અગ્નિપુરાણમ્

ગ્રામાણાં નગરાણાઞ્ચ દેશાનામપિ ભાર્ગવ । ઉપદ્રુતાનાં ધર્મજ્ઞ વ્યાધિતાનાં તથૈવ ચ ।। ૨૬૦.

ગામો, શહેરો અને પ્રદેશો માટે પણ, હે ભૃગુનંદન, અને જે દુ:ખી કે બીમાર હોય તેમના માટે પણ—

મરકે સમનુપ્રાપ્તે રિપુજે ચ તથા ભયે । રુદ્રહોમઃ પરા શાન્તિઃ પાયસેન ઘૃતેન ચ ।। ૨૬૦.

મૃત્યુ નજીક હોય, દુશ્મન કે ભય હોય ત્યારે, દુધ-ચોખા અથવા ઘીથી કરેલો રુદ્ર હોમ સર્વોચ્ચ શાંતિ આપે છે.

કુષ્માણ્ડઘૃતહોમેન સર્વ્વાન્ પાપાન્ વ્યપોહતિ । શક્તુયાવકભૈક્ષાશી નક્તં મનુજસત્તમ ।। ૨૬૦.

કુસ્માંડા અને ઘીથી કરેલા હોમથી બધા પાપો દૂર થાય છે; શ્રેષ્ઠ મનુષ્યએ રાત્રે જૌનું દળેલું ખાવું કે ભિક્ષામાં મળેલું ભોજન લેવું જોઈએ.

બહિઃસ્નાનરતો માસાન્મુચ્યતે બ્રહ્યહત્યયા । મધુવાતેતિ મન્ત્રેણ હોમાદિતોઽખિલં લભેત્ ।। ૨૬૦.

બહાર સ્નાનમાં એક મહિનો વ્યસ્ત રહે તો બ્રાહ્મણહત્યાના પાપથી મુક્તિ મળે છે; 'મધુવાત' મંત્રથી હોમ કરીને બધું પ્રાપ્ત થાય છે.

દધિક્રાવ્ણેતિ હુત્વા તુ પુત્રાન્ પ્રાપ્નોત્યસંશયં । તથા ઘૃતવતીત્યેતદાયુષ્યં સ્યાત્ ઘૃતેન તુ ।। ૨૬૦.

'દધિક્રાવણ' મંત્રથી હોમ કરવાથી નિશ્ચિતપણે પુત્રો મળે છે; અને 'ઘૃતવતી' મંત્રથી ઘીથી આયુષ્ય મળે છે.

સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્ર ઇત્યેતત્સર્વ્વબાધાવિનાશનં । ઇહ ગાવઃ પ્રજાયધ્વમિતિ પુષ્ટિવિવર્ધનમ્ ।। ૨૬૦.

'સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્ર' મંત્રથી બધા દુ:ખોનો નાશ થાય છે; 'અહીં ગાયો વધો' મંત્રથી સમૃદ્ધિ વધે છે.

ઘૃતાહુતિસહસ્રેણ તથાઽલક્ષ્મીવિનાશનં । સ્રુવેણ દેવસ્ય ત્વેતિ હુત્વાપામાર્ગતણ્ડુલં ।। ૨૬૦.

હજાર ઘીથી આહુતિ આપવાથી દુર્ભાગ્ય દૂર થાય છે; 'દેવના' કહીને સ્રુવથી અપામાર્ગના તંડુલ હોમવાથી—

મુચ્યતે વિકૃતાચ્છીઘ્રમભિચારાન્ન સંશયઃ । રુદ્ર પાતુ પલાશસ્ય સમિદ્ભિઃ કનકં લભેત્ ।। ૨૬૦.

માણસ ઝડપથી વિકૃતિ અને તંત્રમંત્રથી મુક્ત થાય છે, એમાં શંકા નથી; રુદ્રના મંત્ર સાથે પલાશની લાકડીઓ હોમવાથી સોનુ મળે છે.

શિવો ભવેત્યગ્ન્યુત્પાતે વ્રીહિભિર્જુહુયાન્નરઃ । યાઃ સેના ઇતિ ચૈતચ્ચ તસ્કરેભ્યો ભયાપહમ્ ।। ૨૬૦.

અગ્નિ પ્રગટે ત્યારે 'શિવો ભવ' મંત્રથી તાંદળ હોમવા જોઈએ; અને 'યાઃ સેનાઃ' મંત્રથી ચોરોના ભયનો નાશ થાય છે.

યો અસ્મભ્યમરાતીયાદ્‌ધુત્વા કૃષ્ણતિલાન્નરઃ । સહસ્રશોઽભિચારચ્ચ મુચ્યતે વિકૃતાદ્‌ દ્વિજ ।। ૨૬૦.

જે આપણાં શત્રુ હોય, એ સામે કાળાં તલ હોમવાથી, માણસ હજાર વખત તંત્રમંત્ર અને વિકૃતિથી મુક્ત થાય છે, હે દ્વિજ.

અન્નેનાન્નપતેત્યેવં હુત્વા ચાન્નમવાપ્નુયાત્ । હંસઃ શુચિઃ સદિત્યેતજ્જપ્તન્તોયેઽઘનાશનં ।। ૨૬૦.

'અન્નેના અન્નમ' મંત્રથી અન્ન હોમવાથી અન્ન મળે છે; 'હંસઃ શુચિઃ સદા' મંત્ર જપવાથી પાણીમાં પાપનો નાશ થાય છે.

ચત્વારિ શૃઙ્ગેત્યેતત્તુ સર્વ્વપાપહરં જલે । દેવા યજ્ઞેતિ જપ્ત્વા તુ બ્રહ્મલોકે મહીયતે ।। ૨૬૦.

'ચત્વારી શૃંગા' મંત્ર પાણીમાં બધા પાપો દૂર કરે છે; 'દેવા યજ્ઞ' મંત્ર જપવાથી બ્રહ્મલોકમાં માન મળે છે.

વસન્તેતિ ચ હુત્વાજ્યં આદિત્યાદ્વરમાપ્નુયાત્ । સુપર્ણોસીતિ ચેત્યસ્ય કર્મવ્યાહૃતિવદ્ભવેત્ ।। ૨૬૦.

'વસંતેતિ' મંત્રથી ઘી હોમવાથી સૂર્ય તરફથી વર મળે છે; 'સુપર્ણોસી' મંત્ર કર્મ વ્યાહૃતિની જેમ કાર્ય કરે છે.

નમઃ સ્વાહેતિ ત્રિર્જ્જપ્ત્વા બન્ધનાન્મોક્ષમાપ્નુયાત્ । અન્તર્જ્જલે ત્રિરાવર્ત્ય દ્રુપદા સર્વ્વપાપમુક્ ।। ૨૬૦.

'નમઃ સ્વાહા' ત્રણ વખત જપવાથી બંધનમાંથી મુક્તિ મળે છે; પાણીમાં ત્રણ વખત ફરવાથી, હે દ્રુપદ, બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

ઇહ ગાવઃ પ્રજાયધ્વં મન્ત્રોયં બુદ્ધિવર્દ્ધનઃ । હુતન્તુ સર્પિષા દધ્ના પયસા પાયસેન વા ।। ૨૬૦.

'અહીં ગાયો વધો' મંત્ર બુદ્ધિ વધારતો છે; આહુતિ ઘી, દહીં, દૂધ અથવા પાયસથી આપવી જોઈએ.

શતં ય ઇતિ ચૈતેન હુત્વા પર્ણફલાનિ ચ । આરોગ્યં શ્રિયમાપ્નોતિ જીવતઞ્ચ ચિરન્તથા ।। ૨૬૦.

‘શતં ય’ મંત્રથી અને પાનફળો અર્પણ કરીને, મનુષ્યને આરોગ્ય, સમૃદ્ધિ અને લાંબી આયુષ્ય પ્રાપ્ત થાય છે.

ઓષધીઃ પ્રતિમોદધ્વં વપને લવનેઽર્થકૃત્ । તસ્મા ઇતિ ચ મન્ત્રેણ બન્ધનસ્થો વિમુચ્યતે । યુવા સુવાસા ઇત્યેવ વાસાંસ્યાપ્નોતિ ચોત્તમમ્ ।। ૨૬૦.

‘ઔષધીઃ પ્રતિમોદધ્વં’ મંત્રથી વાળ કાપતી વખતે અથવા મીઠું લગાવતા ધન મળે છે; ‘તસ્મા’ મંત્રથી બંધાયેલો મુક્ત થાય છે; ‘યુવા સુવાસા’ મંત્રથી ઉત્તમ વસ્ત્રો મળે છે.

મુઞ્ચન્તુ મા શપથ્યાનિ સર્વ્વાન્તકવિનાશનમ્ । મા મા હિંસીસ્તિલાજ્યેન હુતં રિપુવિનાશનં ।। ૨૬૦.

મારા ઉપરના બધા શાપો દૂર થાય, જે વિનાશ લાવે છે; તલ અને ઘીથી હવન કરવાથી દુશ્મનોનો નાશ થાય છે અને મને કોઈ હાનિ ન થાય.

નમોઽસ્તુ સર્વ્વસર્પેભ્યો ઘૃતેન પાયસેન તુ । કૃણુધ્વં પાજ ઇત્યેતદભિચારવિનાશનં ।। ૨૬૦.

બધા સાપોને વંદન છે—ઘી અને પાયસ અર્પણ કરીને ‘પાજા’ વિધિ કરવી, એથી કુપ્રયોગનો નાશ થાય છે.

દૂર્વ્વાકાણ્ડાયુતં હુત્વા કાણ્ડાત્ કાણ્ડેતિ માનવઃ । ગ્રામે જનપદે વાપિ મરકન્તુ શમન્નયેત્ ।। ૨૬૦.

હજારો દુર્વા ઘાસના તણિયા હવન કરીને, ‘તણિયાથી તણિયા’ કહેતાં, ગામ કે દેશમાં મહામારી શમાવી શકાય છે.

રોગાર્ત્તો મુચ્યતે રોગાત્ તથા દુઃખાત્તુ દુઃખિતઃ । ઔડુમ્બરીશ્ચ સમિધો મધુમાન્નો વનસ્પતિઃ ।। ૨૬૦.

રોગી રોગમાંથી મુક્ત થાય છે, દુઃખી દુઃખમાંથી છૂટે છે; ઉડુંબરના વૃક્ષની સુખાદ ફળવાળી લાકડીઓ હવન માટે લેવાય.

હુત્વા સહસ્રશો રામ ધનમાપ્નોતિ માનવઃ । સૌભાગ્યં મહદાપ્નોતિ વ્યવહારે તથા જયમ્ ।। ૨૬૦.

હજારો વખત હવન કરવાથી, હે રામ, મનુષ્યને ધન, મોટું સૌભાગ્ય અને વિવાદમાં વિજય મળે છે.

અપાં ગર્ભમિતિ હુત્વા દેવં વર્ષાપયેદ્‌ધ્રુવમ્ । અપઃ પિબેતિ ચ તથા હુત્વા દધિ ઘૃતં મધુ ।। ૨૬૦.

‘અપાં ગર્ભમ્’ મંત્રથી હવન કરવાથી નિશ્ચિતપણે વરસાદ પડે છે; ‘અપઃ પિબે’ મંત્રથી દહીં, ઘી અને મધ અર્પણ કરવાથી પણ એ જ ફળ મળે છે.

પ્રવર્ત્તયતિ ધર્મજ્ઞ મહાવૃષ્ટિમનન્તરં । નમસ્તે રુદ્ર ઇત્યેતત્ સર્વ્વોપદ્રવનાશનં ।। ૨૬૦.

ધર્મજ્ઞ વ્યક્તિ તરત જ ભારે વરસાદ લાવે છે; ‘નમસ્તે રુદ્ર’ મંત્રથી બધા દુઃખ-કષ્ટો દૂર થાય છે.

સર્વ્વશાન્તિકરં પ્રોક્તં મહાપાતકનાશનં । અધ્યવોચદિત્યનેન રક્ષણં વ્યાધિતસ્ય તુ ।। ૨૬૦.

આ બધું શાંતિ લાવે છે અને મોટા પાપોનો નાશ કરે છે; ‘અધ્યવોચદ્’ મંત્રથી રોગીનું રક્ષણ થાય છે.

રિપૂણાં ભયદં યુદ્ધે નાત્ર કાર્ય્યા વિચારણા । માનો મહાન્ત ઇત્યેવં બાલાનાં શાન્તિકારકં ।। ૨૬૦.

યુદ્ધમાં દુશ્મનોને ભય થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; ‘માનો મહાન્ત’ મંત્રથી બાળકોને શાંતિ મળે છે.

અસૌ યસ્તામ્ર ઇત્યેતત્ પઠન્નિત્યં દિવાકરં । ઉપતિષ્ઠેત ધર્મજ્ઞ સાયં પ્રાતરતન્દ્રિતઃ ।। ૨૬૦.

જે વ્યક્તિ રોજ ‘અસૌ યસ્તામ્ર’ મંત્રથી સૂર્યને ભક્તિપૂર્વક સવારે અને સાંજે પ્રણામ કરે છે, હે ધર્મજ્ઞ—

અન્નમક્ષયમાપ્નોતિ દીર્ઘમાયુશ્ચ વિન્દતિ । પ્રમુઞ્ચ ધન્વન્નિત્યેતત્ ષડ્ભિરાયુધમન્ત્રણં ।। ૨૬૦.

—તેને અક્ષય અન્ન મળે છે અને લાંબી આયુષ્ય મળે છે; ‘પ્રમુંચ ધન્વન્’ એ છ પ્રકારના શસ્ત્રમંત્ર છે.

રિપૂણાં ભયદં યુદ્ધે નાત્ર કાર્ય્યા વિચારણા । માનો મહાન્ત ઇત્યેવં બાલાનાં શાન્તિકારકં ।। ૨૬૦.

યુદ્ધમાં દુશ્મનોને ભય થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; ‘માનો મહાન્ત’ મંત્રથી બાળકોને શાંતિ મળે છે.