અગ્નિપુરાણમ્

શિવમિષ્ટ્વા જપેચ્છક્તિમષ્ટમ્યાદિચતુર્દ્દશીં । ચક્રપાશાઙ્કુશધરાં સાભયાં વરદાયિકાં ।। ૩૦૨.

શિવની પૂજા કર્યા પછી, અષ્ટમીથી ચૌદસ સુધી શક્તિનો જાપ કરો; તે ચક્ર, પાશ અને અંકુશ ધારણ કરે છે, નિર્ભય છે અને વર આપે છે.

હોમાદિના ચ સૌભાગ્યં કવિત્વં પુત્રવાન્ ભવેત્ । ઓં હ્રીં ઓં નમઃ કામાય કર્વ્વજનહિતાય સર્વ્વજનમોહનાય પ્રજ્વલિતાય સર્વ્વજનહૃદયં મમાત્મગતં કુરુ ઓં । એતજ્જપાદિના મન્ત્રો વશયેત્ સકલં જગત્ ।। ૩૦૨.

હોમ વગેરે દ્વારા સૌભાગ્ય, કાવ્યશક્તિ અને પુત્ર પ્રાપ્ત થાય છે; 'ૐ હ્રીં ૐ, કામદેવને નમસ્કાર, સર્વના હિત માટે, સર્વને મોહન કરવા માટે, તેજથી સર્વના હૃદયને મારું બનાવો, ૐ.' આ મંત્ર અને વિધિથી સમગ્ર જગતને વશ કરી શકાય છે.

ઓં હ્રીં ચામુણ્ડેઅમુકન્દહ પચ મમ વશમાનય ઠ । વશીકરણકૃન્મન્ત્રશ્ચામુણ્ડાયાઃ પ્રકીર્ત્તિતઃ । ફલત્રયકષાયેણ વરઙ્ગં ક્ષાલયેદ્વશે ।। ૩૦૨.

'ૐ હ્રીં, ચામુંડા, દહાવો, પકાવો, મને વશમાં લાવો, ઠ:' ચામુંડાના વશીકરણ માટેનો મંત્ર છે; ત્રણ ફળના રસથી શરીર ધોઈને વશીકરણ થાય છે.

અશ્વગન્ધાયવૈઃ સ્ત્રી તુ નિશાક્કર્પૂરકાદિના । પિપ્પલીતણ્ડુલાન્યષ્ટૌ મરિચાનિ ચ વિંશતિઃ ।। ૩૦૨.

સ્ત્રી માટે અશ્વગંધા, રાત્રિ, કપૂર વગેરેનું મિશ્રણ ઉપયોગી છે; આઠ પિપ્પળી અને વીસ મરીના દાણા લો.

વૃહતીરસલેપશ્ચ વશે સ્યાન્મરણાન્તિકં । કટીરમૂલત્રિકટુક્ષૌદ્રલેપસ્તથા ભવેત્ ।। ૩૦૨.

વૃહતી અને રસનું લેપ લગાવવાથી મૃત્યુ સુધી પણ વશીકરણ થાય છે; કટીરાનું મૂળ, ત્રિકટુ અને મધનું લેપ પણ અસરકારક છે.

હિમં કપિત્થકરભં માગધી મધુકં મધુ । તેષાં લેપઃ પ્રયુક્તસ્તુ દમ્પત્યોઃ સ્વસ્તિમાવહેત્ ।। ૩૦૨.

હિમ, કપિઠ, કરબ, માગધી ફળ, મધુક અને મધમાંથી બનાવેલો લેપ પતિ-પત્ની પર લગાડવામાં આવે તો તેમને સુખ-શાંતિ મળે છે.

સશર્ક્કરયોનિલેપાત્ કદમ્બરસકો મધુ । તેષાં લેપઃ પ્રયુક્તસ્તુ દમ્પત્યોઃ સ્વસ્તિમાવહેત્ ।। ૩૦૨.

શક્કર, માટી, કદંબ રસ અને મધથી બનેલો લેપ પતિ-પત્ની પર લગાડવામાં આવે તો તેમને સુખ-શાંતિ મળે છે.

એતચ્ચૂર્ણં શિરઃક્ષિપ્તં વશમુત્તમમ્ । ત્રિફલા ચન્દનક્કાથપ્રશ્થા દ્વિકુડ઼વમ્ પૃથ્‌ક્ ।। ૩૦૨.

આ ચૂર્ણને માથા પર મુકવામાં આવે તો શ્રેષ્ઠ વશીકરણ થાય છે. તેમાં ત્રિફળા, ચંદન, કઠ્થો અને દોઢગણું કુરવાં અલગ-અલગ લેવાય છે.

ભૃઙ્ગહેમરસન્દોષાતાવતી ચુઞ્ચુકં મધુ । ઘૃતૈઃ પક્કા નિશા છાયા શુષ્કા લોપ્યા તુ રઞ્જની ।। ૩૦૨.

ભૃંગરાજ, સોનાનું રસ અને મધને ઘી સાથે રાત્રે રાંધીને, પછી સુકવીને લેપ બનાવાય તો તે રંગ લાવે છે.

વિદારીં સોચ્ચટામાષચૂર્ણીભૂતાં સશર્કરાં । મથિતાં યઃ પિવેત્ ક્ષીરૈર્નિત્યં સ્ત્રીશતકં બ્રજેત્ ।। ૩૦૨.

વિદારી, ઉડદ અને ચણાનો ચૂર્ણ, તેમાં શક્કર અને દૂધ નાખીને મથીને રોજ પીવામાં આવે તો એ માણસને સો સ્ત્રીઓનું સાથ મળે છે.

ગુલ્મમાષતિલવ્રીહિચૂર્ણક્ષીરસિતાન્વિતં । અશ્વત્થવંશદર્ભાણં મૂલં વૈ વૈષ્ણવીશ્રિયોઃ ।। ૩૦૨.

ગુલ્મા, ઉડદ, તલ, ચોખા, દૂધ અને શક્કરનું ચૂર્ણ, તેમાં પિપળ, વાંસ અને દર્ભ ઘાસનું મૂળ મિક્સ કરીને પીવાથી વૈષ્ણવ મહિમા મળે છે.

મૂલં દૂર્વ્વાશ્વગન્ધોત્થં પિવેત્ ક્ષીરૈઃ સુતાર્થિની । કૌન્તીલક્ષ્મ્યાઃ શિફા ધાત્રી વજ્રં લોધ્રં વટાઙ્કુરમ્ ।। ૩૦૨.

સંતાનની ઈચ્છા ધરાવતી સ્ત્રીએ દુર્વા અને અશ્વગંધાનું મૂળ દૂધમાં નાખીને પીવું જોઈએ. કુંતી અને લક્ષ્મી ફળની શિંગ, આમળા, વજ્ર, લોધ્ર અને વટવૃક્ષની કૂંપળ પણ તેમાં ઉમેરવી.

આજ્યક્ષીરમૃતૌ પેયં પુત્રાર્થ ત્રિદિવં સ્ત્રિયા । પુત્રાર્થિની વિબેત્ ક્ષીરં શ્રીમૃલં સવટાહ્કુરમ્ ।। ૩૦૨.૧૭ શ્રીવટાઙ્કુરદેવીનાં રસં તસ્યે પિવેચ્ચ સા । શ્રીપદ્મમૂલમુત્‌ક્ષીરમશ્વત્થોત્તરમૂલયુક્ ।। ૩૦૨.

પુત્રપ્રાપ્તિ માટે પૂર્ણિમાના દિવસે ઘી અને દૂધ પીવું જોઈએ. પુત્ર ઈચ્છતી સ્ત્રીએ શ્રીમૃળાનું મૂળ અને વટવૃક્ષની કૂંપળ દૂધમાં નાખીને પીવી. શ્રીવટકૂંપળદેવીનો રસ પણ પીવો. શ્રીપદ્મમૂળ અને અશ્વત્થનું ઉપરનું મૂળ દૂધમાં નાખવું.

તરલં પયસા યુક્તં કાર્પાસફલપલ્લવં । અપામાર્ગસ્ય પુષ્પાગ્રં નવં સમહિષીપયઃ ।। ૩૦૨.

કાપસના નરમ ફળ અને પાંદડા દૂધમાં મિક્સ કરીને, અપામાર્ગનું તાજું ફૂલ અને મહિષીનું દૂધ સાથે પીવું જોઈએ.

પુત્રાર્થઞ્ચાર્દ્ધષટ્‌શાકૈર્યોગાશ્ચત્વાર ઈરિતાઃ । શર્કરોત્‌પલપુષ્પાક્ષલોદ્રચન્દનસારિવાઃ ।। ૩૦૨.

પુત્રપ્રાપ્તિ માટે છ શાકભાજીમાંથી ચાર સંયોજન જણાવવામાં આવ્યા છે: તેમાં શક્કર, કમળનું ફૂલ, અક્ષ, લોધ્ર, ચંદન અને સારિવાનો સમાવેશ થાય છે.

સ્નવમાણે સ્ત્રિયા ગર્ભે દાતવ્યાસ્તણ્ડુલામ્ભસા । લાજા યષ્ટિસિતાદ્રાક્ષાક્ષૌદ્રસર્પીંષિ વા લિહેત્ ।। ૩૦૨.

ગર્ભવતી સ્ત્રીને તાંડુલનું પાણી આપવું જોઈએ. લાજ, યષ્ટિમધુ, દ્રાક્ષ, મધ અને ઘી પણ લઈ શકાય.

અટરુષકલાઙ્ગુલ્યઃ કાકમાચ્યાઃ શિફા પૃથક્ । નાભેરઘઃ સમાલિપ્ય પ્રસૂતે પ્રમદા સુખમ્ ।। ૩૦૨.

અટરુ, કલાંગુળી અને કાકમાચીની મૂળ અલગ-અલગ લઈને, સ્ત્રીની નાભિ પર લગાવવી. આવું કરવાથી પ્રસૂતિ સુખદાયી બને છે.

રક્તં શુક્લં જવાપુષ્પં રક્તશુક્લસ્રુતૌ પિવેત્ । કેશરં વૃહતીમૂલં ગોપીયષ્ટિતૃણોત્પલમ્ ।। ૩૦૨.

લાલ અને સફેદ જવા ફૂલ, લાલ-સફેદ સ્ત્રાવ વખતે પીવા. તેમાં કેસર, વૃહતીનું મૂળ, ગાયનું ઘાસ, યષ્ટિમધુ અને કમળ પણ ઉમેરવું.

સાજક્ષીરં સતૈલં તદ્ભક્ષણં રોમજન્મકૃત્ । શીર્ય્યમાણેષુ કેશેષુ સ્થાપનઞ્ચ ભવેદિદમ્ ।। ૩૦૨.

આ મિશ્રણને દૂધ અને તેલ સાથે ખાવાથી વાળ ઊગે છે. વાળ ઝરે ત્યારે પણ આ ઉપાય લાભદાયી છે.

ધાત્રીભૃડ્ગરસપ્રસ્થતૈલઞ્ચ ક્ષીરમાઢકમ્ । ઓં નમો ભગવતે ત્ર્યમ્બકાય ઉપશમયચુલુમિલિ ભિદ ગોમાનિનિ ચક્રિણ હ્રૂં ફટ્ ૩૦૨.

આમળા અને ભૃંગરાજના રસ, તેલ અને દૂધનું મિશ્રણ, સાથે 'ૐ નમો ભગવતે ત્ર્યંબકાય ઉપશમયચુલુમિલિ ભિદ ગોમાનિની ચક્રિણ હ્રૂં ફટ્' મંત્રનો જાપ કરવો.

મારીનિર્નાશનકરઃ સ માં પાતુ જગત્પતિઃ । શ્લોકૌ ચૈવ ન્યસેદેતૌ મન્ત્રૌ ગોરક્ષકૌ પૃથક્ ।। ૩૦૨.

જગતના સ્વામી, જે રોગનો નાશ કરે છે, એ મને રક્ષે. આ બે શ્લોક અને ગૌરક્ષા માટેના બે મંત્ર અલગથી રાખવા.

અગ્નિરુવાચ યદા જન્મર્ક્ષગશ્ચન્દ્રો ભાનુઃ સપ્તમરાશિગઃ । પૌષ્ણઃ કાલઃ સ વિજ્ઞેયસ્તદા ગ્રાસં પરીક્ષયેત્ ।। ૩૦૩.

અગ્નિ કહે છે: જ્યારે જન્મ સમયે ચંદ્ર અને સૂર્ય સાતમા રાશિમાં હોય, ત્યારે એ સમયને પૌષણ કહેવાય છે. એ સમયે ભોજન તપાસવું જોઈએ.

કણ્ઠેષ્ઠૈ ચલતઃ સ્થાનાદ્યસ્ય વક્રા ચ નાસિકા । કૃષ્ણા ચ જિહ્વા સપ્તાહં જીવિતં તસ્ય વૈ ભવેત્ ।। ૩૦૩.

જ્યાં ગળું ઇચ્છિત હોય ત્યાંથી નાક વાંકી હોય અને જીભ કાળી હોય, તો એ માણસને સાત દિવસનું જ આયુષ્ય રહે છે.

તારો મેષો વિષં દન્તી નરો દીર્ઘો ઘણા રસઃ । ક્રુદ્ધોલ્કાય મહોલ્કાય વીરોત્લાય શિખા ભવેત્ ।। ૩૦૩.

તારો, મેષ, વિષ, દાંતી, મનુષ્ય, ઉંચો, ઘન અને રસ – આ બધા જ્યારે ક્રોધિત થાય છે ત્યારે મહા ઉલ્કા, વીર ઉલ્કા અને જ્વાળા રૂપે પ્રગટે છે.

હ્યલ્કાય સહસોલ્કાય વૈષ્ણવોષ્ટાક્ષરો મનુઃ । કનિષ્ઠાદિતદષ્ટાનામઙ્ગુલીનાઞ્ચ પર્વસુ ।। ૩૦૩.

નાની ઉલ્કા, હજાર ઉલ્કા અને વૈષ્ણવ આઠ અક્ષર મંત્ર માટે, નાની આંગળીથી શરૂ કરીને દરેક આંગળીના સાંધા પર, દાંતથી દબાવ્યા હોય તેમ, સ્થાપન કરવું.

જ્યેષ્ઠાગ્રેણ ક્રમાત્તાવન્ મૂર્દ્ધન્યષ્ટાક્ષરં ન્યસેત્ । તર્જ્જન્યાન્તારમઙ્ગુષ્ઠે લગ્ને મધ્યમયા ચ તત્ ।। ૩૦૩.

મોટી આંગળીના ટોચથી ક્રમશઃ મૂર્ધન્ય આઠ અક્ષર મંત્ર સ્થાપવું; તर्जની અને અંગૂઠા વચ્ચે અને પછી મધ્યમા આંગળીથી પણ એ જ રીતે કરવું.

તલેઙ્ગુષ્ઠે તદુત્તારં વીજોત્તારં તતો ન્યસેત્ । રક્તગૌરધૂમ્રહરિજ્જાતરૂપાઃ સિતાસ્ત્રથઃ ।। ૩૦૩.

હથેળી અને અંગૂઠા પર તે અનુક્રમણિક બીજ અને તેના વિસ્તરણને સ્થાપવું; લાલ, પીળા, ધૂમ્ર, લીલા, સોનાના અને સફેદ – આવા રંગના રથ છે.

એવં રૂપાનિમાન્ વર્ણાન્ ભાવવુદ્ધાન્ન્યસેત્ ક્રમાત્ । હૃદાસ્યનેત્રમૂર્દ્ધાઙ્ઘ્રિતાલુગુહ્યકરાદિષુ ।। ૩૦૩.

આ રીતે, તત્વોથી ઉત્પન્ન થયેલા આ રૂપો અને રંગોને હૃદય, મોં, આંખ, માથું, પગ, તાળુ, ગુપ્ત અંગો અને હાથ પર ક્રમશઃ સ્થાપવા.

અઙ્ગાનિ ચ ન્યસેદ્વીજાન્ન્યસ્યાથ કરદેહયોઃ । યથાત્મનિ તથા દેવેન્યાસઃ સાર્ય્યઃ કરં વિના ।। ૩૦૩.

બીજોને અંગો પર, પછી હાથ અને શરીર પર સ્થાપવા; જેમ પોતાના માટે, તેમ દેવતામાં પણ, હાથ સિવાય બધે સ્થાપન કરવું.