અગ્નિપુરાણમ્

આગ્નિ પુરાણના આ શ્લોકોમાં મનુષ્ય અને સ્ત્રીના લક્ષણો, તેમજ રાજકીય અને ધાર્મિક ઉપકરણોની વિશેષતાઓનું વિવરણ આપવામાં આવ્યું છે. પ્રથમ, મનુષ્યના શરીર અને ગુણોની વાત આવે છે: મનુષ્યના આંખોમાં તારાઓ નથી, દાંત સફેદ અને બે છે, ત્રણ કાન છે અને નાભિ છે, અને એક ગુણ, ત્રણ યાદ રાખવામાં આવે છે. મનુષ્યમાં ઈર્ષ્યા વિનાની ભાવના, દયાળુતા, સહનશીલતા, શુભ આચરણ, શુદ્ધતા, અભિલાષા, વિનમ્રતા, સહજતા અને સાહસ જેવા ગુણો હોવા જોઈએ. ત્રણ પ્રકારના અંગો, લટકતા અંગો, અને ત્રણ-ત્રણના વિભાજનથી મનુષ્યના શરીરનું વર્ણન થાય છે—મૂત્ર, હાથ, અને શરીરના ભાગો, તેમ જ તેજ, કીર્તિ અને વૈભવથી વર્ણન. મનુષ્ય ત્રણ રીતે ફેલાય છે, પેટમાં ત્રણ શક્તિઓ હોય છે, અને ત્રણ પ્રકારના વળાંકવાળા મનુષ્યની વાત સાંભળો. જે દેવતાઓ, દ્વિજ અને ગુરુઓને વંદન કરે છે, અને ધર્મ, અર્થ, કામના યોગ્ય સમય જાણે છે, તે 'ત્રિકાળ જ્ઞાની' કહેવાય છે. જે છાતી, કપાળ અને ચહેરા પર ત્રણ રેખા કરે છે, અને બંને હાથ-પગ પર ધ્વજ, છત્રી અને આવા ચિહ્નોથી શોભાયમાન હોય છે. શરીરના અંગો—આંગળીઓ, હૃદય, પીઠ, અને કમર—ચાર-ચાર છે; ઊંચાઈ છાન-છાન (૯૬ આંગળ) અને પહોળાઈ ચાર વિસ્તાર છે. ચાર ચમકતા દાંત ચાંદની જેવા, અને ચાર કાળા દાંત છે; આંખની પોપટી, ભમરા, દાઢી અને વાળ—all black. નાક અને ચહેરા પર પસીનો, બગલમાં દુર્ગંધ, લઘુ અંગ અને ગળા, અને વેદ પ્રમાણે પંજર પણ ટૂંકા છે. આંગળીઓના જોડાણ સૂક્ષ્મ છે, નખ, વાળ, દાંત, અને ચામડી દ્વિજ છે; જડબાં, આંખ, કપાળ, નાક—all long, breasts apart. છાતી, બગલ, મોઢું, નાક—all prominent; ચહેરો ગોળ, ચામડી, વાળ, દાંત—all smooth; વાળ, દૃષ્ટિ, nails, અને વાણી પણ demikian. ઘૂંટણ અને જાંઘ પાછળ બે બાંબુ જેવા ભાગ, આંખ, નાક, કાન, અંગ, અને ગુદા—all pure openings. જીભ, હોઠ, તલુ, આંખ, હાથ, પગ, nails, અંગના ટોચ અને મોઢું—these ten parts are lotus-like. હાથ અને પગ pleasant, ગળા, કાન, હૃદય, માથું, કપાળ, પેટ, પીઠ—ten honored parts. જ્યારે હાથ ફેલાય, મધ્યમ આંગળીઓની ટોચ વચ્ચેનું અંતર ઊંચાઈ જેટલું હોય છે, અને આ આકાર વટ વૃક્ષ જેવો ગોળ છે. પગ, ગાંઠ, કટિ, બાજુ, જાંઘ, અંડકોષ, સ્તન, કાન, હોઠ, જાંઘ, પંજર, હાથ, બાહુ, અને આંખ—these fourteen pairs are usually found in man. જે ચૌદ વિજ્ઞાન અને બે અક્ષરો સાથે જુએ છે, તે 'શોડશાક્ષર' કહેવાય છે. શરીર ખડબડ, વિખરાયેલું, અશુભ, માંસ વિનાનું, દુર્ગંધ અને વિપરીત સુગંધ—આ સ્પષ્ટ દૃષ્ટિથી જોવામાં આવે ત્યારે પ્રશંસિત છે. વાણી મીઠી, ચાલ ગર્વીલા હાથી જેવી, વાળ એક રંદ્રમાંથી ઉગે છે, ભયમાં રક્ષણ આપે છે, વારંવાર. પછી, સમુદ્ર કહે છે: શુભ સ્ત્રી એ છે, જેનાં અંગ સુંદર છે, ચાલ ગર્વીલા હાથી જેવી, કટિ ભારે, અને આંખ ગર્વીલા કબૂતર જેવી. વાળ સુંદર, અંગ પાતળા, બોડી વાળ નાજુક, આકર્ષક, પગ જમીન પર સમાન રીતે પડતા, સ્તન નજીક. નાભિ જમણી તરફ વળે છે, યોનિ અંજીર પાન જેવી, ગાંઠ છુપાયેલી, અને નાભિ અંગૂઠા અને મધ્યમ આંગળી વચ્ચે. પેટ બહાર, લટકતા સ્તન, ખડબડ ચામડી, કે જેનું નામ પ્રાણી, વૃક્ષ, કે નદી પરથી છે, કે જે હંમેશા ઝઘડાળું હોય—એ સ્ત્રી આકર્ષક નથી. સ્ત્રી લોભી ન હોવી જોઈએ, વાણી કઠોર ન હોવી જોઈએ; એ શુભ છે, દેવો અને અન્ય લોકો દ્વારા પૂજ્ય; ફૂલી ગયેલા ગાલ કે હોઠ, મોટા માથા, કે વધારે વાળવાળી—આ પણ અનુકૂળ નથી. ભમરા જોડાયેલા કે વાંકા ન હોવા જોઈએ; પતિને જીવન સમાન મૂલ્ય આપે છે, અને પતિ માટે પ્રિય છે; જો તેને ભાગ્યના ચિહ્નો ન હોય, તો પણ તે ભાગ્યશાળી ગણાય છે—જ્યાં સુંદરતા છે, ત્યાં ગુણ છે. આગ્નિ કહે છે: શ્રેષ્ઠ ચામર સોનાની હાંડીવાળું હોય છે; રાજકીય છત્રી હંસ, મોર, કે તીતરનાં પાંખોથી બનેલું હોય છે. પરંતુ ક્રેન (કાંદો)ની પાંખ કે મિશ્ર પાંખથી ન બનાવવી; બ્રાહ્મણ માટે છત્રી ચતુષ્કોણ, રાજા માટે ગોળ અને સફેદ. દંડમાં ત્રણથી આઠ જોડાણ હોઈ શકે છે; શુભ આસન દૂધાળાં વૃક્ષથી બનેલું, પચાસ આંગળ ઊંચું. પહોળાઈ ત્રણ વિસ્તાર, સોનાં અને અન્ય રત્નોથી શોભાયમાન; ધનુષ માટે ત્રણ સામગ્રી—લોખંડ, શિંગ, અને લાકડું. ધનુષના તાંત માટે બાંબુ, સ્નાયુ અને ચામડી; શ્રેષ્ઠ લાકડાનું ધનુષ ચાર વિસ્તારનું. આ ધનુષ માન્ય છે; ઓછું મધ્યમ અને નીચા માટે; પકડ મધ્યમાં, યોગ્ય સામગ્રીથી. શિંગનું ટોચ નાનું અને ચામડીથી ઢાંકેલું; શિંગ-લોખંડના ધનુષમાં ટોચ સ્ત્રીના ભમરા જેવી અને સારી રીતે બંધાયેલું. લોખંડનું ધનુષ અલગ અથવા મિશ્ર બનાવી શકાય છે; ધનુષ યોગ્ય અને સોનાની બિંદીઓથી શોભાયમાન હોવું જોઈએ. વાંકડું, ફાટેલું, કે છિદ્રવાળું ધનુષ પ્રશંસિત નથી; સોનું, ચાંદી, તાંબું, અને કાળું લોખંડ bow માટે જાણીતું છે. શ્રેષ્ઠ bow મહિસ, શારભ, કે ઘોડાના શિંગથી, અથવા ચંદન, વાંબુ, સાળ, કે સફેદ અંગકુ વૃક્ષથી. શ્રેષ્ઠ bow એ છે, જે ઘરનાં વાંબુથી, શરદમાં કાપવામાં આવે; bow ત્રિલોકવિશાર મંત્રોથી પૂજવું જોઈએ. તીર લોખંડ, વાંબુ, કે અન્ય સામગ્રીથી, સીધું, સોનાની રંગનું, સ્નાયુથી બંધાયેલું, અને પાંખથી શોભાયમાન. સોનાની પાંખવાળા તીર શ્રેષ્ઠ; તે સારી રીતે પાંખવાળા અને તેલથી ચમકતા; યાત્રા કે અભિષેક સમયે તીરના ટોચને હોમ કરવું. રાજા ધ્વજ, શસ્ત્રો અને વાર્ષિક અર્પણથી પૂજા કરે; બ્રહ્મા સ્વયં મેરુ શિખર અને સ્વર્ગીય ગંગા કાંઠે પૂજ્યા. ત્યાં તેણે લોખંડના દાનવને જોયો, જે યજ્ઞમાં વિઘ્ન હતો; તે વિચારી રહ્યો ત્યારે અગ્નિમાંથી એક મહાન પુરુષ ઉત્પન્ન થયો.