અગ્નિપુરાણમ્

અન્નેનાન્નપતેત્યેવં હુત્વા ચાન્નમવાપ્નુયાત્ । હંસઃ શુચિઃ સદિત્યેતજ્જપ્તન્તોયેઽઘનાશનં ।। ૨૬૦.

'અન્નેના અન્નમ' મંત્રથી અન્ન હોમવાથી અન્ન મળે છે; 'હંસઃ શુચિઃ સદા' મંત્ર જપવાથી પાણીમાં પાપનો નાશ થાય છે.

ચત્વારિ શૃઙ્ગેત્યેતત્તુ સર્વ્વપાપહરં જલે । દેવા યજ્ઞેતિ જપ્ત્વા તુ બ્રહ્મલોકે મહીયતે ।। ૨૬૦.

'ચત્વારી શૃંગા' મંત્ર પાણીમાં બધા પાપો દૂર કરે છે; 'દેવા યજ્ઞ' મંત્ર જપવાથી બ્રહ્મલોકમાં માન મળે છે.

વસન્તેતિ ચ હુત્વાજ્યં આદિત્યાદ્વરમાપ્નુયાત્ । સુપર્ણોસીતિ ચેત્યસ્ય કર્મવ્યાહૃતિવદ્ભવેત્ ।। ૨૬૦.

'વસંતેતિ' મંત્રથી ઘી હોમવાથી સૂર્ય તરફથી વર મળે છે; 'સુપર્ણોસી' મંત્ર કર્મ વ્યાહૃતિની જેમ કાર્ય કરે છે.

નમઃ સ્વાહેતિ ત્રિર્જ્જપ્ત્વા બન્ધનાન્મોક્ષમાપ્નુયાત્ । અન્તર્જ્જલે ત્રિરાવર્ત્ય દ્રુપદા સર્વ્વપાપમુક્ ।। ૨૬૦.

'નમઃ સ્વાહા' ત્રણ વખત જપવાથી બંધનમાંથી મુક્તિ મળે છે; પાણીમાં ત્રણ વખત ફરવાથી, હે દ્રુપદ, બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

ઇહ ગાવઃ પ્રજાયધ્વં મન્ત્રોયં બુદ્ધિવર્દ્ધનઃ । હુતન્તુ સર્પિષા દધ્ના પયસા પાયસેન વા ।। ૨૬૦.

'અહીં ગાયો વધો' મંત્ર બુદ્ધિ વધારતો છે; આહુતિ ઘી, દહીં, દૂધ અથવા પાયસથી આપવી જોઈએ.

શતં ય ઇતિ ચૈતેન હુત્વા પર્ણફલાનિ ચ । આરોગ્યં શ્રિયમાપ્નોતિ જીવતઞ્ચ ચિરન્તથા ।। ૨૬૦.

‘શતં ય’ મંત્રથી અને પાનફળો અર્પણ કરીને, મનુષ્યને આરોગ્ય, સમૃદ્ધિ અને લાંબી આયુષ્ય પ્રાપ્ત થાય છે.

ઓષધીઃ પ્રતિમોદધ્વં વપને લવનેઽર્થકૃત્ । તસ્મા ઇતિ ચ મન્ત્રેણ બન્ધનસ્થો વિમુચ્યતે । યુવા સુવાસા ઇત્યેવ વાસાંસ્યાપ્નોતિ ચોત્તમમ્ ।। ૨૬૦.

‘ઔષધીઃ પ્રતિમોદધ્વં’ મંત્રથી વાળ કાપતી વખતે અથવા મીઠું લગાવતા ધન મળે છે; ‘તસ્મા’ મંત્રથી બંધાયેલો મુક્ત થાય છે; ‘યુવા સુવાસા’ મંત્રથી ઉત્તમ વસ્ત્રો મળે છે.

મુઞ્ચન્તુ મા શપથ્યાનિ સર્વ્વાન્તકવિનાશનમ્ । મા મા હિંસીસ્તિલાજ્યેન હુતં રિપુવિનાશનં ।। ૨૬૦.

મારા ઉપરના બધા શાપો દૂર થાય, જે વિનાશ લાવે છે; તલ અને ઘીથી હવન કરવાથી દુશ્મનોનો નાશ થાય છે અને મને કોઈ હાનિ ન થાય.

નમોઽસ્તુ સર્વ્વસર્પેભ્યો ઘૃતેન પાયસેન તુ । કૃણુધ્વં પાજ ઇત્યેતદભિચારવિનાશનં ।। ૨૬૦.

બધા સાપોને વંદન છે—ઘી અને પાયસ અર્પણ કરીને ‘પાજા’ વિધિ કરવી, એથી કુપ્રયોગનો નાશ થાય છે.

દૂર્વ્વાકાણ્ડાયુતં હુત્વા કાણ્ડાત્ કાણ્ડેતિ માનવઃ । ગ્રામે જનપદે વાપિ મરકન્તુ શમન્નયેત્ ।। ૨૬૦.

હજારો દુર્વા ઘાસના તણિયા હવન કરીને, ‘તણિયાથી તણિયા’ કહેતાં, ગામ કે દેશમાં મહામારી શમાવી શકાય છે.

રોગાર્ત્તો મુચ્યતે રોગાત્ તથા દુઃખાત્તુ દુઃખિતઃ । ઔડુમ્બરીશ્ચ સમિધો મધુમાન્નો વનસ્પતિઃ ।। ૨૬૦.

રોગી રોગમાંથી મુક્ત થાય છે, દુઃખી દુઃખમાંથી છૂટે છે; ઉડુંબરના વૃક્ષની સુખાદ ફળવાળી લાકડીઓ હવન માટે લેવાય.

હુત્વા સહસ્રશો રામ ધનમાપ્નોતિ માનવઃ । સૌભાગ્યં મહદાપ્નોતિ વ્યવહારે તથા જયમ્ ।। ૨૬૦.

હજારો વખત હવન કરવાથી, હે રામ, મનુષ્યને ધન, મોટું સૌભાગ્ય અને વિવાદમાં વિજય મળે છે.

અપાં ગર્ભમિતિ હુત્વા દેવં વર્ષાપયેદ્‌ધ્રુવમ્ । અપઃ પિબેતિ ચ તથા હુત્વા દધિ ઘૃતં મધુ ।। ૨૬૦.

‘અપાં ગર્ભમ્’ મંત્રથી હવન કરવાથી નિશ્ચિતપણે વરસાદ પડે છે; ‘અપઃ પિબે’ મંત્રથી દહીં, ઘી અને મધ અર્પણ કરવાથી પણ એ જ ફળ મળે છે.

પ્રવર્ત્તયતિ ધર્મજ્ઞ મહાવૃષ્ટિમનન્તરં । નમસ્તે રુદ્ર ઇત્યેતત્ સર્વ્વોપદ્રવનાશનં ।। ૨૬૦.

ધર્મજ્ઞ વ્યક્તિ તરત જ ભારે વરસાદ લાવે છે; ‘નમસ્તે રુદ્ર’ મંત્રથી બધા દુઃખ-કષ્ટો દૂર થાય છે.

સર્વ્વશાન્તિકરં પ્રોક્તં મહાપાતકનાશનં । અધ્યવોચદિત્યનેન રક્ષણં વ્યાધિતસ્ય તુ ।। ૨૬૦.

આ બધું શાંતિ લાવે છે અને મોટા પાપોનો નાશ કરે છે; ‘અધ્યવોચદ્’ મંત્રથી રોગીનું રક્ષણ થાય છે.

રિપૂણાં ભયદં યુદ્ધે નાત્ર કાર્ય્યા વિચારણા । માનો મહાન્ત ઇત્યેવં બાલાનાં શાન્તિકારકં ।। ૨૬૦.

યુદ્ધમાં દુશ્મનોને ભય થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; ‘માનો મહાન્ત’ મંત્રથી બાળકોને શાંતિ મળે છે.

અસૌ યસ્તામ્ર ઇત્યેતત્ પઠન્નિત્યં દિવાકરં । ઉપતિષ્ઠેત ધર્મજ્ઞ સાયં પ્રાતરતન્દ્રિતઃ ।। ૨૬૦.

જે વ્યક્તિ રોજ ‘અસૌ યસ્તામ્ર’ મંત્રથી સૂર્યને ભક્તિપૂર્વક સવારે અને સાંજે પ્રણામ કરે છે, હે ધર્મજ્ઞ—

અન્નમક્ષયમાપ્નોતિ દીર્ઘમાયુશ્ચ વિન્દતિ । પ્રમુઞ્ચ ધન્વન્નિત્યેતત્ ષડ્ભિરાયુધમન્ત્રણં ।। ૨૬૦.

—તેને અક્ષય અન્ન મળે છે અને લાંબી આયુષ્ય મળે છે; ‘પ્રમુંચ ધન્વન્’ એ છ પ્રકારના શસ્ત્રમંત્ર છે.

રિપૂણાં ભયદં યુદ્ધે નાત્ર કાર્ય્યા વિચારણા । માનો મહાન્ત ઇત્યેવં બાલાનાં શાન્તિકારકં ।। ૨૬૦.

યુદ્ધમાં દુશ્મનોને ભય થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; ‘માનો મહાન્ત’ મંત્રથી બાળકોને શાંતિ મળે છે.

નમો હિરણ્યબાહવે ઇત્યનુવાકસપ્તકમ્ । રાજિકાં કટુતૈલાક્તાં જુહુયાચ્છત્રુનાશનીં ।। ૨૬૦.

‘નમો હિરણ્યબાહવે’ મંત્ર સાત વખત બોલીને, કટુ તેલથી ચોપડેલા રાઈના દાણા હવન કરવાથી દુશ્મનોનો નાશ થાય છે.

નમો વઃ કિરિકેભ્યશ્ચ પદ્મલક્ષાહુતૈર્ન્નરઃ । રાજ્યલક્ષ્મીમવાપ્નોતિ તથા બિલ્વૈઃ સુવર્ણકમ્ ।। ૨૬૦.

‘નમો વઃ કિરિકેબ્યઃ’ મંત્ર અને લાખ અહુતિઓથી મનુષ્યને રાજલક્ષ્મી મળે છે; એ જ રીતે બિલ્વફળ અને સોનાથી પણ એ ફળ મળે છે.

ઇમા રુદ્રાયેતિ તિલૈર્હોમાચ્ચ ધનમાપ્યતે । દૂર્વાહોમેન ચાન્યેન સર્વવ્યાધિવિવર્જ્જિતઃ ।। ૨૬૦.

‘ઇમા રુદ્રાય’ મંત્રથી તલનું હવન કરવાથી ધન મળે છે; બીજા મંત્રથી દુર્વા ઘાસનું હવન કરવાથી બધા રોગો દૂર થાય છે.

આશુઃ શિશાન ઇત્યેતદાયુધાનાઞ્ચ રક્ષણે। સંગ્રામે કથિતં રામ સર્વશત્રુનિબર્હણં ।। ૨૬૦.

‘આશુઃ શિશાન’ મંત્ર શસ્ત્રોની રક્ષા માટે છે; હે રામ, યુદ્ધમાં એ બધા દુશ્મનોનો નાશ કરે છે એમ કહેવાયું છે.

રાજસામેતિ જુહુયાત્ સહસ્રં પઞ્ચભિર્દ્વિજ । આજ્યાહુતીનાં ધર્મજ્ઞ ચક્ષૂરોગાદ્વિમુચ્યતે ।। ૨૬૦.

ધર્મને જાણનારો બ્રાહ્મણ 'રાજસામેતી' મંત્રથી ઘીનો હજાર અને પાંચ આહુતિ આપે તો તેને આંખના રોગમાંથી મુક્તિ મળે છે.

શન્નો વનસ્પતે ગેહે હોમઃ સ્યાદ્વાસ્તુદોષનુત્ । અગ્ન આયૂંષિ હુત્વાજ્યં દ્વેષં નાપ્નોતિ કેનચિત્ ।। ૨૬૦.

હે વનસ્પતિના સ્વામી, ઘરમાં કરેલો હોમ શાંતિ આપે અને ઘરનાં દોષો દૂર કરે. અગ્નિમાં ઘી અર્પણ કર્યા પછી કોઈ પણ વ્યક્તિથી દુશ્મનાવટ થતી નથી.

અપાં ફેનેતિ લાજાભિર્હુત્વા જયમવાપ્નુયાત્ । ભદ્રા ઇતીન્દ્રિયૈર્હીનો જપન્ સ્યાત્ સકલેન્દ્રિયઃ ।। ૨૬૦.

'અપાં ફેનેતિ' મંત્રથી લાજા અર્પણ કરવાથી વિજય મળે છે. 'ભદ્રા ઇતિ' મંત્ર જાપ કરવાથી જેની ઇન્દ્રિયો કમજોર હોય તે તમામ ઇન્દ્રિયોથી સંપન્ન બને છે.

અગ્નિશ્ચ પૃથિવી ચેતિ વશીકરણમુત્તમમ્ । અધ્વનેતિ જપન્ મન્ત્રં વ્યવહારે જયી ભવેત્ ।। ૨૬૦.

'અગ્નિ' અને 'પૃથ્વી' મંત્ર શ્રેષ્ઠ વશીકરણ માટે છે. 'અધ્વનેતિ' મંત્ર જાપ કરવાથી વ્યાવહારિક વિવાદોમાં વિજય મળે છે.

બ્રહ્મ રાજન્યમિતિ ચ કર્મારમ્ભે તુ સિદ્ધિકૃત્ । સંવત્સરોસીતિ ધૃતૈલક્ષહોમાદરોગવાન્ ।। ૨૬૦.

'બ્રહ્મ' અને 'રાજન્ય' મંત્ર કર્મની શરૂઆતમાં સફળતા આપે છે. એક વર્ષ સુધી તેલથી લાખ હોળી આપવાથી રોગમુક્તતા મળે છે.

કેતું કૃણ્વન્નિતીત્યેતત્ સંગ્રામે જયવર્દ્ધનમ્ । ઇન્દ્રોગ્નિર્ધર્મ ઇત્યેતદ્રણે ધર્મનિબન્ધનમ્ ।। ૨૬૦.

'કેતું કૃણ્વન્નિ' મંત્ર યુદ્ધમાં વિજય વધારતો છે. 'ઇન્દ્ર', 'અગ્નિ' અને 'ધર્મ' મંત્ર યુદ્ધમાં ધર્મની સ્થાપના માટે છે.