અગ્નિપુરાણમ્

નરં ભૂમૌ તથા વ્યોમ્નિ વશિષ્ઠે ગરુડ઼ધ્વજમ્ । વાસુદેવઞ્ચ સર્વ્વત્ર સંસ્મરન્ ભુક્તિમુક્તિભાક્ ।। ૩૦૫.

પૃથ્વી પર નરનું, આકાશમાં વશિષ્ઠનું, ગરુડધ્વજનું અને સર્વત્ર વાસુદેવનું સ્મરણ કરવાથી ભોગ અને મોક્ષ મળે છે.

નામાન્યેતાનિ વિષ્ણોશ્ચ જપ્ત્વા સર્વમવાપ્નુયાત્ । ક્ષેત્રેષ્વેતેષુ યત્ શ્રાદ્ધં દાનં જપ્યઞ્ચ તર્પણમ્ ।। ૩૦૫.

વિષ્ણુના આ નામોનું જપ કરવાથી સર્વ ફળ મળે છે; આ તીર્થોમાં જે શ્રાદ્ધ, દાન, જપ કે તર્પણ થાય છે—

તત્સર્વ્વં કોટિગુણિતં મૃતો બ્રહ્મમયો ભવેત્ । યઃ પઠેત્ શ્રૃણુયાદ્વાપિ નિર્મ્મલઃ સ્વર્ગમાપ્નુયાત્ ।। ૩૦૫.

તે બધું કરોડગણું ફળ આપે છે; જે આનું પઠન કે શ્રવણ કરે છે, તે શુદ્ધ થઈ સ્વર્ગ પામે છે અને મૃત્યુ પછી બ્રહ્મરૂપ બને છે.

અગ્નિરુવાચ સ્તમ્ભો વિદ્વેષણોચ્ચાટ ઉત્સાદો ભ્રમમારણે । વ્યાધિશ્ચોતિ સ્મૃતં ક્ષુદ્રં તન્મોક્ષો વક્ષ્યતે શ્રૃણુ ।। ૩૦૬.

અગ્નિ કહે છે: સ્થંભન, દુશ્મનનું વિસર્જન, ઉચ્છાટન, નાશ, ભ્રમ અને મરણ, રોગ વગેરેને ક્ષુદ્ર માનવામાં આવે છે—હવે તેનું ઉપાય કહું છું, સાંભળો.

ઓં નમો બગવતે ઉન્મત્તરુદ્રાય ભ્રમ ભ્રામય અમુકં વિત્રાસય ઉદ્રભ્રામય રૌદ્રેણ રૂપેણ હૂઁ ફટ્ ઠ । શ્મશાને નિશિ જપ્તેન ત્રિલક્ષં મધુના હુનેત્ । ચિતાગ્નૌ ધૂર્ત્તસમિદ્‌ભિર્ભ્રામ્યતે સતતં રિપુઃ ।। ૩૦૬.

'ૐ, ઉન્મત્ત રુદ્રને વંદન છે! અમુકને ભ્રમિત કરો, ડરાવો, ઉગ્ર રૂપે પાગલ કરો—હૂં ફટ ઠ! આ મંત્રને રાત્રે શમશાનમાં ત્રણ લાખ વાર જપો, ચિતાગ્નિમાં મધ અને કપટી સમિધથી હોળી કરો; દુશ્મન સદા ભ્રમિત થાય છે.'

હેમગૈરિકયા કૃષ્ણા પ્રતિમા હૈમસૂચિભિઃ । જપ્ત્વા વિધ્યેચ્ચ તત્કણ્ઠે હૃદિ વા મ્રિયતે રિપુઃ ।। ૩૦૬.

સોનાની અને પાંદડાની કાળી મૂર્તિ, સોનાની સૂઈઓથી શોભાયમાન, મંત્ર જપીને દુશ્મનના ગળે કે હૃદય પર બાંધવી; દુશ્મનનું મૃત્યુ થાય છે.

ખરબાલચિતાભસ્મ બ્હહ્મદણ્ડી ચ મર્કટી । ગૃહે વા મૂર્ધ્નિ તચ્ચૂર્ણં જપ્તમુત્સાદકૃત્ ક્ષિપેત્ ।। ૩૦૬.

ખરગધાની વાળની રાખ, બ્રહ્મદંડ અને વાંદરો—મંત્ર જપીને એ ચૂર્ણ ઘર કે માથા પર નાખવું; એ વિનાશ લાવે છે.

ભૃગ્વાકાશૌ સદીપ્તાગ્નિર્ભૃગુર્વહ્નિશ્ચ વિચક્રાય શિવઃ । એવં સહસ્રારે હૂં ફટ્ આચક્રાય સ્વાહા હૃદયં વિચક્રાય શિવઃ । શિખાચક્રાયાથ કવચં વિચક્રાયાથ નેત્રકમ્ ।। ૩૦૬.

ભૃગુ અને આકાશ, પ્રજ્વલિત અગ્નિ સાથે, ભૃગુ અને અગ્નિ, શિવ સંચરે છે; એમ સહસ્રદળ કમળમાં 'હૂં ફટ્', હૃદયમાં શિવ સંચરે છે; પછી શિખા-ચક્રમાં કવચ સ્થિર થાય છે, પછી નેત્રમાં.

સઞ્ચક્રાયાસ્ત્રમુદિષ્ટં જ્યાલાચક્રાય પૂર્વવત્ । શાર્ઙ્ગ સુદર્શનં ક્ષુદ્રગ્રહહૃત્ સર્વ્વસાધનમ્ ।। ૩૦૬.

શસ્ત્ર ચક્રમાં પહેલાની જેમ સ્થાપવું; શારંગ અને સુદર્શન નાના દુઃખ દૂર કરે છે અને સર્વ કાર્ય સિદ્ધ કરે છે.

મૂર્દ્ધાક્ષિમુખહૃદ્‌ગુહ્યપાદે હ્યસ્યાક્ષરાન્ન્યસેત્ । ચક્રાબ્જાસનમગ્ન્યાભં દંષ્ટ્રિણઞ્ચ ચતુર્ભુજમ્ ।। ૩૦૬.

માથા, આંખ, મુખ, હૃદય, ગુપ્ત અંગો અને પગ પર અક્ષરો સ્થાપવા; ચક્રના કમળાસન પર, અગ્નિ જેવું તેજ, દાંતવાળું અને ચાર હાથવાળું.

શઙ્કચક્રગદાપદ્મશલાકાઙ્કુશપાણિનમ્ । ચાપિનં પિઙ્ગકેશાક્ષમરવ્યાપ્તત્રિપિષ્ટપં ।। ૩૦૬.

શંખ, ચક્ર, ગદા, કમળ, દંડ અને અંકુશ હાથમાં ધરનાર; ધનુષ્યવાળો, પીળા વાળ અને આંખોવાળો, સૂર્યમાં વ્યાપક, ત્રણેય લોકમાં વસે છે.

નાભિસ્તેનાગ્નિના વિદ્ધા નશ્યન્તે વ્યાધયો ગ્રહાઃ । પીતઞ્ચક્રં ગદા રક્તાઃ સ્વારાઃ શ્યામમવાન્તરં ।। ૩૦૬.

એ અગ્નિથી નાભિ ભેદવાથી રોગ અને ગ્રહો નાશ પામે છે; પીળું ચક્ર, લાલ ગદા, કાળા આરા, અંદર ભાગ શ્યામ.

નેમિઃ શ્વેતા વહિઃ કૃષ્ણવર્ણરેખા ચ પાર્થિવી । મધ્યેતરેમરે વર્ણાનેવં ચક્રદ્વયં૧ લિખેત્ ।। ૩૦૬.

ચક્રની કિનારી સફેદ, બહાર કાળો, રેખાઓ માટીના રંગની; વચ્ચે અગાઉ જણાવ્યા મુજબના રંગ—એ રીતે બે ચક્ર દોરવા.

આદાવાનીય કુમ્ભોદં ગોચરે સન્નિધાય ચ । દત્ત્વા સુદર્શનં તત્ર યામ્યે ચક્રે હુનેત્ ક્રમાત્ ।। ૩૦૬.

પ્રથમ શુદ્ધ પાણી લાવી, નજીક મૂકી, ત્યાં સુદર્શન અર્પણ કરી, દક્ષિણ ચક્રમાં ક્રમશઃ હોળી કરવી.

આજ્યાપામાર્ગસમિધો હ્યક્ષતં તિલસર્ષણૌ । પાયસં ગવ્યમાજ્યઞ્ચ સહસ્રાષ્ટકસંખ્યયા ।। ૩૦૬.

ઘી, અપામાર્ગની સમીધ, અખંડિત ચોખા, તલ અને રાયડો; દૂધનો પાયસ, ગાયનું ઘી, આ બધું હજાર આઠ સંખ્યામાં.

હુતશેષં ક્ષિપેત્ કુમ્ભે પ્રતિદ્રવ્યં વિધાનવિત્ । પ્રસ્થાનેન કૃતં પિણ્ડં કુમ્ભે તસ્મિન્નિવેશયેત્ ।। ૩૦૬.

હવન પછીનું બચેલું બધું કુંભમાં મૂકવું, નિયમ મુજબની વસ્તુઓ સાથે; પ્રસ્થ જેટલું પિંડ બનાવી એ જ કુંભમાં મૂકે.

વિષ્ણવાદિ સર્વં તત્રૈવ ન્યસેત્ તત્રૈવ દક્ષિણે । નમો વિષ્ણુજનેભ્યઃ સર્વશાન્તિકરેભ્યઃ પ્રતિગૃહ્ણન્તુ શાન્તયે નમઃ ૩૦૬.

વિષ્ણુ અને અન્ય દેવતાઓ માટે બધું જ ત્યાં જ, જમણી બાજુ પર મૂકે; 'વિષ્ણુના લોકોએ, સર્વ શાંતિ આપનારોએ, શાંતિ માટે સ્વીકારો—નમસ્કાર'.

ફલકે કલ્પિતે પાત્રે પલાશં ક્ષીરશાખિનઃ । ગવ્યપૂર્ણે નિવેશ્યૈવ દિક્ષ્વેવ હોમયેદ્‌ દ્વિજઃ ।। ૩૦૬.

તૈયાર કરેલા પાટલા કે વાસણ પર દૂધવૃક્ષનું પલાશ પાન મૂકે; એમાં ગાયનું દૂધ ભરી, દિશાઓમાં હોળી કરવી.

સદક્ષિણમિદં હોમદ્વયં ભૂતાદિનાશનમ્ । ગવ્યાક્તપત્રલિખિતૈર્નિષ્પર્ણૈઃ ક્ષુદ્રમુદ્‌ધૃતમ્ ।। ૩૦૬.

યોગ્ય દક્ષિણ દાન સાથે આ દ્વિહવન ભૂતો વગેરેનો નાશ કરે છે; ગાયના ઘીમાં લખેલા પાનોથી, પાન વગર, નાના દુઃખ દૂર થાય છે.

દ્વર્વાભિરાયુષે પદ્મૌઃ શ્રિયે પુત્રા ઉડુમ્બરૈઃ । ગોસિદ્‌ધ્યૈ સર્પિંષા ગોષ્ઠે મેધાયૈ સર્વશાખિના ।। ૩૦૬.

દીર્ઘાયુ માટે દુર્વા, સમૃદ્ધિ માટે કમળ, પુત્ર માટે ઉડુંબર પાન; ગાયોની સિદ્ધિ માટે ગાયના ઘીથી ગૌશાળામાં, બુદ્ધિ માટે સર્વ પ્રકારના પાન.

ઓં ક્ષૌં નમો ભગવતે નારસિંહાય જ્વાલામાલિને દીપ્તદંષ્ટ્રાયાગ્નિનેત્રાય સ્ર્વક્ષોઘ્નાય સર્વભૂતવિનાશાય સર્વ્વજ્વરવિનાશાય દહ ૨ પચ૨ રક્ષ ૨ હૂં ફટ્ । મન્ત્રોયં નારસિંહસ્ય સકલાઘનિવારણઃ । જપ્યાદિના હરેત્ ક્ષુદ્રગ્રહમારીવિષામયાન્ ।। ૩૦૬.

'ૐ ક્ષૌં, ભગવાન નરસિંહને વંદન, જ્વાળાવાળો, તેજસ્વી દાંત અને અગ્નિ જેવી આંખોવાળો, સર્વ વિઘ્નોનો નાશક, સર્વ ભૂતોનો વિનાશક, સર્વ જ્વરોનો નાશક—દહ, પચ, રક્ષા, હૂં ફટ્.' આ નરસિંહ મંત્ર સર્વ પાપો દૂર કરે છે; જપ વગેરેથી નાના દુઃખ, રોગ અને ઝેર દૂર થાય છે.

ચુર્ણમણ્ડૂકવયસા જલાગ્નિસ્તમ્ભકૃદ્ભવેત્ ।। ૩૦૬.

બગડાની હાડકાંનું ચૂર્ણ, પાણી અને અગ્નિ સાથે, સ્થિરતા લાવનાર બને છે.

અગ્નિરુવાચ વક્ષ્યે મન્ત્રં ચતુર્વર્ગસિદ્ધ્યૈ ત્રૈલોક્યમોહનમ્ ।૦૧ ઓં શ્રીં હ્રીં હ્રૂં ઓં નમઃ પુરુશોત્તમઃ પુરુષોત્તમપ્રતિરૂપ લક્ષ્મીનિવાસ સકલજગત્ક્ષોભણ સર્વસ્ત્રીહૃદયદારણ ત્રિભુવનમદોન્માદકર સુરમનુજસુન્દરોજનમનાંસિ તાપય ૨ દોપય ૨ શોડય ૨ મારય ૨ સ્તમ્ભય ૨ દ્રાવય ૨ આકર્ષય ૨ પરમસુભગ સર્વસૌમાગ્યકર કામપ્રદ અમુકં હન ૨ ચક્રેણ ગદયા ખડ્ગેણ સર્વ[!!!] વાણૈર્ભિદ ૨ પાશેન હટ્ટ ૨ અઙ્કુશેન તાડ્ય ૨ તુરુ ૨ કિન્તિષ્ઠસિયાવત્તાવત્સમીહિતં મે સિદ્ધં ભવતિ હૂં ફટ્નમઃ ઓં પુરુષોત્તમ ત્રિભુવનમદોન્માદકર હૂં ફઠૃદયાય નમઃ કર્ષય મહાબલ હૂં ફટસ્ત્રાય ત્રિભુવનેશ્વર સર્વજનમનાંસિ હન ૨ દારય ૨ મમ વશમાનય ૨ હૂં ફટ્નેત્રાય ત્રૈલોક્યમોહન હૃષીકેશાપ્રતિરૂપ સર્વસ્ત્રીહૃદયાકર્ષણ આગચ્છ ૨ નમઃ ૦૧ ઇષ્ટ્વા સઞ્જપ્ય પઞ્ચાશત્સહસ્રમભિષિચ્ય ચ ।૦૨ કુણ્ડેગ્નૌ દેવિકે વહ્નૌ કૃત્વા શતં હુનેત્ ॥૦૨ પૃથગ્દધિ ઘૃતં ક્ષીરં ચરું સાજ્યં પયઃ શૃતં ।૦૩ દ્વાદશાહુતિમૂલેન સહસ્રઞ્ચાક્ષતાંસ્તિલાન્ ॥૦૩ યવં મધુત્રયં પુષ્પં ફલં દધિ સમિચ્છતં ।૦૪ હુત્વા પૂર્ણાહુતિં શિષ્ટં પ્રાશયેત્સઘૃતં ચરું ॥૦૪ સમ્ભોજ્ય વિપ્રાનાચાર્યં તોષયેત્સિધ્યતે મનુઃ ।૦૫ સ્નાત્વા યથાવદાચમ્ય વાગ્યતો યાગમન્દિરં ॥૦૫ ગત્વા પદ્માસનં બદ્ધ્વા શોષયેદ્વિધિના વપુઃ ।૦૬ રક્ષોઘ્નવિઘ્નકૃદ્દિક્ષુ ન્યસેદાદૌ સુદર્શનમ્ ॥૦૬ પઞ્ચબીજં નાભિમધ્યસ્થં ધૂમ્રં ચણ્ડાનિલાત્મકમ્ ।૦૭ અશેષં કલ્મષં દેહાત્વિશ્લેષયદનુસ્મરેત્ ॥૦૭ રંવીજં હૃદયાબ્જસ્થં સ્મૃત્વા જ્વાલાભિરાદહેત્ ।૦૮ ઉર્ધ્વાધસ્તિર્યગાભિસ્તુ મૂર્ધ્નિ સંપ્લાવયેદ્વપુઃ ॥૦૮ ધ્યાત્વામૃતૈર્વહિશ્ચાન્તઃસુષુમ્નામાર્ગગામિભિઃ ।૦૯ એવં શુદ્ધવપુઃ પ્રાણાનાયમ્ય મનુના ત્રિધા ॥૦૯ વિન્યસેન્ન્યસ્તહસ્તાન્તઃ શક્તિં મસ્તકવક્ત્રયોઃ ।૧૦ ગુહ્યે ગલે દિક્ષુ હૃદિ કક્ષૌ દેહે ચ સર્વતઃ ॥૧૦ આવાહ્ય બ્રહ્મરન્ધ્રેણ હૃત્પદ્મે સૂર્યમણ્ડલાત્ ।૧૧ તારેણ સમ્પરાત્માનં સ્મરેત્તં સર્વલક્ષણં ॥૧૧ ત્રૈલોક્યમોહનાય વિદ્મહે સ્મરાય ધીમહિ તન્નો વિષ્ણુઃ પ્રચોદયાત્ આત્માર્ચનાત્ક્રતુદ્રવ્યં પ્રોક્ષયેચ્છુદ્ધપાત્રકં ।૧૨ કૃત્વાત્મપૂજાં વિધિના સ્થણ્ડિલે તં સમર્ચયેત્ ॥૧૨ કર્માદિકલ્પિતે પીઠે પદ્મસ્થં ગરુડોપરિ ।૧૩ મર્વાઙ્ગસુન્દરં પ્રાપ્તવયોલાવણ્યયૌવનં ॥૧૩ મદાઘૂર્ણિતતામ્રાક્ષમુદારં સ્મરવિહ્વલિં ।૧૪ દિવ્યમાલ્યામ્વરલેપભૂષિતં સસ્મિતાનનં ॥૧૪ વિષ્ણું નાનાવિધાનેકપરિવારપરિચ્છદમ્ ।૧૫ લોકાનુગ્રહણં સૌમ્યં સહસ્રાદિત્યતેજસં ॥૧૫ પઞ્ચવાણધરં પ્રાપ્તકામૈક્ષં દ્વિચતુર્ભુજમ્ ।૧૬ દેવસ્ત્રીભિર્વૃતં દેવીમુખાસક્તેક્ષણં જપેત્ ॥૧૬ ચક્રં શઙ્ખં ધનુઃ ખડ્ગં ગદાં મુષલમઙ્કુશં ।૧૭ પાશઞ્ચ વિભ્રતં ચાર્ચેદાવાહાદિવિસર્ગતઃ ॥૧૭ શ્રિયં વામોરુજઙ્ઘાસ્થાં શ્લિષ્યન્તીં પાણિના પતિં ।૧૮ સાબ્જચામરકરાં પીનાં શ્રીવત્સકૌસ્તુભાન્વિતાં ॥૧૮ માલિનં પીતવસ્ત્રઞ્ચ ચક્રાદ્યાઢ્યં હરિં યજેત્ ।૧૯ ઓં સુદર્શન મહાચક્રરાજ દુષ્ટભયઙ્કર છિદ ૨ છિન્દ ૨ વિદારય ૨ પરમમન્ત્રાન્ ગ્રસ ૨ ભક્ષય ૨ ભૂતાનિ ચાશપ ૨ હૂં ફટોં જલચરાય સ્વાહા । ખડ્ગતીક્ષ્ણ છિન્દ ૨ ખડ્ગાય નમઃ । શારઙ્ગાય સશરાય હૂં ફટ્ । ભૂતગ્રામાય વિદ્મહે ચતુર્વિધાય ધીમહિ તન્નો બ્રહ્મ પ્રચોદયાત્ । સમ્બર્તક શ્વસન પોથય ૨ હૂં ફટ્સ્વાહા । પાશ બન્ધ ૨ આકર્ષય ૨ હૂં ફટ્ । અઙ્કુશેન કટ્ટ હૂં ફટ્ ક્રમાદ્ભુજેષુ મન્ત્રૈઃ સ્વૈરેભિરસ્ત્રાણિ પૂજયેત્ ॥૧૯ ઓં પક્ષિરાજાય હ્રૂં ફટ્ તાર્ક્ષ્યં યજેત્કર્ણિકાયામઙ્ગદેવાન્ યથાવિધિ ।૨૦ શાક્તિરિન્દ્રાદિયન્ત્રેષુ તાર્ક્ષ્યાદ્યા ધૃતચામરાઃ ॥૨૦ શક્તયોઽન્તે પ્રયોજ્યાદૌ સુરેશાદ્યાશ્ચ દણ્ડિના ।૨૧ પીતે લક્ષ્મીસરસ્વત્યૌ રતિપ્રીતિજયાઃ સિતાઃ ॥૨૧ કીર્તિકાન્ત્યૌ સિતે શ્યામે તુષ્ટિપુષ્ટ્યૌ સ્મરોદિતે ।૨૨ લોકેશાન્તં યજેદ્દેવં વિષ્ણુમિષ્ટાર્થસિદ્ધયે ॥૨૨ ધ્યાયેન્મન્ત્રં જપિત્વૈનં જુહુયાત્ત્વભિશેચયેત્ ।૨૩ ઓં શ્રીં ક્રીં હ્રીં હૂં ત્રૈલોક્યમોહનાય વિષ્ણવે નમઃ એતત્પૂજાદિના સર્વાન્ કામાનાપ્નોતિ પૂર્વવત્ ॥૨૩ તોયૈઃ સમ્મોહની પુષ્પૈર્નિત્યન્તેન ચ તર્પયેત્ ।૨૪ બ્રહ્મા સશક્રશ્રીદણ્ડી વીજં ત્રૈલોક્યમોહનમ્ ॥૨૪ જપ્ત્વા ત્રિલક્ષં હુત્વા ચ લક્ષં બિલ્વૈશ્ચ સાજ્યકૈઃ ।૨૫ તણ્ડુલૈઃ ફલગન્ધાદ્યૈઃ દૂર્વાભિસ્ત્વાયુરાપ્નુયાત્ ॥૨૫ તયાભિષેકહોમાદિક્રિયાતુષ્ટો હ્યભીષ્ટદઃ ।૨૬ ઓં નમો ભગવતે વરાહાય ભૂર્ભુવઃ સ્વઃપતયે ભૂપતિદ્વં મે દેહિ હૃદયાય સ્વાહ પઞ્ચાઙ્ગં નિત્યમયુતં જપ્ત્વાયૂરાજ્યમાપ્નુયાત્ ॥૨૬ ઇત્યાદિમહાપુરાણે આગ્નેયે ત્રૈલોક્યમોહનમન્ત્રો નામ સપ્તાધિકત્રિશતતમોઽધ્યાયઃ ।। અગ્નિરુવાચ વક્ષ્યે મન્ત્રં ચતુર્વર્ગસિદ્‌ધ્યૈ ત્રૈલોક્યમોહનમ્ । ઓં શ્રીઁ હ્રીઁ હ્રૂઁ ઓં નમઃ પુરુષોત્તમઃ પુરુષોત્તમપ્રતિરૂપ લક્ષ્મીનિવાસ સકલજગત્-ક્ષોભણ સર્વસ્ત્રીહૃદયદારણ ત્રિભુવનમદોન્માદકર સુરમનુજસુન્દરીજનમનાંસિ તાપય દીપય શોષય મારય સ્તમ્ભય દ્રાવય આકર્ષય પરમસુભગ સર્વસૌભાગ્યકર કામપ્રજ અમુકં હન ચક્રૈણ ગદયા ખડ્ગેન સર્વ્વવાણૈર્ભિદ પાશેન હટ્ટ અઙ્કુશેન તાડ઼ય તુરુ કિન્તિષ્ઠસિ યાવત્તાવત્ સમીહિતં મે સિદ્ધં ભવતિ હૂં ફટ્ નમઃ । ૐ પુરુષોત્તમ ત્રિભુવનમદોન્માદકર હૂઁ ફટ્ હૃદયાય નમઃ કર્ષય મહાબલ હૂઁ ફટ્ અસ્ત્રાય ત્રિભુવનેશ્વર સર્વ્વજનમનાંસિ હન દારય મમ વશમાનય મમ વશમાનય મમ વશમાનય હૂઁ ફટ્ નેત્રાય ત્રૈલોક્યમોહન હૃષીકેશાપ્રતિરૂષં સર્વસ્ત્રીહૃદયાકર્ષણ આગચ્છ નમઃ ૩૦૭.

ઇષ્ટ્વા સઞ્જપ્ય પઞ્ચાશત્‌સહસ્રમભિપિચ્ચ ચ । કુણ્ડેગ્નૌ દેવિકે વહ્નૌ ચ રું કૃત્વા શતં હુનેત્ ।। ૩૦૭.

પંચાસી હજાર જાપ કર્યા પછી, યજ્ઞકુંડને ચોળીને, દેવિકાની અગ્નિ અને ઘરગથ્થુ અગ્નિમાં 'રું' મંત્રથી સો આહુતિ આપવી.

પૃથગ્દધિ ધૃતં ક્ષીરં ચરું સાજ્યં પયઃ શ્રૃતં । દ્વાદશાહુતિમૂલેન સહસ્રઞ્ચાક્ષતાંસ્તિલાન્ ।। ૩૦૭.

દહીં, ઘી, દૂધ, ઘીવાળું પાક અને ઉકાળેલું દૂધ અલગ-અલગ ચઢાવવું. સાથે, બાર આહુતિના નિયમથી, હજાર અખંડ તલ પણ અર્પણ કરવા.

યવં મધુત્રયં પુષ્પં ફલં દધિ સમિચ્છતં । હુત્વા પૂર્ણાહુતિં શિષ્ટં પ્રાશયેત્સઘૃતં ચરું ।। ૩૦૭.

યવ, ત્રણ પ્રકારનું મધ, ફૂલો, ફળો અને ઈચ્છિત દહીંથી પૂર્ણાહુતિ આપવી. પછી જે પાક બાકી રહે, તે ઘી સાથે પ્રસાદ રૂપે આપવું.

સમ્ભોજ્ય વિપ્રાનાચાર્ય્યં તોપયેત્સિધ્યતે મનુઃ । સ્રાત્વા યથાવદાચમ્ય વાગ્યતો યાગમન્દિરં ।। ૩૦૭.

બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવ્યા પછી, આચાર્યનું પણ સન્માન કરવું. પછી યથાવિધી સ્નાન અને આચમન કરીને, મૌન રહી યજ્ઞશાળામાં પ્રવેશવું.

ગત્વા પદ્માસનં બદ્‌ધ્વા શોષયેદ્વિધિના વપુઃ । રક્ષોઘ્નવિઘ્નકૃદ્દિક્ષુ ન્યસેદાદૌ સુદર્શનમ્ ।। ૩૦૭.

ત્યાં જઈને, પદ્માસન બેસવું અને વિધિ મુજબ શરીરને શુષ્ક કરવું. દિશાઓમાં, જ્યાં અવરોધ કે વિઘ્ન આવે ત્યાં સૌપ્રથમ સુદર્શન ચક્ર સ્થાપવું.

પઞ્ચવીજં નાભિમધ્યસ્થં ધૂમ્રં ચણ્ડાનિલાત્મકમ્ । અશેષં કલ્મષં દેહાત્ વિશ્લેષયદનુસ્મરેત્ ।। ૩૦૭.

નાભિની વચ્ચે સ્થિત, ધૂમ્ર અને તીવ્ર પવન સ્વરૂપ પાંચ અક્ષર મંત્રનું સ્મરણ કરીને, શરીરમાં રહેલા બધા પાપો દૂર થાય તેમ ધ્યાન કરવું.