અગ્નિપુરાણમ્

ઉવાચ માં યથા રામો નયેચ્છીઘ્રં તથા કુરુ। કાકાક્ષિપાતનકથામ્પ્રતિયાહિ હિ શોકહ

તેણીએ મને કહ્યું: 'રામ જેમ જલદી મને લઈ જાય તેમ તું પણ કર; કાગડાએ માર્યો હતો એની વાત કહેજે અને, દુઃખ દૂર કરનાર, પાછો જા.'

મણિં કથાં ગૃહીત્વાહ હનૂમાન્નેષ્યતે પતિઃ । અથવા તે ત્વારા કાચિત્ પૃષ્ઠમારુહ મે શુભે

મણિ અને વાત લઈને હનુમાને કહ્યું: 'તારો પતિ આવશે'; અથવા, શુભે, કોઈ સ્ત્રી મારા પીઠ પર ચડી શકે છે.

અદ્ય ત્વાં દર્શયિષ્યામિ સસુગ્રીવઞ્ચ રાઘવમ્ । સીતાઽબ્રવલીદ્ધનૂમન્તં નયતાં માં હિ રાઘવઃ

આજે હું તને સુગ્રીવ સાથે રાઘવને બતાવીશ; સીતાએ કહ્યું: 'હનુમાન, મને રાઘવ પાસે લઈ જા.'

હનૂમાન્ સ દશગ્રીવદર્શનોપાયમાકરોત્। વનં બભઞ્ચ તત્પાલાન્ હત્વા દન્તનખાદિભિઃ

હનુમાને દશમુખને મળવાનો ઉપાય કર્યો; તેણે વનમાં તોડફોડ કરી, રાક્ષસ રક્ષકોને દાંત-નખથી મારી નાખ્યા.

હત્વા તુ કિઙ્કરાન્ સર્વાન્ સપ્ત મન્ત્રિસુતાનપિ। પુત્રમક્ષં કુમારઞ્ચ શક્રજિચ્ચબબન્ધ તમ્

પછી તેણે બધા કિંકર અને સાત મંત્રીઓના પુત્રોને મારી નાખ્યા; પછી ઇન્દ્રને જીતેલો અક્ષકુમારને બાંધી લીધો.

નાગપાશેન પિઙ્ગાક્ષં દર્શયામાસ રાવણમ્। ઉવાચ રાવણઃ કસ્ત્વં મારુતિઃ પ્રાહ રાવણમ્

નાગપાશથી પીંગળા આંખોવાળા રાવણને બતાવ્યો. રાવણે પૂછ્યું: 'તુ કોણ છે?' ત્યારે હનુમાને રાવણને જવાબ આપ્યો.

રામદૂતો રાઘવાય સીતાં દેહિ મરિષ્યસિ। રામબાણૈર્હતઃ સાર્દ્ધં લઙ્કાસ્થૈ રાક્ષસૈર્ધ્રુવમ્

'હું રામનો દૂત છું. સીતાજીને રાઘવને આપી દે, નહીં તો તારો અંત આવી જશે. નિશ્ચિત છે કે તું અને લંકાના રાક્ષસો રામના બાણોથી મરી જશો.'

રાવણો હન્તુમુદ્યુક્તો વિભીષણનિવારિતઃ। દીપયામાસ લાઙ્ગૂલં દીપ્તપુચ્છઃ સ મારુતિઃ

રાવણ તેને મારવા ઉત્સુક થયો, પણ વિભીષણે તેને અટકાવ્યો. પછી હનુમાનની પૂંછડી સળગાવી દેવામાં આવી અને હનુમાન અગ્નિ જેવી પૂંછડીવાળા થયા.

દગ્ધ્વા લઙ્કાં રાક્ષસાશ્ચ દૃષ્ટ્વા સીતાં પ્રણમ્ય તામ। સમુદ્રપારમાગમ્ય દૃષ્ટ્વા સીતેતિ ચાબ્રવીત્

હનુમાને લંકા અને રાક્ષસોને બળી નાખ્યા પછી, સીતાજીને જોઈને તેમને વંદન કર્યું. પછી તેઓ સમુદ્ર પાર ગયા અને કહ્યું: 'હું સીતાજીને જોઈ છે.'

અઙ્ગદાદીનઙ્ગદાદ્યૈઃ પીત્વા મધુવને મધુ। જિત્વા દધિમુખાદીંશ્ચ દૃષ્ટ્વા તેઽબ્રવન્

અંગદ અને તેમના સાથીઓએ મધુવનમાં મધ પીધું. દધિમુખ અને બીજા વાનરોને હરાવીને તેઓએ કહ્યું,

દૃષ્ટા સીતેતિ રામોઽપિ હૃષ્ટઃ પપ્રચ્છ મારુતિમ્। કથં દૃષ્ટા ત્વયા સીતા કિમુવાચ ચ મામ્પ્રતિ

'સીતાજી મળી ગઈ.' રામજી આનંદિત થયા અને હનુમાનને પૂછ્યું: 'તમે સીતાજીને કેવી રીતે જોયા? અને તેમણે મારા માટે શું કહ્યું?'

સીતાકથામૃતેનૈવ સિઞ્ચ માં કામવહ્નિગમ્। હનૂમાનબ્રવોદ્રામં લઙ્ઘયિત્વાઽબ્ધિમાગતઃ

'મને સીતાજીની વાતોનો અમૃત સંચાર કરો, જે કામાગ્નિમાંથી જન્મેલું છે.' હનુમાને રામજીને કહ્યું: 'હું સમુદ્રને લાંઘી અહીં આવ્યો છું.'

સીતાં દૃષ્ઠ્વા પુરીં દગ્ધ્વા સીતામણિં ગૃહાણ વૈ। હત્વા ત્વં રાવણં સીતાં પ્રાસ્યસે રામ મા શુચઃ

'હું સીતાજીને જોઈ અને શહેર બળી નાખ્યું. હવે આ સીતામણિ લઈ લો. રાવણને મારો અને સીતાજીને પાછી મેળવો. રામજી, દુઃખ ન કરો.'

ગૃહીત્વા તં મણિં રામો રુરોદ વિરહાતુરઃ । મણિં દૃષ્ટ્વા જાનકી મે દૃષ્ટા સીતા નયસ્વ મામ્

રામજી એ મણિ લઈ, વિયોગથી દુઃખી થઈને રડી પડ્યા. મણિ જોઈને કહ્યું: 'મારે જાનકી મળી ગઈ છે. સીતાજી, હવે મને તમારી પાસે લઈ જાઓ.'

તથા વિના ન જીવામિ સુગ્રીવાદ્યૈઃ પ્રબોધિતઃ। સમુદ્રતીરં ગતવાન્ તત્ર રામં વિભીષણઃ

'તેમના વિના હું જીવતો નથી.' સુગ્રીવ અને બીજા મિત્રોએ તેમને શાંત કર્યા. પછી તેઓ સમુદ્ર કાંઠે ગયા, ત્યાં વિભીષણ રામજીને મળ્યા.

ગતસ્તિરસ્કૃતો ભ્રાત્રા રાવણેન દુરાત્મના। રામાય દેહિ સીતાં ત્વમિત્યુક્તેનાસહાયવાન્

રાવણ જેવા દુષ્ટ ભાઈએ તેને ત્યજી દીધો હતો. તેણે કહ્યું: 'સીતાજીને રામને આપી દો,' પણ તે એકલો અને સહાય વિના હતો.

રામો વિભીષણં મિત્રં લઙ્કૈવર્યેઽભ્યષેચયત્। સમુદ્રં પ્રાર્થયન્માર્ગં યદા નાયાત્તદા શરૈઃ

રામજી એ વિભીષણને મિત્ર બનાવ્યા અને લંકાનો રાજા બનાવ્યો. જ્યારે સમુદ્રે માર્ગ આપ્યો નહીં, ત્યારે રામજી એ તીક્ષ્ણ બાણો ચલાવ્યા.

ભેદયામાસ રામઞ્ચ ઉવાચાબ્ધિ સમાગતઃ। નલેન સેતું બદ્‌ધ્વાબ્ધૌ લઙ્કાં વ્રજ ગભીરકઃ

રામજી એ સમુદ્રને ફાડી નાખ્યો. ત્યારે સમુદ્ર પ્રગટ થયો અને કહ્યું: 'નલ સાથે સમુદ્ર પર પુલ બાંધો અને લંકા જાઓ, હે મહાન.'

અહં ત્વયા કૃતઃ પૂર્વં રામોઽપિ નલસેતુના। કૃતેન તરુશૈલાદ્યૈર્ગતઃ પારં મહોદધેઃ

'હું તારા દ્વારા પહેલેથી બનાવાયો છું; રામજી પણ નલના પુલથી, વૃક્ષો અને પર્વતો વડે, મહાસમુદ્ર પાર ગયા.'

નારદ ઉવાચ રામોક્તઞ્ચાઙ્ગદૌ ગત્વા રાવણં પ્રાહ જાનકી। દીયતાં રાઘવાયાશુ અન્યથા ત્વં મરિપ્યસિ

નારદે કહ્યું: 'રામજીના આદેશથી અંગદ રાવણ પાસે ગયો અને કહ્યું: 'જાનકીજીને તરત રાઘવને આપી દો, નહીં તો તારો અંત આવી જશે.'

રાવણો હન્તુમુદ્યુક્તઃ સઙ્ગ્રામોદ્ધતરાક્ષસઃ। રામયાહ દશગ્રીવો યુદ્ધમેકં તુ મન્યતે

રાવણ તેને મારવા ઉત્સુક હતો અને યુદ્ધમાં ભયાનક હતો. દશમુખે રામજીને કહ્યું: 'હું ફક્ત એકલ યુદ્ધ માનું છું.'

રામો યુદ્ધાય તચ્છ્રુત્વા લઙ્કાં સકપિરાયયૌ। વાનરો હનુમાન મૈન્દો દ્વિવિદૌ જામ્બવાન્નલઃ

આ સાંભળી રામજી વાનર સેના સાથે લંકા તરફ યુદ્ધ માટે ગયા. વાનર હનુમાન, મેઇંદ, દ્વિવિદ, જાંબવાન અને નલ પણ સાથે ગયા.

નીલસ્તારોઙ્ગદો ધૂભ્રઃ સુષેણઃ કેશરી ગયઃ। પનસો વિનતો રમ્ભઃ શરભઃ કથનો બલી

નીલ, તારા, અંગદ, ધૂભ્ર, સુષેણ, કેશરી, ગય, પનસ, વિનત, રંભા, શરભ, કથન અને બલી પણ ગયા.

ગવાક્ષો દધિવક્ત્રશ્ચ ગવયો ગન્ધમાદનઃ। એતે ચાન્યે ચ સુગ્રીવ એતૈર્યુક્તો હ્યસઙ્ખ્યકૈઃ

ગવાક્ષ, દધિવક્ત્ર, ગવય, ગંધમાદન અને સુગ્રીવ, એમના સાથે અનેક વાનરો હાજર હતા.

રક્ષસાં વાનરાણાઞ્ચ યુદ્ધં સઙ્કુલમાબભૌ। રાક્ષસા વાનરાઞજઘ્નુઃ શરશક્તિગદાદિભિઃ

રાક્ષસો અને વાનરો વચ્ચે ભારે યુદ્ધ શરૂ થયું. રાક્ષસોએ તીરો, ભાલા, ગદા અને બીજા શસ્ત્રોથી વાનરોને માર્યા.

વાનરા રાક્ષસાઞ્ જઘ્નુર્નખદન્તશિલાદિભિઃ। હસ્ત્થશ્વરથપાદાતં રાક્ષસાનાં બલં હતમ્

વાનરોએ પોતાના નખ, દાંત અને પથ્થરો વડે રાક્ષસોને મારી નાખ્યા. રાક્ષસોની હાથી, ઘોડા, રથ અને પગદળની સેનાને નાશ થયો.

હનૂમાન્ ગિરિઋઙ્ગેણ ધૂમ્રાક્ષમવધીદ્રિપુમ્। અકમ્પનં પ્રહસ્તઞ્ચ યુધ્યન્તં નીલ આવધીત્

હનુમાનજી એ પહાડની ચોટીથી દુશ્મન ધૂમ્રાક્ષને મારી નાખ્યો. નીલએ યુદ્ધમાં અકંપન અને પ્રહસ્તને પણ સંહાર્યા.

ઇન્દ્રજિચ્છરબન્ધાચ્ચ વિમુક્તૌ રામલક્ષમણૌ। તાર્ક્ષ્યસન્દર્શનાદ્ બાણૈર્જઘ્નનૂ રાક્ષસં બલમ્

ઇન્દ્રજિતના તીરોના બંધનમાંથી મુક્ત થયેલા રામ અને લક્ષ્મણ, ગરુડજીને જોઈને, પોતાના તીરો વડે રાક્ષસોની સેના નાશ કરી.

રામઃ શરૈર્જર્જરિતં રાવણઞ્ચાકરોદ્રણે। રાવણઃ કુમ્બકર્ણઞ્ચ બૌધયામાસ દુઃ ખિતઃ

રામે યુદ્ધમાં તીરો વડે રાવણને ઘાયલ કર્યો. દુઃખી થયેલો રાવણ કુંભકર્ણને જાગાડવા ગયો.