Agni Purana

हर्म्यादि धनिनां वासः प्रासादो देवभूभुजां । स्त्री द्वार्द्वारं प्रतीहारः स्याद्वितर्द्दिस्तु वेदिका ।। ३६३.

Harmyādi is the residence of the wealthy; prāsāda is the palace of gods and kings; dvāra is a door, pratīhāra is a doorkeeper, vitardi is a railing, and vedikā is an altar.

कपोतपालिकायान्तु विटङ्कं पुंनपुंसकं । कवाटमवरन्तुल्ये निःश्रेणिस्त्वधिरोहिणी ।। ३६३.

Kapotapālikā is a pigeon house; viṭaṅka is a perch, puṃnapuṃsaka is a hermaphrodite; kavāṭa is a door, avara is the same; niḥśreṇi is a ladder, adhirohiṇī is a stairway.

सम्मार्जनी सोधनी स्यात् सङ्‌रोऽवकरस्तथा । अद्रिगोत्रगिरिग्रावा गहनं काननं वनं ।। ३६३.

Sammārjanī is a broom, sodhanī is a cleaning tool, saṅra is a dustpan, avakara is the same; adri, gotra, girigrāva are all mountains; gahana, kānana, and vana are all forests.

आरामः स्यादुपवनं कृत्रिमं वनमेव यत् । स्यादेतदेव प्रमदवनमन्दः पुरोचितं ।। ३६३.

A pleasure garden is an artificial grove, which is itself a kind of forest; this is called a women's garden, suitable for a palace.

वीथ्यालिरावलिः पङ्‌क्तिश्रेणीलेखास्तु राजयः । वानस्पत्यः फलैः पुष्पात्तैरपुष्पाद्वनस्पतिः ।। ३६३.

Paths, rows, lines, and series of trees are the arrangements; the trees are of various kinds, some bearing fruit and flowers, some without flowers.

ओषध्यः फलपाकान्ताः पलाशी द्रुद्रुमागमाः । स्थाणु वा ना ध्रुवः शङ्कुः प्रफुल्लोत्फुल्लसंस्फुटाः ।। ३६३.

There are herbs that bear fruit at the end of their ripening, palāśa trees, strong trees, and those that have come to maturity; some are fixed, some not, some are marked by stakes, and some are bursting forth with blossoms.

पलाशं छदनं पर्णमिध्ममेधः समित् स्त्रियां । बोधिद्रुमश्चलदलो दधित्थग्राहिमन्मथाः ।। ३६३.

Palāśa leaves serve as coverings, leaves as fuel and offerings, and twigs for sacrificial kindling; the bodhi tree with moving leaves, the dadhittha tree, and the manmatha tree are present.

तस्मिन् दधिफलः पुष्पफलदन्तशठावपि । उडुम्बरे हेमदुग्धः कोविदारे द्विपत्रकः ।। ३६३.

There are trees bearing curd-like fruit, those with both flowers and fruit, and the dantaśaṭha tree; the uḍumbara yields golden sap, the kovidāra has two leaves.

सप्तपर्णो विशालत्वक् कृतमालं सुवर्णकः । आरेवतव्याधिघातसम्पाक चतुरङ्गुलाः ।। ३६३.

The saptaparṇa with broad bark, kṛtamāla, suvarṇaka, ārevataka, vyādhighāta, sampāka, and caturaṅgulā trees are found there.

स्याज्जम्बीरे दन्तशठो वरुणे तिक्तशावकः । पुन्नागे पुरुषस्तुङ्गः केशरो देववल्लभः ।। ३६३.

In the jambīra grove is the dantaśaṭha, in the varuṇa the bitter śāvaka; in the punnāga, the tall puruṣa, and in the keśara, the beloved of the gods.

पारिभद्रे निम्बतरुर्मन्दारः पारिजातकः । वञ्जुलश्चित्रकृच्चाथ द्वौ पीतनकपीतनौ ।। ३६३.

In the pāribhadra is the neem tree, in the mandāra the pārijātaka; there is the vañjula, the citrakṛc, and two yellow pītanaka trees.

आम्रातके मधूके तु गुडपुष्पमधुद्रुमौ । पीलौ गुड़फलः स्रंसी नीदेयी चाम्बुवेतसः ।। ३६३.

In the āmrātaka and madhūka are the guḍapuṣpa and madhudruma; the pīla, the heavy-fruited sraṃsī, and the nīdeyī and ambuvetasa trees.

शोभाञ्जने शिग्रुतीक्ष्णगन्धकाक्षीरमोचकाः । रक्तोऽसौ मधुशिग्रुः स्यादरिष्टः फेणिलः समौ ।। ३६३.

The śobhāñjana, śigru, the sharp-scented gandhakākṣīra, and mocaka trees; the red madhuśigru, the ariṣṭa, and the frothy samau are present.

गालवः शावरो लोध्रस्तिरीटस्तिल्वमार्जनौ । शेलुः श्लेष्मातकः शीत उद्दालो बहुवारकः ।। ३६३.

The gālava, śāvara, lodhra, tirīṭa, tilva, and ārjana trees; the śelu, śleṣmātaka, śīta, uddāla, and bahuvāraka are there.

वैकङ्कतः श्रुवावृक्षो ग्रन्थिलो व्याघ्रपादपि । तिन्दुकः स्फूर्जकः कालो नादेयी भूमिजम्बुकः ।। ३६३.

The vaikaṅkata, śruvāvṛkṣa, granthila, vyāghrapāda, tinduka, sphūrjaka, kāla, nādeyī, and bhūmijambuka trees are found.

काकतिन्दौ पीलुकः स्याकत् पाटलिर्मोक्षमुष्ककौ । क्रमुकः पट्टिकाख्यः स्यात् कुम्भी कैटर्य्यकट्फले ।। ३६३.

The kākatindu, pīluka, syākat, pāṭali, mokṣa, muṣkaka, kramuka, paṭṭikā, kumbhī, kaiṭarya, and kaṭphala trees are present.

वीरवृक्षोऽरुष्करोऽग्निमुखी भल्लातकी त्रिषु । सर्जकासनजीवश्च पीतसालेऽथ मालके ।। ३६३.

The vīravṛkṣa, aruṣkara, agnimukhī, and bhallātakī in three forms; the sarjakā, sanajīva, pītasāla, and mālaka trees are there.

सर्जाश्वकर्णौ वीरेन्द्रौ इन्द्रद्रुः ककुभोऽर्जुनः । इङ्गुदी तापसतरर्मोचा शाल्मलिरेव च ।। ३६३.

The sarja, aśvakarṇa, vīrendra, indradru, kakubha, arjuna, iṅgudī, tāpasatara, mocā, and śālmalī trees are also present.

चिरविल्वो नक्तमालः करजश्च करञ्चके । प्रकीर्य्यः पूतिकरजो मर्कट्यङ्गरवल्लरी ।। ३६३.

The ciravilva, naktamāla, karaja, and karañcaka; the prakīrya, pūtikaraja, and the monkey-limbed vallarī are found.

रोही रोहितकः प्लीहशत्रुर्दाड़िमपुष्पकः । गायत्री बालतनयः खदिरो दन्तधावनः ।। ३६३.

The rohī, rohitaka, plīhaśatru, dārimapuṣpaka, gāyatrī, bālatanaya, khadira, and the dantadhāvana trees are present.

अरिमेदो विट्‌खदिरे कदरः खदिरे सिते । पञ्चाङ्गुलो वर्द्धमानस्चञ्चुर्गन्धर्वहस्तकः ।। ३६३.

The arimeda, viṭkhadira, kadara, white khadira, pañcāṅgula, vardhamāna, cañcu, and gandharvahastaka trees are found.

पिण्डीतको मरुवकः पीतदारु च दारु च । देवादारुः पूतिकाष्ठं श्यामा तु महीलाह्वया ।। ३६३.

Piṇḍītaka, maruvaka, pītadāru, dāru, devadāru, pūtikāṣṭha, and śyāmā called mahīlā.

लता गोवन्दनी गुन्दा प्रियङ्गुः फलिनी फली । मण्डूकपर्णपत्रोर्णनटकट्वङ्गटुण्टुकाः ।। ३६३.

Latā, govandanī, gundā, priyaṅgu, phalinī, phalī, maṇḍūkaparṇapatra, urṇanaṭa, kaṭvaṅga, and ṭuṇṭukā.

श्योनाकशुकनासर्क्षदीर्घवृन्तकुटन्नटाः । पीतद्रुः सरलश्चाथ निचुलोऽम्बुज इज्जलः ।। ३६३.

Śyonāka, śukanāsa, ṛkṣa, dīrghavṛnta, kuṭannaṭā, pītadru, sarala, nicula, ambuja, and ijjala.

काकोडुम्बरिका फल्गुररिष्टः पिचुमर्दकः । सर्व्वतोभद्रको निम्बे शिरीषस्तु कपीतनः ।। ३६३.

Kākoḍumbarikā, phalgu, ariṣṭa, picumarda, sarvatobhadraka, nimba, śirīṣa, and kapītana.

वकुलो वञ्जुलः प्रोक्तः पिच्छिलाऽगुरुशिंशपाः । जया जयन्ती तर्कारी कणिका गणिकारिका ।। ३६३.

Vakula, vañjula, picchilā, aguru, śiṃśapā, jayā, jayantī, tarkārī, kaṇikā, and gaṇikārikā.

श्रीपर्णमग्निमन्धः स्याद्वत्सको गिरिमल्लिका । कालस्कन्धस्तमालः स्यात् तण्डुलीयोऽल्पमारिषः ।। ३६३.

Śrīparṇa, agnimandha, vatsaka, girimallikā, kālaskandha, tamāla, taṇḍulīya, and alpamāriṣa.

सिन्धुवारस्तु निर्गुण्डी सैवास्फोता वनोद्भवा । गणिका यूथिकाऽम्बष्ठा सप्तला नवमालिका ।। ३६३.

Sindhuvāra, nirguṇḍī, saivā, sphoṭā, vanodbhavā, gaṇikā, yūthikā, ambaṣṭhā, saptalā, and navamālikā.

अतिमुक्तः पुण्ड्रकः स्यात्कुमारी तरणिः सहा । तत्र शोणे कुरुवकस्तत्र पीते कुरुष्टकः ।। ३६३.

Atimukta, puṇḍraka, kumārī, taraṇi, and sahā; among the red ones, kuruvaka; among the yellow, kuruṣṭaka.