અગ્નિપુરાણમ્

આપનઃ શોશુચદિતિ સ્તુત્વા મધ્યે દિવાકરં । યથા મુઞ્ચતિ ચેષીકાં તથા પાપં પ્રમુઞ્ચતિ ।। ૨૫૯.

'આપનઃ શોશુચદ્'થી મધ્યાહ્ને સૂર્યની સ્તુતિ કરીને, જેમ સૂર્ય પોતાની કિરણો છોડે છે, તેમ પાપ પણ છોડી શકાય છે.

જાતવેદસ ઇત્યેતજ્જપેત્ સ્વસ્ત્યયનં પથિ । ભયૈર્વ્વિમુચ્યતે સર્વ્વઃ સ્વસ્તિમાનાપ્નુયાત્ ગૃહાન્ ।। ૨૫૯.

'જાતવેદસ'ના જાપથી માર્ગ પર શુભતા મળે છે; સર્વ ભયમાંથી મુક્તિ અને ઘરમાં સુખ-શાંતિ મળે છે.

વ્યુષ્ટાયાઞ્ચ તથા રાત્ર્યામેતદ્‌દુઃસ્વપ્નનાશનં । પ્રમન્દિનેતિ સૂયન્ત્યા જપેદ્‌ગર્ભવિમોચનં ।। ૨૫૯.

પ્રભાત અને રાત્રે આ મંત્ર દુઃસ્વપ્નો દૂર કરે છે; 'પ્રમંદિનેતિ સૂયંત્યા'ના જાપથી ગર્ભમુક્તિ મળે છે.

જપન્નિન્દ્રમિતિ સ્નાતો વૈ શ્વદેવન્તુ સપ્તકં । મુઞ્ચત્યાજ્યં તથા જુહ્વત્ સકલં કિલ્વિષં નરઃ ।। ૨૫૯.

સ્નાન કરતી વખતે 'ઇન્દ્રમ્' અને સાત 'શ્વદેવ' મંત્રોનો જાપ, તથા ઘી અર્પણ કરીને, પુરુષ સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

ઇમામિતિ જપન્ શશ્વત્ કામાનાપ્નોત્યભીપ્સિતાન્ । માનસ્તોક ઇતિ દ્વાભ્યાં ત્રિરાત્રોપોષિતઃ શુચિઃ ।। ૨૫૯.

'ઇમામ્'ના જાપથી હંમેશા ઈચ્છિત કામનાઓ પ્રાપ્ત થાય છે; 'માનસ્તોક'ના બે મંત્રો સાથે, ત્રણ રાત ઉપવાસ અને શુદ્ધતાથી,

ઔડુમ્બરીશ્ચ જુહુયાત્સમિધશ્ચાજ્યસંસ્કૃતાઃ । છિત્ત્વા સર્વ્વાન્મૃત્યુપાશાન્ જીવેદ્રોગવિવર્જિતઃ ।। ૨૫૯.

ઉડુંબરના લાકડાં અને ઘીથી સંસ્કારિત સમિદ અર્પણ કરવી; સર્વ મૃત્યુના બંધન તોડી, રોગમુક્ત જીવન મળે છે.

ઊદ્‌ર્ધ્વવાહુરનેનૈવ સ્તુત્વા શમ્ભું તથૈવ ચ । માનસ્તોકેતિ ચ ઋચા શિખાબન્ધે કૃતે નરઃ ।। ૨૫૯.

'ઊર્ધ્વવાહુર'થી શંભુની સ્તુતિ કરવી, અને 'માનસ્તોક'ના મંત્રથી શિખા બાંધતી વખતે, પુરુષ—

અધૃષ્યઃ સર્વભૂતાનાં જાયતે સંશયં વિના । ચિત્રમિત્યુપતિષ્ઠેત ત્રિસન્ધ્યં ભાસ્કરં તથા ।। ૨૫૯.

જે વ્યક્તિ ત્રણ સમયે ભાસ્કરનું ચમત્કારરૂપે પૂજન કરે છે, તે સર્વ જીવોમાં અજર, અવિનાશી બની જાય છે અને કોઈ શંકા રહેતી નથી.

સમિત્‌પાણિર્નરો નિત્યમીપ્સિતં ધનમાપ્નુયાત્ । અથ સ્વપ્નેતિ ચ જપન્ પ્રાતર્મધ્યન્દિને દિને ।। ૨૫૯.

હંમેશા સમિદ હાથમાં રાખી, જે પુરુષ 'અથ સ્વપ્ન' પ્રાતઃ અને મધ્યાહ્ને જપે છે, તે ઇચ્છિત ધન પ્રાપ્ત કરે છે.

દુઃસ્વપ્નઞ્ચાર્દ્દતે કૃત્સ્નં ભોજનઞ્ચાપ્નુયાચ્છુભમ્ । ઉભે પુમાનિતિ તથા રક્ષોઘ્નઃ પરિકીર્ત્તિતઃ ।। ૨૫૯.

તે દુઃસ્વપ્નોનો નાશ કરે છે અને શુભ ભોજન મેળવે છે; 'ઉભે પુમાન' જપવાથી તે રાક્ષસોનો વિનાશક કહેવાય છે.

ઉભે વાસા ઇતિ ઋચો જપન્ કામાનવાપ્નુયાત્ । ન સાગાન્નિતિ ચ જપન્ મુચ્યતે ચાતતાયિનઃ ।। ૨૫૯.

'ઉભે વાસા' નો જપ કરવાથી મનના ઇચ્છા પૂર્ણ થાય છે; 'ના સાગાન્' નો જપ કરવાથી દુશ્મનના કષ્ટમાંથી મુક્તિ મળે છે.

કયા શુભેતિ ચ જપન્ જાતિશ્રૈષ્ઠમવાપ્નુયાત્ । ઇમન્નૃસોમમિત્યેતત્ સર્વ્વાન્ કામાનવાપ્નુયાત્ ।। ૨૫૯.

'કયા શુભે' નો જપ કરવાથી શ્રેષ્ઠ જાતિ મળે છે; 'ઈમં નૃસોમમ' નો જપ કરવાથી સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે.

પિતરિત્યુપતિષ્ઠેત નિત્યમર્થમુપસ્થિતં । અગ્ને નયેતિ સૂક્તેન ઘૃતહોમશ્ચ માર્ગગઃ ।। ૨૫૯.

હંમેશા પિતૃઓનું પૂજન કરવું જોઈએ, જે આજની જરૂરિયાત માટે છે; 'અગ્ને નય' સૂક્ત અને ઘીનો હોમ કરીને સાચો માર્ગ પ્રાપ્ત થાય છે.

વીરાન્નયમવાપ્નોતિ સુશ્લોકં યો જપેત્ સદા। સઙ્કતો નેતિ સૂક્તેન વિષાન્ સર્વ્વાન્ વ્યપોહતિ ।। ૨૫૯.

જે હંમેશા 'વીરાન નયમ' જપે છે, તે સુપ્રસિદ્ધ સંતાન મેળવે છે; 'સંકટો નેતિ' સૂક્તથી બધા ઝેર દૂર થાય છે.

યો જાત ઇતિ સૂક્તેન સર્વ્વાન્ કામાનવાપ્નુયાત્ । ગણાનામિતિ સૂક્તેન સ્નિગ્ધમાપ્નોત્યનુત્તમં ।। ૨૫૯.

'યો જાત' સૂક્તના જપથી સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે; 'ગણાનમ' સૂક્તથી શ્રેષ્ઠ અને સ્નેહભર્યું પ્રેમ મળે છે.

યો મે રાજન્નિતીમાંન્તુ દુઃસ્વપ્નશમનીમૃચં । અધ્વનિ પ્રસ્થિતો યસ્તુ પશ્યેચ્છત્રું સમુત્થિતં ।। ૨૫૯.

'યો મે રાજન' નો જપ દુઃસ્વપ્ન દૂર કરવા માટે, યાત્રા પર જતાં કે દુશ્મન સામે ઊભા થતાં કરવો જોઈએ.

અપ્રસસ્તં પ્રશસ્તં વા કુવિદઙ્ગ ઇમં જપેત્ । દ્વાવિંશકં જપન્ સૂક્તમાધ્યાત્મિકમનુત્તમં ।। ૨૫૯.

પરિસ્થિતિ અનુકૂળ હોય કે ન હોય, આ જપ કરવો જોઈએ; બાવીસમું સૂક્ત, શ્રેષ્ઠ આધ્યાત્મિક સૂક્ત, જપ કરવું જોઈએ.

પર્વસુ પ્રયતો નિત્યમિષ્ટાન્ કામાન્ સમશ્નુતે । કૃણુષ્વેતિ જપન્ સૂક્તં જુહ્વદાજ્યં સમાહિતઃ ।। ૨૫૯.

જે વ્યક્તિ પર્વ સમયે હંમેશા શુદ્ધ રહે છે, તે ઇચ્છિત ફળ મેળવે છે; 'કૃણુષ્વ' સૂક્ત જપીને, એકાગ્રતાથી ઘી અર્પણ કરવું જોઈએ.

અરાતીનાં હરેત્ પ્રાણાન્ રક્ષાંસ્યપિ વિનાશયેત્ । ઉપતિષ્ઠેત્ સ્વયં વહ્નિં પરિત્યચા દિને દિને ।। ૨૫૯.

તે દુશ્મનના પ્રાણ લઈ લે છે અને રાક્ષસોનો નાશ કરે છે; રોજે રોજ પોતે અગ્નિનું પૂજન કરી, તેને વિદાય આપવું જોઈએ.

તં રક્ષતિ સ્વયં વહ્નિર્વ્વિશ્વતો વિશ્વતોમુખઃ । હંસઃ શુચિઃ સદિત્યેતચ્છુચિરીક્ષેદ્દિવાકરં ।। ૨૫૯.

અગ્નિ પોતે જ સર્વ દિશામાંથી રક્ષણ આપે છે; 'હંસઃ શુચિ:' નો જપ કરીને, શુદ્ધ અને તેજસ્વી દિવાકરનું દર્શન કરવું જોઈએ.

કૃષિં પ્રપદ્યમાનસ્તુ સ્થાલીપાકં યથાવિધિ । જુહુયાત્ ક્ષેત્રમધ્યે તુ સ્વનીસ્વાહાસ્તુ પઞ્ચભિઃ ।। ૨૫૯.

કૃષિ શરૂ કરતાં, નિયમ પ્રમાણે, ખેતરમાં મધ્યમાં પકવેલા ભોજનને પાંચ વાર 'સ્વાહા' બોલીને અર્પણ કરવું જોઈએ.

ઇન્દ્રાય ચ મરુદ્‌બ્યસ્તુ પર્જ્જન્યાય ભગાય ચ । યથાલિઙ્ગન્તુ વિહરેલ્લાઙ્ગલન્તુ કૃષીબલઃ ।। ૨૫૯.

ઇન્દ્ર, મરુત, પર્જન્ય અને ભગાને યોગ્ય રીતે સન્માન આપીને, કૃષિ કરનારએ હળ ચલાવવું જોઈએ.

યુક્તો ધાન્યાય સીતાયૈ સુનાસીરમથોત્તરં । ગન્ધમાલ્યૈર્નમસ્કારૈર્યજેદેતાશ્ચ દેવતાઃ ।। ૨૫૯.

ધાન્ય અને સીતાને માટે, સારી રીતે હળ જોડીને, સુગંધ, ફૂલમાળા અને નમસ્કારથી આ દેવતાઓનું પૂજન કરવું જોઈએ.

પ્રવાપને પ્રલવને ખલસીતાપહારયોઃ । અમોઘઙ્ગર્મ્મ ભવતિ વર્દ્ધતે સર્વ્વદા કૃષિઃ ।। ૨૫૯.

વાવેતર, ઢાંકવું અને સીતાની રક્ષા સમયે, વિધિ નિષ્ફળ થતી નથી અને કૃષિ હંમેશા ફલે છે.

સમુદ્રાદિતિ સૂક્તેન કામાનાપ્નોતિ પાવકાત્ । વિશ્વાનર ઇતિ દ્વાભ્યાં ય ઋગ્ભ્યાં વહ્નિમર્હતિ ।। ૨૫૯.

'સમુદ્ર' સૂક્તના જપથી અગ્નિમાંથી ઇચ્છિત ફળ મળે છે; 'વિશ્વાનર' નામના બે ઋચાઓના જપથી અગ્નિ માટે યોગ્યતા પ્રાપ્ત થાય છે.

સ તરત્યાપદઃ સર્વ્વા યશઃ પ્રાપ્નોતિ ચાક્ષયં । વિપુલાં શ્રિયમાપ્નોતિ જયં પ્રાપ્નોત્યનુત્તમં ।। ૨૫૯.

જે વ્યક્તિ આ બધું કરે છે, તે બધા દુઃખો પાર કરી જાય છે, ક્યારેય ન ખૂટતું યશ મેળવે છે, ઘણું ધન પ્રાપ્ત કરે છે અને શ્રેષ્ઠ વિજય પ્રાપ્ત કરે છે.

. અગ્ને ત્વમિતિ ચ સ્તુત્વા ધનમાપ્નોતિ વાઞ્છિતં । પ્રજાકામો જપેન્નિત્યં વરુણદૈવતત્રયં ।। ૨૫૯.

‘અગ્નિ તું’ એમ સ્તુતિ કરીને જે ઇચ્છે તેવું ધન મળે છે; સંતાનની ઇચ્છા હોય તો હંમેશા વરુણ દેવતાના ત્રણ સ્તોત્રો જપવા જોઈએ.

સ્વસ્ત્યા ત્રયં જપેત્ પ્રાતઃ સદા સ્વસ્ત્યયનં મહત્ । સ્વસ્તિ પન્થા ઇતિ પ્રોચ્ય સ્વસ્તિમાન્ વ્રજતેઽધ્વનિ ।। ૨૫૯.

સુખ-શાંતિ માટે સવારે ત્રણ સ્તોત્રો જપવા જોઈએ; હંમેશા મહાન સુખ-શાંતિનું અનુષ્ઠાન કરવું. ‘મારો માર્ગ શુભ રહે’ એમ બોલીને, માણસ યાત્રા પર સુખ-શાંતિથી જાય છે.

વિજીગીષુર્વનસ્પતે શત્રણાં વ્યાધિતં ભવેત્ । સ્ત્રિયા ગર્ભપ્રમૂઢાયા ગર્ભમોક્ષણમુત્તમં ।। ૨૫૯.

જે જીતવા ઈચ્છે છે, તેણે ‘વનસ્પતિ’ સ્તોત્રથી દુશ્મનોને હરાવવું જોઈએ; અને સ્ત્રીને ગર્ભમાં અવરોધ હોય તો, આ ઉત્તમ રીતે ગર્ભમોચન કરે છે.