సంవిధానపరా భద్రే భవ త్వం వశవర్తినీ
"భద్రే, నువ్వు అన్ని ఏర్పాట్లలో శ్రద్ధగా ఉండి, విధేయురాలిగా ఉండాలి."
ఏవమాదిశ్య భిక్షాం చ భద్రాం చ మధుసూదనః। యయౌ శఙ్ఖప్రణాదేన భేరీణాం నిస్వనేన చ
మధుసూదనుడు ఆమెకు ఇలా చెప్పి, అనుమతి ఇచ్చి, శంఖాల ధ్వని, బేరీల గర్జన మధ్య బయలుదేరాడు.
తతస్తు ద్వీపమాసాద్య దానధర్మపరాయణాః। ఉగ్రసేనముఖాశ్చాన్యే విజహుః కుకురాన్ధకాః
తర్వాత అందరూ దీవిని చేరి, దానం, ధర్మంలో నిమగ్నమై, ఉగ్రసేనుడు మొదలైన కుకురులు, అంధకులు ఆనందించారు.
పటహానాం ప్రణాదైశ్చ భేరీణాం నిస్వనేన చ। సప్తయోజనవిస్తార ఆయతో దశయోజనమ్
పటాహాల మ్రోగులు, బేరీల గర్జనతో, ఆ దీవి ఏడుయోజనాల వెడల్పు, పది యోజనాల పొడవుతో నిండిపోయింది.
బభూవ స మహాద్వీపః సపర్వతమహావనః। సేతుపుష్కరిణీజాలైరాక్రీడః సర్వసాత్వతామ్
ఆ మహా ద్వీపం, కొండలు, విస్తారమైన అడవులతో, సాత్వతులకు ఆడుకునే ప్రదేశంగా, కమలాలతో నిండిన చెరువుల తడుల మధ్య అలంకరించబడింది.
వాపీపల్వలసఙ్ఘైశ్చ కాననైశ్చ మనోరమైః। వాసుదేవస్య క్రీడార్థం యోగ్యః సర్వప్రహర్షతః
అనేక చెరువులు, మడులు, ఆకర్షణీయమైన తోటలతో, వాసుదేవుని వినోదానికి అతి అనుకూలంగా, అందరికీ ఆనందాన్ని కలిగించేలా ఉంది.
కుకురాన్ధకవృష్ణీనాం తథా ప్రియకరస్తదా। బభూవ పరమోపేతస్త్రివిష్టప ఇవాపరః
ఆ సమయంలో, కుకురులు, అంధకులు, వృష్ణులు అందరికీ అది ఎంతో ఇష్టమైనదిగా, పరమమైన గొప్పదిగా, మరొక స్వర్గంలా మారింది.
చతుస్త్రింశదహోరాత్రం దానధర్మపరాయణాః। ఉగ్రసేనముఖాః సర్వే విజహుః కుకురాన్ధకాః
ముప్పై నాలుగు రాత్రింబవళ్ళు పాటు, ఉగ్రసేనుడు ముందుండగా, కుకురులు, అంధకులు అందరూ ధర్మం, దానం చేయడంలో నిమగ్నమయ్యారు.
విచిత్రమాల్యాభరణాశ్చిత్రగన్ధానులేపనాః। విహారాభిగతాః సర్వే యాదవా హర్షసంయుతాః
అందమైన పూలమాలలు, ఆభరణాలు ధరించి, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించబడి, యాదవులు అందరూ ఆనందంతో వినోదానికి వచ్చారు.
సునృత్తగీతవాదిత్రై రమమాణాస్తదాఽభవన్। ప్రతియాతే దశార్హాణామృషభే శార్ఙ్గధన్వని। సుభధ్రోద్వాహనం పార్థః ప్రాప్తకాలమమన్యత
అందమైన నాట్యం, పాట, వాద్యాల మధ్య ఆనందంగా గడిపారు. కాని దశార్హులలో శ్రేష్ఠుడైన శారంగధన్వుడు వెళ్లిపోయిన తరువాత, పార్థుడు సుభద్ర వివాహానికి సమయం ఆసన్నమైందని భావించాడు.
కుకురాన్ధకవృష్ణీనామపయానం చ పాణ్డవః। వినిశ్చిత్య తతః పార్థః సుభద్రామిదమబ్రవీత్
కుకురులు, అంధకులు, వృష్ణులు వెళ్లిపోయారని తెలుసుకున్న పాండవుడు, ఆ తరువాత సుభద్రను ఇలా ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
శృణు భద్రే యథాశాస్త్రం హితార్థం మునిభిః కృతమ్। వివాహం బహుధా సత్సు వర్ణానాం ధర్మసంయుతమ్
సుభద్రా! శాస్త్రానుసారం, మునులు ప్రజల హితార్థంగా స్థాపించిన వివాహ విధానాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. వాటిని వర్ణాల ధర్మంతో కలిపి విను.
కన్యాయాస్తు పితా భ్రాతా మాతా మాతుల ఏవ వా। పితుః పితా పితుర్భ్రాతా దానే తు ప్రభుతాం గతః
ఒక కన్యకు తండ్రి, అన్న, తల్లి, మామ లేదా తండ్రి తండ్రి, తండ్రి సోదరుడు — వీళ్లలో ఎవరో ఒకరు ఆమెను ఇచ్చే హక్కు కలిగి ఉంటారు.
మహోత్సవం పశుపతేర్ద్రష్టుకామః పితా తవ। అన్తర్ద్వీపం గతో భద్రే పుత్రైః పౌత్రైః సబాన్ధవైః
నీ తండ్రి, పశుపతి మహోత్సవాన్ని చూడాలనే కోరికతో, తన కుమారులు, మనవలు, బంధువులతో కలిసి అంతర్ద్వీపానికి వెళ్లాడు, సుభద్రా.
మమ చైవ విశాలాక్షి విదేశస్థా హి బాన్ధవాః। తస్మాత్సుభద్రే గాన్ధర్వో వివాహః పఞ్చమః స్మృతః
మరియు నా బంధువులు కూడా విదేశాల్లో ఉన్నారు, విశాలనేత్రా! అందువల్ల, సుభద్రా, గాంధర్వ వివాహం ఐదవదిగా పరిగణించబడుతుంది.
సమాగమే తు కన్యాయాః క్రియాః ప్రోక్తాశ్చతుర్విధాః। తేషాం ప్రవృత్తిం సాధూనాం శృణు మాధవి తద్యథా
కన్యకు సంయోగ సమయంలో నాలుగు విధాల క్రియలు చెప్పబడ్డాయి. అవి సద్గుణులు ఎలా ఆచరిస్తారో విను, మాధవి.
వరమాహూయ విధినా పిత్రా దత్తా తథార్థినే। సా పత్నీ తు పరైరుక్తా సా వశ్యా తు పతివ్రతా
వరుణ్ని పిలిపించి, తండ్రి నియమానుసారం కన్యను ఇచ్చినప్పుడు, అలాంటి భార్యను ఇతరులు పతివ్రతగా, భర్తకు వశంగా ఉంటుందని అంటారు.
భృత్యానాం భరణార్థాయ ఆత్మనః పోషణాయ చ। దానే గృహీతా యా నారీ సా భార్యేతి స్మృతా బుధైః
ఉపాధ్యాయులు లేదా స్వంత పోషణ కోసం పెళ్లి చేసుకున్న స్త్రీని, పండితులు భార్యగా గుర్తిస్తారు.
ధర్మతో వరయిత్వా తు ఆనీయ స్వం నివేశనమ్। న్యాయేన దత్తాతారుణ్యే దారాః పితృకృతాః స్మృతాః
ధర్మబద్ధంగా, కన్యను ఎంచుకుని, తన ఇంటికి తీసుకెళ్లి, యవ్వనంలో న్యాయంగా ఇచ్చిన భార్యను తండ్రి ఇచ్చినదిగా అంటారు.
గాన్ధర్వేణ వివాహేన రాగాత్పుత్రార్థకారణాత్। ఆత్మనాఽనుగృహీతా యా వశ్యా సా తు ప్రజావతీ
గాంధర్వ వివాహంలో, ప్రేమతో, సంతాన కోరికతో, స్త్రీ స్వయంగా అంగీకరించి భార్యగా మారి, సంతానం కలుగుతుంది.
జనయేద్యా తు భర్తారం జాయా ఇత్యేవ నామతః। పత్నీ భార్యా చ దారాశ్చ జాయా చేతి చతుర్విధాః
భర్తను కనుగొనిన స్త్రీని 'జాయ' అని పిలుస్తారు. భార్య, సతీమణి, దంపతులు, జాయ — ఇవే నాలుగు పేర్లు.
చతస్ర ఏవాగ్నిసాక్ష్యాః క్రియాయుక్తాశ్చ ధర్మతః। గాన్ధర్వస్తు క్రియాహీనో రాగాదేవ ప్రవర్తతే
ఈ నాలుగు మాత్రమే అగ్ని సాక్షిగా, క్రియలతో, ధర్మబద్ధంగా జరుగుతాయి. గాంధర్వ వివాహం మాత్రం క్రియలు లేకుండా, కేవలం ప్రేమతో జరుగుతుంది.
సకామాయాః సకామేన నిర్మన్త్రో రహసి స్మృతః। మయోక్తమక్రియం చాపి కర్తవ్యం మాధవి త్వయా
కావలికలిగినవాడు, మనసులో కోరికతో, మంత్రం లేకుండా, రహస్యంగా, గుర్తు పెట్టుకున్నట్లు చేయాలి. మాధవి, నేను చెప్పినది నీవు తప్పక చేయాలి, అది చేయకపోయినా సరే.
అయనం చైవ మాసశ్చ ఋతుః పక్షస్తథా తిథిః। కరణం చ ముహూర్తం చ లగ్నసంపత్తథైవ చ
అయనం, మాసం, ఋతువు, పక్షం, తిథి, కరణం, ముహూర్తం, లగ్నం — ఇవన్నీ కూడా తెలుసుకోవాలి.
వివాహస్య విశాలాక్షి ప్రశస్తం చోత్తరాయణమ్। వైశాఖశ్చైవ మాసానాం పక్షాణాం శుక్ల ఏవ చ
వివాహానికి ఉత్తరాయణం శుభం, మాసాల్లో వైశాఖం, పక్షాల్లో శుక్లపక్షమే మంచిది, విశాలాక్షి.
నక్షత్రాణాం తథా హస్తస్తృతీయా చ తిథిష్వపి। లగ్నో హి మకరః శ్రేష్ఠః కరణానాం బవస్తథా
నక్షత్రాల్లో హస్తం, తిథుల్లో మూడవ తిథి, లగ్నాల్లో మకర లగ్నం, కరణాల్లో బవ కరణం ఉత్తమం.
మైత్రో ముహూర్తో వైవాహ్య ఆవయోః శుభకర్మణి। సర్వసంపదియం భద్రే అద్య రాత్రౌ భవిష్యతి
మైత్ర ముహూర్తం మన వివాహానికి అనుకూలంగా ఉంది. ఈ రాత్రి నీకు అన్ని శుభాలు కలుగుతాయి, భాగ్యవతీ.
భగవానస్తమభ్యేతి ఆదిత్యస్తపతాం వరః। రాత్రౌ వివాహకాలోఽయం భవిష్యతి న సంశయః
భగవంతుడు దగ్గరికి వస్తున్నాడు. ప్రకాశించే వారిలో ఉత్తముడు అయిన ఆదిత్యుడు అస్తమిస్తున్నాడు. ఈ రాత్రే వివాహానికి సమయం, సందేహం లేదు.
నారాయణోఽపి సర్వజ్ఞో నావబుధ్యేత విశ్వకృత్। ధర్మసఙ్కటమాపన్నే కిం ను కృత్వా సుఖం భవేత్
ప్రపంచాన్ని సృష్టించిన, అన్నిటిని తెలిసిన నారాయణుడికీ ఇది గ్రహించలేనిది. ధర్మసంకటంలో ఏం చేసినా సుఖం కలుగుతుందో చెప్పలేం.
మనోభవేన కామేన మోహితం మాం ప్రలాపినమ్। ప్రతివాక్యం చ మే దేవి కిం న వక్ష్యసి మాధవి
మనసులో కోరికతో, ప్రేమతో మోహించిపోయి, అయోమయంగా మాట్లాడుతున్నాను. దేవి మాధవి, నీవు నాకు సమాధానం చెప్పవా?