અગ્નિપુરાણમ્

આદર્શતર્જનીચાપં ધ્વજં ડમરુકં તથા। પાશં વામે બિભ્રતી ચ શક્તિમુદ્ગરશૂલકમ્

એના ડાબાં હાથમાં દરપણ, ધમકી આપતી આંગળી, ધનુષ, ધ્વજ, ઢમરુ, પાશ, અને શક્તિ, મુગલ અને ત્રિશૂલ છે.

વજ્રખડ્‌ગાઙ્કુશશરાન્ ચક્રન્દેવી શલાકયા। એતૈરેવાયુધૈર્યુક્તા શેષાઃ ષોડશબાહુકાઃ

દેવી પાસે વજ્ર, તલવાર, અંકુશ, બાણ, ચક્ર અને દંડ છે; આ શસ્ત્રો સાથે, બાકી મૂર્તિઓમાં સોળ હાથ છે.

ડમરું તર્જનીં ત્યક્ત્વા રુદ્રચણ્ડાદયો નવ। રુદ્રચણ્ડા પ્રચણ્ડા ચ ચણ્ડોગ્રા ચણ્ડનાયિકા

ઢમરુ અને ધમકી આપતી આંગળી aside, રુદ્રચંડા અને અન્ય નવ છે: રુદ્રચંડા, પ્રચંડા, ચંડોગ્રા, ચંડનાયિકા,

ચણ્ડા ચણ્ડવતી ચૈવ ચણ્ડરૂપાતિચણ્ડિકા। ઉગ્રચણ્ડા ચ મધ્યસ્થા રોચનાભારુણાસિતા

ચંડા, ચંડવતી, ચંડરૂપા, અતિચંડિકા, ઉગ્રચંડા, અને વચ્ચે રોચના, ભારુણી અને અસિતા છે.

નીલા શુક્લા ધૂમ્રિકા ચ પીતા શ્વેતા ચસિહગાઃ। મહીષોથ પુમાન્ શસ્ત્રી તત્‌કચગ્રહમુષ્ટિકાઃ

નીલા, શુકલા, ધૂમ્રિકા, પીતા, શ્વેતા અને સિંહસવાર; મહિષ અને શસ્ત્રધારી પુરુષ અસુરના વાળ અને મુઠ્ઠી પકડી રાખે છે.

આલીઢા નવ દુર્ગાઃ સ્યુઃ સ્થાપ્યાઃ પુત્રાદિવૃદ્ધયે। તથા ગૌરી ચણ્ડિકાદ્યા કુણ્ઢ્યક્ષરરદાગ્નિધૃક્

આલીઢા સ્થિતિમાં નવ દુર્ગાઓ પુત્ર અને વૃદ્ધિ માટે સ્થાપિત થાય છે; ગૌરી, ચંડિકા અને અન્ય, કુંડ, જપમાળા અને અગ્નિ પકડી રાખે છે.

સૈવ સ્મ્ભા વને સિદ્ધાઽગ્નિહીના લલિતા તથા। સ્કન્ધમૂર્દ્ધકરા વામે દ્વિતીયે ધૃતદર્પ્પણા

એ જ, વનમાં સિદ્ધ, અગ્નિ વિના લલિતા છે; ડાબે, ખભા પર હાથ રાખીને, બીજામાં દરપણ પકડી છે.

યામ્યે ફલાઞ્જલિહસ્તા સૌભાગ્યા તત્ર ચોર્ધ્વિકા। લક્ષ્મીર્યામ્યકરામ્ભોજા વામે શ્રીફલસંયુતા

યામ્ય દિશામાં ફળ સાથે જોડેલા હાથવાળી સૌભાગ્યા છે, અને એના ઉપર લક્ષ્મી છે, જે યામ્ય હાથમાં કમળ અને ડાબા હાથમાં ફળ ધરાવે છે.

પુસ્તાક્ષમાલિકાહસ્તા વીણાહસ્તા સરસ્વતી। હુમ્ભાબ્જહસ્તા શ્વેતાભા મકરોપરિ જાહ્નવી

સરસ્વતી પાસે પુસ્તક, જપમાળા અને વીણા છે; શ્વેતા, સફેદ તેજવાળી, કમળ પકડી, મકર પર બેસી, જાહ્નવી રૂપે છે.

કૂર્મ્મગા યમુના કુમ્ભકરા શ્યામા ચ પૂજ્યતે। સવીણસ્તુમ્બુરુઃ શુક્લઃ શૂલી માત્રગ્રતો વૃષે

યમુના, શ્યામા, કાચબ પર બેસી, કુંડ પકડી છે; તુંબુરુ, શ્વેત, વીણા પકડી છે; ત્રિશૂલધારી માતા સામે વૃષ પર ઉભા છે.

ગૌરી ચતુર્મુખી બ્રાહ્મી અક્ષમાલાસુરાન્વિતા। કુણ્ડક્ષપાત્રિણી વામે હંસગા શાઙ્કરી સિતા

ગૌરી, ચારમુખી બ્રાહ્મી, જપમાળા અને અસુર પકડી છે; કુંડક્ષપાત્રિણી, શ્વેત, હંસ પર બેસી, શાંકરી રૂપે છે.

શરચાપૌ દક્ષિણેઽસ્યાવામે ચક્રં ધનુર્વૃષે। કૌમારી શિખિગા રક્તા શક્તિહસ્તા દ્વિબાહુકા

કુમારીના જમણા હાથમાં શરદ ઋતુ જેવા ધનુષ અને બાણ છે; ડાબા હાથમાં ચક્ર અને વૃષભના આકારનું ધનુષ છે. કુમારી, મોરના પાંખોથી સજ્જ, લાલ રંગની, બે હાથમાં શસ્ત્ર ધરાવે છે.

ચક્રશઙ્ખધરા સવ્યે વામે લક્ષ્મીર્ગદાવ્જધૃક્। દણ્ડશઙ્ખાસિ ગદયા વારાહી મહિષસ્થિતા

ડાબા હાથમાં લક્ષ્મી ચક્ર અને શંખ ધરાવે છે, અને ગદા પણ છે; વારાહી મહિષ પર ઊભી છે, અને દંડ, શંખ, તલવાર અને ગદા પકડી છે.

ઐન્દ્રી વામે વજ્રહસ્તા સહસ્રાક્ષી તુ સિદ્ધયે। ચામુણ્ડા કોટરક્ષીસ્યાન્નિર્મ્મંસા તુ ત્રિલોચના

એન્દ્રી ડાબા હાથમાં વજ્ર પકડી છે, અને હજારો આંખો ધરાવે છે; ચામુંડા, ખાડા આંખોવાળી, માંસ વિનાની અને ત્રણ આંખો ધરાવે છે.

નિર્મ્માંસા અસ્થિસારા વા ઊર્ધ્વકેશી કૃશોદરી। દ્વીપિચર્મ્મધરાવામે કપાલં પટ્ટિશઙ્કરે

માંસ વિનાની, હાડકાંથી જ બનેલી, વાળ ઊભા અને પાતળી પેટવાળી; ડાબા હાથમાં વાઘની ચામડી પહેરી, કપાળ અને તલવાર પકડી છે.

શૂલં કર્ત્રી દક્ષિણેઽસ્યાઃ શવારૂઢાસ્થિભૂષણા। વિનાયકો નરાકારો બૃહત્‌કુક્ષિર્ગજાનનઃ

જમણા હાથમાં શૂળ અને છરી છે; શવ પર સવાર છે અને હાડકાંથી શોભાયમાન છે. વિનાયક માનવ સ્વરૂપમાં, મોટું પેટ અને હાથીનું મુખ ધરાવે છે.

બૃહચ્છુણ્ડો હ્યુપવીતી મુખં સપ્તકલં ભવેત્। વિસ્તારાદ્દૈર્ઘ્યતશ્ચૈવ શુણ્ડં ષટ્‌ત્રિશદઙ્ગુલમ્

મોટી સુંડ ધરાવે છે, ઉપવીતી પહેરી છે, મુખ સાત અંગુલ પહોળું છે; સુંડની પહોળાઈ અને લંબાઈ છત્રીસ અંગુલ છે.

કલા દ્વાદશ નાડી તુ ગ્રીવા સાર્દ્ધકલોચ્છિતા। ષટ્‌ત્રિંશદઙ્ગુલં કણ્ઠં ગુહ્યમધ્યર્દ્ધમઙ્ગુલમ્

કલા બાર અંગુલની હોય છે; ગળામાં નાડી અને અડધી કલા સાથે, ગળું છત્રીસ અંગુલ લાંબું છે; ગુપ્ત અંગ એક અડધી અંગુલનું છે.

નાભિરૂરૂ દ્વાદશઞ્ચ જઙ્ઘે પાદે તુ દક્ષિણે। સ્વદન્તં પરશું વામે લડ્ડુકઞ્ચોત્પલં શયે

નાભિ અને ઉરૂ બાર અંગુલના છે; જાંઘ અને જમણો પગ પણ એ જ છે. જમણા હાથમાં દાંત, ડાબા હાથમાં પરશુ, લાડુ અથવા નીલકમળ છે.

સુમુખી ચ વિડાલાક્ષી પાર્શ્વે સ્કન્દો મયુરગઃ। સ્વામી શાખો વિશાખશ્ચ દ્વિભુજો બાલરૂપધૃક્

સુંદર મુખવાળી, બિલાડી જેવી આંખો ધરાવે છે; બાજુમાં સ્કંદ મોર પર સવાર છે. સ્વામી, શાખા અને વિશાખા, બે હાથવાળા, બાળ સ્વરૂપમાં દેખાય છે.

દક્ષે શક્તિઃ કુક્કુટોથ એકવક્ત્રોથ ષણ્મુખઃ। ષડ્ભુજો વા દ્વાદશભિર્ગ્રામેરણ્યે દ્વિબાહુકઃ

જમણા બાજુ શક્તિ અને કૂકડ છે; ક્યારેક એક મુખ, ક્યારેક છ મુખ; છ હાથવાળા, ગામમાં બાર હાથવાળા, જંગલમાં બે હાથવાળા.

શક્તીષુપાશનિસ્ત્રિંશતોત્રદોસ્તર્જનીયુતઃ। શક્ત્યા દક્ષિણહસ્તેષુ ષટ્‌સુ વામે કરે તથા

શક્તિ, બાણ, પાશ, તલવાર, ઢાલ અને ચેતવણીની મુદ્રા ધરાવે છે; જમણા હાથમાં શક્તિ, અને એ જ રીતે છ ડાબા હાથમાં પણ.

શિખિપિચ્છન્ધતુઃ ખેટં પતાકાભયકુક્કુટે। કપાલકર્તરીશૂલપાશેભૃદ્યામ્યસૌમ્યયોઃ

મોરના પાંખોથી શોભાયમાન, ઢાલ, ધ્વજ, અભયમુદ્રા અને કૂકડ પકડી છે; ઉગ્ર અને શાંત સ્વરૂપમાં, કપાળ, છરી, શૂળ અને પાશ પકડી છે.

ગજચર્મ્મભૃદૂર્ધ્વાસ્યપાદા સ્યાદ્ રુદ્રચર્ચિકા। સૈવ ચાષ્ટભુજા દેવી શિરોડમરુકાન્વિતા

હાથીની ચામડી પહેરી, મુખ અને પગ ઊંચા રાખેલા, એ રુદ્રચર્ચિકા છે; આ અષ્ટભુજા દેવી, શિર અને કમરપટ્ટા સાથે શોભાયમાન છે.

તેન સા રુદ્રચામુણ્ડા નાટેશ્વર્ય્યથ નૃત્યતી। ઇયમેવ મહાલક્ષ્મીરુપવિષ્ટા ચતુર્મુખી

એ રીતે એ રુદ્ર-ચામુંડા, નૃત્યની સ્વામી, નૃત્ય કરે છે; આ જ મહાલક્ષ્મી, બેઠેલી, ચાર મુખવાળી છે.

નૃવાજિમહિષેભાંશ્ચ ખાદન્તી ચ કરે સ્થિતાન્। દશબાહુસ્ત્રિનેત્રા ચ શસ્ત્રાસિડમરુત્રિકમ્

એ પોતાના હાથમાં રાખેલા માણસ, ઘોડા અને મહિષને ખાય છે; દસ હાથવાળી અને ત્રણ આંખવાળી, શસ્ત્ર, તલવાર અને ત્રિશૂળ પકડી છે.

બીભ્રતી દક્ષિણે હસ્તે ઘણ્ટાં ચ ખેટકમ્। ખટ્‌વાઙ્ગં ચ ત્રિશૂલઞ્ચ સિદ્ધચામુણ્ડકાહ્વયા

જમણા હાથમાં ઘંટ અને ઢાલ પકડી છે; ખટ્વાંગ અને ત્રિશૂળ પણ છે; એ સિદ્ધ-ચામુંડા કહેવાય છે.

સિદ્ધયોગેશ્વરી દેવી સર્વસિદ્ધિપ્રદાયિકા। એતદ્રૂપા ભવેદન્યા પાશાઙ્કુશયુતારુણા

સિદ્ધયોગેશ્વરી દેવી, સર્વ સિદ્ધિ આપનાર છે; બીજું સ્વરૂપ લાલ છે, પાશ અને અંકુશથી સજ્જ છે.

ભૈરવી રૂપવિદ્યા તુ ભુજૈર્દ્વાદશભિર્યુતા। એતાઃ શ્મશાનજા રૌદ્રા અમ્બાષ્ટકમિદં સ્મૃતમ્

ભૈરવી, જ્ઞાનનું સ્વરૂપ, બાર હાથ ધરાવે છે; આ ઉગ્ર, શ્મશાનમાં જન્મેલી આઠ માતાઓ એમ સ્મરણ થાય છે.