હવે હું તમને એક સુંદર અને ગૌરવભર્યો વાર્તા રૂપે આ અગ્નિપુરાણના અનુસૂચિત શ્લોકોની વાત કહું. અગ્નિ કહે છે: “હું બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ્વરીની ત્રણ ભાગવત દિવ્યાઓનું વર્ણન કરું છું.” પછી ત્વરિતા દેવીની પૂજા અને સંબંધિત વિધિઓનું વર્ણન થાય છે. પછી અગ્નિ કહે છે: “હું મનવંતરોનું વર્ણન કરું છું; પ્રથમ મનુ સ્વાયંભુવ હતા.” પુષ્કર કહે છે: “મૃત્યુ પછી અને પ્રસૂતિ પછી શુદ્ધિ કેવી રીતે કરવી, તે હું સમજાવું છું.” પુષ્કર વધુ કહે છે: “સંસ્કૃત અથવા અસંસ્કૃત વ્યક્તિ મૃત્યુ સમયે સ્વર્ગ અથવા મોક્ષ પામે છે.” પુષ્કર પછી ધર્મના વિષય પર અનેક ઋષિઓ — મનુ, વિષ્ણુ, યાજ્ઞવલ્ક્ય, હારીતા, અત્રિ, યમ, અંગિરસ, વશિષ્ઠ, દક્ષ, સંવર્ત, શાતાતપ, પરાશર, આપસ્તંબ, ઉશનસ, વ્યાસ, કાત્યાયન, બૃહસ્પતિ, ગૌતમ, શંખ અને લખિત — એ બધાએ ધર્મ વિશે વાત કરી છે. પુષ્કર કહે છે: “હું શ્રાદ્ધ વિધિ સમજાવું છું, જે ભોગ અને મુક્તિ આપે છે.” પછી અગ્નિ કહે છે: “હું આત્માનું ધ્યાન કરવું જોઈએ, જે હૃદયમાં દીપકની જેમ વસે છે, હે પ્રભુ.” પછી વર્ણ, ધર્મ અને સંબંધિત વિષયોની ચર્ચા થાય છે. પછી મહાપાપોના વર્ણન અને પછી પ્રાયશ્ચિતના વિવિધ અધ્યાય આવે છે — દરેક પાપ માટે પ્રાયશ્ચિત કેવી રીતે કરવું, તે સમજાવવામાં આવે છે. વ્રતોની ચર્ચા શરૂ થાય છે: તૃતીય તિથિ, પંચમી, ચતુર્દશી, અશોક પૂર્ણિમા અને અન્ય, સપ્તાહિક વ્રત, નક્ષત્ર સંબંધિત વ્રત, દીપદાનનું વ્રત — દરેક વ્રતના વિશેષ ફળ અને વિધિ સમજાવવામાં આવે છે. પછી નરકના સ્વરૂપનું વર્ણન છે — નરક કેવી રીતે છે, શું છે, તે સમજાવવામાં આવે છે. પછી ભૂમિદાનનું મહાત્મ્ય અને વિધિ આવે છે. ગાયત્રીમાં વિલય — બે અધ્યાય — એના વિશે સમજાવવામાં આવે છે. પછી અગ્નિ કહે છે: “પુષ્કરે રામને રાજધર્મ વિશે પૂછ્યું હતું, જે શરૂઆતમાં કહેવામાં આવ્યું હતું, હવે હું તમને કહું છું, હે વશિષ્ઠ.” પુષ્કર કહે છે: “હું રાજધર્મ જાહેર કરું છું, કેમકે રાજધર્મથી જ બધા કાર્ય થાય છે. રાજા દુશ્મનોનો નાશક, પ્રજાનો રક્ષક અને દંડમાં નિપુણ હોવો જોઈએ.” રાજા જ્ઞાની મંત્રીઓ અને ગુણવંતી રાણી નિયુક્ત કરે; યોગ્ય સમયે, વિધિપૂર્વક, એક વર્ષ સુધી રાજ્યના ભાર સાથે અભિષેક કરે. મૃતક અથવા જીવિત માટે સ્નાન — તે માટે કોઈ નિશ્ચિત સમય નથી; તે સ્નાન તલ અને રાઈથી, કુટુંબના પુજારીની ઉપસ્થિતિમાં, એક વર્ષ સુધી કરવું. વિજયની ઘોષણા પછી, રાજા શુભ સિંહાસન પર બેઠા, સુરક્ષા જાહેર કરે, કિલ્લામાં બંધાયેલા લોકોને મુક્ત કરે, અને રાજ્યના રક્ષકોને છૂટ આપે. અભિષેક પૂર્વે, પુજારી દ્વારા ઇન્દ્રયાગ અને શાંતિયાગ કરવું; અભિષેકના દિવસે ઉપવાસ રાખીને, અગ્નિ પર નિર્ધારિત મંત્રોથી હવન કરવું. રાજા વૈષ્ણવ, ઇન્દ્ર, સાવિત્રી અને સર્વદેવીના મંત્રો, તેમજ શુભ, કલ્યાણકારી, આયુષ્યદાયક અને ભયહર મંત્રોનું પઠન કરે. અપરાજિતા પાત્ર — દક્ષિણ બાજુના અગ્નિ પાસે, સુગંધિત દ્રવ્ય અને ફૂલો સાથે, સોનાથી બનેલું અને ભરેલું — તેની પૂજા કરે. અગ્નિનું જ્વાળ બમણું, તપેલા સોનાની જેમ ચમકતું, રથ અથવા વાદળની જેમ ગર્જન કરતી, ધુમ્રહીન હોવી જોઈએ. જ્વાળ ઊભી, સુગંધિત, સ્વસ્તિક આકારની, સ્પષ્ટ અને સ્થિર, મહાન અને પ્રજ્વલિત, ચીંટાં વગર, શુભ હોવી જોઈએ. મધ્યમાં બિલાડી, હરણ અને પક્ષી પસાર ન કરે; પછી, પર્વત શિખરથી લાવેલી માટીથી રાજા માથું ધોઇ શકે. ઉંદરમાળાના ટોચની માટીથી કાન અને મુખ, ઇન્દ્રના વાસની માટીથી ગળું, રાજમંડપની માટીથી હૃદય ધોઇ શકે. હાથીના દાંતની માટીથી જમણી ભુજા અને બળદના શિંગની માટીથી ડાબી ભુજા ધોઇ શકે. વેશ્યાના ઘરની પ્રવેશદ્વારની માટીથી કમર, યજ્ઞસ્થળની માટીથી જાંઘ, ગૌશાળાની માટીથી ઘૂંટણ ધોઇ શકે. ઘોડાના اصطبلની માટીથી પાંસળી, રથના ચક્રીય માટીથી પગ ધોઇ શકે; પછી, રાજા શુભ સિંહાસન પર બેઠા, ગૌના પાંચ ઉપપદ્રવોથી માથું અભિષેક કરે. પછી, પૂર્વ દિશામાં બ્રાહ્મણને સોનાની કળશમાં ઘીથી, દક્ષિણમાં ક્ષત્રિયને ચાંદીની કળશમાં દૂધથી, પશ્ચિમમાં વૈશ્યને તાંબાની કળશમાં દહીંથી — મંત્રીઓનું અભિષેક કરવું. આ રીતે, અગ્નિપુરાણના આ શ્લોકોમાં દર્શાવેલા ધર્મ, વિધિ, વ્રત, પ્રાયશ્ચિત, રાજ્ય અને જીવનના વિવિધ પાસાંઓનું ગૌરવભર્યું વર્ણન થાય છે, જે જીવનને પવિત્ર અને અનુશાસિત બનાવે છે.