અગ્નિપુરાણમ્

ઉદઙ્‌મુખઃ કુણ્ડમીક્ષેત્ પ્રોક્ષણં તાડનં કુશૈઃ। વિદધ્યાદસ્ત્રમન્ત્રેણ વર્મ્મણાભ્યુક્ષણં મતં

ઉત્તર દિશા તરફ મોઢું કરીને, કુંડનું નિરીક્ષણ કરવું, કુશથી છાંટવું અને ટકોરવું, મંત્રથી વિધિ કરવી અને રક્ષણ માટે પાણી છાંટવું.

ખડ્ગેન ખાતમુદ્ધારં પૂરણં સમતામપિ। કુર્વીત વર્મ્મણા સેકં કુટ્ટનન્તુ શરાત્મના

ખડગથી ખોદીને ખાડું સાફ કરવું, તેને ભરવું અને સમાન કરવું; પછી રક્ષણ માટે પાણી છાંટવું અને તીક્ષ્ણ બાણથી દબાવવું.

સમ્માર્જ્જનં સમાલેપં કલારૂપપ્રકલ્પનમ્। ત્રિસૂત્રીપરિધાનં ચ વર્મ્મણાભ્યર્ચ્ચનં સદા

સાફસફાઈ, લિપાઈ અને યોગ્ય માપ પ્રમાણે આકાર આપવો, ત્રણ સૂત્રથી બંધવું અને હંમેશા રક્ષણ માટે પાણીથી પૂજા કરવી.

રેખાત્રયમુદક્ કુર્ય્યાદેકાં પૂર્વાનનામધઃ। કુશેન ચ શિવાસ્ત્રેણ યદ્વા તાસાં વિપર્ય્યયઃ

પાણીની ત્રણ રેખાઓ બનાવવી, એક પૂર્વ તરફ, એક આગળ અને એક નીચે; અથવા, પવિત્ર કુશ અને શિવાસ્ત્ર વડે તેમનો ક્રમ બદલી શકાય છે.

વજ્રીકરણમન્ત્રેણ હૃદા દર્ભેશ્ચતુષ્પથમ્। અક્ષપાત્રન્તતનુત્રેણ વિન્યસેદ્વિષ્ટરં હૃદા

વજ્રરૂપ બનાવવાના મંત્રથી, હૃદયથી, દર્ભાની ચાર માર્ગો પાથરવા; અને પાત્રના મંત્રથી, હૃદયથી, બેઠાડો વિશાળ રીતે ગોઠવવો.

હૃદા વાગીશ્વરીં તત્ર ઈશમાવાહ્ય પૂજયેત્। વહ્નિં સદાશ્રયાનીતં શુદ્ધપાત્રોપરિસ્થિતમ્

હૃદયથી વાગીશ્વરીને ત્યાં બોલાવી, ભગવાનની પૂજા કરવી; યોગ્ય રીતે લાવવામાં આવેલ અગ્નિ, શુદ્ધ પાત્ર પર રાખવી.

ક્રવ્યાદાંશંપરિત્યજ્ય વીક્ષણાદિવિશોધિતમ્। ઔદર્ય્યં ચૈન્દવં ભૌતં એકીકૃત્યાનલત્રયમ્

માંસાહારી માટે યોગ્ય ભાગ દૂર કરીને, નિરીક્ષણ અને અન્ય રીતોથી શુદ્ધ કરીને, શરીર, ચંદ્ર અને તત્વ અગ્નિને એકમાં જોડવી.

ઓં હૂં વહ્નિચૈતન્યાય વહ્નિવીજેન વિન્યસેત્। સંહિતામન્ત્રિતં વહ્નિ ધેનુમુદ્રામૃતીકૃતમ્

'ઓમ હૂં' ઉચ્ચારી, અગ્નિ ચૈતન્ય માટે, અગ્નિ બીજ વડે સ્થાપિત કરવું; સંહિતા મંત્રથી શક્તિશાળી થયેલ અગ્નિ, ગૌમુદ્રાથી અમૃતરૂપ બનાવવું.

રક્ષિતં હેતિમન્ત્રેણ કવચેનાવગુણ્ઠિતમ્। પૂજિતન્ત્રિઃ પરિભ્રામ્ય કુણ્ડસ્યોદ્‌ર્ધ્વં પ્રદક્ષિણમ્

હેતિ મંત્રથી રક્ષિત, કવચથી ઢંકાયેલ, પૂજારી પૂજા દોરા સાથે કુંડની ઉપરથી જમણી બાજુ ફરવું.

શિવવીજમિતિ ધ્યાત્વા વાગીશાગર્ભગોચરે। વાગીશ્વરેણ દેવેન ક્ષિપ્યમાનં વિભાવયેત્

શિવ બીજને વાગીશાના ગર્ભ વિસ્તારમાં ધ્યાન કરીને, વાગીશ્વર દેવ દ્વારા ફેંકાતા તેને કલ્પના કરવી.

ભૂમિષ્ઠજાનુકો મન્ત્રી હૃદાત્મસમ્મુખં ક્ષિપેત્। તતોઽન્તસ્થિતવીજસ્ય નાભિદેશે સમૂહમ્

ભૂમિ પર બેઠેલા મંત્રીએ, હૃદયથી, પોતાને સામેથી તેને ફેંકવું; પછી, નાભિ વિસ્તારમાં આંતરિક બીજોના સમૂહને એકત્ર કરવો.

સમ્ભૃતિં પરિધાનસ્ય શૌચમાચમનં હૃદા। ગર્ભાગ્નેઃ પૂજનં કૃત્વા તદ્રક્ષાર્થં શરાણુના

પરિધાનની સંભૃતિ, શુદ્ધતા અને આચમન હૃદયથી કરવું; ગર્ભ અગ્નિની પૂજા કર્યા પછી, તેની રક્ષા માટે બાણનો ઉપયોગ કરવો.

વધ્નીયાદ્ગર્ભજં દેવ્યાઃ કકઙ્કણં પાણિપલ્લવે। ગર્ભાધાનાય સમ્પૂજ્ય સદ્યોજાતેન પાવકમ્

ગર્ભમાંથી જન્મેલી દેવીએ કંકણ તેના કોમળ હાથે બાંધવું; ગર્ભાધાન માટે સદ્યોજાતથી અગ્નિની પૂજા કરવી.

તતો હૃદયમન્ત્રેણ જુહુયાદાહુતિત્રયમ્। પુંસવનાય વામેન તૃતીયે માસિ પૂજયેત્

પછી, હૃદય મંત્રથી ત્રણ આહુતિ અર્પણ કરવી; પુંસવન માટે, ત્રીજા મહિનામાં ડાબી બાજુ પૂજા કરવી.

આહુતિત્રિતયં દદ્યાચ્છિરસામ્બુકણાન્વિતં। સીમન્તોન્નયનં ષષ્ઠે માસિ સમ્પૂજ્ય રૂપિણા

ત્રણ આહુતિ, માથા પર પાણીની બૂંદ સાથે આપવી; છઠ્ઠા મહિનામાં, રૂપિણી દેવીની પૂજા કરીને, સીમંતોન્નયન કરવું.

જુહુયાદાહુતીસ્તિસ્ત્રઃ શિખયા શિખયૈવ તુ। વક્ત્રાઙ્ગકલ્પનાં કુર્ય્યાદ્વક્ત્રોદ્‌ઘાટનનિષ્કૃતી

ત્રણ આહુતિ શિખા વડે, શિખા જથી અર્પણ કરવી; પછી, મુખની રચના અને મુખ ઉઘાડવાની વિધિ કરવી.

જાતકર્મ્મંનૃકર્મ્મભ્યાં દશમે માસિ પૂર્વવત। વહ્નિ સન્ધુક્ષ્ય દર્ભાદ્યૈઃ સ્નાનં ગર્ભમલાપહં

દસમા મહિનામાં, અગાઉની જેમ, જાતકર્મ અને નૃકર્મ કરવું; દર્ભા વગેરેથી અગ્નિ પ્રગટાવી, ગર્ભમલ દૂર કરવા માટે સ્નાન કરવું.

સુવર્ણબન્ધનં દેવ્યા કૃતં ધ્યાત્વા હૃદાર્ચ્ચયેત્। સદ્યઃ સૂતકનાશાય પ્રોક્ષયેદસ્ત્રવારિણા

દેવીએ માટે બનાવેલ સુવર્ણ બંધનનું ધ્યાન કરીને, હૃદયથી પૂજા કરવી; તત્કાલ સૂતક દૂર કરવા માટે, શસ્ત્રમંત્રથી શક્તિશાળી પાણી છાંટવું.

કુમ્ભન્તુ વહિરસ્ત્રેણ તાડયેદ્વર્મ્મણોક્ષયેત્। અસ્ત્રેણોત્તરપૂર્વ્વાગ્રાન્મેખલાસુ વહિઃ કુશાન્

કુંભને બાહ્ય શસ્ત્રથી મારવું અને કવચથી શુદ્ધ કરવું; શસ્ત્ર વડે, ઉત્તર અને પૂર્વ અંતે, મેખલાની બહાર કુશ રાખવી.

આસ્થાપ્ય સ્થાપયેત્તેષુ હૃદા પરિધિવિસ્તરં। વક્તાણામસ્ત્રમન્ત્રેણ તતો નાલાપન્તુત્તયે

તેને ગોઠવીને, હૃદયથી વ્યાપક પરિધાન સ્થાપિત કરવું; પછી, વક્તા માટેના શસ્ત્રમંત્રથી, ડાંડીના ત્રણ અંતે વિધિ કરવી.

સમિધઃ પઞ્ચ હોતવ્યાઃ પ્રાન્તે મૂલે ઘૃતપ્લુતાઃ। બ્રહ્માણં શઙ્કરં વિષ્ણુમનન્તઞ્ચ હૃદાર્ચ્ચયેત્

પાંચ સમિદ, ઘીથી ભીંજેલી, અંત અને મૂળ પર અર્પણ કરવી; હૃદયથી બ્રહ્મા, શંકર, વિષ્ણુ અને અનંતની પૂજા કરવી.

દૂર્વાક્ષતૈશ્ચ પર્ય્યન્તં પરિધિસ્થાનનુક્રમાત્। ઇન્દ્રાદીશાનપર્ય્યન્તાન્વિષ્ટરસ્થાનનુક્રમાત્

દૂર્વાની પાંદડીઓ લઈને, સીમાની આસપાસ દરેક નિર્ધારિત સ્થાને ક્રમશઃ ફરવું; ઇન્દ્ર અને અન્ય દેવતાઓથી શરૂ કરીને દરેક સ્થાન પર ક્રમવાર જવું.

અગ્નેરભિમુખીભૂતાન્ નિજદિક્ષુ હૃદાર્ચ્ચયેત્। નિવાર્ય્ય વિઘ્નસઙ્ઘાતં બાલકં પાલયિષ્યથ

અગ્નિને સામેથી, દરેક દિશામાં હૃદયથી પૂજા કરો; અવરોધો દૂર કરો અને બાળકની રક્ષા કરો.

શૈવીમાજ્ઞામિમાન્તેષાં શ્રાવયેત્તદનન્તરમ્। ગૃહીત્વા સ્રુક્‌સ્રુવાવૂર્ધ્વવદનાધોમુખૈઃ ક્રમાત્

પછી, શૈવ આજ્ઞા તેમને સંભળાવો; સ્રુક અને સ્રુવા લઈને, એકનું મોઢું ઉપર અને બીજાનું નીચે રાખીને ક્રમશઃ આગળ વધો.

પ્રતાપ્યાગ્નૌ ત્રિધા દર્ભમૂલમધ્યાગ્રકૈઃ સ્પૃશેત્ । [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php કુશ]સ્પૃષ્ટપ્રદેશે તુ આત્મવિદ્યાશિવાત્મકં

અગ્નિમાં ગરમ કર્યા પછી, દર્ભાની મૂળ, મધ્ય અને ટોચને સ્પર્શ કરો; કુશાથી સ્પર્શ કરેલા સ્થળે, આત્માને જ્ઞાન અને શિવરૂપમાં ધ્યાન કરો.

ક્રમાત્તત્ત્વત્રયં ન્યસ્ય હાં હીં હૂં સં રવૈઃ ક્રમાત્। સ્રુચિ શક્તિં સ્રુવે શમ્ભું વિન્યસ્ય હૃદયાણુના

હાં, હીં, હૂં અને સં શબ્દો સાથે ત્રણ તત્વોને ક્રમશઃ સ્થાપિત કરો; સ્રુચિમાં શક્તિ અને સ્રુવામાં શંભુને હૃદયના અણુ સાથે સ્થાપિત કરો.

ત્રિસૂત્રીવેષ્ટિતગ્રીવૌ પૂજિતૌ કુસુમાદિભિઃ। કુશાનામુપરિષ્ટાત્તૌ સ્થાપયિત્વા સ્વદક્ષિણે

ત્રણ સૂત્રથી ગળામાં વાળીને, ફૂલ વગેરેથી પૂજા કર્યા પછી, તેમને કુશા ઉપર, તમારી જમણી બાજુમાં રાખો.

ગવ્યમાજ્યં સમાદાય વીક્ષણાદિવિશોધિતં। સ્વકાં બ્રહ્મમયીં મૂર્ત્તિ સઞ્ચિન્ત્યાદાય તદ્‌ઘૃતં

ગાયનું ઘી, જોવું અને અન્ય રીતથી શુદ્ધ કર્યું હોય, લો; પોતાની બ્રહ્મમય રૂપમાં ધ્યાન કરીને એ ઘી લો.

કુણ્ડસ્યોર્ધ્વં હૃદાવર્ત્યં ભ્રામયિત્વાગ્નિગોચરે। પુનર્વ્વિષ્ણુમયીં ધ્યાત્વા ઘૃતમીશાનગોચરે

કુંડના ઉપર, હૃદયસ્થળે ઘી ફેરવીને અગ્નિમાં રાખો; પછી, વિષ્ણુરૂપમાં ધ્યાન કરીને એ ઘી ઈશાનના ક્ષેત્રમાં મૂકો.