અગ્નિપુરાણમ્

દૃષ્ટા સીતેતિ રામોઽપિ હૃષ્ટઃ પપ્રચ્છ મારુતિમ્। કથં દૃષ્ટા ત્વયા સીતા કિમુવાચ ચ મામ્પ્રતિ

'સીતાજી મળી ગઈ.' રામજી આનંદિત થયા અને હનુમાનને પૂછ્યું: 'તમે સીતાજીને કેવી રીતે જોયા? અને તેમણે મારા માટે શું કહ્યું?'

સીતાકથામૃતેનૈવ સિઞ્ચ માં કામવહ્નિગમ્। હનૂમાનબ્રવોદ્રામં લઙ્ઘયિત્વાઽબ્ધિમાગતઃ

'મને સીતાજીની વાતોનો અમૃત સંચાર કરો, જે કામાગ્નિમાંથી જન્મેલું છે.' હનુમાને રામજીને કહ્યું: 'હું સમુદ્રને લાંઘી અહીં આવ્યો છું.'

સીતાં દૃષ્ઠ્વા પુરીં દગ્ધ્વા સીતામણિં ગૃહાણ વૈ। હત્વા ત્વં રાવણં સીતાં પ્રાસ્યસે રામ મા શુચઃ

'હું સીતાજીને જોઈ અને શહેર બળી નાખ્યું. હવે આ સીતામણિ લઈ લો. રાવણને મારો અને સીતાજીને પાછી મેળવો. રામજી, દુઃખ ન કરો.'

ગૃહીત્વા તં મણિં રામો રુરોદ વિરહાતુરઃ । મણિં દૃષ્ટ્વા જાનકી મે દૃષ્ટા સીતા નયસ્વ મામ્

રામજી એ મણિ લઈ, વિયોગથી દુઃખી થઈને રડી પડ્યા. મણિ જોઈને કહ્યું: 'મારે જાનકી મળી ગઈ છે. સીતાજી, હવે મને તમારી પાસે લઈ જાઓ.'

તથા વિના ન જીવામિ સુગ્રીવાદ્યૈઃ પ્રબોધિતઃ। સમુદ્રતીરં ગતવાન્ તત્ર રામં વિભીષણઃ

'તેમના વિના હું જીવતો નથી.' સુગ્રીવ અને બીજા મિત્રોએ તેમને શાંત કર્યા. પછી તેઓ સમુદ્ર કાંઠે ગયા, ત્યાં વિભીષણ રામજીને મળ્યા.

ગતસ્તિરસ્કૃતો ભ્રાત્રા રાવણેન દુરાત્મના। રામાય દેહિ સીતાં ત્વમિત્યુક્તેનાસહાયવાન્

રાવણ જેવા દુષ્ટ ભાઈએ તેને ત્યજી દીધો હતો. તેણે કહ્યું: 'સીતાજીને રામને આપી દો,' પણ તે એકલો અને સહાય વિના હતો.

રામો વિભીષણં મિત્રં લઙ્કૈવર્યેઽભ્યષેચયત્। સમુદ્રં પ્રાર્થયન્માર્ગં યદા નાયાત્તદા શરૈઃ

રામજી એ વિભીષણને મિત્ર બનાવ્યા અને લંકાનો રાજા બનાવ્યો. જ્યારે સમુદ્રે માર્ગ આપ્યો નહીં, ત્યારે રામજી એ તીક્ષ્ણ બાણો ચલાવ્યા.

ભેદયામાસ રામઞ્ચ ઉવાચાબ્ધિ સમાગતઃ। નલેન સેતું બદ્‌ધ્વાબ્ધૌ લઙ્કાં વ્રજ ગભીરકઃ

રામજી એ સમુદ્રને ફાડી નાખ્યો. ત્યારે સમુદ્ર પ્રગટ થયો અને કહ્યું: 'નલ સાથે સમુદ્ર પર પુલ બાંધો અને લંકા જાઓ, હે મહાન.'

અહં ત્વયા કૃતઃ પૂર્વં રામોઽપિ નલસેતુના। કૃતેન તરુશૈલાદ્યૈર્ગતઃ પારં મહોદધેઃ

'હું તારા દ્વારા પહેલેથી બનાવાયો છું; રામજી પણ નલના પુલથી, વૃક્ષો અને પર્વતો વડે, મહાસમુદ્ર પાર ગયા.'

નારદ ઉવાચ રામોક્તઞ્ચાઙ્ગદૌ ગત્વા રાવણં પ્રાહ જાનકી। દીયતાં રાઘવાયાશુ અન્યથા ત્વં મરિપ્યસિ

નારદે કહ્યું: 'રામજીના આદેશથી અંગદ રાવણ પાસે ગયો અને કહ્યું: 'જાનકીજીને તરત રાઘવને આપી દો, નહીં તો તારો અંત આવી જશે.'

રાવણો હન્તુમુદ્યુક્તઃ સઙ્ગ્રામોદ્ધતરાક્ષસઃ। રામયાહ દશગ્રીવો યુદ્ધમેકં તુ મન્યતે

રાવણ તેને મારવા ઉત્સુક હતો અને યુદ્ધમાં ભયાનક હતો. દશમુખે રામજીને કહ્યું: 'હું ફક્ત એકલ યુદ્ધ માનું છું.'

રામો યુદ્ધાય તચ્છ્રુત્વા લઙ્કાં સકપિરાયયૌ। વાનરો હનુમાન મૈન્દો દ્વિવિદૌ જામ્બવાન્નલઃ

આ સાંભળી રામજી વાનર સેના સાથે લંકા તરફ યુદ્ધ માટે ગયા. વાનર હનુમાન, મેઇંદ, દ્વિવિદ, જાંબવાન અને નલ પણ સાથે ગયા.

નીલસ્તારોઙ્ગદો ધૂભ્રઃ સુષેણઃ કેશરી ગયઃ। પનસો વિનતો રમ્ભઃ શરભઃ કથનો બલી

નીલ, તારા, અંગદ, ધૂભ્ર, સુષેણ, કેશરી, ગય, પનસ, વિનત, રંભા, શરભ, કથન અને બલી પણ ગયા.

ગવાક્ષો દધિવક્ત્રશ્ચ ગવયો ગન્ધમાદનઃ। એતે ચાન્યે ચ સુગ્રીવ એતૈર્યુક્તો હ્યસઙ્ખ્યકૈઃ

ગવાક્ષ, દધિવક્ત્ર, ગવય, ગંધમાદન અને સુગ્રીવ, એમના સાથે અનેક વાનરો હાજર હતા.

રક્ષસાં વાનરાણાઞ્ચ યુદ્ધં સઙ્કુલમાબભૌ। રાક્ષસા વાનરાઞજઘ્નુઃ શરશક્તિગદાદિભિઃ

રાક્ષસો અને વાનરો વચ્ચે ભારે યુદ્ધ શરૂ થયું. રાક્ષસોએ તીરો, ભાલા, ગદા અને બીજા શસ્ત્રોથી વાનરોને માર્યા.

વાનરા રાક્ષસાઞ્ જઘ્નુર્નખદન્તશિલાદિભિઃ। હસ્ત્થશ્વરથપાદાતં રાક્ષસાનાં બલં હતમ્

વાનરોએ પોતાના નખ, દાંત અને પથ્થરો વડે રાક્ષસોને મારી નાખ્યા. રાક્ષસોની હાથી, ઘોડા, રથ અને પગદળની સેનાને નાશ થયો.

હનૂમાન્ ગિરિઋઙ્ગેણ ધૂમ્રાક્ષમવધીદ્રિપુમ્। અકમ્પનં પ્રહસ્તઞ્ચ યુધ્યન્તં નીલ આવધીત્

હનુમાનજી એ પહાડની ચોટીથી દુશ્મન ધૂમ્રાક્ષને મારી નાખ્યો. નીલએ યુદ્ધમાં અકંપન અને પ્રહસ્તને પણ સંહાર્યા.

ઇન્દ્રજિચ્છરબન્ધાચ્ચ વિમુક્તૌ રામલક્ષમણૌ। તાર્ક્ષ્યસન્દર્શનાદ્ બાણૈર્જઘ્નનૂ રાક્ષસં બલમ્

ઇન્દ્રજિતના તીરોના બંધનમાંથી મુક્ત થયેલા રામ અને લક્ષ્મણ, ગરુડજીને જોઈને, પોતાના તીરો વડે રાક્ષસોની સેના નાશ કરી.

રામઃ શરૈર્જર્જરિતં રાવણઞ્ચાકરોદ્રણે। રાવણઃ કુમ્બકર્ણઞ્ચ બૌધયામાસ દુઃ ખિતઃ

રામે યુદ્ધમાં તીરો વડે રાવણને ઘાયલ કર્યો. દુઃખી થયેલો રાવણ કુંભકર્ણને જાગાડવા ગયો.

કુમ્ભકર્ણઃ પ્રબુદ્ધોઽથ પીત્વા ઘટસહસ્ત્રકમ્। મદ્યસ્ય મહિષાદીનાં ભક્ષયિત્વાહ રાવણમ્

કુંભકર્ણ જાગ્યા પછી, તેણે હજાર માટલ મદિરા પીધી અને મહિષ વગેરે પ્રાણીઓ ભક્ષી, પછી રાવણ સાથે વાત કરી.

સીતાયા હરણં પાપં કૃતન્ત્વં હિ ગુરુર્યતઃ। અતો ગચ્છામિ યુદ્ધાય રામં હન્મિ સવાનરમ્

"તમે, મારા મોટા, સીતાજીનું અપહરણ કરીને પાપ કર્યું છે. હવે હું યુદ્ધ કરવા જઈશ અને રામ તથા વાનરોને મારી નાખીશ."

ઇત્યુક્ત્વા વાનરાન્ સર્વાન્ કુમ્ભકર્ણો મમર્દ્દ હ। ગૃહીતસ્તેન સુગ્રીવઃ કર્ણનાસં ચકર્ત્ત સઃ

આવી વાત કહીને, કુંભકર્ણે બધાં વાનરોને પછાડ્યા. તેણે સુગ્રીવને પકડી, તેના કાન અને નાક કાપી નાખ્યા.

કર્ણનાસાવિહીનોઽસૌ ભક્ષ યામાસ વાનરાન્। અથ કુમ્ભો નિકુમભશ્ચ મકરાક્ષશ્ચ રાક્ષસઃ

કાન અને નાક વિહોણો સુગ્રીવ વાનરોમાં ભક્ષિત થયો. પછી કુંભ, નિકુંભ અને રાક્ષસ મકરાક્ષ આવ્યા.

તતઃ પાદૌ તતશ્છિત્ત્વા શિરો ભૂમૌ વ્યપાતયત્ । અથ કુમ્ભો નિકુમ્ભશ્ચ મકરાક્ષશ્ચ રાક્ષસઃ

પછી તેણે તેમના પગ કપ્યા અને માથાં જમીન પર ફેંકી દીધાં. ત્યારબાદ કુંભ, નિકુંભ અને રાક્ષસ મકરાક્ષ આવ્યા.

મહોદરો મહાપાર્શ્વો મત્ત ઉન્તત્તરાક્ષસઃ। પ્રઘસો ભાસકર્ણશ્ચ વિરૂપાક્ષસ્છ સંયુગે

મહોદર, મહાપાર્શ્વ, ઉગ્ર અને મસ્ત રાક્ષસ, પ્રઘાસ, ભાસકર્ણ અને વિરૂપાક્ષ યુદ્ધમાં ઉતર્યા.

દેવાન્તકો નરાન્તશ્ચ ત્રિશિરાશ્ચાતિકાયકઃ। રામેણ લક્ષ્મણેનૈતે વાનરૈઃ સવિભીષણૈઃ

દેવાંતક, નરાંતક અને શક્તિશાળી ત્રિશિરા—આ બધાને રામ, લક્ષ્મણ, વાનરો અને વિભીષણે સામનો કર્યો.

યુધ્યમાનાસ્તથાહ્યન્યે રાક્ષસાભુવિ પાતિતાઃ। ઇન્દ્રજિન્માયયા યુધ્યન્ રામાદીન્ સમ્બબન્ધ હ

આ અને બીજા રાક્ષસો યુદ્ધ કરતાં હતાં, પણ યુદ્ધભૂમિ પર પડી ગયા. ઇન્દ્રજિતે માયાથી રામ અને બીજાઓને બંધનમાં લીધા.

વરદત્તૈર્નાગબાણૈ રોષધ્યા તૌ વિશલ્યકૌ। વિશલ્યયાવ્રણૌ કૃત્વા મારુત્યાનીતપર્વને

વરદાનરૂપ નાગબાણ અને પવનપુત્ર હનુમાન લાવેલી ઔષધિથી બંનેને ઘા અને દુઃખમાંથી મુક્ત કરી સ્વસ્થ બનાવ્યા.

હનૂમાન્ ધારયામાસ તત્રાગં યત્ર સંશ્થિતઃ। નિકુમ્ભિલાયાં હોમાદિ કુર્વન્તં તં હિ લક્ષ્મણઃ

હનુમાન એ તે પર્વત લાવ્યો જ્યાં ઔષધિ હતી. ત્યાં લક્ષ્મણે નિકુંભિલા ખાતે યજ્ઞ કરતા ઇન્દ્રજિત પર આક્રમણ કર્યું.