ఉవాచ చైనం భగవాన్స్నిగ్ధగమ్భీరయా గిరా। ప్రీతోఽస్మి నరశార్దూల తపసా తే పరన్తప
ఆ భగవంతుడు మృదువుగా, గంభీరంగా మాట్లాడుతూ, "ఓ మహాపురుషా, శత్రువులను భయపెట్టేవాడా, నీ తపస్సు వల్ల నేను సంతోషించాను" అని అన్నాడు.
వరం వృణీష్వ భద్రం తే యం త్వమిచ్ఛసి పార్థివ। ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం రుద్రస్యామితతేజసః
"ఓ రాజా, నీకు కావలసిన వరం కోరుకో. రుద్రుని ఈ మాటలు విని―"
ప్రణిపత్య మహాత్మానం రాజర్షిః ప్రత్యభాషత। యది మే భగవాన్ప్రీతః సర్వలోకనమస్కృతః
ఆ రాజర్షి, ఆ మహాత్మునికి నమస్కరించి, "భగవంతుడు, సమస్త లోకాలు పూజించే వాడు, నాతో సంతోషంగా ఉంటే―" అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
స్వయం మాం దేవదేవేశ యాజయస్వ సురేశ్వర। ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం రాజ్ఞా తేన ప్రభాషితమ్
"దేవతలకీ అధిపతివైన ప్రభూ, స్వయంగా నన్ను యజ్ఞానికి దిక్ష చేయించు" అని అన్నాడు. రాజు చెప్పిన ఈ మాటలు విని―
ఉవాచ భగవాన్ప్రీతః స్మితపూర్వమిదం వచః। నాస్మాకమేతద్విషయే వర్తతే యాజనం ప్రతి
భగవంతుడు చిరునవ్వుతో, "యజ్ఞానికి మేము కర్మకాండలో పాల్గొనడం మన వశంలో లేదు" అని అన్నాడు.
త్వయా చ సుమహత్తప్తం తపో రాజన్వరార్థినా। యాజయిష్యామి రాజంస్త్వాం సమయేన పరన్తప
"ఓ రాజా, వరం కోరినవాడా, నువ్వు గొప్ప తపస్సు చేసావు. సరైన సమయంలో నేను నిన్ను యజ్ఞానికి దిక్ష చేయిస్తాను" అని అన్నాడు.
సమా ద్వాదశ రాజేన్ద్ర బ్రహ్మచారీ సమాహితః। సతతం త్వాజ్యధారాభిర్యది తర్పయసేఽనలమ్
"ఓ రాజేంద్రా, నువ్వు పన్నెండు సంవత్సరాలు బ్రహ్మచర్యంగా, అగ్నికి ఎప్పుడూ నెయ్యి పోసి తృప్తిపరిస్తూ ఉంటే―"
కామం ప్రార్థయసే యం త్వం మత్తః ప్రాప్స్యసి తం నృప। ఏవముక్తశ్చ రుద్రేణ శ్వేతకిర్మనుజాధిపః
"నువ్వు నన్ను ఏ కోరిక కోరినా, దానిని పొందుతావు, ఓ రాజా" అని రుద్రుడు శ్వేతకీ రాజుని ఉద్దేశించి అన్నాడు.
తథా చకార తత్సర్వం యథోక్తం శూలపాణినా। పూర్ణే తు ద్వాదశే వర్షే పునరాయాన్మహేశ్వరః
శ్వేతకీ రాజు, శూలధారుడైన పరమేశ్వరుడు చెప్పినట్టు అన్నింటినీ యథావిధిగా చేశాడు. పన్నెండు సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక, మహేశ్వరుడు మళ్లీ వచ్చాడు.
దృష్టైవ చ స రాజానం శఙ్కరో లోకభావనః। ఉవాచ పరమప్రీతః శ్వేతకిం నృపసత్తమమ్
రాజును చూసిన శంకరుడు, లోకాలకు మేలు చేయువాడు, ఎంతో సంతోషంతో శ్వేతకీ మహారాజుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు:
తోషితోఽహం నృపశ్రేష్ఠ త్వయేహాద్యేన కర్మణా।। యాజనం బ్రాహ్మణానాం తు విధిదృష్టం పరన్తప
"ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నువ్వు ఇక్కడ చేసిన కార్యం నన్ను సంతోషపరిచింది. యజ్ఞాన్ని నిర్వహించేది బ్రాహ్మణులే, ఓ శత్రువులను భయపెట్టేవాడా!"
అతోఽహం త్వాం స్వయం నాద్య యాజయామి పరన్తప। మమాంశస్తు క్షితితలే మహాభాగో ద్విజోత్తమః
"అందువల్ల, నేడు నేను స్వయంగా నిన్ను యజ్ఞానికి దిక్ష చేయించను, ఓ పరాక్రమశాలి. భూమిపై నా భాగస్వామి అయిన గొప్ప బ్రాహ్మణుడు―"
దుర్వాసా ఇతి విఖ్యాతః స హి త్వాం యాజయిష్యతి। మన్నియోగాన్మహాతేజాః సంభారాః సంభ్రియన్తు తే
"దుర్వాసుడనే పేరుగాంచిన వాడు, అతడే నిన్ను యజ్ఞానికి దిక్ష చేయిస్తాడు. నా ఆజ్ఞతో, ఓ మహాత్మా, నీకు కావాల్సిన యజ్ఞ సామాగ్రి సిద్ధం చేయించు" అని అన్నాడు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం రుద్రేణ సముదాహృతమ్। స్వపురం పునరాగమ్య సంభారాన్పునరార్జయత్
రుద్రుడు చెప్పిన మాటలు విని, ఆ రాజు తిరిగి తన నగరానికి వెళ్లి, మళ్లీ యజ్ఞ సామాగ్రిని సేకరించాడు.
తతః సంభృతసంభారో భూయో రుద్రముపాగమత్। `ఉవాచ చ మహిపాలః ప్రాఞ్జలిః ప్రణతః స్థితః।' సంభృతా మమ సంభారాః సర్వోపకరణాని చ
అంతా సిద్ధం చేసుకుని, మళ్లీ రుద్రుని దర్శించేందుకు వెళ్లాడు. రాజు చేతులు జోడించి నమస్కరించి, "నా యజ్ఞ సామాగ్రి అన్నీ సిద్ధంగా ఉన్నాయి" అని చెప్పాడు.
త్వత్ప్రసాదానమహాదేవ శ్వో మే దీక్షా భవేదితి। ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం తస్య రాజ్ఞో మహాత్మనః
"నీ అనుగ్రహంతో, ఓ మహాదేవా, రేపు నాకు దిక్ష కలగాలి" అని అన్నాడు. ఆ మహాత్ముడైన రాజు మాటలు విని―
దుర్వాససం సమాహూయ రుద్రో వచనమబ్రవీత్। ఏష రాజా మహాభాగః శ్వేతకిర్ద్విజసత్తమ
రుద్రుడు దుర్వాసుని పిలిపించి, "ఈ రాజు, ఓ మహాభాగుడా, శ్వేతకీ అనే ఈ భూమిపతి―" అని అన్నాడు.
ఏనం యాజయ విప్రేన్ద్ర మన్నియోగేన భూమిపమ్। బాఢమిత్యేవ వచనం రుద్రం త్వృషిరువాచ హ
"ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడా, నా ఆజ్ఞతో ఈ రాజుకు యజ్ఞాన్ని నిర్వహించు" అని అన్నాడు. దానికి ఋషి, "అలా జరుగుతుంది" అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
తతః సత్రం సమభవత్తస్య రాజ్ఞో మహాత్మనః। యథావిధి యథాకాలం యథోక్తం బహుదక్షిణమ్
ఆ మహాత్ముడైన రాజు యథావిధిగా, యథాకాలంలో, చెప్పినట్లు, ఎంతో దానం చేసి ఒక యాగాన్ని నిర్వహించాడు.
తస్మిన్పరిసమాప్తే తు రాజ్ఞః సత్రే మహాత్మనః। దుర్వాససాఽభ్యనుజ్ఞాతా విప్రతస్థుః స్మ యాజకాః
ఆ మహాత్ముడైన రాజు యజ్ఞం పూర్తయ్యాక, దుర్వాసుడు అనుమతినిచ్చిన తర్వాత యాజకులు వెళ్ళిపోయారు.
యే తత్ర దీక్షితాః సర్వే సదస్యాశ్చ మహౌజసః। సోఽపి రాజన్మహాభాగః స్వపురం ప్రావిశత్తదా
అక్కడ దీక్ష తీసుకున్నవారు, మహాశక్తివంతులైన సభ్యులు, ఆ మహాభాగుడైన రాజు కూడా తన నగరానికి ప్రవేశించాడు.
పూజ్యమానో మహాభాగైర్బ్రాహ్మణైర్వేదపారగైః। బన్దిభిః స్తూయమానశ్చ నాగరైశ్చాభినన్దితః
వేదపారంగతులైన బ్రాహ్మణులు అతన్ని ఘనంగా సత్కరించారు, బందులు అతన్ని ప్రశంసించారు, పట్టణవాసులు హర్షంగా స్వాగతించారు.
ఏవంవృత్తః స రాజర్షిః శ్వేతకిర్నృపసత్తమః। కాలేన మహతా చాపి యయౌ స్వర్గమభిష్టుతః
అలా ఆ రాజర్షి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడైన శ్వేతకిః, ఎంతో కాలం తర్వాత అందరి ప్రశంసలతో స్వర్గానికి చేరాడు.
ఋత్విగ్భిః సహితః సర్వైః సదస్యైశ్చ సమన్వితః। తస్య సత్రే పపౌ వహ్నిర్హవిద్వార్దశవత్సరాన్
అన్ని యాజకులు, సభ్యులతో కలసి, అతని యజ్ఞంలో అగ్ని పన్నెండు సంవత్సరాలు హవిస్సును పుచ్చుకున్నాడు.
సతతం చాజ్యధారాభిరైకాత్మ్యే తత్ర కర్మణి। హవిషా చ తతో వహ్నిః పరాం తృప్తిమగచ్ఛత
అక్కడ నిరంతరంగా నెయ్యి పోసినందున, ఆ ఏకాగ్రతతో చేసిన కర్మలో, అగ్ని హవిస్సుతో పూర్తిగా తృప్తి చెందాడు.
న చైచ్ఛత్పునరాదాతుం హవిరన్యస్య కస్యచిత్। పాణ్డువర్ణో వివర్ణశ్చ న యతావత్ప్రకాశతే
ఆ తరువాత అగ్ని ఎవరి యజ్ఞాన్ని కూడా స్వీకరించాలనుకోలేదు; అతను పసుపు రంగులో, కాంతి లేకుండా, మునుపటిలా ప్రకాశించలేదు.
తతో భఘవతో వహ్నేర్వికారః సమజాయత। తేజసా విప్రహీణశ్చ గ్లానిశ్చైనం సమావిశత్
అప్పుడు ఆ భగవంతుడైన అగ్నికి మార్పు కలిగింది; తేజస్సు కోల్పోయి, అలసట అతన్ని పట్టుకుంది.
స లక్షయిత్వా చాత్మానం తేజోహీనం హుతాశనః। జగామ సదనం పుణ్యం బ్రహ్మణో లోకపూజితమ్
తనలో తేజస్సు తగ్గిపోయిందని గ్రహించిన అగ్ని, లోకాలందరూ పూజించే బ్రహ్మదేవుని పవిత్ర గృహానికి వెళ్లాడు.
తత్ర బ్రహ్మాణమాసీనమిదం వచనమబ్రవీత్। భగవన్పరమా ప్రీతిః కృతా శ్వేతకినా మమ
అక్కడ బ్రహ్మను ఎదురుగా కూర్చుని, 'భగవంతుడా, శ్వేతకిః నాకు పరమ సంతృప్తిని కలిగించాడు' అని అన్నాడు.
అరుచిశ్చాభవత్తీవ్రా తాం న శక్నోమ్యపోహితుమ్। తేజసా విప్రహీణోఽస్మి బలేన చ జగత్పతే
'ఇప్పుడు నాకు తీవ్రమైన విరక్తి కలిగింది, దాన్ని తొలగించలేకపోతున్నాను; ప్రభూ, నాకు తేజస్సు, బలము తగ్గిపోయాయి.'