અગ્નિપુરાણમ્

કન્યાનામ ગૃહીત્વા તુ કન્યાલાભકરઃ પરઃ । ભયેષુ તુ જપેન્નિત્યં ભયેભ્યો વિપ્રમુચ્યતે ।। ૨૬૦.

કન્યાઓના નામ લેવાથી કન્યાની પ્રાપ્તિ થાય છે; અને ભયના સમયે સતત જપ કરવાથી સર્વ ભયમાંથી મુક્તિ મળે છે.

ધુસ્તૂરપુષ્પં સઘૃતં હુત્વા સ્યાત્ સર્વકામભાક્ । હુત્વા તુ ગુગ્ગુલં રામ સ્વપ્ને પશ્યતિ શઙ્કરં ।। ૨૬૦.

ધતૂરાના ફૂલો ઘી સાથે હવન કરવાથી સર્વ ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે; અને ગુગ્ગળ હવન કરવાથી, હે રામ, સ્વપ્નમાં શંકરજીના દર્શન થાય છે.

યુઞ્ચતે મનોઽનુવાકં જપ્ત્વા દીર્ઘાયુરાપ્નુયાત્ । વિષ્ણોરરાટમિત્યેતત્ સર્વબાધાવિનાશનં ।। ૨૬૦.

'યુંજતે મન:' અનુવાકનો જપ કરવાથી દીર્ઘ આયુષ્ય મળે છે; અને 'વિષ્ણોરરાટમ્' મંત્ર સર્વ દુ:ખોનો નાશ કરે છે.

રક્ષોઘ્નઞ્ચ યશસ્યઞ્ચ તથૈવ વિજયપ્રદં । અયન્નો અગ્નિરિત્યેતત્ સંગ્રામે વિજયપ્રદં ।। ૨૬૦.

આ મંત્ર રક્ષા અને યશ આપે છે, તેમજ વિજય પણ આપે છે; 'અયન્નો અગ્નિ' મંત્ર યુદ્ધમાં વિજય આપે છે.

ઇદમાપઃ પ્રવહત સ્નાને પાપાપનોદનં । વિશ્વકર્મન્નુ હવિષા સૂચીં લૌહીન્દશાઙ્ગુલામ્ ।। ૨૬૦.

હે જળો, સ્નાન સમયે પાપો દૂર કરો; હે વિશ્વકર્મા, હવનમાં દસ આંગળી લાંબી લોખંડની સોઇ વાપરવી જોઈએ.

કન્યાયા નિખનેદ્ દ્વારિ સાઽન્યસ્મૈ ન પ્રદીયતે । દેવ સવિતરેતેન હુતેનૈતેન ચાન્નવાન્ ।। ૨૬૦.

કન્યાના દ્વાર પર સોઇ દફન કરવી, અને તેને બીજાને આપવી નહીં; હે દેવ સવિતા, આ રીતે હવન કરવાથી અન્નની પ્રાપ્તિ થાય છે.

અગ્નૌ સ્વાહેતિ જુહુયાદ્‌બલકામો દ્વિજોત્તમ । તિલૈર્યવૈશ્ચ ધર્મજ્ઞ તથાપામાર્ગતણ્ડુલૈઃ ।। ૨૬૦.

હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, જેને બળની ઈચ્છા હોય, તેણે અગ્નિમાં 'સ્વાહા' કહીને તલ, જૌ અને અપામારગના ચોખા અર્પણ કરવું જોઈએ, હે ધર્મજ્ઞ.

સહસ્રમન્ત્રિતાં કૃત્વાતથા ગોરોચનાં દ્વિજ । તિલકઞ્ચ તથા કૃત્વા જનસ્યપ્રિયકામિયાત્ ।। ૨૬૦.

હજારો વખત મંત્રોચ્ચાર કરીને તૈયાર કરેલું રંગ અને ગૌરોચનાને લઈને, એથી તિલક કરીને, જે કોઈ માણસ લોકોની પ્રસન્નતા મેળવવા ઈચ્છે છે, તે બહાર જઈ શકે છે.

રુદ્રાણાઞ્ચ તથા જપ્યં સર્વ્વાઘવિનિસૂદનં । સર્વ્વકર્મકરો હોમસ્તથા સર્વ્વત્ર શાન્તિદઃ ।। ૨૬૦.

રુદ્રના મંત્રોનું જપ કરવાથી, જે બધા પાપોનો નાશ કરે છે, અને હોમ કરવાથી બધા કાર્યો સિદ્ધ થાય છે અને સર્વત્ર શાંતિ મળે છે.

અજાવિકાનામશ્વાનાં કુઞ્જરાણાં તથા ગવાં । મનુષ્યાણાન્નરેન્દ્રાણાં બાલાનાં યોષિતામપિ ।। ૨૬૦.

બકરાં, ઘોડાં, હાથીઓ, ગાયો, મનુષ્યો, રાજાઓ, બાળકો અને સ્ત્રીઓ માટે પણ—

ગ્રામાણાં નગરાણાઞ્ચ દેશાનામપિ ભાર્ગવ । ઉપદ્રુતાનાં ધર્મજ્ઞ વ્યાધિતાનાં તથૈવ ચ ।। ૨૬૦.

ગામો, શહેરો અને પ્રદેશો માટે પણ, હે ભૃગુનંદન, અને જે દુ:ખી કે બીમાર હોય તેમના માટે પણ—

મરકે સમનુપ્રાપ્તે રિપુજે ચ તથા ભયે । રુદ્રહોમઃ પરા શાન્તિઃ પાયસેન ઘૃતેન ચ ।। ૨૬૦.

મૃત્યુ નજીક હોય, દુશ્મન કે ભય હોય ત્યારે, દુધ-ચોખા અથવા ઘીથી કરેલો રુદ્ર હોમ સર્વોચ્ચ શાંતિ આપે છે.

કુષ્માણ્ડઘૃતહોમેન સર્વ્વાન્ પાપાન્ વ્યપોહતિ । શક્તુયાવકભૈક્ષાશી નક્તં મનુજસત્તમ ।। ૨૬૦.

કુસ્માંડા અને ઘીથી કરેલા હોમથી બધા પાપો દૂર થાય છે; શ્રેષ્ઠ મનુષ્યએ રાત્રે જૌનું દળેલું ખાવું કે ભિક્ષામાં મળેલું ભોજન લેવું જોઈએ.

બહિઃસ્નાનરતો માસાન્મુચ્યતે બ્રહ્યહત્યયા । મધુવાતેતિ મન્ત્રેણ હોમાદિતોઽખિલં લભેત્ ।। ૨૬૦.

બહાર સ્નાનમાં એક મહિનો વ્યસ્ત રહે તો બ્રાહ્મણહત્યાના પાપથી મુક્તિ મળે છે; 'મધુવાત' મંત્રથી હોમ કરીને બધું પ્રાપ્ત થાય છે.

દધિક્રાવ્ણેતિ હુત્વા તુ પુત્રાન્ પ્રાપ્નોત્યસંશયં । તથા ઘૃતવતીત્યેતદાયુષ્યં સ્યાત્ ઘૃતેન તુ ।। ૨૬૦.

'દધિક્રાવણ' મંત્રથી હોમ કરવાથી નિશ્ચિતપણે પુત્રો મળે છે; અને 'ઘૃતવતી' મંત્રથી ઘીથી આયુષ્ય મળે છે.

સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્ર ઇત્યેતત્સર્વ્વબાધાવિનાશનં । ઇહ ગાવઃ પ્રજાયધ્વમિતિ પુષ્ટિવિવર્ધનમ્ ।। ૨૬૦.

'સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્ર' મંત્રથી બધા દુ:ખોનો નાશ થાય છે; 'અહીં ગાયો વધો' મંત્રથી સમૃદ્ધિ વધે છે.

ઘૃતાહુતિસહસ્રેણ તથાઽલક્ષ્મીવિનાશનં । સ્રુવેણ દેવસ્ય ત્વેતિ હુત્વાપામાર્ગતણ્ડુલં ।। ૨૬૦.

હજાર ઘીથી આહુતિ આપવાથી દુર્ભાગ્ય દૂર થાય છે; 'દેવના' કહીને સ્રુવથી અપામાર્ગના તંડુલ હોમવાથી—

મુચ્યતે વિકૃતાચ્છીઘ્રમભિચારાન્ન સંશયઃ । રુદ્ર પાતુ પલાશસ્ય સમિદ્ભિઃ કનકં લભેત્ ।। ૨૬૦.

માણસ ઝડપથી વિકૃતિ અને તંત્રમંત્રથી મુક્ત થાય છે, એમાં શંકા નથી; રુદ્રના મંત્ર સાથે પલાશની લાકડીઓ હોમવાથી સોનુ મળે છે.

શિવો ભવેત્યગ્ન્યુત્પાતે વ્રીહિભિર્જુહુયાન્નરઃ । યાઃ સેના ઇતિ ચૈતચ્ચ તસ્કરેભ્યો ભયાપહમ્ ।। ૨૬૦.

અગ્નિ પ્રગટે ત્યારે 'શિવો ભવ' મંત્રથી તાંદળ હોમવા જોઈએ; અને 'યાઃ સેનાઃ' મંત્રથી ચોરોના ભયનો નાશ થાય છે.

યો અસ્મભ્યમરાતીયાદ્‌ધુત્વા કૃષ્ણતિલાન્નરઃ । સહસ્રશોઽભિચારચ્ચ મુચ્યતે વિકૃતાદ્‌ દ્વિજ ।। ૨૬૦.

જે આપણાં શત્રુ હોય, એ સામે કાળાં તલ હોમવાથી, માણસ હજાર વખત તંત્રમંત્ર અને વિકૃતિથી મુક્ત થાય છે, હે દ્વિજ.

અન્નેનાન્નપતેત્યેવં હુત્વા ચાન્નમવાપ્નુયાત્ । હંસઃ શુચિઃ સદિત્યેતજ્જપ્તન્તોયેઽઘનાશનં ।। ૨૬૦.

'અન્નેના અન્નમ' મંત્રથી અન્ન હોમવાથી અન્ન મળે છે; 'હંસઃ શુચિઃ સદા' મંત્ર જપવાથી પાણીમાં પાપનો નાશ થાય છે.

ચત્વારિ શૃઙ્ગેત્યેતત્તુ સર્વ્વપાપહરં જલે । દેવા યજ્ઞેતિ જપ્ત્વા તુ બ્રહ્મલોકે મહીયતે ।। ૨૬૦.

'ચત્વારી શૃંગા' મંત્ર પાણીમાં બધા પાપો દૂર કરે છે; 'દેવા યજ્ઞ' મંત્ર જપવાથી બ્રહ્મલોકમાં માન મળે છે.

વસન્તેતિ ચ હુત્વાજ્યં આદિત્યાદ્વરમાપ્નુયાત્ । સુપર્ણોસીતિ ચેત્યસ્ય કર્મવ્યાહૃતિવદ્ભવેત્ ।। ૨૬૦.

'વસંતેતિ' મંત્રથી ઘી હોમવાથી સૂર્ય તરફથી વર મળે છે; 'સુપર્ણોસી' મંત્ર કર્મ વ્યાહૃતિની જેમ કાર્ય કરે છે.

નમઃ સ્વાહેતિ ત્રિર્જ્જપ્ત્વા બન્ધનાન્મોક્ષમાપ્નુયાત્ । અન્તર્જ્જલે ત્રિરાવર્ત્ય દ્રુપદા સર્વ્વપાપમુક્ ।। ૨૬૦.

'નમઃ સ્વાહા' ત્રણ વખત જપવાથી બંધનમાંથી મુક્તિ મળે છે; પાણીમાં ત્રણ વખત ફરવાથી, હે દ્રુપદ, બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

ઇહ ગાવઃ પ્રજાયધ્વં મન્ત્રોયં બુદ્ધિવર્દ્ધનઃ । હુતન્તુ સર્પિષા દધ્ના પયસા પાયસેન વા ।। ૨૬૦.

'અહીં ગાયો વધો' મંત્ર બુદ્ધિ વધારતો છે; આહુતિ ઘી, દહીં, દૂધ અથવા પાયસથી આપવી જોઈએ.

શતં ય ઇતિ ચૈતેન હુત્વા પર્ણફલાનિ ચ । આરોગ્યં શ્રિયમાપ્નોતિ જીવતઞ્ચ ચિરન્તથા ।। ૨૬૦.

‘શતં ય’ મંત્રથી અને પાનફળો અર્પણ કરીને, મનુષ્યને આરોગ્ય, સમૃદ્ધિ અને લાંબી આયુષ્ય પ્રાપ્ત થાય છે.

ઓષધીઃ પ્રતિમોદધ્વં વપને લવનેઽર્થકૃત્ । તસ્મા ઇતિ ચ મન્ત્રેણ બન્ધનસ્થો વિમુચ્યતે । યુવા સુવાસા ઇત્યેવ વાસાંસ્યાપ્નોતિ ચોત્તમમ્ ।। ૨૬૦.

‘ઔષધીઃ પ્રતિમોદધ્વં’ મંત્રથી વાળ કાપતી વખતે અથવા મીઠું લગાવતા ધન મળે છે; ‘તસ્મા’ મંત્રથી બંધાયેલો મુક્ત થાય છે; ‘યુવા સુવાસા’ મંત્રથી ઉત્તમ વસ્ત્રો મળે છે.

મુઞ્ચન્તુ મા શપથ્યાનિ સર્વ્વાન્તકવિનાશનમ્ । મા મા હિંસીસ્તિલાજ્યેન હુતં રિપુવિનાશનં ।। ૨૬૦.

મારા ઉપરના બધા શાપો દૂર થાય, જે વિનાશ લાવે છે; તલ અને ઘીથી હવન કરવાથી દુશ્મનોનો નાશ થાય છે અને મને કોઈ હાનિ ન થાય.

નમોઽસ્તુ સર્વ્વસર્પેભ્યો ઘૃતેન પાયસેન તુ । કૃણુધ્વં પાજ ઇત્યેતદભિચારવિનાશનં ।। ૨૬૦.

બધા સાપોને વંદન છે—ઘી અને પાયસ અર્પણ કરીને ‘પાજા’ વિધિ કરવી, એથી કુપ્રયોગનો નાશ થાય છે.