અગ્નિપુરાણમ્

ભૂર્જ્જે વા પ્રતિમાયાં વા મારણાય રિપોર્ગ્રહાઃ । ઓં કુઞ્જરી બ્રહ્માણી । ઓં મઞ્જરી માહેશ્વરી ।। ઓં વેતાલી કૌમારી ઓં કાલી વૈષ્ણવી । ઓં અઘોરા વારહી । ઓં વેતાલી ઇન્દ્રાણી ઉર્વ્વશી । ઓં જયાની યક્ષિણી । નવમાતરો હે મમ શત્રુ ગૃહ્ણત । ભૂર્જ્જે નામ રિપોર્લિખ્ય શ્મશાને પૂજિતે મ્રિયેત્ ।। ૩૧૫.

ભૂર્જપત્ર કે પ્રતિમામાં દુશ્મનના મરણ માટે ગ્રહો લખો: ૐ કુંજરી બ્રહ્માણી; ૐ મંજરી માહેશ્વરી; ૐ વેતાલી કૌમારી; ૐ કાલી વૈષ્ણવી; ૐ અઘોરા વારાહી; ૐ વેતાલી ઇન્દ્રાણી ઉર્વશી; ૐ જયાની યક્ષિણી. નવ માતાઓ, મારા દુશ્મનને પકડો. દુશ્મનનું નામ ભૂર્જપત્ર પર લખી, સ્મશાનમાં પૂજા કરો તો તે મરી જશે.

અગ્નિરુવાચ આદૌ હૂઁકારસંયુક્તાઃ ખેચછે પદભૂષિતા । વર્ગાતીતવિસર્ગેણ સ્ત્રીઁ હૂઁક્ષેપફડ઼ન્તિક્રા ।। ૩૧૬.

અગ્નિ કહે છે: શરૂઆતમાં 'હૂં' અક્ષર સાથે, આકાશમાં ફરતી, શબ્દોથી શોભાયમાન; વર્ગથી પર અને વિસર્ગથી મુક્ત, સ્ત્રીલિંગ 'હૂં' નાખવાથી કાર્ય થાય છે.

સર્વ્વકર્મ્મકરી વિદ્યા વિષસન્ધાદિમર્દ્દની । ઓં ક્ષેચછેતિપ્રયોગશ્ચ કાલદષ્ટસ્ય જીવને ।। ૩૧૬.

આ વિદ્યા બધા કાર્યો કરે છે, વિષ અને તેના પ્રભાવને નાશ કરે છે; 'ક્ષેચચેતી' નો ઉપયોગ કાળદષ્ટને જીવંત કરે છે.

ઓં હૂઁ કેક્ષઃ પ્રયોગોયં વિષશત્રુપ્રમર્દ્દનઃ । સ્ત્રીં હૂઁ ફડિતિયોગોયં પાપરોગાદિકં જયેત્ ।। ૩૧૬.

'ૐ હૂં કેક્ષ', આ પ્રયોગ વિષ અને દુશ્મનોને નાશ કરે છે; સ્ત્રીલિંગ 'હૂં' અને 'ફટ્' સાથે પાપરોગ વગેરેને જીતે છે.

ખેછેતિ ચ પ્રયોગોઽય વિઘ્નદુષ્ટાદિ વારયેત્ । હ્રુઁ સ્ત્રીઁ ઓમિતિયોગોઽયં યોષિદાવિવશીકરઃ ।। ૩૧૬.

'ક્ષેચેતી' નો પ્રયોગ વિઘ્ન અને દુષ્ટતાને દૂર કરે છે; 'હ્રૂં સ્ત્રીં ૐ' નો પ્રયોગ સ્ત્રીઓને વશ કરે છે.

ખે સ્ત્રીઁ ખે ચ પ્રયોગોઽયં વશાય વિજયાય ચ । એઁ હ્રીઁ શ્રીઁ સ્ફઁ કૈઁ ક્ષૌઁ ભગવતિ અમ્બિકે કુબ્જિકે સ્ફઁ ઓં ભં તં વશનમો અવોરાય મુખે વ્રાઁ વ્રીઁ કિલિ કિલિ વિચ્ચા સ્ફીઁ હે સ્ફઁ શ્રઈઁ હ્રીઁ ઐણ શ્રીમિતિ કુબ્જિકાવિદ્યા સર્વ્વકરા સ્મૃતા ૩૧૬.

'ક્ષે સ્ત્રીં ક્ષે' નો પ્રયોગ વશીકરણ અને વિજય માટે છે. 'એં હ્રીં શ્રીં સ્ફં કૈં ક્ષૌં, ભગવતી, અંબિકા, કુબ્જિકા, સ્ફં ૐ ભં તં', વશીકરણ માટે, મોઢે, 'વ્રાં વ્રીં કિલિ કિલિ વિચ્ચા સ્ફીં હે સ્ફં શ્રૈં હ્રીં ઐણ શ્રી', આવી રીતે કુબ્જિકા વિદ્યા સર્વ કાર્યકારી કહેવાય છે.

ઈશ્વર ઉવાચ સકલં નિષ્કલં શૂન્યં કલાઢયં સ્વમલઙ્‌કૃતમ્ । ક્ષપણં ક્ષયમન્તસ્થં કણ્ઠોષ્ઠં ચાષ્ટમં શિવમ્ ।। ૩૧૭.

ઈશ્વર કહે છે: સર્વ, નિર્વિકાર, શૂન્ય, કલાઓથી યુક્ત, પોતે શોભાયમાન; ક્ષય, ક્ષયનો અંત, કંઠ અને ઓઠ, અને આઠમું, એટલે શિવ.

પ્રાસાદસ્ય૧ પરાખ્યસ્ય સ્મૃતં રુપં ગુહાષ્ટધા । સદાશિવશ્ય શબ્દસ્ય રૂપસ્યાખિલસિદ્ધયે ।। ૩૧૭.

પરાખ્ય નામના મહેલનું સ્વરૂપ આઠ ભાગમાં માનવામાં આવે છે, જે સદાશિવના સ્વરૂપ અને તેમના સાથે જોડાયેલા ધ્વનિની સંપૂર્ણ સિદ્ધિ માટે છે.

અમૃતશ્ચાંશુમાંશ્ચેન્દુશ્ચેશ્વરશ્ચોગ્ર ઊહકઃ । એકપાદેન ઓજાખ્ય ઔષધશ્ચાંશુમાન્ વશી ।। ૩૧૭.

અમૃત, અંશુમાન, ચંદ્ર, ઈશ્વર, ઉગ્ર, ઊહક, એકપાદ જેને ઓજ કહે છે, ઔષધ, અંશુમાન અને વશી—

અકારાદેઃ ક્ષકારશ્ચ કકારાદેઃ ક્રમાદિમે । કામદેવઃ શિખણ્ડી ચ ગણેશઃ કાલશઙ્કરૌ ।। ૩૧૭.

'અ' અક્ષરથી 'ક્ષ' થાય છે, અને 'ક' અક્ષરથી ક્રમશઃ કામદેવ, શિખંડી, ગણેશ, કાળ અને શંકર થાય છે.

એકનેત્રો દ્વિનેત્રશ્ચ ત્રિશિખો દીર્ઘબાહુકઃ । એકપાદર્દ્ધચન્દ્રશ્ચ વલપો યોગિનીપ્રિયઃ ।। ૩૧૭.

એક આંખોવાળો, બે આંખોવાળો, ત્રણ શિખાવાળો, લાંબા હાથવાળો, એક પગવાળો, અર્ધચંદ્ર ચિહ્નવાળો, વલપ અને યોગિનીઓને પ્રિય—

શક્તીશ્વરો મહાગ્રન્ધિસ્તર્પકઃ સ્થાણુદન્તુરૌ । નિધીરો નન્દી પદ્મશ્ચ તથાન્યઃ શાકિનીપ્રિયઃ ।। ૩૧૭.

શક્તિનો સ્વામી, મહાગાંઠ, તર્પક, સ્થાણુ, દંતુર, નિર્ભય, નંદી, પદ્મ અને એક બીજો, શાકિનીને પ્રિય—

મુખવિમ્વો ભીષણશ્ચ કૃતાન્તઃ પ્રાણસંજ્ઞકઃ । તેજસ્વી શક્ર ઉદધિઃ શ્રીકણ્ઠઃ સિંહ એવ ચ ।। ૩૧૭.

મોટા મોઢાવાળો, ભયાનક, કૃતાંત, પ્રાણ નામે ઓળખાતો, તેજસ્વી, શક્ર, સમુદ્ર, શ્રીકંઠ અને સિંહ પણ—

શશઙ્ગો વિશ્વરૂપશ્ચ ક્ષશ્ચ સ્યાન્નરસિહકઃ । સુર્ય્યમાત્રાસમાક્રાન્તં વિશ્વરૂપન્તુ કારયેત્ ।। ૩૧૮.

ચાંદનીથી ચિહ્નિત, સર્વરૂપવાળો, 'ક્ષ' પણ, અને નરસિંહ; જ્યારે સૂર્યના પ્રમાણથી પકડી લેવાય, ત્યારે સર્વરૂપ બનાવવું જોઈએ.

અંશુમત્સંયુતં કૃત્વા શશિવીજં વિનાયુતમ્ । ઈશાનમોજસાક્રાન્તં પ્રથમન્તુ સમુદ્ધરેત્ ।। ૩૧૮.

અંશુમાન સાથે જોડીને, ચંદ્રના બીજ વિના, ઈશાનની શક્તિથી પકડીને, પહેલું ઉંચું લાવવું જોઈએ.

. તૃતીયં પુરુષં વિદ્ધિ દક્ષિણં પઞ્ચમં તથા । સપ્તમં વામદેવન્તુ સદ્યોજાતન્તતઃ પરં ।। ૩૧૮.

ત્રીજું પુરુષ જાણવું, પાંચમું દક્ષિણ, સાતમું વામદેવ અને પછી સદ્યોજાત છે.

રસયુક્તન્તુ નવમં બ્રહ્મપઞ્ચકમીરિતમ્ । ઓંકારાદ્યાશ્ચતુર્થ્યન્તા નમોન્તાઃ સર્વ્વમન્ત્રકાઃ ।। ૩૧૮.

નવમું રસ સાથે જોડાયેલું છે, જેને બ્રહ્મપંચક કહે છે; બધા મંત્રો ઓંથી શરૂ થાય છે અને નમથી પૂરા થાય છે, ચોથા સુધી.

સદ્યોદેવા દ્વિતીયન્તુ હૃદયઞ્ચાઙ્ગસંયુતમ્ । ચતુર્થન્તુ શિરો વિદ્ધિ ઈશ્વરન્નામનામતઃ ।। ૩૧૮.

બીજું સદ્યોદેવ છે, હૃદય અંગો સાથે જોડાયેલું છે; ચોથું શિર છે, તેને ઈશ્વર નામે ઓળખવું.

ઊહકન્તુ શિખા જ્ઞેયા વિશ્વરૂપસમન્વિતા । તન્મન્ત્રમષ્ટમં ખ્યાતં નેત્રન્તુ દશમં મતમ્ ।। ૩૧૮.

ઊહકને શિખા તરીકે જાણવું, જે સર્વરૂપ સાથે જોડાયેલું છે; એ મંત્ર આઠમો કહેવાય છે, નેત્ર દસમું માનવામાં આવે છે.

અસ્ત્રં શશી સમાખ્યાતં શિવસંજ્ઞં શિખિધ્વજઃ । નમઃ સ્વાહા તથા વૌષટ્ હ્રઁ ચ ફટ્‌કક્રમેણ તુ ।। ૩૧૮.

અસ્ત્રને ચંદ્ર નામ આપવામાં આવ્યું છે, શિવને શિખિધ્વજ કહે છે; નમઃ, સ્વાહા, વૌષટ, હ્રં અને ફટ ક્રમશઃ.

જાતિફટ્‌કં હૃદાદીનાં પ્રાસાદં મન્ત્રમાવદે । ઈશાનાદ્રુદ્રસંખ્યાતં પ્રોદ્ધરેચ્ચાંશુરઞ્ચિતમ્ ।। ૩૧૮.

હૃદય વગેરે માટે જાતિ-ફટ, મહેલ મંત્ર અંત સુધી; ઈશાન અને રુદ્રથી ગણવામાં, તેને કિરણોથી શોભિત કરીને ઉંચું લાવવું.

ઔષધાક્રાન્તશિરસમૂહકસ્યોપરિસ્થિતં । અર્દ્ધચન્દ્રોર્દ્ધનાદશ્ચ વિન્દુદ્વિતયમધ્યગં ।। ૩૧૮.

ઊહકની શિખા ઉપર, ઔષધથી પકડીને, ઉપર અર્ધચંદ્ર અને બે બિંદુઓની વચ્ચે.

તદન્તે વિશ્વરૂપન્તુ કૃટિલન્તુ ત્રિધા તતઃ । એવં પ્રાસાદમન્ત્રશ્ચ સર્વ્વકર્મ્મકરો મનુઃ ।। ૩૧૮.

તેના અંતે સર્વરૂપ, પછી ત્રિશૂલ, ત્રણ ભાગમાં; આમ મહેલ મંત્ર સર્વ કર્મો માટેનો મંત્ર છે.

શિખાબીજં સમુદ્‌ધૃત્ય ફટ્કારાન્તન્તુ ચૈવ ફટ્ । અર્દ્ધચન્દ્રાસનં જ્ઞેયં કામદેવં સસર્પકમ્ ।। ૩૧૮.

શિખાનું બીજ ઉંચું લાવી, ફટથી પૂરો થાય છે અને ફટ પણ; અર્ધચંદ્રનું આસન જાણવું, કામદેવ અને સાપ સાથે.

મહાપાશુપતાસ્ત્રન્તુ સર્વ્વદુષ્ટપ્રમર્દ્દનમ્ । પ્રાસાદઃ સકલઃ પ્રોક્તો નિષ્કલઃ પ્રોચ્યતે ઽધુના ।। ૩૧૮.

મહાપાશુપત અસ્ત્ર, જે બધા દુષ્ટોને નાશ કરે છે; મહેલ સર્વાંગી કહેવાયો, હવે નિર્વિકાર વર્ણવવામાં આવે છે.

ઔષધં વિશ્વરૂપન્તુ રુદ્રાખ્યં સૂર્ય્યમણ્ડલમ્ । ચન્દ્રાર્દ્ધં નાદસંયોગં વિસંજ્ઞં કુટિલન્તતઃ ।। ૩૧૮.

દવાઓનું સર્વવ્યાપી સ્વરૂપ, જેને રુદ્ર કહે છે, એ સૂર્યમંડળ છે; ચાંદ્રાર્ધ, નાદ સાથેનું મિલન, નિર્વિકાર, અને વાંકું અંત પણ તેમાં સમાવાયેલ છે.

નિષ્કલોભુક્તિમુક્તૌ સ્યાત્પઞ્ચાઙ્ગોઽયં સદાશિવઃ । અંશુમાન્ વિસ્વરુપઞ્ચ આવૃતં શૂન્યરઞ્જિતમ્ ।। ૩૧૮.

આ પાંચ ભાગવાળો સદાશિવ, નિષ્કલ અને ભોગ તથા મુક્તિની અવસ્થામાં હંમેશા રહે છે; તેજસ્વી છે, સર્વરૂપ છે, આવૃત છે અને શૂન્યથી રંગાયેલ છે.

બ્રહ્માઙ્ગરહિતઃ શૂન્યસ્તસ્ય મૂર્ત્તિરસસ્તરુઃ । વિઘ્નનાશાય ભવતિ પૂજિતો બાલબાલિસૈઃ ।। ૩૧૮.

જેમાં બ્રહ્માનો અંગ નથી, એવું શૂન્ય સ્વરૂપ ધરાવે છે, તેની મૂર્તિ તણખાવાળી નથી; જે બાળક અને બાળિકાઓ દ્વારા પૂજાય છે, તે વિઘ્નોનો નાશક બની જાય છે.

અંશુમાન્ વિશ્વરૂપાખ્યમૂહકસ્યોપરિ સ્થિતમ્ । કલાઢ્યં સકલસ્યૈવ પૂજાઙ્ગાદિ ચ સર્વ્વતઃ ।। ૩૧૮.

તેજસ્વી અને સર્વરૂપ, એ સૂક્ષ્મના ઉપર સ્થિત છે; કલાઓથી સમૃદ્ધ, એ સર્વનું સ્વરૂપ છે અને પૂજાના અંગો સર્વત્ર વ્યાપેલા છે.