અગ્નિપુરાણમ્

ગણસ્ય પઞ્ચ વીજાનિ પૃથગ્દૃષ્ટફલં મહત્ । ગણં જયાય નમઃ એકદંષ્ટ્રાય અચલકર્ણિને ગજવક્તાય મહોદરહસ્તાય ૩૦૧.

ગણ માટે પાંચ બીજ છે, દરેકથી મહાન ફળ મળે છે; 'ગણને નમન, એકદંતને, અચલકર્ણને, ગજમુખને, મહોદર અને હસ્તવાળાને.'

ગણાધિપતયે ગણેશ્વરાય ગણનાયકાય ગણક્રીડાય । દિગ્દલે પૂજયેન્નમૂર્ત્તીઃ પુરાવચ્ચાઙ્ગપઞ્ચકમ્ ।। ૩૦૧.

ગણના અધિપતિ, ગણેશ્વર, ગણનાયક, ગણક્રીડાને; દિશાઓમાં પૂર્વની જેમ, પાંચ અંગો સાથે મૂર્તિઓનું પૂજન કરવું.

મધ્યામાતર્જ્જનીમધ્યાગતાઙ્ગુષ્ઠૌ સમુષ્ટિકૌ । ચુર્ભુજો મોદકાઢ્યો દણ્ડપાશાઙ્કુશાન્વિતઃ ।। ૩૦૧.

મધ્યમાં મધ્યમ અને તर्जની, અંગૂઠા જોડાયેલા; ચાર હાથ, મોઢક ધરાવતો, દંડ, પાશ અને અંકુશ સાથે.

દન્તભક્ષધરં રક્તં સાબ્જં પાશાઙ્કુશૈર્વૃતમ્ । પૂજયેત્તં ચતુર્થ્યાઞ્ચ વિશેષેનાથ નિત્યશઃ ।। ૩૦૧.

ટૂટી દાંત ધરાવતો, લાલ રંગનો, કમળ સાથે, પાશ અને અંકુશથી ઘેરાયેલો; ચતુર્થીના દિવસે અને હંમેશા વિશેષ પૂજન કરવું.

શ્વેતાર્કમૂલેન કૃતં સર્વ્વાપ્તિઃ સ્યાત્તિલૈર્ઘૃતૈઃ । તણ્ડુલૈર્દધિમધ્વાજ્યૈઃ સૌભાગ્યં વશ્યતા ભવેત્ ।। ૩૦૧.

શ્વેત અર્કના મૂળથી બનાવેલ, તિલ અને ઘી વડે સર્વ સિદ્ધિ મળે છે; તંદુર, દહીં, મધ અને ઘી વડે સૌભાગ્ય અને વશીકરણ પ્રાપ્ત થાય છે.

ઘોષાસૃક્પ્રાણધાત્વર્દી દણ્ડી માર્ત્તણ્ડભૈરવઃ । ધર્મ્માર્થકામમોક્ષાણાં કર્ત્તા વિમ્બપુટાવૃતઃ ।। ૩૦૧.

ધ્વનિ, રક્ત, શ્વાસ અને તત્વો દંડધારી માર્તંડ ભૈરવ દ્વારા જાળવાય છે; તે ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષના કર્તા છે, વિંબપુટથી આવરાયેલ.

હ્રસ્વાઃ સ્યુર્મૂર્ત્તયઃ પઞ્ચ દીર્ઘા અઙ્ગાનિ તસ્ય ચ । સિન્દૂરારુણમીશાને વામાર્દ્ધદયિતં રવિં ।। ૩૦૧.

પાંચ મૂર્તિઓ ટૂંકી છે, અને તેના અંગો લાંબા છે; ઇશાન દિશામાં તે સિંધૂર રંગનો છે, ડાબી બાજુના પ્રિય છે, અને રવિ છે.

આગ્નેયાદિષુ કોણેષુ કુજમન્દાહિકેતવઃ । સ્નાત્વા વિધિવદાદિત્યમારાધ્યાર્ઘ્યપુરઃસરં ।। ૩૦૧.

અગ્નિ અને બીજા દિશાઓના ખૂણામાં મંગળ, બુધ, શનિ અને શુક્રને સ્થાપિત કરો; પછી નિયમ પ્રમાણે સ્નાન કરીને, સૌર્યને અર્ઘ્ય અર્પણ કરીને પૂજા કરો.

કૃતાન્તમૈશે નિર્મ્માલ્યં તેજશ્ચણ્ડાય દીપિતં । રોચના કુઙ્કુમં વારિ રક્તાગન્ધાક્ષતાઙ્કુરાઃ ।। ૩૦૧.

મૃત્યુના દેવને વણજોડેલા ફૂલમાળા અને તેજસ્વી દીવો અર્પણ કરો; પીળું રંગ, કુંકુમ, પાણી, લાલ સુગંધિત અક્ષત અને અંકુરો પણ ચઢાવો.

વેણુવીજયવાઃ શાલિશ્યામાકતિલરાજિકાઃ । જવાપુષ્પાન્વિતાં દત્વા પાત્રૈઃ શિરસિ ધાર્ય્ય તત્ ।। ૩૦૧.

વાંસ, વીષના બીજ, શાલિ, કાળી ઉડદ, તલ અને રાયડા સાથે જવા ફૂલો પણ આપી, વાસણમાં મુકી માથા પર ધરો.

જાનુભ્યામવનીઙ્ગત્વા સૂર્ય્યાયાર્ઘ્યં નિવેદયેત્ । સ્વવિદ્યામન્ત્રિતૈઃ કુમ્ભૈર્નવભિઃ પ્રાર્ચ્ય વૈ મહાન્ ।। ૩૦૧.

ઘૂંટણથી જમીનને સ્પર્શ કરીને, સૌર્યને અર્ઘ્ય અર્પણ કરો; પોતાની વિદ્યા અને મંત્રથી નવ કળશથી મહાન દેવની પૂજા કરો.

ગ્ર્હાદિશાન્તયે સ્નાનં જપ્ત્વાર્ક્ક સર્વમાપ્નુયાત્ । સંગ્રામવિજયં સાગ્નિં વીજદોષં સવિન્દુકં ।। ૩૦૧.

ઘરના શાંતિ માટે સ્નાન કરીને, સૌર્યના નામનો જાપ કરો અને સર્વ લાભ મેળવો; યુદ્ધમાં વિજય, અગ્નિથી શુદ્ધિ, બીજના દોષ દૂર થાય અને ચંદ્ર સાથે લાભ મળે.

ન્યસ્ય મૂર્દ્ધાદિપાદાન્તં મૂલં પૂજ્ય તુ મુદ્રયા । સ્વાઙ્ગાનિ ચ યથાન્યાસમાત્માનં ભાવયેદ્રવિં ।। ૩૦૧.

મૂળને માથાથી પગ સુધી રાખીને, મુદ્રાથી પૂજા કરો; પોતાના અંગોને નિયમ પ્રમાણે ગોઠવો અને પોતાને સૌર્યરૂપે ધ્યાનમાં લો.

ધ્યાનઞ્ચ મારણસ્તમ્ભે પીતમાપ્યાયને સિતમ્ । રિપુઘાતવિધૌ કૃષ્ણં મોહયેચ્છક્રચાપવત્ ।। ૩૦૧.

વિનાશ અને સ્થંભન માટે ધ્યાનમાં પીળો રંગ લો; પોષણ માટે સફેદ, શત્રુના વિનાશ માટે કાળો રંગ અપનાવો અને ઇન્દ્રધનુષ જેવું મોહન કરો.

યોઽભિષેકજપધ્યાનપૂજાહોમપરઃ સદા । તેજસ્વી હ્યજયઃ શ્રીમાન્ સમુદ્રાદૌ જયં લભેત્ ।। ૩૦૧.

જે હંમેશા અભિષેક, જાપ, ધ્યાન, પૂજા અને હોમમાં તત્પર રહે છે, તે તેજસ્વી, અજય, સમૃદ્ધ અને દરિયે પણ વિજય મેળવે છે.

તામ્બૂલાદાવિદં ન્યસ્ય જપ્ત્વા દદ્યાદુશીરકં । ન્યસ્તવીજેન હસ્તેન સ્પર્શનં તદ્વશે સ્મૃતમ્।। ૩૦૧.

પાન મુકી જાપ કર્યા પછી ઉશીર આપો; બીજ પર હાથ રાખીને સ્પર્શ કરવું તે તેના વશમાં ગણાય છે.

અગ્નિરુવાચ વાક્કર્મ્મપાર્શ્વયુક્શુક્રતોકકૃતે મતો પ્લવઃ । હુતાન્તા દેશવર્ણેયં વિદ્યા મુખ્યા સરસ્વતી ।। ૩૦૨.

અગ્નિ બોલ્યા: વાણી, કર્મ અને બાજુઓ માટે પલડો માનવામાં આવે છે; હોમ પછી સ્થાન અને રંગનું વર્ણન થાય છે અને મુખ્ય વિદ્યા સરસ્વતી છે.

અક્ષારાશી વર્ણલક્ષં જપેત્ સ મતિમાન્ ભવેત્ । અત્રિઃ સવહ્નિર્વામાક્ષિવિન્દુરિન્દ્રાય હૃત્પરઃ ।। ૩૦૨.

જે એક લાખ અક્ષરોનો જાપ કરે છે, તે બુદ્ધિમાન બને છે; અત્રિ, અગ્નિ, ડાબું, ચંદ્ર, ઇન્દ્ર અને હૃદય એ ધ્યેય છે.

વજ્રપદ્મધરં શક્રં પીતમાવાહ્ય પૂજયેત્ । નિયુતં હોમયેદાજ્યતિલાંસ્તેનાભિષેચયેત્ ।। ૩૦૨.

વજ્ર અને કમળ ધારણ કરનાર ઇન્દ્રને પીળા રંગમાં આવાહન કરીને પૂજા કરો; હજારો ઘી અને તલ હોમ કરો અને એથી અભિષેક કરો.

નૃપાદિર્ભ્રષ્ટરાજ્યાદીન્રાજ્યપુત્રાદિમાપ્નુયાત્ । હૃલ્લેખા શક્તિદેવાખ્યા દોષારગ્નિર્દ્દણ્ડિદણ્ડવાન્ ।। ૩૦૨.

રાજા કે રાજપુત્રો, ભલે રાજ્ય ગુમાવ્યું હોય, તેઓ રાજ્ય પ્રાપ્ત કરે છે; હૃદયની રેખા શક્તિદેવી કહેવાય છે અને અગ્નિ દોષીઓને દંડ આપે છે.

શિવમિષ્ટ્વા જપેચ્છક્તિમષ્ટમ્યાદિચતુર્દ્દશીં । ચક્રપાશાઙ્કુશધરાં સાભયાં વરદાયિકાં ।। ૩૦૨.

શિવની પૂજા કર્યા પછી, અષ્ટમીથી ચૌદસ સુધી શક્તિનો જાપ કરો; તે ચક્ર, પાશ અને અંકુશ ધારણ કરે છે, નિર્ભય છે અને વર આપે છે.

હોમાદિના ચ સૌભાગ્યં કવિત્વં પુત્રવાન્ ભવેત્ । ઓં હ્રીં ઓં નમઃ કામાય કર્વ્વજનહિતાય સર્વ્વજનમોહનાય પ્રજ્વલિતાય સર્વ્વજનહૃદયં મમાત્મગતં કુરુ ઓં । એતજ્જપાદિના મન્ત્રો વશયેત્ સકલં જગત્ ।। ૩૦૨.

હોમ વગેરે દ્વારા સૌભાગ્ય, કાવ્યશક્તિ અને પુત્ર પ્રાપ્ત થાય છે; 'ૐ હ્રીં ૐ, કામદેવને નમસ્કાર, સર્વના હિત માટે, સર્વને મોહન કરવા માટે, તેજથી સર્વના હૃદયને મારું બનાવો, ૐ.' આ મંત્ર અને વિધિથી સમગ્ર જગતને વશ કરી શકાય છે.

ઓં હ્રીં ચામુણ્ડેઅમુકન્દહ પચ મમ વશમાનય ઠ । વશીકરણકૃન્મન્ત્રશ્ચામુણ્ડાયાઃ પ્રકીર્ત્તિતઃ । ફલત્રયકષાયેણ વરઙ્ગં ક્ષાલયેદ્વશે ।। ૩૦૨.

'ૐ હ્રીં, ચામુંડા, દહાવો, પકાવો, મને વશમાં લાવો, ઠ:' ચામુંડાના વશીકરણ માટેનો મંત્ર છે; ત્રણ ફળના રસથી શરીર ધોઈને વશીકરણ થાય છે.

અશ્વગન્ધાયવૈઃ સ્ત્રી તુ નિશાક્કર્પૂરકાદિના । પિપ્પલીતણ્ડુલાન્યષ્ટૌ મરિચાનિ ચ વિંશતિઃ ।। ૩૦૨.

સ્ત્રી માટે અશ્વગંધા, રાત્રિ, કપૂર વગેરેનું મિશ્રણ ઉપયોગી છે; આઠ પિપ્પળી અને વીસ મરીના દાણા લો.

વૃહતીરસલેપશ્ચ વશે સ્યાન્મરણાન્તિકં । કટીરમૂલત્રિકટુક્ષૌદ્રલેપસ્તથા ભવેત્ ।। ૩૦૨.

વૃહતી અને રસનું લેપ લગાવવાથી મૃત્યુ સુધી પણ વશીકરણ થાય છે; કટીરાનું મૂળ, ત્રિકટુ અને મધનું લેપ પણ અસરકારક છે.

હિમં કપિત્થકરભં માગધી મધુકં મધુ । તેષાં લેપઃ પ્રયુક્તસ્તુ દમ્પત્યોઃ સ્વસ્તિમાવહેત્ ।। ૩૦૨.

હિમ, કપિઠ, કરબ, માગધી ફળ, મધુક અને મધમાંથી બનાવેલો લેપ પતિ-પત્ની પર લગાડવામાં આવે તો તેમને સુખ-શાંતિ મળે છે.

સશર્ક્કરયોનિલેપાત્ કદમ્બરસકો મધુ । તેષાં લેપઃ પ્રયુક્તસ્તુ દમ્પત્યોઃ સ્વસ્તિમાવહેત્ ।। ૩૦૨.

શક્કર, માટી, કદંબ રસ અને મધથી બનેલો લેપ પતિ-પત્ની પર લગાડવામાં આવે તો તેમને સુખ-શાંતિ મળે છે.

એતચ્ચૂર્ણં શિરઃક્ષિપ્તં વશમુત્તમમ્ । ત્રિફલા ચન્દનક્કાથપ્રશ્થા દ્વિકુડ઼વમ્ પૃથ્‌ક્ ।। ૩૦૨.

આ ચૂર્ણને માથા પર મુકવામાં આવે તો શ્રેષ્ઠ વશીકરણ થાય છે. તેમાં ત્રિફળા, ચંદન, કઠ્થો અને દોઢગણું કુરવાં અલગ-અલગ લેવાય છે.

ભૃઙ્ગહેમરસન્દોષાતાવતી ચુઞ્ચુકં મધુ । ઘૃતૈઃ પક્કા નિશા છાયા શુષ્કા લોપ્યા તુ રઞ્જની ।। ૩૦૨.

ભૃંગરાજ, સોનાનું રસ અને મધને ઘી સાથે રાત્રે રાંધીને, પછી સુકવીને લેપ બનાવાય તો તે રંગ લાવે છે.