અગ્નિપુરાણમ્

ચતુરસ્ત્રીકૃતે ક્ષેત્રે મણ્ડલાદીનિ વૈ લિખેત્। રસવાણાક્ષિકોષ્ઠેષુ સર્વ્વતોબદ્રમાલિખેત્

ચોરસ બનાવેલી જમીન પર મંડળ અને અન્ય આકૃતિઓ દોરવી; પારો અને સોનાના ખાંચામાં બધે શુભ ચિહ્નો દોરવા.

ષટ્‌ત્રિંશત્કોષ્ઠકૈઃ પદ્મં પીઠં પઙ્‌ક્ત્યા બહિર્ભવેત્। દ્વાભ્યાન્તુ વીથિકા તસ્માદ્ દ્વાભ્યાં દ્વારાણિ દિક્ષુ ચ

છત્રીસ ખાંચાવાળું પદ્મ પીઠ બહાર પંક્તિમાં દોરવું; બે ખાંચાથી માર્ગ અને બે ખાંચાથી દિશાઓમાં દ્વાર બનાવવું.

વર્ત્તુ લં ભ્રામયિત્વા તુ પદ્મક્ષેત્રં પુરોદિતમ્। પદ્માર્દ્ધે ભ્રામયિત્વા તુ ભાગં દ્વાદશમં બહિઃ

રેખા ફેરવીને પદ્મક્ષેત્ર આગળ દોરવું; પદ્મના અર્ધ ભાગને ફેરવીને બારમો ભાગ બહાર ચિહ્નિત કરવું.

વિભજ્ય ભ્રામયેચ્છેષં ચતુઃ ક્ષેત્રન્તુ વર્ત્તુલમ્। પ્રથમં કર્ણિકાક્ષેત્રં કેશરાણાં દ્વિતીયકમ્

વિભાજન કરીને બાકી ભાગ ફેરવવા, ચાર ક્ષેત્ર ગોળ બનાવવાના; પ્રથમ મધ્યનું ક્ષેત્ર, બીજું કેસર માટે.

તૃતીયં દલસન્ધીનાં દલાગ્રાણાં ચતુર્થકમ્। પ્રસાર્ય કોણસૂત્રાણિ કોણદિઙ્મધ્યમન્તતઃ

ત્રીજું પાંખડાંના સાંધા માટે, ચોથું પાંખડાંના ટોચ માટે; પછી ખૂણાના સૂત્રો ખેંચી, દિશાના મધ્ય સુધી દોરવા.

નિધાય કેશરાગ્રે તુ દલસન્ધીંસ્તુલાઞ્છયેત્। પાતયિત્વાથ સૂત્રાણિ તત્ર પત્રાષ્ટકં લિખેન

કેસરના ટોચે રાખીને પાંખડાંના સાંધા માપવા; પછી ત્યાં રેખાઓ દોરી, આઠ પાંદડાં દોરવા.

દલસ્ન્ધ્યન્તશલન્તુ માનં મધ્યે નિધાય તુ। દલાગ્રં ભ્રામયેત્તેન તદગ્રં તદનન્તરમ્

પાંખડાંના સાંધાનો અંતનો માપ મધ્યમાં રાખવો; એથી પાંખડાંની ટોચ ફેરવી, પછી તેનો અંત દોરવો.

તદન્તરાલં તત્‌પાર્શ્વે કૃત્વા બાહ્યક્રમેણ ચ। કેશરે તુ લિખેદ્‌દ્વૌ દ્વૌ દલમધ્યે તતઃ પુનઃ

મધ્યના ખાલી ભાગ અને બાજુમાં, બહાર તરફ ક્રમશઃ દોરવું; કેસરમાં પાંખડાંની વચ્ચે બે-બે દોરવા અને પછી ફરીથી.

પદ્મલક્ષમૈતત્ સામાન્યં દ્વિષટ્‌કદલમુચ્યતે। કર્ણિકાર્દ્ધેન માનેન પ્રાકસંસ્થં ભ્રામયેત્ ક્રમાત્

આ પદ્મનું સામાન્ય સ્વરૂપ બાર પાંખડાંવાળું કહેવાય છે; મધ્યના ભાગના અર્ધ માપથી, પૂર્વથી શરૂ કરીને ક્રમશઃ ફેરવવું.

તત્‌પાર્શ્વે ભ્રમયોગેન કુણ્ડલ્યઃ ષડ્ ભવન્તિ હિ। એવં દ્વાદશ મત્સ્યાઃ સ્યુર્દ્વિષ્ટ્‌કદલકઞ્ચ તૈઃ

એના બાજુએ ફેરવવાથી છ વળાંકો થાય છે; આમ, બાર માછલીઓ બને છે અને એ સાથે દ્વિપાંખડાંવાળું પદ્મ તૈયાર થાય છે.

પઞ્ચપત્રાભિસિદ્ધ્યર્થં દ્વિદ્વિકાન્યપરાણિ તુ। ચતુર્દિક્ષુ વિલિપ્તાનિ ગાત્રકાણિ ભવન્ત્યુત

પાંચ પાંખડાંવાળી સિદ્ધિ માટે બીજી બે-બે રેખાઓ દોરવી; ચારેય દિશામાં અંગો દોરવામાં આવે છે.

ત્રીણિ કોણેષુ પાદાર્થં દ્વિદ્વિકાન્યપરાણિ તુ। ચતુર્દિક્ષુ વિલિપ્તાનિ ગાત્રકાણિ ભવન્ત્યુત

ત્રણ ખૂણાઓમાં પગ માટેની વસ્તુઓ મૂકો અને બાકી બે ખૂણાઓમાં જોડીઓ મૂકો. ચાર દિશાઓમાં અંગો ચિહ્નિત કરવાના છે.

તતઃ પઙ્ક્તિદ્વયં દિક્ષુ વીથ્યર્થન્તુ વિલોપયેત્ । દ્વારાણ્યાશાસુ કુર્વીત ચત્વારિ ચતસૃષ્વપિ

પછી, રસ્તા માટે બે પંક્તિઓ દૂર કરો અને દરેક દિશામાં ચાર દરવાજા બનાવો.

દ્વારાણાં પાર્શ્વતઃ શોભા અષ્ટૌ કુર્યાદ્વિચક્ષણઃ। તત્‌પાર્શ્વ ઉપશોભાસ્તુ તાવત્યઃ પરિકીત્તિતાઃ

દરવાજાઓની બાજુએ બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિએ આઠ શોભા બનાવવી જોઈએ અને દરેક બાજુએ એટલી જ ઉપશોભાઓ પણ કરવી કહેવાય છે.

સમીપ ઉપશોભાનાં કોણાસ્તુ પરિકીર્ત્તિતાઃ। ચતુર્દિક્ષુ તતો દ્વે દ્વે ચિન્તયેન્મધ્યકોષ્ઠકૈઃ

ઉપશોભાની નજીક ખૂણા ચિહ્નિત કરો, પછી ચારેય દિશામાં મધ્યના ખંડો સાથે બે-બે વિચારવા.

ચત્વારિબાહ્યતો મૃજ્યાદેકૈકં પાર્શ્વયોરપિ। શોભાર્થં પાર્શ્વયોસ્ત્રીણિ ત્રીણિ લુમ્પેદ્દલસ્ય તુ

બહારની બાજુએ ચાર-ચાર ચિહ્નિત કરો અને શોભા માટે પાંખડીની બાજુએ ત્રણ-ત્રણ દૂર કરો.

તદ્વદ્વિપર્યયે કુર્ય્યાદુપશોભાં તતઃ પરમ્। કોણસ્યાન્તર્બહિસ્ત્રીણિ ચિન્તયેદ્‌દ્વિર્વિભેદતઃ

એ જ રીતે, વિપરીત ક્રમમાં ઉપશોભા બનાવો અને ખૂણાના અંદર અને બહાર ત્રણ-ત્રણ, બે રીતે વિભાજિત કરીને વિચારવું.

એવં ષોડશકોષ્ઠં સ્યાદેવપ્તન્યત્તુ મણ્ડલમ્। દ્વિષટ્કભાગે ષટ્‌ત્રિંશત્‌પદં પદ્મન્તુ વીથિકા

આ રીતે, સોળ ખંડો થાય છે અને મંડળ પૂર્ણ થાય છે; બારના ભાગમાં પદ્મમાં છત્રીસ પાંખડીઓ હોય છે અને રસ્તા ચિહ્નિત થાય છે.

એકા પઙ્‌ક્તિઃ પરાભ્યાં તુ દ્વારશોભાદિ પૂર્વવત્। દ્વાદશાઙ્ગુલિભિઃ મદ્મમેકહસ્તે તુ મણ્ડલે

એક પંક્તિ, પહેલાંની જેમ, દરવાજાની બહાર અને અંદરની શોભા માટે છે; મંડળ બાર આંગળી જેટલું કે એક હાથ જેટલું માપવું.

દ્વિહસ્તે હસ્તમાત્રં સ્યાદ્‌વૃદ્ધ્યા દ્વારેણ વાચરેત્। અપીઠઞ્ચતુરસ્ત્રં સ્યાદ્વિકરઞ્ચક્રપઙ્કજમ્

બે હાથ માપે તો એક હાથનું માપ આવે; દરવાજા પ્રમાણે વધારવું. પીઠ ચોરસ, તેમાં ચક્ર અને પદ્મની રચના હોવી જોઈએ.

પદ્માર્દ્ધં નવભિઃ પ્રોક્તં નાભિસ્તુ તિસૃભિઃ સ્મૃતા। અષ્ટાભિર્દ્વારકાન્ કુર્ય્યાન્નેમિન્તુ ચતુરઙ્ગુલૈઃ

પદ્મનું અડધું નવથી બનાવવું કહેવાયું છે અને નાભિ ત્રણથી ગણાય છે. આઠ દરવાજા બનાવો અને કિનારી ચાર આંગળી જેટલી રાખો.

ત્રિધા વિભજ્ય ચ ક્ષેત્રમન્તર્દ્વાભ્યામથાઙ્કયેત્। વઞ્ચાન્તસ્વરસિદ્ધ્યર્થં તષ્વાસ્ફાલ્ય લિખદરાન્

ક્ષેત્રને ત્રણ ભાગમાં વહેંચો, પછી બેમાં અંદર ચિહ્નિત કરો; અંદરના ધ્વનિની સિદ્ધિ માટે રેખાઓ આંચકીને દોરો.

ઇન્દીવરદલાકારાનથવા માતુલાઙ્ગવત્। પદ્મપત્રાયતાન્વાપિ લિખેદિચ્છાનુરૂપતઃ

નીલા કમળની પાંખડીઓ જેવી, કે બીલીની જેમ, અથવા લાંબી પદ્મપાંખડીઓ જેવી આકૃતિ ઇચ્છા પ્રમાણે દોરો.

ભ્રામયિત્વા બહિર્ન્નેમાવરસન્ધ્યન્તરે સ્થિતઃ। ભ્રામયેદરમૂલન્તુ સન્ધિમધ્યે વ્યવસ્થિતઃ

બહારની કિનારીને નીચલા સાંધા વચ્ચે ફેરવીને, પછી સાંધાના મધ્યમાં પાંખડીના મૂળને ફેરવો.

અરમધ્યે સ્થિતો મદ્યમરણિં ભ્રામયેત્ સમમ્। એવં સિદ્ધ્યન્તરાઃ સમ્યક્ માતુલાઙ્ગનિભાઃ સમાઃ

પાંખડીના મધ્યમાં ઊભા રહીને, મધ્યની લાકડીને સરખી રીતે ફેરવો; એ રીતે બધી પાંખડીઓ સમાન અને બીલી જેવી બને છે.

વિભજ્ય સપ્તધા ક્ષેત્રં ચતુર્દ્દશકરં સમમ્। દ્વિધા કૃતે શતં હ્યત્ર ષણ્નવત્યધિકાનિ તુ

ક્ષેત્રને સાત ભાગમાં વહેંચી, ચૌદ ભાગ સરખા કરો; બે ભાગમાં વિભાજન કરતાં અહીં સો અને છાણુંનવ્વે વધારે થાય છે.

કોષ્ઠકાનિ ચતુર્ભિસ્તૈર્મ્મધ્યે ભદ્રં સમાલિખેત્। પરિતો વિસૃજેદ્વીથ્યૈ તથા દિક્ષુ સમાલિખેત્

એ ચારથી ખંડોના મધ્યમાં શુભ ચિહ્ન દોરો; આસપાસ રસ્તા માટે વિતરો અને દિશાઓમાં પણ ચિહ્નિત કરો.

કમલાનિ પુનર્વીથ્યૈ પરિતઃ પરિમૃજ્ય તુ। દ્વે દ્વે મધ્યમકોષ્ઠે તુ ગ્રીવાર્થં દિક્ષુ લોપયેત્

ફરીથી, રસ્તા માટે આસપાસ કમળો ગોળ કરી સમાન કરો; મધ્યના ખંડોમાં દરેક દિશામાં બે દૂર કરો, એ ગળા માટે છે.

ચત્વારિ બાહ્યતઃ પશ્ચાત્ત્રીણિ ત્રીણિ તુ લોપયેત્। ગ્રીવાપાર્શ્વે બહિસ્ત્વેકા શોભા સા પરિકીર્ત્તિતા

બહાર ચાર દૂર કરો, પછી ત્રણ-ત્રણ દૂર કરો; ગળાની બાજુએ બહાર એક શોભા રાખવી કહેવાઈ છે.