અગ્નિપુરાણમ્

યજ્ઞૈર્દ્દાનૈસ્તપોભિશ્ચ વિક્રમેણ શ્રુતેન ચ । કાર્ત્તવીર્યસ્ય ચ શતં પુત્ત્રાણાં પઞ્ચ વૈ પરાઃ ।। ૨૭૫.

યજ્ઞ, દાન, તપ, પરાક્રમ અને જ્ઞાનથી કાર્તવીર્યના સો પુત્રો હતા, તેમા પાંચ વિશેષ હતા.

સૂરસેનશ્ચ સૂરશ્ચ ધૃષ્ટોક્તઃ કૃષ્ણ એવ ચ । જયધ્વજશ્ચ નામાસીદાવન્ત્યો નૃપતિર્મહાન્ ।। ૨૭૫.

સૂરસેન, સૂર, ધૃષ્ટોક્ત, કૃષ્ણ અને જયધ્વજ — આ બધા અંતિમ મહાન રાજાઓના નામ હતા.

જયધ્વજાત્તાલજઙ્ઘસ્તાલજઙ્ઘાત્તતઃ સુતાઃ । હૈહયાનાં કુલાઃ પઞ્ચ ભોજાશ્ચાવન્તયસ્તથા ।। ૨૭૫.

જયધ્વજથી તાળજંઘ જન્મ્યો, અને તાળજંઘથી તેના પુત્રો થયા; હૈહય વંશના પાંચ કુળો, તેમજ ભોજ અને અવંતિઓ પણ ત્યાંથી પેદા થયા.

વીતિહોત્રાઃ સ્વયં જાતાઃ શૌણ્ડિકેયાસ્તથૈવ ચ । વીતિહોત્રાદનન્તોઽભૂદનન્તાદ્‌દુર્જ્જયો નૃપઃ ।। ૨૭૫.

વીતિહોત્ર અને શૌંડિકેય પોતે જ જન્મ્યા; વીતિહોત્રથી અનંત થયો અને અનંતથી દુર્જય નામનો રાજા થયો.

ક્રોષ્ટોર્વ્વંશં પ્રવક્ષઅયામિ યત્ર જાતો હરિઃસ્વયમ્ । ક્રોષ્ટોસ્તુ વૃજિનીવાંશ્ચ સ્વાહાઽભૂદ્‌વૃજિનીવતઃ ।। ૨૭૫.

હવે હું ક્રોષ્ટુના વંશની વાત કહું છું, જેમાં સ્વયં હરિ જન્મ્યા હતા; ક્રોષ્ટુથી વૃજિનીવાન થયો અને વૃજિનીવાનથી સ્વાહા થયો.

સ્વાહાપુત્રો રુષદ્‌ગુશ્ચ તસ્ય ચિત્રસ્થઃ સુતઃ । શશવિન્દુશ્ચિત્રરથાચ્ચક્રવર્ત્તી હરૌ રતઃ ।। ૨૭૫.

સ્વાહાના પુત્ર રૂષદગુ હતો, તેના પુત્ર ચિત્રસ્થ થયો; પછી શશવિંદુ, ચિત્રરથ અને હરિમાં તત્પર ચક્રવર્તી રાજા થયા.

શશવિન્દોશ્ચ પુત્ત્રાણાં શતાનામભવચ્છતમ્ । ધીમતાં ચારુરૂપાણાં ભૂરિદ્રવિણતેજસામ્ ।। ૨૭૫.

શશવિંદુના સો પુત્રો હતા, જે બધા જ બુદ્ધિશાળી, સુંદર અને ધન-તેજમાં સમૃદ્ધ હતા.

પૃથુશ્રવાઃ પ્રધાનોઽભૂત્તસ્ય પુત્ત્રઃ સુયજ્ઞકઃ । સુયજ્ઞસ્યોશનાઃ પુત્રસ્તિતિક્ષુરુશનઃ સુતઃ ।। ૨૭૫.

તેમા પૃથુશ્રવા મુખ્ય હતો; તેનો પુત્ર સુયજ્ઞક થયો, સુયજ્ઞકનો પુત્ર ઉશના અને ઉશનાનો પુત્ર તિતિક્ષુ થયો.

તિતિક્ષોસ્તુ મરુત્તોઽભૂત્તસ્માત્કમ્બલવર્હિષઃ । પઞ્ચાશદ્રુક્મકવચાદ્રુક્મેષુઃ પૃથુરુક્મકઃ ।। ૨૭૫.

તિતિક્ષુથી મરુત્ત થયો, અને તેના પછી કમ્બલવર્હિષ થયો; પછી પચાસ સુવર્ણ કવચધારી પુત્રો, રુક્મેષુ અને પૃથુરુક્મક થયા.

હવિર્જ્યામઘઃ પાપઘ્નો જ્યામઘઃ સ્ત્રીજિતોઽભવત્ । સેવ્યાયાં જ્યામઘાદાસીદ્વિદર્બસ્તસ્ય કૌશિકઃ ।। ૨૭૫.

હવિર્જ્યામઘ પાપનાશક થયો; તેનો પુત્ર સ્ત્રીજિત જયામઘ થયો; જયામઘ અને સેવ્યા પાસેથી વિદર્ભ થયો, અને તેનો પુત્ર કૌશિક થયો.

લોમપાદઃ ક્રથઃ શ્રેષ્ઠાત્ કૃતિઃ સ્યાલ્લોમપાદતઃ । કૌશિકસ્ય ચિદિઃ પુત્રસ્તસ્માચ્ચૈદ્યા નૃપાઃ સ્મૃતાઃ ।। ૨૭૫.

લોમપાદથી શ્રેષ્ઠ ક્રથ થયો, ક્રથથી કૃતિ થયો; લોમપાદથી કૌશિકનો પુત્ર ચિદિ થયો, અને ચિદિથી ચૈદ્ય રાજાઓ જાણીતા થયા.

ક્રથાદ્વિદર્ભપુત્રાશ્ચ કુન્તિઃ કુન્તેસ્તુ ધૃષ્ટકઃ । ધૃષ્ટસ્ય નિધૃતિસ્તસ્ય ઉદર્કાખ્યો વિદૂરથઃ ।। ૨૭૫.

ક્રથથી વિદર્ભના પુત્રો થયા, જેમાં કુંતિ હતો; કુંતિથી ધૃષ્ટક, ધૃષ્ટકથી નિધૃતિ અને નિધૃતિથી ઉદર્ક નામે વિદૂરથ થયો.

દશાર્હપુત્રો વ્યોમસ્તુ વ્યોમાજ્જીમૂત ઉચ્યતે । જીમૂતપુત્રો વિકલસ્તસ્ય ભીમરથઃ સુતઃ ।। ૨૭૫.

દશાર્હનો પુત્ર વ્યોમ થયો; વ્યોમથી જીમૂત થયો; જીમૂતનો પુત્ર વિકલ અને વિકલનો પુત્ર ભીમરથ થયો.

ભીમરથાન્નવરથસ્તતો દૃઢ઼રથોઽભવત્ । શકુન્તિશ્ચ દૃઢ઼રથાત્ શકુન્તેશ્ચ કરમ્ભકઃ ।। ૨૭૫.

ભીમરથથી નવરથ થયો, પછી દૃઢરથ થયો; દૃઢરથથી શકુન્તિ અને શકુન્તિથી કરંભક થયો.

કરમ્ભાદ્દેવલાતોઽભુત્ દેવક્ષેત્રશ્ચ તત્સુતઃ । દેવક્ષેત્રાન્મધુર્નામ મધોર્દ્રવરસોઽભવત્ ।। ૨૭૫.

કરંભકથી દેવલાત થયો, તેનો પુત્ર દેવક્ષેત્ર થયો; દેવક્ષેત્રથી મધુર અને મધુરથી દ્રવરસ થયો.

દ્રવરસાત્ પુરુહુતોઽભૂજ્જન્તુરાસીત્તુ તત્સુતઃ । ગુણી તુ યાદવો રાજા જન્તુપુત્રસ્તુ સાત્ત્વતઃ ।। ૨૭૫.

દ્રવરસથી પુરુહુત થયો, તેનો પુત્ર જંતુ થયો; જંતુનો પુત્ર ગુણી યાદવ રાજા થયો અને ગુણીના પુત્ર સાત્ત્વત થયો.

ભજમાનસ્ય વાહ્યોઽભૂદ્‌વૃષ્ટિઃ કૃમિર્નિમિસ્તથા । દેવાવૃધાદ્વભ્રુરાસીત્તસ્ય શ્લોકોઽત્ર ગીયતે ।। ૨૭૫.

ભજમાનથી વાહ્ય, વૃષ્ટિ, કૃમિ અને નિમિ થયા; દેવાવૃધથી વભ્રુ થયો, જેના વિશે આ શ્લોક ગવાય છે.

યથૈવ શ્રૃણુમો દૂરાત્ ગુણાંસ્તદ્વત્સમન્તિકાત્ । વભ્રુઃ શ્રેષ્ઠો મનુષ્યાણઆં દેવૈર્દેવાવૃધઃ સમઃ ।। ૨૭૫.

જેમ આપણે દુરથી ગુણો સાંભળીએ છીએ તેમ નજીકથી પણ સાંભળીએ છીએ; વભ્રુ મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ હતો અને દેવાવૃધ દેવો જેવો હતો.

ચત્વારશ્ચ સુતા વભ્રોર્વાસુદેવપરા નૃપાઃ । કુહુરો ભજમાનસ્તુ શિનિઃ કમ્બલવર્હિષઃ ।। ૨૭૫.

વભ્રુના ચાર પુત્રો હતા, જે બધા વાસુદેવને સમર્પિત રાજા હતા — કુહુર, ભજમાન, શિની અને કમ્બલવર્હિષ.

કુહુરસ્ય સુતો ધૃષ્ણુર્ધૃષ્ણોસ્તુ તનયો ધૃતિઃ । ધૃતેઃ કપોતરોમાભૂત્તસ્ય પુત્રસ્તુ તિત્તિરિઃ ।। ૨૭૫.

કુહુરનો પુત્ર ધૃષ્ણુ હતો, ધૃષ્ણુનો પુત્ર ધૃતિ થયો. ધૃતિથી કપોતરોમાનો જન્મ થયો અને કપોતરોમાનો પુત્ર તિત્તિરી થયો.

તિત્તિરેસ્તુ નરઃ પુત્રસ્તસ્ય ચન્દનદુન્દુભિઃ । પુનર્વસુસ્તસ્ય પુત્ર આહુતશ્ચાહુકીસુતઃ ।। ૨૭૫.

તિત્તિરીનો પુત્ર નર હતો, તેના પુત્રનું નામ ચંદનદુંદુભિ હતું. પુનર્વસુ તેનો પુત્ર થયો અને આહુતી, આહુકીની પુત્ર હતો.

આહુકાદ્દેવકો જજ્ઞે ઉગ્રસેનસ્તતોઽભવત્ । દેવવાનુપદેવશ્ચ દેવકસ્ય સુતાઃ સ્મૃતા ।। ૨૭૫.

આહુકથી દેવકાનો જન્મ થયો અને દેવકાથી ઉગ્રસેન થયો. દેવકાના પુત્રોમાં દેવવાન અને ઉપદેવાનું નામ આવે છે.

તેષાં સ્વસારઃ સપ્તાસન્ વસુદેવાય તા દદૌ । દેવકી શ્રુતદેવી ચ મિત્રદેવી યશોધરા ।। ૨૭૫.

તેમની સાત બહેનો વસુદેવને આપવામાં આવી હતી. તેમાં દેવકી, શ્રુતાદેવી, મિત્રાદેવી અને યશોધરા હતી.

શ્રીદેવી સત્યદેવી ચ સુરાપી ચેતિ સપ્તમી । નવોગ્રસેનસ્ય સુતાઃ કંસસ્તેષાઞ્ચ પૂર્વજઃ ।। ૨૭૫.

શ્રીદેવી, સત્યદેવી અને સૂરાપી સાતમી હતી. ઉગ્રસેનને નવ પુત્રો હતા, જેમાંથી કંસ સૌથી મોટો હતો.

ન્યગ્રોધશ્ચ સુનામા ચ કઙ્કઃ શઙ્‌કુશ્ચ ભૂમિપઃ । સુતનૂરાષ્ટ્રપાલશ્ચ યુદ્ધમુષ્ટિઃ સુમુષ્ટિકઃ ।। ૨૭૫.

ન્યગ્રોધ, સુનામા, કંક, શંકુ રાજા, સુતનૂ, આષ્ટ્રપાલ, યુદ્ધમુષ્તિ અને સુમુષ્તિક હતા.

ભજમાનસ્ય પુત્રોઽથ રથમુખ્યો વિદૂરથઃ । રાજાધિદેવઃ શૂરશ્ચ વિદૂરથસુતોઽભવત્ ।। ૨૭૫.

ભજમાનનો પુત્ર રથમુખ્ય અને વિદૂરથ હતા. વિદૂરથના પુત્રોમાં રાજાધિદેવ અને શૂર હતા.

રાજાધિદેવપુત્રૌ દ્વૌ શોણાશ્વઃ શ્વેતવાહનઃ । શોણાશ્વસ્ય સુતાઃ પઞ્ચ શમી શત્રુજિદાદય ।। ૨૭૫.

રાજાધિદેવના બે પુત્રો હતા – શોણાશ્વ અને શ્વેતવાહન. શોણાશ્વના પાંચ પુત્રો હતા: શમી, શત્રુજિત અને બીજા.

શમીપુત્રઃ પ્રતિક્ષેત્રઃ પ્રતિક્ષેત્રસ્ય ભોજકઃ । ભોજસ્ય હૃદિકઃ પુત્રો હૃદિકસ્ય દશાત્મજાઃ ।। ૨૭૫.

શમીનો પુત્ર પ્રતિક્ષેત્ર હતો, પ્રતિક્ષેત્રનો પુત્ર ભોજક થયો. ભોજનો પુત્ર હૃદિક હતો અને હૃદિકના દસ પુત્રો હતા.

કૃતવર્મ્મા શતધન્વા દેવાર્હો ભીષણાદયઃ । દેવાર્હાત્ કમ્બલવર્હિરસમૌજાસ્તતોઽભવત્ ।। ૨૭૫.

કૃતવર્મા, શતધન્વા, દેવાર્હ, ભીષણ અને બીજા હતા. દેવાર્હથી કંબલવર્હિર અને તેના પુત્ર અસમૌજસ થયો.