నగరే ఘోషయాస హితార్థం సవ్యసాచినః। ఇతశ్చతుర్థే త్వహని అన్తర్ద్వీపం తు గమ్యతామ్
సవ్యసాచికి మేలు కోసం నగరంలో ప్రకటన చేశారు. నాలుగో రోజున అందరూ అంతర్ద్వీపానికి వెళ్లాలని చెప్పారు.
సదారైః సానుయాత్రైశ్చ సపుత్రైః సహబాధవైః। గన్తవ్యం సర్వవర్మైశ్చ గన్తవ్యం సర్వయాదవైః
అందరూ భార్యలతో, కుటుంబంతో, కుమారులతో, అన్నదమ్ములతో, యుద్ధ వీరులు, యాదవులు అందరూ వెళ్లాలని చెప్పారు.
ఏవముక్తాస్తు తే సర్వే తథా చక్రుశ్చ సర్వశః। తతః సర్వదశార్హాణామన్తర్ద్వీపే చ భారత
అందరూ ఆ విధంగా చేశారు. ఆ తరువాత దశార్హులు అంతర్ద్వీపంలో చేరారు.
చతుస్త్రింశదహోరాత్రం బభూవ పరమోత్సవః। కృష్ణరామాహుకాక్రూరప్రద్యుమ్నశినిసత్యకాః
నలభై నాలుగు రోజులు అద్భుతమైన పండుగ జరిగింది. ఆ పండుగలో కృష్ణుడు, రాముడు, అహుకుడు, అక్రూరుడు, ప్రద్యుమ్నుడు, శినీ, సత్యకి పాల్గొన్నారు.
సముద్రం ప్రయయుర్హృష్టాః కుకురాన్ధకవృష్ణయః। యుక్తయన్త్రపతాకాభిర్వృష్ణయో బ్రాహ్మణైః సహ
కుకురులు, అంధకులు, వృష్ణులు ఆనందంగా సముద్రానికి బయలుదేరారు. వృష్ణులు బ్రాహ్మణులతో కలిసి, రథాలు, జెండాలతో వెళ్లారు.
సముద్రం ప్రయయుర్నౌభిః సర్వే పురనివాసినః। తతస్త్వరితమాగత్య దాశార్హగణపూజితమ్
నగరంలోని ప్రజలు అందరూ పడవలలో సముద్రానికి వెళ్లారు. అక్కడికి త్వరగా చేరి దశార్హుల ఆతిథ్యం పొందారు.
సుభద్రా పుణ్డరీకాక్షమబ్రవీద్యతిశాసనాత్। కృత్యవాన్ద్వాదశాహాని స్థాతా స భగవానిహ
సుభద్ర, యతిశాసనాన్ని అనుసరించి, కమలనేత్రుడైన కృష్ణునితో ఇలా చెప్పింది: "పన్నెండు రోజులు ఇక్కడ ఉండి కావలసిన కర్మలు చేయాలి."
తిష్ఠతస్తస్య కః కుర్యాదుపస్థానవిధిం సదా। తమువాచ హృషీకేశః కస్త్వదన్యో విశేషతః
"ఆయన ఇక్కడ ఉన్నప్పుడు ఎవరూ సేవ చేయగలరు?" అని అడిగింది. హృషీకేశుడు, "నీతో పాటు మరెవరు చేయగలరు?" అని సమాధానమిచ్చాడు.
తమృషిం ప్రత్యుపస్థాతుమితో నార్హతి మాధవి। త్వమేవాస్మన్మతేనాద్య మహర్షేర్వశవర్తినీ
"ఇక్కడ మరెవరూ ఆ మహర్షిని సేవించడానికి యోగ్యురాలు కాదు, మాధవి. నేడు మా అభిప్రాయంతో నువ్వే ఆ మహర్షికి సేవ చేయాలి."
కురు సర్వాణి కార్యాణి కీర్తిం ధర్మమవేక్ష్య చ। తస్య చాతిథిముఖ్యస్య సర్వేషాం చ తపస్వినామ్
"కీర్తి, ధర్మాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, అతిథి అయిన ఆ మహర్షికి, ఇతర తపస్వులకు కావలసిన పనులన్నీ నువ్వే చేయాలి."
సంవిధానపరా భద్రే భవ త్వం వశవర్తినీ
"భద్రే, నువ్వు అన్ని ఏర్పాట్లలో శ్రద్ధగా ఉండి, విధేయురాలిగా ఉండాలి."
ఏవమాదిశ్య భిక్షాం చ భద్రాం చ మధుసూదనః। యయౌ శఙ్ఖప్రణాదేన భేరీణాం నిస్వనేన చ
మధుసూదనుడు ఆమెకు ఇలా చెప్పి, అనుమతి ఇచ్చి, శంఖాల ధ్వని, బేరీల గర్జన మధ్య బయలుదేరాడు.
తతస్తు ద్వీపమాసాద్య దానధర్మపరాయణాః। ఉగ్రసేనముఖాశ్చాన్యే విజహుః కుకురాన్ధకాః
తర్వాత అందరూ దీవిని చేరి, దానం, ధర్మంలో నిమగ్నమై, ఉగ్రసేనుడు మొదలైన కుకురులు, అంధకులు ఆనందించారు.
పటహానాం ప్రణాదైశ్చ భేరీణాం నిస్వనేన చ। సప్తయోజనవిస్తార ఆయతో దశయోజనమ్
పటాహాల మ్రోగులు, బేరీల గర్జనతో, ఆ దీవి ఏడుయోజనాల వెడల్పు, పది యోజనాల పొడవుతో నిండిపోయింది.
బభూవ స మహాద్వీపః సపర్వతమహావనః। సేతుపుష్కరిణీజాలైరాక్రీడః సర్వసాత్వతామ్
ఆ మహా ద్వీపం, కొండలు, విస్తారమైన అడవులతో, సాత్వతులకు ఆడుకునే ప్రదేశంగా, కమలాలతో నిండిన చెరువుల తడుల మధ్య అలంకరించబడింది.
వాపీపల్వలసఙ్ఘైశ్చ కాననైశ్చ మనోరమైః। వాసుదేవస్య క్రీడార్థం యోగ్యః సర్వప్రహర్షతః
అనేక చెరువులు, మడులు, ఆకర్షణీయమైన తోటలతో, వాసుదేవుని వినోదానికి అతి అనుకూలంగా, అందరికీ ఆనందాన్ని కలిగించేలా ఉంది.
కుకురాన్ధకవృష్ణీనాం తథా ప్రియకరస్తదా। బభూవ పరమోపేతస్త్రివిష్టప ఇవాపరః
ఆ సమయంలో, కుకురులు, అంధకులు, వృష్ణులు అందరికీ అది ఎంతో ఇష్టమైనదిగా, పరమమైన గొప్పదిగా, మరొక స్వర్గంలా మారింది.
చతుస్త్రింశదహోరాత్రం దానధర్మపరాయణాః। ఉగ్రసేనముఖాః సర్వే విజహుః కుకురాన్ధకాః
ముప్పై నాలుగు రాత్రింబవళ్ళు పాటు, ఉగ్రసేనుడు ముందుండగా, కుకురులు, అంధకులు అందరూ ధర్మం, దానం చేయడంలో నిమగ్నమయ్యారు.
విచిత్రమాల్యాభరణాశ్చిత్రగన్ధానులేపనాః। విహారాభిగతాః సర్వే యాదవా హర్షసంయుతాః
అందమైన పూలమాలలు, ఆభరణాలు ధరించి, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించబడి, యాదవులు అందరూ ఆనందంతో వినోదానికి వచ్చారు.
సునృత్తగీతవాదిత్రై రమమాణాస్తదాఽభవన్। ప్రతియాతే దశార్హాణామృషభే శార్ఙ్గధన్వని। సుభధ్రోద్వాహనం పార్థః ప్రాప్తకాలమమన్యత
అందమైన నాట్యం, పాట, వాద్యాల మధ్య ఆనందంగా గడిపారు. కాని దశార్హులలో శ్రేష్ఠుడైన శారంగధన్వుడు వెళ్లిపోయిన తరువాత, పార్థుడు సుభద్ర వివాహానికి సమయం ఆసన్నమైందని భావించాడు.
కుకురాన్ధకవృష్ణీనామపయానం చ పాణ్డవః। వినిశ్చిత్య తతః పార్థః సుభద్రామిదమబ్రవీత్
కుకురులు, అంధకులు, వృష్ణులు వెళ్లిపోయారని తెలుసుకున్న పాండవుడు, ఆ తరువాత సుభద్రను ఇలా ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
శృణు భద్రే యథాశాస్త్రం హితార్థం మునిభిః కృతమ్। వివాహం బహుధా సత్సు వర్ణానాం ధర్మసంయుతమ్
సుభద్రా! శాస్త్రానుసారం, మునులు ప్రజల హితార్థంగా స్థాపించిన వివాహ విధానాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. వాటిని వర్ణాల ధర్మంతో కలిపి విను.
కన్యాయాస్తు పితా భ్రాతా మాతా మాతుల ఏవ వా। పితుః పితా పితుర్భ్రాతా దానే తు ప్రభుతాం గతః
ఒక కన్యకు తండ్రి, అన్న, తల్లి, మామ లేదా తండ్రి తండ్రి, తండ్రి సోదరుడు — వీళ్లలో ఎవరో ఒకరు ఆమెను ఇచ్చే హక్కు కలిగి ఉంటారు.
మహోత్సవం పశుపతేర్ద్రష్టుకామః పితా తవ। అన్తర్ద్వీపం గతో భద్రే పుత్రైః పౌత్రైః సబాన్ధవైః
నీ తండ్రి, పశుపతి మహోత్సవాన్ని చూడాలనే కోరికతో, తన కుమారులు, మనవలు, బంధువులతో కలిసి అంతర్ద్వీపానికి వెళ్లాడు, సుభద్రా.
మమ చైవ విశాలాక్షి విదేశస్థా హి బాన్ధవాః। తస్మాత్సుభద్రే గాన్ధర్వో వివాహః పఞ్చమః స్మృతః
మరియు నా బంధువులు కూడా విదేశాల్లో ఉన్నారు, విశాలనేత్రా! అందువల్ల, సుభద్రా, గాంధర్వ వివాహం ఐదవదిగా పరిగణించబడుతుంది.
సమాగమే తు కన్యాయాః క్రియాః ప్రోక్తాశ్చతుర్విధాః। తేషాం ప్రవృత్తిం సాధూనాం శృణు మాధవి తద్యథా
కన్యకు సంయోగ సమయంలో నాలుగు విధాల క్రియలు చెప్పబడ్డాయి. అవి సద్గుణులు ఎలా ఆచరిస్తారో విను, మాధవి.
వరమాహూయ విధినా పిత్రా దత్తా తథార్థినే। సా పత్నీ తు పరైరుక్తా సా వశ్యా తు పతివ్రతా
వరుణ్ని పిలిపించి, తండ్రి నియమానుసారం కన్యను ఇచ్చినప్పుడు, అలాంటి భార్యను ఇతరులు పతివ్రతగా, భర్తకు వశంగా ఉంటుందని అంటారు.
భృత్యానాం భరణార్థాయ ఆత్మనః పోషణాయ చ। దానే గృహీతా యా నారీ సా భార్యేతి స్మృతా బుధైః
ఉపాధ్యాయులు లేదా స్వంత పోషణ కోసం పెళ్లి చేసుకున్న స్త్రీని, పండితులు భార్యగా గుర్తిస్తారు.
ధర్మతో వరయిత్వా తు ఆనీయ స్వం నివేశనమ్। న్యాయేన దత్తాతారుణ్యే దారాః పితృకృతాః స్మృతాః
ధర్మబద్ధంగా, కన్యను ఎంచుకుని, తన ఇంటికి తీసుకెళ్లి, యవ్వనంలో న్యాయంగా ఇచ్చిన భార్యను తండ్రి ఇచ్చినదిగా అంటారు.
గాన్ధర్వేణ వివాహేన రాగాత్పుత్రార్థకారణాత్। ఆత్మనాఽనుగృహీతా యా వశ్యా సా తు ప్రజావతీ
గాంధర్వ వివాహంలో, ప్రేమతో, సంతాన కోరికతో, స్త్రీ స్వయంగా అంగీకరించి భార్యగా మారి, సంతానం కలుగుతుంది.