અગ્નિપુરાણમ્

કરન્ધમાન્મરુત્તોભૂઽદ્‌દુષ્મન્તસ્તસ્ય ચાત્મજઃ । દુષ્મન્તસ્ય વરૂથોઽભૂદ્‌ગાણ્ડીરસ્તુ વરૂથતઃ ।। ૨૭૭.

કરંધમનો પુત્ર મરુત્ત અને મરુત્તનો પુત્ર દુષ્મંત; દુષ્મંતનો પુત્ર વરુથ અને વરુથનો પુત્ર ગાંડીર થયો.

ગાણ્ડીરાચ્ચૈવ ગાન્ધારઃ પઞ્ચ જાનપદાસ્તતઃ । ગાન્ધારાઃ કેરલાશ્ચોલાઃ પાણ્ડ્યાઃ કોલા મહાબલાઃ ।। ૨૭૭.

ગાંડીરથી ગાંધાર જન્મ્યા અને ત્યાંથી પાંચ જાતિઓ ઉત્પન્ન થઈ: ગાંધાર, કેરળ, ચોળ, પાંડ્ય અને કોલા—બધા મહાબળવાન.

દ્રુહ્યસ્તુ વભ્રુસેતુશ્ચ વભ્રુસેતોઃ પુરોવસુઃ । તતો ગાન્ધારા ગાન્ધારૈર્ઘર્મ્મો ઘર્મ્માદ્ ઘૃતોઽભવત્ ।। ૨૭૭.

દ્રુહ્યુ અને વભ્રુસેતુ; વભ્રુસેતુનો પુત્ર પુરોવસુ; પછી ગાંધારો, ગાંધારોમાંથી ઘર્મ, અને ઘર્મમાંથી ઘૃત થયો.

ઘૃતાત્તુ વિદુષસ્તસ્માત્ પ્રચેતાસ્તસ્ય વૈ શતમ્ । આનદ્રશ્ચ સભાનરશ્ચાક્ષુપઃ પરમેષુકઃ ।। ૨૭૭.

ઘીમાંથી એક વિદ્વાન પુરૂષ જન્મ્યા, અને તેમના શત જેટલા બુદ્ધિશાળી પુત્રો થયા: આનંદ્ર, સભાનર, આક્ષુપ અને પરમેષુક.

સભાનરાત્ કાલાનલઃ કાલાનલજસૃઞ્જયઃ । પુરઞ્જયઃ સૃઞ્જયસ્ય તત્પુત્રો જનમેજયઃ ।। ૨૭૭.

સભાનરથી કાલાનલ જન્મ્યા, પછી કાલાનલજના પુત્ર શ્રુંજય થયા; શ્રુંજયથી પુરંજય જન્મ્યા અને તેમના પુત્ર જનમેજય હતા.

તત્પુત્રસ્તુ મહાશાલસ્તુત્પુત્રોઽભૂન્મહામનાઃ । તસ્માદુશીનરો બ્રહ્મન્નૃગાયાન્તુ તૃગસ્તતઃ ।। ૨૭૭.

જનમેજયના પુત્ર મહાશાલા હતા, અને તેમના પુત્ર મહામનાસ હતા; મહામનાસથી ઉશીનર, પછી ઋગાયંતુ અને ત્યારબાદ તૃગા જન્મ્યા.

નરાયાન્તુ નરશ્ચાસીત્ કૃમિસ્તુ કૃમિતઃ સુતઃ । દશાયાં સુબ્રતો જજ્ઞે દૃશદ્વત્યાં શિવિસ્તથા ।। ૨૭૭.

નરાયંતુથી નર જન્મ્યા; કૃમિના પુત્ર કૃમિ હતા; દશામાં સુવ્રત જન્મ્યા અને દૃશદ્વતીમાં શિવિ પણ જન્મ્યા.

શિવેઃ પુત્ત્રાસ્તુ ચત્વારઃ પૃથુદર્ભશ્ચ વીરકઃ । કૈકેયો ભદ્રકસ્તેષાં નામ્ના જનપદાઃ શુભાઃ ।। ૨૭૭.

શિવિના ચાર પુત્રો હતા: પૃથુદર્ભ, વીરક, કૈકેય અને ભદ્રક; તેમના નામે શુભ જનપદો ઓળખાયા.

તિતિક્ષુરુશીનરજસ્તિતિક્ષોસ્ચ રુષદ્રયઃ । રુષદ્રથાદભૂત્પૈલઃ પૈલાચ્ચ સુતપાઃ સુતઃ ।। ૨૭૭.

ઉશીનરરાજથી તિતિક્ષુ જન્મ્યા, અને તિતિક્ષુથી ઋષદ્રય; ઋષદ્રથથી પૈલ અને પૈલથી તેમના પુત્ર સુતપા થયા.

મહાયોગી બલિસ્તસ્માદહ્ગો વઙ્ગશ્ચ મુખ્યકઃ । પુણ્ડુઃ કલિઙ્ગો બાલોયો બલિર્યોગી બલાન્વિતઃ ।। ૨૭૭.

સુતપાથી મહાન યોગી બલિ જન્મ્યા; પછી અંગ અને વંગ, મુખ્ય પુત્રો; પુંડુ, કલિંગ અને બાલોય પણ થયા; બલિ શક્તિશાળી યોગી હતા.

અઙ્ગાદ્દધિવાહનોઽભૂત તસ્માદ્દિવિરથો નૃપઃ । દિવિરથાદ્ધર્મ્મરથસ્તસ્ય ચિત્રરથઃ સુતઃ ।। ૨૭૭.

અંગથી દધિવાહન જન્મ્યા; દધિવાહનથી રાજા દિવિરથ; દિવિરથથી ધર્મરથ અને તેમના પુત્ર ચિત્રરથ હતા.

ચિત્રરથાત્સત્યરથો લોમપાદશ્ચ તત્સુતઃ । લોમપાદાચ્ચતુરઙ્ગઃ પૃથુલાક્ષશ્ચ તત્સુતઃ ।। ૨૭૭.

ચિત્રરથથી સત્યરથ અને તેમના પુત્ર લોમપાદ જન્મ્યા; લોમપાદથી ચતુરંગ અને તેમના પુત્ર પૃથુલાક્ષા થયા.

પૃથુલાક્ષાચ્ચ ચમ્પોઽભૂચ્ચમ્પાદ્ધર્ય્યઙ્ગકોઽભવત્ । હર્ય્યઙ્ગાચ્ચ ભદ્રરથો બૃહત્કર્મ્મા ચ તત્સુતઃ ।। ૨૭૭.

પૃથુલાક્ષાથી ચંપો, ચંપોથી હર્યંગક; હર્યંગકથી ભદ્રરથ અને તેમના પુત્ર બૃહત્કર્મા થયા.

તસ્માદભૂદ્‌વૄહદ્ભાનુર્વૃહદ્ભાનોર્બૃહાત્મવાન્ । તસ્માજ્જયદ્રથો હ્યાસીજ્જયદ્રથાદ્‌વૃહદ્રથઃ ।। ૨૭૭.

બૃહત્કર્માથી બૃહદ્ભાનુ, બૃહદ્ભાનુથી બૃહાત્મવાન; પછી જયદ્રથ, અને જયદ્રથથી બૃહદ્રથ જન્મ્યા.

વૃહદ્રથાદ્વિશ્વજિચ્ચ કર્ણો વિશ્વજિતોઽભવત્ । કર્ણસ્ય વૃષસેનસ્તુ પૃથુસેનસ્તદાત્મજઃ । એતેઽઙ્ગવંશજા ભૂપાઃ પૂરોર્વંશં નિબોધ મે ।। ૨૭૭.

બૃહદ્રથથી વિશ્વજિત, વિશ્વજિતથી કર્ણ જન્મ્યા; કર્ણના પુત્ર વૃષસેન અને તેમના પુત્ર પૃથુસેન હતા. આ બધા અંગ વંશના રાજાઓ છે; હવે પુરુ વંશ સાંભળો.

અગ્નિરુવાચ પુરોર્જનમેજયોઽભૂત્પ્રાચીન્નન્તસ્તુ તત્સુતઃ । પ્રાચીન્નન્તાન્મનસ્યુસ્તુ તસ્માદ્વીતમયો તૃપઃ ।। ૨૭૮.

અગ્નિ કહે છે: પુરુના પુત્ર જનમેજય હતા; તેમના પુત્ર પ્રાચીન્નંત; પ્રાચીન્નંતથી મનસ્યુ અને મનસ્યુથી વિતમય, મહાન પુરૂષ જન્મ્યા.

શુન્ધુર્વીતમયાચ્ચાઽભૂચ્છુન્ધોર્બહુવિધઃ સુતઃ । બહુવિધાચ્ચ સંયાતિરહોવાદી ચ તત્સુતઃ ।। ૨૭૮.

વિતમયથી શુન્ધુ જન્મ્યા; શુન્ધુના પુત્ર બહુવિધ; બહુવિધથી સંયાતિ અને તેમના પુત્ર રહોવાદી થયા.

તસ્ય પુત્રોઽથ ભદ્રાશ્વો ભદ્રાશ્વસ્ય દશાત્મજાઃ । ઋચેયુશ્ચ કૃષેયુશ્ચ સન્નતેયુસ્તથાત્મજઃ ।। ૨૭૮.

રહોવાદીના પુત્ર ભદ્રાશ્વ હતા; ભદ્રાશ્વના દસ પુત્રો: ઋચેયુ, કૃચેયુ, સન્નતેયુ અને તેમના અન્ય પુત્રો હતા.

ઘૃતેયુશ્ચ ચિતેયુશ્ચ સ્થણ્ડિલેયુશ્ચ સત્તમઃ । ધર્મ્મોયુઃ સન્નતેયુશ્ચઃ કૃચેયુર્મ્મતિનારકઃ ।। ૨૭૮.

ઘૃતેયુ, ચિતેયુ, સ્થંડિલેયુ, શ્રેષ્ઠ; ધર્મોયુ, સન્નતેયુ, કૃચેયુ અને મતિનારક પણ હતા.

તંસુરોઘઃ પ્રતિરથઃ પુરસ્તો મતિનારજાઃ । આસીત્પ્રતિરથાત્કણ્વઃ કણ્વાન્મેધાતિથિસ્ત્વભૂત્ ।। ૨૭૮.

તેમાથી તંસુરોઘ, પ્રતિરથ, પુરસ્ત અને મતિનારક જન્મ્યા; પ્રતિરથથી કણ્વ અને કણ્વથી મેધાતિથિ જન્મ્યા.

તંસુરોઘાચ્ચ ચત્વારો દુષ્મન્તોઽથ પ્રવીરકઃ । સુમન્તશ્ચાનયો વીરો દુષ્મન્તાદ્ભરતોઽભવત્ ।। ૨૭૮.

તંસુરોઘથી ચાર પુત્રો: દુષ્મંત, પછી પ્રવીરક; સુમંત, અનય અને વીર; દુષ્મંતથી ભરત જન્મ્યા.

શકુન્તલાયાન્તુ બલી યસ્ય નામ્ના તુ ભારતાઃ । સુતેષુ માતૃકોપેન નષ્ટેષુ ભરતસ્ય ચ ।। ૨૭૮.

શકુન્તળાના પુત્ર ભલભલિયા હતા, જેમના નામે ભારતો ઓળખાય છે. માતા શકુન્તળાના ગુસ્સાથી ભરતના પુત્રો ગુમ થઈ ગયા.

તતો મરુદ્‌ભિરાનીય પુત્રઃ સ તુ બૃહસ્પતેઃ । સંક્રામિતો ભરદ્વાજઃ ક્રતુભિર્વ્વિતથોઽભવત્ ।। ૨૭૮.

પછી મરુદગણોએ બૃહસ્પતિના પુત્રને લાવીને અહીં મૂક્યો; યજ્ઞોથી ભરદ્વાજનું નામ વિતથ પડ્યું.

સ ચાપિ વિતથઃ પુત્રાન્ જનયામાસ પઞ્ચ વૈ । સુહોત્રં ચ સુહોતારં ગયં ગર્ભં તથૈવ ચ ।। ૨૭૮.

આ વિતથે પાંચ પુત્રો પેદા કર્યા: સુહોત્ર, સુહોતાર, ગય, ગર્ભ અને કપિલ.

કપિલશ્ચ મહાત્માનં સુકેતુઞ્ચ સુતદ્વયમ્ । કૌશિકઞ્ચ ગૃત્સપતિં તથા ગૃત્સપતેઃ સુતાઃ ।। ૨૭૮.

કપિલ અને સુકેતુ, આ બે પુત્રો મહાન આત્માવાળા હતા; પછી કૌશિક અને ગૃત્સપતિ, એ ગૃત્સપતિના પુત્રો હતા.

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ કાશે દીર્ઘતમાઃ સુતાઃ । તતો ધન્વન્તરિશ્ચાસીત્તત્સુતોઽભૂચ્ચ કેતુમાન્ ।। ૨૭૮.

કાશીમાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્ય, આ બધા દીર્ઘાયુ પુત્રો હતા; એમાંથી ધન્વંતરી થયા અને તેમના પુત્ર કેતુમાન થયા.

કેતુમતો હેમરથો દિવોદાસ ઇતિશ્રુતઃ । પ્રતર્દનો દિવોદાસાદ્ભર્ગવત્સૌ પ્રતર્દનાત્ ।। ૨૭૮.

કેતુમાનના પુત્ર હેમરથ અને દિવોદાસ હતા, જેમનું નામ પ્રસિદ્ધ છે; દિવોદાસના પુત્ર પ્રતિર્દન અને પ્રતિર્દનના પુત્ર ભાર્ગવત્સા થયા.

વત્સાદનર્ક્ક આસીચ્ચ અનર્ક્કાત્ ક્ષેમકોઽભવત્ । ક્ષેમકાદ્વર્ષકેતુશ્ચ વર્ષકેતોર્વિભુઃ સ્મૃતઃ ।। ૨૭૮.

વત્સથી અનર્કા થયા, અનર્કાથી ક્ષેમક, ક્ષેમકથી વર્ષકેતુ અને વર્ષકેતુથી વિભુ કહેવાય છે.

વિભોરાનર્ત્તઃ પુત્રોઽભૂદ્ધિભોશ્ય સુકુમારકઃ । સુકુમારાત્સત્યકેતુર્વત્સભૂમિસ્તુ વત્સકાત્ ।। ૨૭૮.

વિભુના પુત્ર અનર્તા થયા અને વિભુના સુકુમારક પણ હતા; સુકુમારકથી સત્યકેતુ અને વત્સકથી વત્સભૂમિ થયા.