नीला झिण्टी द्वयोर्वाणा भ्क्तिण्टी सैरीयकस्तथा । तस्मिन् रक्ते कुरुवकः पीते सहचरी द्वयोः ।। ३६३.
Nīlā, jhiṇṭī, dvayorvāṇā, bhktiṇṭī, sairīyaka; among the red, kuruvaka; among the yellow, sahacarī of both.
धुस्तूरः कितवो धूर्त्तो रुचको मातुलङ्गके । समीरणो मरुवकः प्रस्थपुष्पः फणिज्भ्क्तकः ।। ३६३.
Dhustūra, kitava, dhūrtta, rucaka, mātulaṅgaka, samīraṇa, maruvaka, prasthapuṣpa, and phaṇijbhktaka.
कुठेरकस्तु पर्णासेऽथास्फोतो वसुकार्कके । शिवमल्ली पाशुपतो वृन्दा वृक्षादनी तथा ।। ३६३.
Kuṭheraka, parṇāsa, atha sphoṭa, vasukārkaka, śivamallī, pāśupata, vṛndā, and vṛkṣādanī.
जीवन्तिका वृक्षरुहा गुडूची तन्त्रिकाऽमृता । सोमवल्ली मधुपर्णी मूर्वा तु मोरटी तथा ।। ३६३.
Jīvantikā, vṛkṣaruhā, guḍūcī, tantrikā, amṛtā, somavallī, madhuparṇī, mūrvā, and moraṭī.
मधूलिका मधुश्रेणी गोकर्णी पीलुपर्ण्यपि । पाठाऽम्बष्ठा विद्धकर्णी प्राचीना वनतिक्तिका ।। ३६३.
Madhūlikā, madhuśreṇī, gokarṇī, pīluparṇī, pāṭhā, ambaṣṭhā, viddhakarṇī, prācīnā, and vanatiktikā.
कटुः कटुम्भरा चाथ चक्राङ्गी शकुलादनी । आत्मगुप्ता प्रावृषायी कपिकच्छुश्च मर्कटी ।। ३६३.
Kaṭu, kaṭumbharā, cakrāṅgī, śakulādanī, ātmaguptā, prāvṛṣāyī, kapikacchu, and markaṭī.
अपामार्गः शैखरिकः प्र्त्यक्पर्णी मयूरकः । फञ्चिका ब्राह्मणो भार्गी द्रवन्ती शम्भरी वृषा ।। ३६३.
Apāmārga, śaikharika, pratyakparṇī, mayūraka, phañcikā, brāhmaṇa, bhārgī, dravantī, śambharī, and vṛṣā.
मण्डूकपर्णी भण्डीरी समङ्गा कालमेषिका । रोदनी कच्छुराऽनन्ता समुद्रान्ता दुरालभा ।। ३६३.
Maṇḍūkaparṇī, bhaṇḍīrī, samaṅgā, kālameṣikā, rodanī, kacchurā, anantā, samudrāntā, and durālabhā.
पृश्निपर्णी पृथक्पर्णी कलशिर्धावनिर्गुहा । निदीग्धिका स्पृशी व्याघ्री क्षुद्रा दुस्पर्श्या सह ।। ३६३.
Pṛśniparṇī, pṛthakparṇī, kalaśī, dhāvanirguhā, nidīgdhikā, spṛśī, vyāghrī, kṣudrā, and dusparśyā.
अवल्गुजः सोमराजी सुवल्लिः सोमवल्लिका । कालमेषी कृष्णाफ्ला वाकुची पूतिफल्यऽपि ।। ३६३.
Avalguja, somarājī, suvalli, somavallikā, kālameṣī, kṛṣṇāphlā, vākucī, and pūtiphalī.
कणोषणोपकुल्या स्याच्छ्रेयसी गजपिप्पली । चव्यन्तु चविका काकचिञ्ची गुञ्चे तु कृष्णला ।। ३६३.
For the preparation of kaṇa, uṣaṇa, and upakulyā, gajapippalī is superior; cavyā and cavikā, kākaciñcī, and for guñcā, kṛṣṇalā.
विश्वा विषा प्रतिविषा वनश्रृङ्गाटगोक्षुरौ । नारायणी शतमूली कालेयकहरिद्रवः ।। ३६३.
Viśvā, viṣā, prativiṣā, vanaśṛṅgāṭa, gokṣura, nārāyaṇī, śatamūlī, kāleyaka, and haridrā.
दार्वी पचम्पचा दारु शुक्ला हैमवती वचा । वचोग्रगन्धा षड्ग्रन्था गोलोमी शतपर्विंका ।। ३६३.
Dārvī, pacampacā, dāru, śuklā, haimavatī, vacā, vacā with strong fragrance, ṣaḍgranthā, golomī, and śataparviṅkā.
आस्फोता गिरिकर्णी स्यात् सिंहास्यो वासको वृषः । मिशी मधुरिकाच्छत्रा कोकिलाक्षेक्षुरक्षुरा ।। ३६३.
Āsphotā, girikarṇī, siṃhāsya, vāsaka, vṛṣa, miśī, madhurikā, chatrā, kokilākṣa, ikṣura, and kṣurā.
विडङ्गोऽस्त्री कृमिघ्नः स्यात् वज्रद्रुस्रुक्स्नुही सुधा । गृद्वीका गोस्तनी द्राक्षा वला वाट्यालकस्तथा ।। ३६३.
Viḍaṅga, aśtrī, kṛmighna, vajradru, sruksnuhī, sudhā, gṛdvīkā, gostanī, drākṣā, valā, and vāṭyālaka.
काला मसूरविदला त्रिपुटा त्रिवृत् । मधुकं क्लीतकं यष्टिमधुका मधुयष्टिका ।। ३६३.
Kālā, masūra, vidalā, tripuṭā, trivṛt, madhuka, klītaka, yaṣṭimadhuka, and madhuyaṣṭikā.
विदारी क्षीरशुक्लेक्षुगन्धा क्रोष्ट्री च या सिता । गोपी श्यामा शारिवा स्यादनन्तोत्पलशारिवा ।। ३६३.
Vidārī, kṣīraśukla, ikṣugandhā, kroṣṭrī, yā, sitā, gopī, śyāmā, śārivā, anantā, utpalaśārivā.
मोचा रम्भा च कदली भष्टाकी दुष्प्रधर्षिणी । स्थिरा ध्रुवा सालपर्णी श्रृङ्गी तु वृषभो वृषः ।। ३६३.
Mocā, rambhā, kadalī, bhaṣṭākī, duṣpradharṣiṇī, sthirā, dhruvā, sālaparṇī, śṛṅgī, vṛṣabha, and vṛṣa.
गाङ्गेरुकी नागबला मुषली तालमूलिका । ज्योत्स्नी पटोलिका जाली अजश्रृङ्गी विषाणिका ।। ३६३.
Gāṅgerukī, nāgabalā, muṣalī, tālamūlikā, jyotsnī, paṭolikā, jālī, ajaśṛṅgī, and viṣāṇikā.
स्याल्लाङ्गलिक्यग्निशिखा ताम्बूली गगवल्ल्यपि । हरेणू रेणुका कौन्ती ह्रीवेरो दिव्यनागरं ।। ३६३.
Lāṅgalikī, agniśikhā, tāmbūlī, gagavallī, hareṇū, reṇukā, kauntī, hrīvera, and divyanāgara.
कालानुसार्य्यवृद्धाश्मपुष्पशीतशिवानि तु । शिवा तामलकी चाथ हनुर्हट्टविलासिनी ।। ३६३.
Kālānusārya, vṛddhāśma, puṣpaśīta, śivāni, śivā, tāmalakī, and also hanurhaṭṭavilāsinī.
ग्रन्थिपर्णं शुकं वर्हि वला तु त्रिपुटा त्रुटिः । शिवा तामलकी चाथ हनुर्हट्टविलासिनी ।। ३६३.
Granthiparṇa, śuka, varhi, valā, tripuṭā, truṭi, śivā, tāmalakī, and also hanurhaṭṭavilāsinī.
कुटं नटं दशपुरं वानेयं परिपेलवम् । तपस्विनी जटामांसी पृक्का देवी लता लक्षू ।। ३६३.
Kuṭa, naṭa, daśapura, vāneya, paripelava, tapasvinī, jaṭāmāṃsī, pṛkkā, devī, latā, and lakṣū.
कर्चुरको द्राविड़को गन्धमूली शठी स्मृता । स्यादृक्षगन्धा छगलान्त्रा वेगी वृद्धदारकः ।। ३६३.
Karcuraka, drāviraka, gandhamūlī, śaṭhī, ṛkṣagandhā, chagalāntrā, vegī, and vṛddhadāraka.
तुण्डिकेरी रक्तफला विम्बिका पीलुपर्ण्यऽपि । चाङ्गेरी चुक्रिकाम्बष्ठा स्वर्णक्षीरी हिमावती ।। ३६३.
Tuṇḍikerī, raktaphalā, vimbikā, pīluparṇī, cāṅgerī, cukrikā, ambaṣṭhā, svarṇakṣīrī, and himāvatī.
सहस्रवेधी चुक्रोऽम्लवेतसः शतवेध्यपि । जीवन्ती जीवनी जीवा भूमिनिम्बः किरातकः ।। ३६३.
Sahasravedhī, cukra, amlavetasa, śatavedhī, jīvantī, jīvanī, jīvā, bhūminimba, and kirātaka.
कूर्चशीर्षो मधुकरश्चन्द्रः कपिवृकस्तथा । दद्रुघ्नः स्यादेड़गजो वर्षाभूः शोथहारिणी ।। ३६३.
Kūrcaśīrṣa, madhukara, candra, kapivṛka, dadrughna, aderagaja, varṣābhū, and śothahāriṇī.
वाराही वदरा गृष्टिः काकमाची तु वायसी । शतपुष्पा सिचच्छत्राऽतिच्छत्रा मधुरा मिसिः ।। ३६३.
Vārāhī, vadarā, gṛṣṭi, kākamācī, vāyasī, śatapuṣpā, sicacchatrā, aticchatrā, madhurā, and misi.
अवाक्पुष्पी कारवी च सरणा तु प्रसारणी । कटम्भरी भद्रवला कर्व्वूरश्च शटी ह्यथ ।। ३६३.
Avākpuṣpī, kāravī, saraṇā, prasāraṇī, kaṭambharī, bhadravalā, karvūra, and śaṭī.
पटोलः कुलकस्तिक्तः कारवेल्लः कटिल्लकः । कुष्माण्डकस्तु कर्कारुरिर्वारुः कर्कटी स्त्रियौ ।। ३६३.
Paṭola, kulaka, tikta, kāravella, kaṭillaka, kuṣmāṇḍaka, karkāru, vāru, and karkaṭī are feminine.