચ ।। ૩૨૦.

પંચવીસ પાંખવાળું કમળ, પછી પીઠ અને ઉપપીઠ બનાવવી; બે બેને રક્ષણ આપવું અને એ જ રીતે આઠ ઉપશોભાઓ રાખવી.

દેવ્યાદિખ્યાપકં ભદ્રં બૃહન્મધ્યે પરં લઘુ । મધ્યે નવપદં પદ્મં કોણે ભદ્રચતુષ્ટયમ્ ।। ૩૨૦.

દેવી અને અન્યનું દર્શાવતું શુભ રૂપ, મધ્યમાં વિશાળ અને અંતે સૂક્ષ્મ છે; વચ્ચે નવ પાંખવાળું કમળ અને કોણે ચાર શુભ રૂપો રાખવા.

ત્રયોદશપદં શેષં બુદ્ધ્યાધારન્તુ મણ્હલં । શતપત્રં ષષ્ટ્યધિકં બુદ્ધ્યાધારં હરાદિષુ ।। ૩૨૦.

બાકી રહેલા તેર પગલાં બુદ્ધિનું આધાર અને મંડળ છે. સો પાંખડાવાળું, જેમાં સાઠ વધુ ઉમેરાય છે, તે બુદ્ધિનું આધાર છે, હરિ વગેરે દેવતાઓમાં.

ઈશ્વર ઉવાચ અસ્ત્રયાગઃ પુરા કાર્ય્યઃ સર્વકર્મ્મસુ સિદ્ધિદઃ । મધ્યે પૂજ્યં શિવાદ્યસ્ત્રં વજ્રાદીન્ પૂર્વતઃ ક્રમાત્ ।। ૩૨૧.

ઈશ્વરે કહ્યું: દરેક કાર્યમાં સફળતા મળે એ માટે પહેલા શસ્ત્રયાગ કરવો જોઈએ. વચ્ચે શિવ વગેરેના શસ્ત્રની પૂજા કરવી, અને પૂર્વ દિશાથી ક્રમશઃ વજ્ર વગેરેનું સન્માન કરવું.

પઞ્ચચક્રં દશ કરં રણાદૌ પૂજિતં જયે । ગ્રહપૂજા રવિર્મધ્યે પૂર્વ્વાદ્યાઃ સોમકાદયઃ ।। ૩૨૧.

યુદ્ધની શરૂઆતમાં વિજય માટે પાંચ ચક્ર અને દસ હાથવાળાની પૂજા થાય છે. ગ્રહપૂજામાં સૂર્યને મધ્યમાં અને પૂર્વથી ચંદ્ર વગેરેને ક્રમશઃ રાખવામાં આવે છે.

સર્વ્વ એકાદશસ્થાસ્તુ ગ્રહાઃ સ્યુઃ ગ્રહપૂજનાત્ । અસ્ત્રશાન્તિં પ્રવક્ષ્યામિ સર્વોત્પાતવિનાશિનીં ।। ૩૨૧.

ગ્રહપૂજામાં બધા ગ્રહો અગિયાર સ્થાન પર રાખવા જોઈએ. હવે હું શસ્ત્રશાંતિ સમજાવું છું, જે બધા ઉપદ્રવોને નાશ કરે છે.

ગ્રહરોગાદિશમનીં મારીશત્રુવિમર્દ્દનીં । વિનાયકોપતપ્તિઘ્નમઘોરાસ્ત્રં જપેન્નરઃ ।। ૩૨૧.

આ શાંતિ ગ્રહદોષ અને રોગ દૂર કરે છે, દુષ્ટ આત્મા અને શત્રુઓને દબાવે છે; વિનાયકના ક્રોધની તાપને દૂર કરવા માટે અઘોરાસ્ત્રનું જાપ કરવું જોઈએ.

લક્ષં ગ્રહાદિનાશઃ સ્યાદુત્‌પાતે તિલહોમકમ્ । દિવ્યે લક્ષં તદર્દ્ધેન વ્યોમજોત્પાતનાશનં ।। ૩૨૧.

એક લાખ જાપથી ગ્રહ અને અન્ય દુઃખો નાશ પામે છે; ઉપદ્રવ સમયે તિલથી હોળી કરવી. આકાશી ઉપદ્રવમાં અડધી સંખ્યાથી પણ દુઃખો દૂર થાય છે.

ઘૃતેન લક્ષપાતેન ઉત્પાતે ભૂમિજે હિતમ્ । ઘૃતગુગ્‌ગુલુહોમે ચ સર્વ્વોત્પાતાદિમર્દ્દનમ્ ।। ૩૨૧.

પૃથ્વીજન્ય ઉપદ્રવમાં ઘીથી એક લાખ હોળી કરવી લાભદાયી છે. ઘી અને ગુગ્ગળુથી હોમ કરવાથી બધા ઉપદ્રવો દમન થાય છે.

દૂર્વાક્ષતાજ્યહોમેન વ્યાધયોઽથ ઘૃતેન ચ । સહસ્રેણ તુ દુઃસ્વપ્ના વિનશ્યન્તિ ન સંશયઃ ।। ૩૨૧.

દૂર્વા, અક્ષત અને ઘીથી હોમ કરવાથી રોગ શાંત થાય છે; ઘીથી હજાર હોળી કરવાથી ખરાબ સપનાઓ ચોક્કસ દૂર થાય છે.

અયુતાદ્‌ ગ્રહદોષઘ્નો જવાઘૃતવિમિશ્રિતાત્ । વિનાયકાર્ત્તિશમનમયુતેન ઘૃતસ્ય ચ ।। ૩૨૧.

દસ હજાર ઘી અને જવા ફૂલથી મિશ્રિત હોળીથી ગ્રહદોષ નાશ પામે છે; દસ હજાર ઘીથી વિનાયકના દુઃખો શાંત થાય છે.

ભૂતવેતાલશાન્તિસ્તુ ગુગ્ગુલોરયુતેન ચ । મહાવૃક્ષસ્ય ભઙ્ગે તુ વ્યાલકઙ્કે ગૃહે સ્થિતે ।। ૩૨૧.

ભૂત અને વેતાળની શાંતિ માટે ગુગ્ગળુથી દસ હજાર હોળી કરવી. જ્યારે મોટું વૃક્ષ તૂટી જાય અથવા ઘરમાં સાપનું નિશાન દેખાય ત્યારે પણ આવું કરવું.

આરણ્યાનાં પ્રવેશે ચ દૂર્વાજ્યાક્ષતહાવનાત્ । ઉલ્કાપાતે ભૂમિકમ્પે તિલાજ્યેનાહુતાચ્છિવમ્ ।। ૩૨૧.

જંગલમાં પ્રવેશતી વખતે દૂર્વા, અક્ષત અને ઘીથી હોમ કરવો. ઉલ્કા પડે કે ભૂકંપ આવે ત્યારે તિલ અને ઘીથી શિવને હોળી કરવી.

રક્તસ્રાવે તુ વૃક્ષાણામયુતાદ્‌ ગુગ્ગુલોઃ શિવં । અકાલે ફલપુષ્પણાં રાષ્ટ્રભઙ્ગે ચ મારણે ।। ૩૨૧.

વૃક્ષોમાં લોહી આવે ત્યારે ગુગ્ગળુથી દસ હજાર હોળી શુભ ફળ આપે છે. અસમયે ફળ-ફૂલ આવે, રાજ્યમાં વિનાશ થાય કે મૃત્યુ થાય ત્યારે પણ આવું કરવું.

દ્વિપદાદેર્યદા મારી લક્ષાર્દ્ધાચ્ચ તિલાજ્યતઃ । હસ્તિમારીપ્રશાન્ત્યર્થ કરિણીદન્તવર્દ્ધને ।। ૩૨૧.

જ્યારે પક્ષી-પ્રાણી વગેરેમાં રોગ ફેલાય, ત્યારે પચાસ હજાર તિલ અને ઘીથી હોળી કરવી. હાથીના રોગ શાંત કરવા અને દાંત વધારવા માટે પણ આવું કરવું.

હસ્તિન્યાં મદદૃષ્ટૌ ચ અયુતાચ્છાન્તિરિષ્યતે । અકાલે ગર્ભપાતે તુ જાતં યત્ર વિનશ્યતિ ।। ૩૨૧.

હાથીમાં મદ જોવા મળે ત્યારે દસ હજાર હોળીથી શાંતિ થાય છે. અસમયે ગર્ભપાત થાય અથવા જન્મેલું બાળક મૃત્યુ પામે ત્યારે પણ આવું કરવું.

વિકૃતા યત્ર જાયન્તે યાત્રાકાલેઽયુતં હુનેત્ । તિલાજ્યલક્ષહોમન્તુ ઉત્તમાસિદ્ધિસાધને ।। ૩૨૧.

જ્યાં વિકૃત સંતાન જન્મે, યાત્રા સમયે દસ હજાર હોળી કરવી. શ્રેષ્ઠ સિદ્ધિ મેળવવા માટે તિલ અને ઘીથી એક લાખ હોળી કરવી.

મધ્યમાયાં તદર્દ્ધેન તત્પાદાદધમાસુ ચ । યથા જપસ્તથા હોમઃ સંગ્રામે વિજયો ભવેત । અઘોરાસ્ત્રં જપેન્ન્યસ્ય ધ્યાત્વા પઞ્ચાસ્યમૂર્જ્જિતમ્ ।। ૩૨૧.

મધ્યમ સ્તરે અડધી સંખ્યા, નીચા સ્તરે ચોથા ભાગની સંખ્યા રાખવી. જેમ જાપ, તેમ હોળી; યુદ્ધમાં વિજય મળે છે. અઘોરાસ્ત્રનું જાપ, પાંચમુખી તેજસ્વી સ્વરૂપનું ધ્યાન કરીને કરવું.

ઈશ્વર ઉવાચ વક્ષ્યે પાશુપતાસ્ત્રેણ શાન્તિજાપાદિ પૂર્વ્વતઃ । પાદતઃ પૂર્વ્વનાશો હિ ફડન્તં ચાપદાદિનુત્ ।। ૩૨૨.

ઈશ્વરે કહ્યું: હવે હું પાશુપતાસ્ત્રથી શાંતિ, જાપ અને અન્ય વિધિ સમજાવું છું. પગથી પૂર્વ દિશાનો નાશ થાય છે અને 'ફટ' અક્ષર દરેક અંગમાં લગાડવું.

ઘૃતગુગ્ગુલુહોમાચ્ચહ્સાધ્યાનપિ સાધયેત્ । પઠનાસ્સર્વશાન્તિઃ સ્યાચ્છસ્ત્રાપાશુપતસ્ય ચ ।। ૩૨૨.

ઘી અને ગુગ્ગળથી હવન કરવાથી અઘરા કામો પણ સરળતાથી થઈ જાય છે; પાઠ કરવાથી સર્વ પ્રકારની શાંતિ મળે છે અને પાશુપત શસ્ત્રનું રક્ષણ પણ પ્રાપ્ત થાય છે.

ઈશ્વર ઉવાચ ઓં હ્રૂઁ હંસઇતિ મન્ત્રેણ મૃત્યુરોગાદિ શામ્યતિ । લક્ષાહુતિભિર્દૂર્વ્વાભિઃ શાન્તિ પુષ્ટિ પ્રસાધયેત્ ।। ૩૨૩.

ઈશ્વર કહે છે: 'ઓં હ્રૂં હંસ' મંત્રના જાપથી મૃત્યુ, રોગ વગેરે શાંત થાય છે; દુર્વા ઘાસથી લાખ આહુતિ આપવાથી શાંતિ અને પોષણ મળે છે.

અથ વા પ્રણવેનૈવ માયયા વા ષડ઼ાનન । દિવ્યાન્તરીક્ષભૌમાનાં શાન્તિરુત્પાતવૃક્ષકે ।। ૩૨૩.

અથવા, માત્ર પ્રણવથી કે માયાથી, હે છમુખી, દૈવી, આકાશી અને પૃથ્વી પરના ઉપદ્રવો તથા આપત્તિગ્રસ્ત વૃક્ષો માટે પણ શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે.

ઓં નમો ભગવતિ ગઙ્ગે કાલિ મહાકાલિ માંસશોણિતભોજને રક્તકૃષ્ણમુખિ વશમાનય માનુષાન્ સ્વાહા ।। ઓં લક્ષં જપ્ત્વા દશાંશેન હુત્વા સ્યાત્ સર્વકર્મ્મકૃત્ । વશં નયતિ શક્રાદીન્માનુષેષ્વેષુ કા કથા ।। ૩૨૩.

ઓં, ભગવતી ગંગા, કાળી, મહાકાળી, માંસ અને લોહી ભોજન કરનારી, લાલ અને કાળી મુખવાળી – લોકો ને વશમાં લાવ, સ્વાહા. આ મંત્રનો લાખ વખત જાપ કરીને દશમાંશ હવન કરવાથી સર્વ કાર્યમાં સિદ્ધિ મળે છે; ઈન્દ્રને પણ વશમાં કરી શકાય છે, તો માનવની તો વાત જ શું!