અગ્નિપુરાણમ્

વિશ્વામિત્રવશિષ્ઠાત્રિકવયશ્ચ રણે સુરાન્ । અપાલયન્તે નિર્વ્યાર્ય્ય રગદ્વેષાદિદાનવાન્ ।। ૨૭૬.

વિશ્વામિત્ર, વશિષ્ઠ અને ત્રણ ઋષિઓએ યુદ્ધમાં દેવતાઓની રક્ષા કરી, ક્રોધ અને દ્વેષથી ભરેલા દાનવોને હરાવ્યા.

પૃથ્વીરથે બ્રહ્મયન્તુરીશસ્ય શરણો હરિઃ । દદાહ ત્રિપુરં દેવપાલકો દૈત્યમર્દનઃ ।। ૨૭૬.

બ્રહ્મા અને ભગવાનના આશ્રય હરીએ પૃથ્વી પર રથ ચલાવી, દેવતાઓના રક્ષક અને દૈત્યવિનાશક બની ત્રિપુરા નગરી દહન કરી.

ગૌરીં જિહીર્ષુણા રુદ્રમન્ધકેનાર્દિતં હરિઃ । અનુરક્તશ્ચ રેવત્યાં ચક્રેચાન્ધાસુરાર્દનમ્ ।। ૨૭૬.

ગૌરીને પામવા ઈચ્છનારા રુદ્રને અંધકે પીડિત કર્યા ત્યારે, રેવતીપ્રતિ હરીએ પ્રેમથી અંધ દાનવને સંહાર્યો.

વૃત્રે દેવહરં વિષ્ણુર્દેવધર્મ્માનપાલયત્ ।। ૨૭૬.

વિષ્ણુએ દેવધર્મનું પાલન કરીને, દેવહંતારુ વૃત્રને મારી દેવતાઓની રક્ષા કરી.

શાલ્વાદીન્ દાનવાન્ જિત્વા હરિઃ પરશુરામકઃ । અપાલયત્ સુરાદીંશ્ચ દુષ્ટક્ષત્રં નિહત્ય ચ ।। ૨૭૬.

હરિએ પરશુરામ રૂપે શાલ્વ અને અન્ય દાનવોને હરાવ્યા, દેવતાઓ અને તેમના નેતાઓની રક્ષા કરી અને દુષ્ટ રાજાઓને નાશ કર્યા.

હાલાહલં વિષં દૈત્યં નિરાકૃત્ય મહેશ્વરાત્ । ભયં નિર્ણાશયામાસ દેવાનાં મધુસૂદનઃ ।। ૨૭૬.

મહેશ્વર પાસેથી હાળાહળ વિષ અને દાનવને દૂર કરીને, મધુસૂદનએ દેવતાઓનો ભય દૂર કર્યો.

હાલાહલં વિષં યશ્ચ દૈત્યઃ કોલાહલો જિતઃ । પાલિતાશ્ચ સુરાઃ સર્વ્વે વિષ્ણુના ધમ્મપાલનાત્ ।। ૨૭૬.

કોલાહલ દાનવ અને હાળાહળ વિષને વિજય કરીને, વિષ્ણુએ ધર્મની રક્ષા દ્વારા સર્વે દેવતાઓને સુરક્ષિત રાખ્યા.

દેવાસુરે રણે યશ્ચ દૈત્યઃ કોલાહલો જિતઃ । પાલિતાશ્ચ સુરાઃ સર્વ્વે વિષ્ણુના ધર્મ્મપાલનાત્ ।। ૨૭૬.

દેવ-દૈત્ય યુદ્ધમાં કોલાહલ દાનવને હરાવાયો અને વિષ્ણુએ ધર્મની રક્ષા કરીને બધા દેવતાઓની રક્ષા કરી.

રાજાનો રાજપુત્રાશ્ચ મુનયો દેવતા હરિઃ । યદુક્તં યચ્છ નૈવોક્તમવતારા હરેરિમે ।। ૨૭૬.

રાજાઓ, રાજપુત્રો, ઋષિઓ અને દેવતાઓ—જે કહેવામાં આવ્યું છે કે જે કહેવામાં આવ્યું નથી, એ બધું હરિના અવતાર છે.

અગ્નિરુવાચ તુર્વ્વસોશ્ચ સુતો વર્ગો ગોભાનુસ્તસ્ય ચાત્મજઃ । ગોભાનોરાસીત્ ત્રૈશાનિસ્ત્રૈશાનેસ્તુ કરન્ધમઃ ।। ૨૭૭.

અગ્નિ બોલ્યા: તુર્વસુનો પુત્ર વર્ગ હતો; તેનો પુત્ર ગોભાનુ અને ગોભાનુનો પુત્ર ત્રૈશાની હતો; ત્રૈશાનીનો પુત્ર કરંધમ થયો.

કરન્ધમાન્મરુત્તોભૂઽદ્‌દુષ્મન્તસ્તસ્ય ચાત્મજઃ । દુષ્મન્તસ્ય વરૂથોઽભૂદ્‌ગાણ્ડીરસ્તુ વરૂથતઃ ।। ૨૭૭.

કરંધમનો પુત્ર મરુત્ત અને મરુત્તનો પુત્ર દુષ્મંત; દુષ્મંતનો પુત્ર વરુથ અને વરુથનો પુત્ર ગાંડીર થયો.

ગાણ્ડીરાચ્ચૈવ ગાન્ધારઃ પઞ્ચ જાનપદાસ્તતઃ । ગાન્ધારાઃ કેરલાશ્ચોલાઃ પાણ્ડ્યાઃ કોલા મહાબલાઃ ।। ૨૭૭.

ગાંડીરથી ગાંધાર જન્મ્યા અને ત્યાંથી પાંચ જાતિઓ ઉત્પન્ન થઈ: ગાંધાર, કેરળ, ચોળ, પાંડ્ય અને કોલા—બધા મહાબળવાન.

દ્રુહ્યસ્તુ વભ્રુસેતુશ્ચ વભ્રુસેતોઃ પુરોવસુઃ । તતો ગાન્ધારા ગાન્ધારૈર્ઘર્મ્મો ઘર્મ્માદ્ ઘૃતોઽભવત્ ।। ૨૭૭.

દ્રુહ્યુ અને વભ્રુસેતુ; વભ્રુસેતુનો પુત્ર પુરોવસુ; પછી ગાંધારો, ગાંધારોમાંથી ઘર્મ, અને ઘર્મમાંથી ઘૃત થયો.

ઘૃતાત્તુ વિદુષસ્તસ્માત્ પ્રચેતાસ્તસ્ય વૈ શતમ્ । આનદ્રશ્ચ સભાનરશ્ચાક્ષુપઃ પરમેષુકઃ ।। ૨૭૭.

ઘીમાંથી એક વિદ્વાન પુરૂષ જન્મ્યા, અને તેમના શત જેટલા બુદ્ધિશાળી પુત્રો થયા: આનંદ્ર, સભાનર, આક્ષુપ અને પરમેષુક.

સભાનરાત્ કાલાનલઃ કાલાનલજસૃઞ્જયઃ । પુરઞ્જયઃ સૃઞ્જયસ્ય તત્પુત્રો જનમેજયઃ ।। ૨૭૭.

સભાનરથી કાલાનલ જન્મ્યા, પછી કાલાનલજના પુત્ર શ્રુંજય થયા; શ્રુંજયથી પુરંજય જન્મ્યા અને તેમના પુત્ર જનમેજય હતા.

તત્પુત્રસ્તુ મહાશાલસ્તુત્પુત્રોઽભૂન્મહામનાઃ । તસ્માદુશીનરો બ્રહ્મન્નૃગાયાન્તુ તૃગસ્તતઃ ।। ૨૭૭.

જનમેજયના પુત્ર મહાશાલા હતા, અને તેમના પુત્ર મહામનાસ હતા; મહામનાસથી ઉશીનર, પછી ઋગાયંતુ અને ત્યારબાદ તૃગા જન્મ્યા.

નરાયાન્તુ નરશ્ચાસીત્ કૃમિસ્તુ કૃમિતઃ સુતઃ । દશાયાં સુબ્રતો જજ્ઞે દૃશદ્વત્યાં શિવિસ્તથા ।। ૨૭૭.

નરાયંતુથી નર જન્મ્યા; કૃમિના પુત્ર કૃમિ હતા; દશામાં સુવ્રત જન્મ્યા અને દૃશદ્વતીમાં શિવિ પણ જન્મ્યા.

શિવેઃ પુત્ત્રાસ્તુ ચત્વારઃ પૃથુદર્ભશ્ચ વીરકઃ । કૈકેયો ભદ્રકસ્તેષાં નામ્ના જનપદાઃ શુભાઃ ।। ૨૭૭.

શિવિના ચાર પુત્રો હતા: પૃથુદર્ભ, વીરક, કૈકેય અને ભદ્રક; તેમના નામે શુભ જનપદો ઓળખાયા.

તિતિક્ષુરુશીનરજસ્તિતિક્ષોસ્ચ રુષદ્રયઃ । રુષદ્રથાદભૂત્પૈલઃ પૈલાચ્ચ સુતપાઃ સુતઃ ।। ૨૭૭.

ઉશીનરરાજથી તિતિક્ષુ જન્મ્યા, અને તિતિક્ષુથી ઋષદ્રય; ઋષદ્રથથી પૈલ અને પૈલથી તેમના પુત્ર સુતપા થયા.

મહાયોગી બલિસ્તસ્માદહ્ગો વઙ્ગશ્ચ મુખ્યકઃ । પુણ્ડુઃ કલિઙ્ગો બાલોયો બલિર્યોગી બલાન્વિતઃ ।। ૨૭૭.

સુતપાથી મહાન યોગી બલિ જન્મ્યા; પછી અંગ અને વંગ, મુખ્ય પુત્રો; પુંડુ, કલિંગ અને બાલોય પણ થયા; બલિ શક્તિશાળી યોગી હતા.

અઙ્ગાદ્દધિવાહનોઽભૂત તસ્માદ્દિવિરથો નૃપઃ । દિવિરથાદ્ધર્મ્મરથસ્તસ્ય ચિત્રરથઃ સુતઃ ।। ૨૭૭.

અંગથી દધિવાહન જન્મ્યા; દધિવાહનથી રાજા દિવિરથ; દિવિરથથી ધર્મરથ અને તેમના પુત્ર ચિત્રરથ હતા.

ચિત્રરથાત્સત્યરથો લોમપાદશ્ચ તત્સુતઃ । લોમપાદાચ્ચતુરઙ્ગઃ પૃથુલાક્ષશ્ચ તત્સુતઃ ।। ૨૭૭.

ચિત્રરથથી સત્યરથ અને તેમના પુત્ર લોમપાદ જન્મ્યા; લોમપાદથી ચતુરંગ અને તેમના પુત્ર પૃથુલાક્ષા થયા.

પૃથુલાક્ષાચ્ચ ચમ્પોઽભૂચ્ચમ્પાદ્ધર્ય્યઙ્ગકોઽભવત્ । હર્ય્યઙ્ગાચ્ચ ભદ્રરથો બૃહત્કર્મ્મા ચ તત્સુતઃ ।। ૨૭૭.

પૃથુલાક્ષાથી ચંપો, ચંપોથી હર્યંગક; હર્યંગકથી ભદ્રરથ અને તેમના પુત્ર બૃહત્કર્મા થયા.

તસ્માદભૂદ્‌વૄહદ્ભાનુર્વૃહદ્ભાનોર્બૃહાત્મવાન્ । તસ્માજ્જયદ્રથો હ્યાસીજ્જયદ્રથાદ્‌વૃહદ્રથઃ ।। ૨૭૭.

બૃહત્કર્માથી બૃહદ્ભાનુ, બૃહદ્ભાનુથી બૃહાત્મવાન; પછી જયદ્રથ, અને જયદ્રથથી બૃહદ્રથ જન્મ્યા.

વૃહદ્રથાદ્વિશ્વજિચ્ચ કર્ણો વિશ્વજિતોઽભવત્ । કર્ણસ્ય વૃષસેનસ્તુ પૃથુસેનસ્તદાત્મજઃ । એતેઽઙ્ગવંશજા ભૂપાઃ પૂરોર્વંશં નિબોધ મે ।। ૨૭૭.

બૃહદ્રથથી વિશ્વજિત, વિશ્વજિતથી કર્ણ જન્મ્યા; કર્ણના પુત્ર વૃષસેન અને તેમના પુત્ર પૃથુસેન હતા. આ બધા અંગ વંશના રાજાઓ છે; હવે પુરુ વંશ સાંભળો.

અગ્નિરુવાચ પુરોર્જનમેજયોઽભૂત્પ્રાચીન્નન્તસ્તુ તત્સુતઃ । પ્રાચીન્નન્તાન્મનસ્યુસ્તુ તસ્માદ્વીતમયો તૃપઃ ।। ૨૭૮.

અગ્નિ કહે છે: પુરુના પુત્ર જનમેજય હતા; તેમના પુત્ર પ્રાચીન્નંત; પ્રાચીન્નંતથી મનસ્યુ અને મનસ્યુથી વિતમય, મહાન પુરૂષ જન્મ્યા.

શુન્ધુર્વીતમયાચ્ચાઽભૂચ્છુન્ધોર્બહુવિધઃ સુતઃ । બહુવિધાચ્ચ સંયાતિરહોવાદી ચ તત્સુતઃ ।। ૨૭૮.

વિતમયથી શુન્ધુ જન્મ્યા; શુન્ધુના પુત્ર બહુવિધ; બહુવિધથી સંયાતિ અને તેમના પુત્ર રહોવાદી થયા.

તસ્ય પુત્રોઽથ ભદ્રાશ્વો ભદ્રાશ્વસ્ય દશાત્મજાઃ । ઋચેયુશ્ચ કૃષેયુશ્ચ સન્નતેયુસ્તથાત્મજઃ ।। ૨૭૮.

રહોવાદીના પુત્ર ભદ્રાશ્વ હતા; ભદ્રાશ્વના દસ પુત્રો: ઋચેયુ, કૃચેયુ, સન્નતેયુ અને તેમના અન્ય પુત્રો હતા.

ઘૃતેયુશ્ચ ચિતેયુશ્ચ સ્થણ્ડિલેયુશ્ચ સત્તમઃ । ધર્મ્મોયુઃ સન્નતેયુશ્ચઃ કૃચેયુર્મ્મતિનારકઃ ।। ૨૭૮.

ઘૃતેયુ, ચિતેયુ, સ્થંડિલેયુ, શ્રેષ્ઠ; ધર્મોયુ, સન્નતેયુ, કૃચેયુ અને મતિનારક પણ હતા.