పాణ్డవస్య సుభద్రాయాః సకాశే తు యశస్వినః। సముత్పత్తిః ప్రభావశ్చ గదేన కథితః పురా
పాండవుని జననమూ, మహిమయూ, సుభద్ర సమక్షంలో గతంలో గదుడు వివరంగా చెప్పాడు.
శ్రుత్వా చాశనినిర్ఘోషం కేశవేనాపి ధీమతా। ఉపమామర్జునం కృత్వా విస్తరః కథితః పురా
అశనిగర్జన విన్న అనంతరం, ధీరుడైన కేశవుడు అర్జునునితో ఉపమానం చేసి, ఆ కథను పూర్తిగా వివరించాడు.
క్రుద్ధమానప్రలాపశ్చ వృష్ణీనామర్జునం ప్రతి। పౌరుషం చోపమాం కృత్వా ప్రావర్తత ధనుష్మతామ్
వృష్ణివంశస్థులు అర్జునుని మీద కోపంతో, గర్వంతో మాట్లాడుతూ, ధనుర్ధారుల మధ్య పురుషత్వాన్ని పోల్చడం ప్రారంభించారు.
అన్యోన్యకలహే చాపి వివాదే చాపి వృష్ణయః। అర్జునోపి న మే తుల్యః కుతస్త్వమితి చాబ్రువన్
వృష్ణులు పరస్పరం వాదనలు, కలహాలలో, "అర్జునుడు నాకు సమానుడు కాదు, మరి నువ్వెవరు?" అని అన్నారు.
జాతాంశ్చ పుత్రాన్గృహ్ణన్త ఆశిషో వృష్ణయోఽబ్రవన్। అర్జునస్య సమో వీర్యే భవ తాత ధనుర్ధరః
పుట్టిన కుమారులను తీసుకుని, వృష్ణులు ఆశీర్వదిస్తూ, "బాలా! అర్జునుని వలె ధైర్యవంతుడైన ధనుర్ధారి అవు," అని అన్నారు.
తస్మాత్సుభద్రా చకమే పౌరుషాద్భరతర్షభమ్। సత్యసన్ధస్య రూపేణ చాతుర్యేణ చ మోహితా
అందుకే సుభద్ర, సత్యనిష్ఠుడైన, అందమైన, చతురుడైన భరతశ్రేష్ఠుడిని మనసులో ఆకాంక్షించింది.
చారణాతిథిసంఘానాం గదస్య చ నిశమ్య సా। అదృష్టే కృతభావాభూత్సుభద్రా భరతర్షభే
చారణులు, అతిథుల సంగమాల గురించి గదుడి మాటలు విని, సుభద్ర, కనకపరిచని భరతశ్రేష్ఠునిపై మనసులో ఆసక్తి పెంచుకుంది.
కీర్తయన్దదృశే యో యః కథంచిత్కురుజాఙ్గలమ్। తం తమేవ తదా భద్రా బీభత్సుం స్మ హి పృచ్ఛతి
ఎవరైనా కురుజాంగళాన్ని గురించి చెప్పినప్పుడు, భద్ర వెంటనే బీభత్సుని గురించి అడిగేది.
అభీక్ష్ణశ్రవణాదేవమభీక్ష్ణపరిపృచ్ఛనాత్। ప్రత్యక్ష ఇవ భద్రాయాః పాణ్డవః ప్రత్యపద్యత
ఇలా తరచూ విని, పదేపదే అడిగినందున, పాండవుడు భద్రకు ప్రత్యక్షంగా ఉన్నట్టే అనిపించాడు.
భుజౌ భుజగసఙ్కాశౌ జ్యాఘాతేన కిణీకృతౌ। పార్థోఽయమితి పశ్యన్త్యా నిఃశంసయమజాయత
పార్థుని భుజాలు పాముల్లా వంగి, విల్లుతో ముద్రలు పడినవిగా చూసి, "ఇతడే పార్థుడు" అని భద్రకు నిస్సందేహంగా అనిపించింది.
యథారూపం హి శుశ్రావ సుభద్రా భరతర్షభమ్। తథారూపమవేక్ష్యైనం పరాం ప్రీతిమవాప సా
సుభద్ర దేవి భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడైన అతని రూపాన్ని ఎలా విన్నదో, అదే విధంగా ప్రత్యక్షంగా చూసినప్పుడు ఆమె హృదయం పరమానందంతో నిండిపోయింది.
సా కదాచిదుపాసీనం పప్రచ్ఛ కురునన్దనమ్। కథం దేశాశ్చ చరితా నానాజనపదాః కథమ్
ఒకసారి, ఆమె అతని పక్కన కూర్చుని, కురువంశానికి ఆనందాన్ని కలిగించే వాడిని ఇలా అడిగింది: "నీవు ఎన్నెన్ని దేశాలు తిరిగావు? ఆ ప్రాంతాల ప్రజలు ఎలా ఉన్నారు?"
సరాంసి సరితశ్చైవ వనాని చ కథం యతే। దిశః కాశ్చ కథం ప్రాప్తాశ్చరతా భవతా సదా
"నీవు సరస్సులు, నదులు, అరణ్యాలు ఎలా దాటి వెళ్ళావు? నీవు ఎల్లప్పుడూ తిరుగుతూ, ఆ దిక్కులు ఎలా చేరుకున్నావు?" అని అడిగింది.
స తథోక్తస్తదా భద్రాం బహునర్మామృతం బ్రువన్। ఉవాచ పరమప్రీతస్తథా బహువిధాః కథాః
ఆమె ఇలా అడిగినప్పుడు, అతను ఎంతో ఆనందంతో, భద్రకు అనేక రకాల మధురమైన, హర్షభరితమైన కథలను చెప్పాడు.
నిశణ్య వివిధం తస్య లోకే చరితమాత్మనః। తథా పరిగతో భావః కన్యాయాః సమపద్యత
అతని అనుభవాలను, ప్రపంచంలో చేసిన ప్రయాణాలను ఆమె విన్నప్పుడు, ఆ యువతికి అతనిపై మరింత మమకారం పెరిగింది.
పర్వసన్ధౌ తు కస్మింశ్చిత్సుభద్రా భరతర్షభమ్। రహస్యేకాన్తమాసాద్య హర్షమాణాఽభ్యభాషత
ఒక పర్వదిన సమయంలో, సుభద్ర ఆనందంతో, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని ఒంటరిగా, నిశ్శబ్దంగా కలుసుకుని మాట్లాడింది.
యతినా రచతా దేశాన్ఖాణ్డవప్రస్థవాసినీ। కశ్చిద్భగవతా దృష్టా పృథాఽస్మాకం పితృష్వసా
"నీవు యతిగా దేశాలు తిరుగుతూ, ఖాండవప్రస్థంలో నివసించే మా పిన్ని కుంతిని ఎక్కడైనా చూశావా, భగవంతుడా?" అని అడిగింది.
భ్రాతృభిః ప్రీయతే సర్వైర్దృష్టః కచ్చిద్యుధిష్ఠిరః। కచ్చిద్ధర్మపరో భీమో ధర్మరాజస్య ధీమతః
"ఆమె కుమారులు అందరూ సుఖంగా, పరస్పరం ఆనందంగా ఉన్నారా? ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడిని చూశావా? భీముడు ఇంకా ధర్మాన్ని పాటిస్తున్నాడా?" అని అడిగింది.
నివృత్తసమయః కచ్చిదపరాధాద్ధనఞ్జయః। నియమే కామభోగానాం వర్తమానః ప్రియే రతః
"ధనంజయుడు తన వ్రతాన్ని పూర్తిచేసి, ఏదైనా తప్పు వల్ల నియమాన్ని విడిచిపోయాడా? ఇప్పుడు అతను తన ప్రియమైనవారితో సుఖాల్లో మునిగిపోయాడా?" అని అడిగింది.
క్వ ను పార్థశ్చరత్యద్య బహిః స వసతీర్వసన్। సుఖోచితో హ్యదుఃఖార్హో దీర్ఘబాహురరిన్దమః
"పార్థుడు ఇప్పుడు ఎక్కడ తిరుగుతున్నాడు? ఇళ్లకు బయట ఎక్కడ నివసిస్తున్నాడు? అతడు ఎల్లప్పుడూ సుఖానికి అలవాటైనవాడు, బాధకు అర్హుడు కాదు, ఆ దీర్ఘబాహువు శత్రువులను జయించేవాడు."
కచ్చిచ్ఛ్రుతో వా దృష్టో వా పార్థో భగవతాఽర్జునః। నిశమ్య వచనం తస్యాస్తామువాచ హసన్నివ
"పార్థుడైన అర్జునుడిని నీవు ఎక్కడైనా చూశావా లేదా విన్నావా, భగవంతుడా?" ఆమె మాటలు విని, అతడు చిరునవ్వుతో సమాధానం చెప్పాడు.
ఆర్యా కుశలినీ కున్తీ సహపుత్రా సహస్నుషా। ప్రీయతే పశ్యతీ పుత్రాన్ఖాణ్డవప్రస్థ ఆసతే
"మన ఆర్య కుంతి తన కుమారులతో, కోడళ్లతో కలిసి సుఖంగా ఉంది. ఖాండవప్రస్థంలో తన కుమారులను చూసి ఆనందంగా గడుపుతోంది."
అనుజ్ఞాతశ్చ మాత్రా చ సోదరైశ్చ ధనఞ్జయః। ద్వారకామావసత్యేకో యతిలిఙ్గేన పాణ్డవః
"తల్లి, అన్నదమ్ముల అనుమతితో, పాండవుడు ధనంజయుడు ఇప్పుడు యతిగా వేషం వేసుకుని ద్వారకలో ఒంటరిగా నివసిస్తున్నాడు."
పశ్యన్తీ సతతం కస్మాన్నాభిజానాసి మాధవి। నిశణ్య వచనం తస్య వాసుదేవసహోదరీ
"మాధవి! నీవు నన్ను ఎప్పుడూ చూస్తున్నావు, అయినా ఎందుకు గుర్తించలేకపోతున్నావు?" అతని మాటలు విని వాసుదేవుని సోదరి—
నిశ్వాసబహులా తస్థౌ క్షితిం విలిఖతీ తదా। తతః పరమసంహృష్టః సర్వశస్త్రభృతాం వరః
ఆమె లోతుగా ఊపిరి తీసుకుంటూ, నేలను గీకి నిలిచింది. అప్పుడు, ఆయుధాలలో శ్రేష్ఠుడైన వాడు పరమానందంతో—
అర్జునోఽహమితి ప్రీతస్తామువాచ ధనఞ్జయః। యథా తవ గతో భావః శ్రవణాన్మయి భామిని
ధనంజయుడు ఆనందంతో, "నేనే అర్జునుడు! భామినీ, నీవు వినిపించిన మాటలతో నన్ను ప్రేమించినట్లే—" అని చెప్పాడు.
త్వద్గతః సతతం భావస్తథా తవ గుణైర్మమ। ప్రశస్తేఽహని ధర్మేణ భద్రే స్వయమహం వృతః
"అలాగే, నీ గుణాలతో నా మనసు ఎప్పుడూ నీయందే లీనమై ఉంది. శుభదినంలో, ధర్మాన్ని అనుసరించి, భద్రే! నిన్ను నేనే స్వయంగా ఎంచుకున్నాను."
సత్యవానివ సావిత్ర్యా భవిష్యామి పతిస్తవ
"సావిత్రి కోసం సత్యవాన్ ఎలా భర్తగా ఉన్నాడో, నేను కూడా నీకు భర్తగా ఉంటాను."
ఏవముక్త్వా తతః పార్థః ప్రవివేశ లతాగృహమ్। తతః సుభద్రా లలితా లజ్జాభావసమన్వితా
అలా చెప్పిన తర్వాత పార్థుడు ఆ కొమ్మల మందిరంలోకి ప్రవేశించాడు. అప్పుడు సుభద్రా, సొగసుతో, మర్యాదతో నిండినవాడై అక్కడ కనిపించింది.
ముమోహ శయనే దివ్యే శయానా న తథోచితా। నాకరోద్యతిపూజాం సా లజ్జాభావముపేయుషీ
ఆ దివ్యమైన మంచంపై పడుకున్న సుభద్రా, అలాంటి పరిస్థితికి అలవాటు లేక మూర్ఛిపోయింది. ఆమెకి చాలా సిగ్గుతో, ఏ ప్రత్యేకమైన ఆతిథ్యం చేయలేకపోయింది.