జనయేద్యా తు భర్తారం జాయా ఇత్యేవ నామతః। పత్నీ భార్యా చ దారాశ్చ జాయా చేతి చతుర్విధాః
భర్తను కనుగొనిన స్త్రీని 'జాయ' అని పిలుస్తారు. భార్య, సతీమణి, దంపతులు, జాయ — ఇవే నాలుగు పేర్లు.
చతస్ర ఏవాగ్నిసాక్ష్యాః క్రియాయుక్తాశ్చ ధర్మతః। గాన్ధర్వస్తు క్రియాహీనో రాగాదేవ ప్రవర్తతే
ఈ నాలుగు మాత్రమే అగ్ని సాక్షిగా, క్రియలతో, ధర్మబద్ధంగా జరుగుతాయి. గాంధర్వ వివాహం మాత్రం క్రియలు లేకుండా, కేవలం ప్రేమతో జరుగుతుంది.
సకామాయాః సకామేన నిర్మన్త్రో రహసి స్మృతః। మయోక్తమక్రియం చాపి కర్తవ్యం మాధవి త్వయా
కావలికలిగినవాడు, మనసులో కోరికతో, మంత్రం లేకుండా, రహస్యంగా, గుర్తు పెట్టుకున్నట్లు చేయాలి. మాధవి, నేను చెప్పినది నీవు తప్పక చేయాలి, అది చేయకపోయినా సరే.
అయనం చైవ మాసశ్చ ఋతుః పక్షస్తథా తిథిః। కరణం చ ముహూర్తం చ లగ్నసంపత్తథైవ చ
అయనం, మాసం, ఋతువు, పక్షం, తిథి, కరణం, ముహూర్తం, లగ్నం — ఇవన్నీ కూడా తెలుసుకోవాలి.
వివాహస్య విశాలాక్షి ప్రశస్తం చోత్తరాయణమ్। వైశాఖశ్చైవ మాసానాం పక్షాణాం శుక్ల ఏవ చ
వివాహానికి ఉత్తరాయణం శుభం, మాసాల్లో వైశాఖం, పక్షాల్లో శుక్లపక్షమే మంచిది, విశాలాక్షి.
నక్షత్రాణాం తథా హస్తస్తృతీయా చ తిథిష్వపి। లగ్నో హి మకరః శ్రేష్ఠః కరణానాం బవస్తథా
నక్షత్రాల్లో హస్తం, తిథుల్లో మూడవ తిథి, లగ్నాల్లో మకర లగ్నం, కరణాల్లో బవ కరణం ఉత్తమం.
మైత్రో ముహూర్తో వైవాహ్య ఆవయోః శుభకర్మణి। సర్వసంపదియం భద్రే అద్య రాత్రౌ భవిష్యతి
మైత్ర ముహూర్తం మన వివాహానికి అనుకూలంగా ఉంది. ఈ రాత్రి నీకు అన్ని శుభాలు కలుగుతాయి, భాగ్యవతీ.
భగవానస్తమభ్యేతి ఆదిత్యస్తపతాం వరః। రాత్రౌ వివాహకాలోఽయం భవిష్యతి న సంశయః
భగవంతుడు దగ్గరికి వస్తున్నాడు. ప్రకాశించే వారిలో ఉత్తముడు అయిన ఆదిత్యుడు అస్తమిస్తున్నాడు. ఈ రాత్రే వివాహానికి సమయం, సందేహం లేదు.
నారాయణోఽపి సర్వజ్ఞో నావబుధ్యేత విశ్వకృత్। ధర్మసఙ్కటమాపన్నే కిం ను కృత్వా సుఖం భవేత్
ప్రపంచాన్ని సృష్టించిన, అన్నిటిని తెలిసిన నారాయణుడికీ ఇది గ్రహించలేనిది. ధర్మసంకటంలో ఏం చేసినా సుఖం కలుగుతుందో చెప్పలేం.
మనోభవేన కామేన మోహితం మాం ప్రలాపినమ్। ప్రతివాక్యం చ మే దేవి కిం న వక్ష్యసి మాధవి
మనసులో కోరికతో, ప్రేమతో మోహించిపోయి, అయోమయంగా మాట్లాడుతున్నాను. దేవి మాధవి, నీవు నాకు సమాధానం చెప్పవా?
అర్జునస్య వచః శ్రుత్వా చిన్తయన్తీ జనార్దనమ్। నోవాచ కించిద్వచనం బాష్పదూషితలోచనా
అర్జునుని మాటలు విని, జనార్దనుని గురించి ఆలోచిస్తూ, ఆమె ఏమీ మాట్లాడలేదు. కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయాయి.
రాగోన్మాదప్రలాపీ సన్నర్జునో జయతాం వరః। చిన్తయామాస పితరం ప్రవిశ్య చ లతాగృహమ్
రాగంతో మత్తులో మాట్లాడుతున్న అర్జునుడు, విజేతలలో శ్రేష్ఠుడు, తన తండ్రిని ఆలోచిస్తూ, లతా గృహంలోకి ప్రవేశించాడు.
చిన్తయానం తు కౌన్తేయం మత్వా శచ్యా శచీపతిః। సహితో నారదాద్యైశ్చ మునిభిశ్చ మహామనాః
కౌంతేయుడిని ఆలోచిస్తూ, శచీదేవి భర్త, నారదుడు మొదలైన మహర్షులతో కలిసి, ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
గన్ధర్వైరప్సరోభిశ్చ చారణైశ్చాపి గుహ్యకైః। అరున్ధత్యా వసిష్ఠేన హ్యాజగామ కుశస్థలీమ్
గంధర్వులు, అప్సరసలు, చారణులు, గుహ్యకులు, అరుంధతి, వశిష్ఠుడు — వీరితో కలిసి కుశస్థలికి వచ్చాడు.
చిన్తితం చ సుభద్రాయాశ్చిన్తయిత్వా జనార్దనః। నిద్రయాపహృతజ్ఞానం రౌహిణేయం వినా తదా
సుభద్రా ఆలోచనలను పరిశీలించిన జనార్దనుడు, ఆ సమయంలో నిద్రతో జ్ఞానం కోల్పోయిన రౌహిణేయుడిని ఆమె లేకుండా చూశాడు.
సహాక్రూరేణ శినినా సత్యకేన గదేన చ। వసుదేవేన దేవక్యా ఆహూకేన చ ధీమతా
అక్రూరుడు, శినినుడు, సత్యకుడు, గద, వసుదేవుడు, దేవకీ, ధీరుడైన ఆహుకుడు — వీరితో కలిసి ఉన్నాడు.
ఆజగామ పురీం రాత్రౌ ద్వారకాం స్వజనైర్వృతః। పూజయిత్వా తు దేవేశో నారదాదీన్మహాయశాః
తన బంధువులతో కలిసి రాత్రి సమయంలో ద్వారక నగరానికి వచ్చాడు. మహాయశస్వి దేవేశుడు నారదుడు మొదలైనవారిని సత్కరించాడు.
కుశలప్రశ్నముక్త్వా తు దేవేన్ద్రేణాభియాచితః। వైవాహికీం క్రియాం కృష్ణః స తథేత్యేవముక్తవాన్
ఆరోగ్యాన్ని అడిగి తెలుసుకున్న తర్వాత, ఇంద్రుడు అభ్యర్థించగా, కృష్ణుడు 'వివాహకార్యాన్ని జరపండి' అని అంగీకరించాడు.
ఆహుకో వసుదేవశ్చ సహాక్రూరః ససాత్యకిః। అభిప్రణమ్య శిరసా పాకశాసనమబ్రువన్। దేవదేవ నమస్తేస్తు లోకనాథ జగత్పతే
ఆహుకుడు, వసుదేవుడు, అక్రూరుడు, సత్యకుడు, తలవంచి పాకశాసనుని నమస్కరించి ఇలా అన్నారు: దేవదేవా! లోకనాథా! జగత్పతే! నీకు నమస్కారం.
వయం ధన్యాః స్మ సహితైర్బాన్ధవైః సహితాః ప్రభో। కృతప్రసాదాస్తు వయం తవ వాక్యేన విశ్వజిత్
ప్రభూ! మేము మా బంధువులతో కలిసి ధన్యులమయ్యాము. విశ్వజిత్! నీ మాటల వల్ల మేము అనుగ్రహితులమయ్యాము.
ఏవముక్త్వా ప్రసాద్యైనం పూజయిత్వా ప్రయత్నతః। మహేన్ద్రశాసనాత్సర్వే సహితా ఋషిభిస్తదా
అలా చెప్పి, అతనిని గౌరవంగా ఆహ్వానించి, మహేంద్రుని ఆజ్ఞతో, అందరూ ఋషులతో కలిసి ఆ సమయానికి—
వివాహం కారయామాసుః శక్రపుత్రస్య శాస్త్రతః। అరున్ధతీ శచీ దేవీ రుగ్మిణీ దేవకీ తథా
శక్రుని కుమారుడికి శాస్త్రోక్తంగా వివాహాన్ని జరిపించారు; అరుంధతీ, శచీ దేవి, రుక్మిణి, దేవకీ కూడా అలాగే—
దివ్యస్త్రీభిశ్చ సహితాః సుభద్రాయాః శుభాః క్రియాః। అర్జునేఽపి తథా సర్వాః క్రియా భద్రాః ప్రయోజయన్
దివ్య స్త్రీలతో కలిసి, సుభద్రకు శుభకార్యాలు నిర్వహించారు; అర్జునునికీ అంతేలా అన్నీ మంగళకార్యాలు చేశారు.
మహర్షిః కాశ్యపో హోతా సదస్యా నారదాదయః। పుణ్యాశిషః ప్రయోక్తారః సర్వే తే హి తదార్జునే
మహర్షి కాశ్యపుడు హోతాగా, నారదుడు మొదలైన వారు సహాయులుగా ఉండగా, అందరూ అర్జునునికి పవిత్రమైన ఆశీర్వాదాలు ఇచ్చారు.
అభిషేకం తదా కృత్వా మహేన్ద్రః పాకశాసనిమ్। లోకపాలైస్తు సహితః సర్వదేవైరభిష్టుతః
అప్పుడు పాకశాసనిని ధరించిన మహేంద్రుడు అభిషేకాన్ని చేసి, లోకపాలులతో పాటు దేవతలందరి నుండి ప్రశంసలు పొందాడు.
కిరీటాఙ్గదహారాద్యైర్హస్తాభరణకుణ్డలైః। భూషయిత్వా తదా పార్థం ద్వితీయమివ వాసవమ్
తర్వాత అర్జునునికి కిరీటం, ఆంగదాలు, హారాలు, చేతి ఆభరణాలు, కుండలాలు ధరింపజేసి, అతడిని రెండవ వాసవుడిలా అలంకరించారు.
పుత్రం పరిష్వజ్య తదా ప్రీతిమాప పురన్దరః। శఛీ దేవీ తదా భద్రామరున్ధత్యాదిభిస్తథా
ఆ సమయంలో పురందరుడు తన కుమారుని హృదయంగా ఆలింగనం చేసి ఆనందించాడు; శచీ దేవి, అరుంధతీ మొదలైనవారు కూడా సుభద్రను ప్రేమగా చూసారు.
కారయామాస వైవాహ్యమఙ్గలాన్యాదవస్త్రియః। సహాప్సరోభిర్ముదితా భూషయిత్వా స్వభూషణైః
ఆ సత్కార్య స్త్రీలు, తమ స్వంత ఆభరణాలతో అలంకరించుకుని, అప్సరసులతో కలిసి సుభద్రకు వివాహ మంగళకార్యాలు ఆనందంగా జరిపారు.
పౌలోమీమివ మన్యన్తే సుభద్రాం తత్ర యోషితః। తతో వివాహో వవృధే కృతః సర్వగుణాన్వితః
అక్కడ ఉన్న స్త్రీలు సుభద్రను పాలోమి లాగా భావించారు; అలా ఆ వివాహం అన్ని శుభగుణాలతో ఘనంగా జరిగింది.
తస్యాః పాణిం గృహీత్వా తు మన్త్రైర్హోమపురస్కృతమ్। సుభద్రయా బభౌ జిష్ణుః శచ్యా ఇవ శచీపతిః
మంత్రాలతో, హోమంతో ముందుగా, సుభద్ర చేతిని పట్టుకుని అర్జునుడు ఆమెతో కలిసి ప్రకాశించాడు, శచీపతికి శచీ ఎలా ఉంటే అలా.