અગ્નિપુરાણમ્

તિત્તિરેસ્તુ નરઃ પુત્રસ્તસ્ય ચન્દનદુન્દુભિઃ । પુનર્વસુસ્તસ્ય પુત્ર આહુતશ્ચાહુકીસુતઃ ।। ૨૭૫.

તિત્તિરીનો પુત્ર નર હતો, તેના પુત્રનું નામ ચંદનદુંદુભિ હતું. પુનર્વસુ તેનો પુત્ર થયો અને આહુતી, આહુકીની પુત્ર હતો.

આહુકાદ્દેવકો જજ્ઞે ઉગ્રસેનસ્તતોઽભવત્ । દેવવાનુપદેવશ્ચ દેવકસ્ય સુતાઃ સ્મૃતા ।। ૨૭૫.

આહુકથી દેવકાનો જન્મ થયો અને દેવકાથી ઉગ્રસેન થયો. દેવકાના પુત્રોમાં દેવવાન અને ઉપદેવાનું નામ આવે છે.

તેષાં સ્વસારઃ સપ્તાસન્ વસુદેવાય તા દદૌ । દેવકી શ્રુતદેવી ચ મિત્રદેવી યશોધરા ।। ૨૭૫.

તેમની સાત બહેનો વસુદેવને આપવામાં આવી હતી. તેમાં દેવકી, શ્રુતાદેવી, મિત્રાદેવી અને યશોધરા હતી.

શ્રીદેવી સત્યદેવી ચ સુરાપી ચેતિ સપ્તમી । નવોગ્રસેનસ્ય સુતાઃ કંસસ્તેષાઞ્ચ પૂર્વજઃ ।। ૨૭૫.

શ્રીદેવી, સત્યદેવી અને સૂરાપી સાતમી હતી. ઉગ્રસેનને નવ પુત્રો હતા, જેમાંથી કંસ સૌથી મોટો હતો.

ન્યગ્રોધશ્ચ સુનામા ચ કઙ્કઃ શઙ્‌કુશ્ચ ભૂમિપઃ । સુતનૂરાષ્ટ્રપાલશ્ચ યુદ્ધમુષ્ટિઃ સુમુષ્ટિકઃ ।। ૨૭૫.

ન્યગ્રોધ, સુનામા, કંક, શંકુ રાજા, સુતનૂ, આષ્ટ્રપાલ, યુદ્ધમુષ્તિ અને સુમુષ્તિક હતા.

ભજમાનસ્ય પુત્રોઽથ રથમુખ્યો વિદૂરથઃ । રાજાધિદેવઃ શૂરશ્ચ વિદૂરથસુતોઽભવત્ ।। ૨૭૫.

ભજમાનનો પુત્ર રથમુખ્ય અને વિદૂરથ હતા. વિદૂરથના પુત્રોમાં રાજાધિદેવ અને શૂર હતા.

રાજાધિદેવપુત્રૌ દ્વૌ શોણાશ્વઃ શ્વેતવાહનઃ । શોણાશ્વસ્ય સુતાઃ પઞ્ચ શમી શત્રુજિદાદય ।। ૨૭૫.

રાજાધિદેવના બે પુત્રો હતા – શોણાશ્વ અને શ્વેતવાહન. શોણાશ્વના પાંચ પુત્રો હતા: શમી, શત્રુજિત અને બીજા.

શમીપુત્રઃ પ્રતિક્ષેત્રઃ પ્રતિક્ષેત્રસ્ય ભોજકઃ । ભોજસ્ય હૃદિકઃ પુત્રો હૃદિકસ્ય દશાત્મજાઃ ।। ૨૭૫.

શમીનો પુત્ર પ્રતિક્ષેત્ર હતો, પ્રતિક્ષેત્રનો પુત્ર ભોજક થયો. ભોજનો પુત્ર હૃદિક હતો અને હૃદિકના દસ પુત્રો હતા.

કૃતવર્મ્મા શતધન્વા દેવાર્હો ભીષણાદયઃ । દેવાર્હાત્ કમ્બલવર્હિરસમૌજાસ્તતોઽભવત્ ।। ૨૭૫.

કૃતવર્મા, શતધન્વા, દેવાર્હ, ભીષણ અને બીજા હતા. દેવાર્હથી કંબલવર્હિર અને તેના પુત્ર અસમૌજસ થયો.

સુદંષ્ટ્રશ્ચ સુવાસશ્ચ ધૃષ્ટોઽભૂદસમૌજસઃ। ગાન્ધારી ચૈવ માદ્રી ચ ધૃષ્ટભાર્ય્યે બભૂવતુઃ ।। ૨૭૫.

અસમૌજસના પુત્રોમાં સુદંષ્ટ્ર, સુવાસ અને ધૃષ્ટ હતા. ધૃષ્ટની પત્નીઓ ગાંધારી અને માદ્રી બની.

સુમિત્રોઽભૂચ્ચ ગાન્ધાર્ય્યાં માદ્રી જજ્ઞે યુધાજિતમ્ । અનમિત્રઃ શિનિર્ધૃષ્ટાત્તતો વૈ દેવમીઢુષઃ ।। ૨૭૫.

ગાંધારીથી સુમિત્રનો જન્મ થયો અને માદ્રીથી યુધાજિત થયો. ધૃષ્ટથી અનમિત્ર અને શિની થયા અને તેમાથી દેવમીઢુષ થયો.

અનમિત્રસુતો નિઘ્નો નિઘ્નસ્યાપિ પ્રસેનકઃ । સત્રાજિતઃ પ્રસેનોઽથ મણિં સૂર્ય્યાત્ સ્યમન્તકમ્ ।। ૨૭૫.

અનમિત્રનો પુત્ર નિઘ્ન હતો, નિઘ્નનો પુત્ર પ્રસેનક થયો. સતરાજિત અને પ્રસેન તેના પુત્રો હતા અને તેમને સૂર્યથી સ્યામંતક મણિ મળ્યો હતો.

પ્રાપ્યારણ્યે ચરન્તન્તુ સિંહો હત્વાઽગ્રહીન્મણિં । હતો જામ્બતવતા સિંહો જામ્બવાન્ હરિણા જિતઃ ।। ૨૭૫.

જ્યારે તેઓ જંગલમાં ફરતા હતા ત્યારે સિંહે તેમને મારીને મણિ લઈ ગયો. પછી જાંબવતે સિંહને માર્યો અને હરિએ જાંબવતને જીત્યો.

તસ્માન્મણિં જામ્બવતીં પ્રાપ્યાગાદ્‌દ્વારકાં પુરીમ્ । સત્રાજિતાય પ્રદદૌ શતધન્વા જઘાન્ તમ્ ।। ૨૭૫.

હરિએ ત્યાંથી મણિ અને જાંબવતી મેળવી અને દ્વારકા ગયો. તેણે મણિ અને જાંબવતી સતરાજિતને આપી, પણ શતધન્વાએ તેને મારી નાખ્યો.

હત્વા શતધનું કૃષણો મણિમાદાય કીર્ત્તિભાક્ । બલયાદવમુખ્યાગ્રે અક્રૂરાન્મણિમર્પયેત્ ।। ૨૭૫.

કૃષ્ણે શતધન્વાને મારીને મણિ મેળવ્યો અને પ્રસિદ્ધિ મેળવી. યાદવોના મુખ્ય લોકોની હાજરીમાં તેણે મણિ અક્રૂરને આપ્યો.

મિથ્યાભિશસ્તિં કૃષ્ણસ્ય ત્યક્ત્વા સ્વર્ગી ચ સમ્પઠન્ । સત્રાજિતો ભઙ્ગકારઃ સત્યભામા હરેઃ પ્રિયા ।। ૨૭૫.

કૃષ્ણ પરનો ખોટો આરોપ દૂર થયા પછી સતરાજિત સ્વર્ગ ગયો. હરિના પ્રિય સત્યભામા સતરાજિતના મૃત્યુનું કારણ બની.

અનમિત્રાચ્છિનિર્જજ્ઞે સત્યકસ્તુ શિનેઃ સુતઃ । સત્યકાત્‌સાત્યકિર્જજ્ઞે યુયુધાનાદ્‌ધુનિર્હ્યભૂત્ ।। ૨૭૫.

અનમિત્રથી શિનીનો જન્મ થયો, શિનીનો પુત્ર સત્યક હતો. સત્યકથી સાત્યકી થયો અને યુયુધાનથી હુનિ થયો.

ધુનેર્યુગન્ધરઃ પુત્રઃ સ્વાહ્યોઽભૂત સ યુધાજિતઃ । ઋષભક્ષેત્રકૌ તસ્ય હ્યૃષબાચ્ચ સ્વફલ્કકઃ ।। ૨૭૫.

ધુનેરીના યુગંધરનો પુત્ર સ્વાહ્ય થયો, જે યુધાજિત તરીકે ઓળખાયો. તેના પુત્રો ઋષભ અને ક્ષેત્રક હતા. ઋષભમાંથી સ્વફલકક જન્મ્યો.

સ્વફલ્કપુત્રો હ્યક્રૂરો અક્રૂરચ્ચ સૂધન્વકઃ । શૂરાત્તુ વસુદેવાદ્યાઃ પૃથા પાણ્ડોઃ પ્રિયાઽભવત્ ।। ૨૭૫.

સ્વફલકનો પુત્ર અક્રૂર હતો અને અક્રૂરમાંથી સૂધનવક થયો. શૂરથી વસુદેવ અને બીજા પુત્રો થયા, અને પૃથા પાંડુની પ્રિય બની.

ધર્મ્માદ્યુધિષ્ઠિરઃ પાણ્ડોર્વાયોઃ કુન્ત્યાં વૃકોદરઃ । ઇન્દ્રાદ્ધનઞ્જયો માદ્ર્યાં નકુલઃ સહદેવકઃ ।। ૨૭૫.

ધર્મથી પાંડુને યુધિષ્ઠિર જન્મ્યો, વાયુથી કુંતીને વ્રુકોદર (ભીમ) થયો, ઇન્દ્રથી ધનંજય (અર્જુન) થયો અને માદ્રીને નકુલ અને સહદેવ જન્મ્યા.

વસુદેવાચ્ચ રોહિણ્યાં રામઃ સારણદુર્ગમૌ। વસુદેવાચ્ચ દેવક્યામાદૌ જાતઃ સુસેનકઃ ।। ૨૭૫.

વસુદેવ અને રોહિણીમાંથી રામ, સારણ અને દુર્ગમ જન્મ્યા. વસુદેવ અને દેવકીમાંથી સૌપ્રથમ સુસેનક જન્મ્યો.

કીર્તિમાન્ ભદ્રસેનશ્ચ જારુખ્યો વિષ્ણુદાસકઃ । ભદ્રદેહઃ કંશ એતાન્ ષડ્‌ગર્ભાન્નિજઘાન હ ।। ૨૭૫.

કિર્તિમાન, ભદ્રસેન, જારુખ્ય, વિષ્ણુદાસક, ભદ્રદેહ અને કંસ – આ છ ગર્ભોને કંસે મારી નાખ્યા.

તતો બલસ્તતઃ કૃષ્ણઃ સુભદ્રા ભદ્રભાષિણી । ચારુદેષ્ણશ્ચ શામ્બાદ્યાઃ કૃષ્ણાજ્જામ્બવતીસુતાઃ ।। ૨૭૫.

પછી બલરામ, પછી કૃષ્ણ, શુભદ્રા – જે મીઠા બોલતી હતી – ચારુદેષ્ટ, શામ્બ અને બીજા પુત્રો કૃષ્ણ અને જાંબવતીમાંથી જન્મ્યા.

અગ્નિરુવાચ કશ્યપો વસુદેવોઽભૂદ્દેવકી ચાદિતિર્વ્વરા । દેવક્યાં વસુદેવાત્તુ કૃષ્ણોઽભૂત્તપસાન્વિતઃ ।। ૨૭૬.

અગ્નિએ કહ્યું: કશ્યપે વસુદેવ રૂપ ધારણ કર્યો અને દેવકી એ મહાન અદિતિ હતી. વસુદેવ અને દેવકીમાંથી તપસ્વી કૃષ્ણ જન્મ્યા.

ધર્મ્મસંરક્ષણાર્થાય હ્યધર્મ્મહરણાય ચ । સુરાદેઃ પાલનાર્થઞ્ચ દૈત્યાદેર્મ્મથનાય ચ ।। ૨૭૬.

ધર્મની રક્ષા માટે, અધર્મના નાશ માટે, દેવતાઓની સુરક્ષા માટે અને દૈત્યોને દમન કરવા માટે કૃષ્ણ અવતર્યા.

રુક્મિણી સત્યભામા ચ સત્યા નગ્નજિતી પ્રિયા । સત્યભામા હરેઃ સેવ્યા ગાન્ધારી લક્ષ્મણા તથા ।। ૨૭૬.

રુક્મિણી, સત્યભામા, સत्या, નગ્નજિતીની પ્રિય, હરિની પ્રિય સત્યભામા, ગાંધીરી અને લક્ષ્મણા –

મિત્રવિન્દા૧ ચ કાલિન્દી દેવી જામ્બવતી તથા । સુશીલા ચ તથા માદ્રી કૌશલ્યા વિજયા જયા ।। ૨૭૬.

મિત્રવિંદા, કાલિન્દી, દેવી જાંબવતી, સુશીલા, માદ્રી, કૌશલ્યા, વિજયા અને જયાં –

એવમાદીનિ દેવીનાં સહસ્રાણિ તુ ષોડ઼શ । પ્રદ્યુમ્નાદ્યાશ્ચ રુક્મિણ્યાં ભીમાદ્યાઃ સત્યભામયા ।। ૨૭૬.

આ રીતે કુલ સોળ હજાર રાણીઓ હતી. રુક્મિણીમાંથી પ્રદ્યુમ્ન અને બીજા પુત્રો, સત્યભામાથી ભીમ અને બીજા પુત્રો જન્મ્યા.

જામ્બવત્યાઞ્ચ શામ્બાદ્યાઃ કૃષ્ણસ્યાસંસ્તથાપરે । શતં શતસહસ્રાણાં પુત્રાણાં તસ્ય ધીમતઃ ।। ૨૭૬.

જાંબવતીમાંથી શામ્બ અને બીજા પુત્રો થયા. આ રીતે કૃષ્ણને કુલ એક લાખ પુત્રો હતા.