సముద్రే పశ్చిమే యాని తీర్థాన్యాయతనాని చ। తాని సర్వాణి గత్వా స ప్రభాసముపజగ్మివాన్
పశ్చిమ సముద్ర తీరంలో ఉన్న అన్ని తీర్థాలు, పుణ్యస్థలాలను సందర్శించి, చివరికి ప్రభాసానికి చేరాడు.
చిన్తయామాస రాత్రౌ తు గదేన కథితం పురా। సుభద్రాయాశ్చ మాధుర్యరూపసంపద్గుణాని చ
రాత్రిపూట అతడు గదుడు చెప్పిన మాటలను, సుభద్ర యొక్క మాధుర్యం, రూపం, గుణాలను ఆలోచిస్తూ ఉండిపోయాడు.
ప్రాప్తుమం తాం చిన్తయామాస కోఽత్రోపాయో భవేదితి। వేషవైకృత్యమాపన్నః పరివ్రాజకరూపధృత్
ఆమెను పొందేందుకు ఏ మార్గం ఉండొచ్చో ఆలోచించాడు. వెంటనే వేషం మార్చుకుని, పరివ్రాజకునిగా మారాడు.
కుకురాన్ధకవృష్ణీనామజ్ఞాతో వేషధారణాత్। భ్రమమాణశ్చరన్భైక్షం పరివ్రాజకవేషవాన్
కుకురులు, అంధకులు, వృష్ణులు ఎవ్వరూ గుర్తించలేకపోయారు, ఎందుకంటే అతడు పరివ్రాజకుని వేషంలో తిరుగుతూ, భిక్షాటన చేశాడు.
యేనకేనాప్యుపాయేన ప్రవిశ్య చ గృహం మహత్। దృష్ట్వా సుభద్రాం కృష్ణస్య భగినీమేకసున్దరీమ్
ఏదో ఒక మార్గంలో ఆ గొప్ప ఇంట్లోకి ప్రవేశించి, కృష్ణుని అక్క అయిన అపూర్వ సౌందర్యవతి సుభద్రను చూశాను.
వాసుదేవమతం జ్ఞాత్వా కరిష్యామి హితం శుభమ్। ఏవం వినిశ్చయం కృత్వా దీక్షితో వై తదాఽభవత్
వాసుదేవుని మనసులోని ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకొని, ఆమెకు మంచిదే జరుగాలని నిర్ణయించుకుని, అప్పుడే ఆ సంకల్పాన్ని తీసుకుని దీక్షను స్వీకరించాను.
త్రిదణ్డీ ముణ్డితః కుణ్డీ అక్షమాలాఙ్గులీయకః। యోగభారం వహన్పార్థో వటవృక్షస్య కోటరమ్
మూడు దండలు, ముండన తల, కమండలువు, జపమాల, ఉంగరం ధరించి, యతి వేషంలో ఉన్న పార్థుడు వటవృక్షపు కొమ్ములోకి వెళ్లాడు.
ప్రవిశంశ్చైవ బీభత్సుర్వృష్టిం వర్షతి వాసవే। చిన్తయామాస దేవేశం కేశవం క్లేశనాశనమ్
వీభత్సుడు లోపలికి వెళ్తుండగా ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించాడు. ఆ సమయంలో దేవతల అధిపతి కేశవుని, బాధలు తొలగించేవాడిని ధ్యానించాడు.
కేశవశ్చిన్తితం జ్ఞాత్వా దివ్యజ్ఞానేన దృష్టవాన్। శయానః శయనే దివ్యే సత్యభామాసహాయవాన్
కేశవుడు తన దివ్య జ్ఞానంతో అతని ఆలోచనను గ్రహించి, సత్యభామతో కలిసి దివ్యశయనంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ అతన్ని చూశాడు.
కేశవః సహసా రాజఞ్జహాయ చ ననన్ద చ। పునః పునః సత్యభామా చాబ్రవీత్పురుషోత్తమమ్
ఓ రాజా! కేశవుడు అకస్మాత్తుగా లేచి ఆనందించాడు. సత్యభామ కూడా మళ్లీ మళ్లీ పురుషోత్తముని దగ్గర మాట్లాడింది.
భగవంశ్చిన్తయావిష్టః శయనే శయితః సుఖమ్। భవాన్బహుప్రకారేణ జహాస చ పునః పునః
ప్రభూ! మీరు ఆలోచనలో మునిగిపోయి, శయనంపై సుఖంగా విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, ఎన్నో విధాలుగా మళ్లీ మళ్లీ నవ్వారు.
శ్రోతవ్యం యది వా కృష్ణ ప్రసాదో యది తే మయి। వక్తుమర్హసి దేవేశ తచ్ఛ్రోతుం కామయామ్యహమ్
కృష్ణా! వినదగినదేదైనా ఉంటే, మీకు నాపై కృప ఉంటే, దయచేసి చెప్పండి దేవతల అధిపతీ, నేను అది వినాలని కోరుకుంటున్నాను.
పితృష్వసుర్యః పుత్రో మే భీమసేనానుజోఽర్జునః। తీర్థయాత్రాం గతః పార్థః కారణాత్సమయాత్తదా
నా మేనమరిది, భీమసేనుని తమ్ముడు అర్జునుడు, ఓ పార్థా! అప్పట్లో ఒక కారణంతో తీర్థయాత్రకు వెళ్లాడు.
తీర్థయాత్రాసమాప్తౌ తు నివృత్తో నిశి భారతః। సుభధ్రాం చిన్తయామాస రూపేణాప్రతిమాం భువి
తీర్థయాత్ర పూర్తయిన తర్వాత, భరతవంశజుడు రాత్రి తిరిగి వచ్చి, భూమిపై సౌందర్యంలో సమానురాలే లేని సుభద్రను ఆలోచించసాగాడు.
చిన్తయేన్నేవ తాం భద్రాం యతిరూపధరోఽర్జునః। యతిరూపప్రతిచ్ఛన్నో ద్వారకాం ప్రాప్య మాధవీమ్
ఆ భాగ్యవంతురాలిని ఆలోచిస్తూ, యతి వేషం ధరించిన అర్జునుడు, యతి వేషంలో తాను కనిపించకుండా దాగి, మాధవుని నగరమైన ద్వారకను చేరాడు.
యేనకేనాప్యుపాయేన దృష్ట్వా తు వరవర్ణినీమ్। వాసుదేవమతం జ్ఞాత్వా ప్రయతిష్యే మనోరథమ్
ఏదో ఒక మార్గంలో ఆ ఉత్తమ వర్ణమున్న యువతిని చూసి, వాసుదేవుని మనసులోని ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకొని, నా కోరిక నెరవేర్చేందుకు ప్రయత్నిస్తాను.
ఏవం వ్యవసితః పార్థో యతిలిఙ్గేన పాణ్డవః। ఛాయాయాం వటవృక్షస్య వృష్టిం వర్షతి వాసవే
ఇలా నిర్ణయించుకున్న పార్థుడు, పాండవుడు, యతి వేషంలో వటవృక్షపు నీడలో కూర్చొని ఉండగా ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించాడు.
యోగభారం వహన్నేవ మానసం దుఃఖమాప్తవాన్। ఏతదర్థం విజానీహి హసన్తం మాం ముదా ప్రియే
యతి వేషాన్ని ధరించి ఉండగానే, మనసులో బాధను అనుభవించాడు. ప్రియమైనవాడా! నేను ఆనందంగా నవ్వినదానికి ఇదే కారణమని తెలుసుకో.
భ్రాతరం తవ పశ్యేతి సత్యభామాం వ్యసర్జయత్। తత ఉత్థాయ శయనాత్ప్రస్థితో మధుసూదనః
నీ అన్నను చూసి రా అని సత్యభామను పంపాడు. ఆ తరువాత మధుసూదనుడు మంచం నుండి లేచి బయలుదేరాడు.
ప్రభాసదేశం సంప్రాప్తం బీభత్సుమపరాజితమ్। తీర్థాన్యనుచరన్తం తం శుశ్రావ మధుసూదనః
వీభత్సుడు పరాజయమనేలేని వాడు ప్రభాస ప్రాంతానికి చేరి, తీర్థాలను సందర్శిస్తున్నాడని మధుసూదనుడు విన్నాడు.
చారాణాం చైవ వచనాదేకాకీ స జనార్దనః। తత్రాభ్యగచ్ఛత్కౌన్తేయం మహాత్మాతం స మాధవః
చారుల మాట విని జనార్దనుడు ఒంటరిగా అక్కడికి వెళ్లి, ఆ మహాత్ముడైన కుంతీపుత్రుని దగ్గరకు వెళ్లాడు, ఓ మాధవా!
దదృశాతే తదాన్యోన్యం ప్రభాసే కృష్ణపాణ్డవౌ
ఆ తరువాత ప్రభాసలో కృష్ణుడు, పాండవుని కుమారుడు ఒకరిని ఒకరు చూశారు.
తావన్యోన్యం సమాశ్లిష్య పృష్ట్వా చ కుశలం వనే। ఆస్తాం ప్రియసఖాయౌ తౌ నరనారాయణావృషీ
అక్కడ నరుడు, నారాయణుడు ఇద్దరూ ఒకరినొకరు ఆలింగనం చేసుకొని, అడవిలో పరస్పరం శుభకుశలాలు విచారించుకొని, ప్రియమైన స్నేహితుల్లా కలిసి ఉండిపోయారు.
తతోఽర్జునం వాసుదేవస్తాం చర్యాం పర్యపృచ్ఛత। కిమర్థం పాణ్డవైతాని తీర్థాన్యనుచరస్యుత
ఆ తరువాత వాసుదేవుడు అర్జునుడిని అడిగాడు: 'పాండవుడా! ఈ తీర్థయాత్ర ఎందుకు చేస్తున్నావు?' అని విచారించాడు.
తతోఽర్జనో యథావృత్తం సర్వమాఖ్యాతవాంస్తదా। శ్రుత్వోవాచ చ వార్ష్ణేయ ఏవమేతదితి ప్రభుః
అప్పుడా అర్జునుడు జరిగిన సంగతులన్నీ వర్ణించాడు. వృష్ణివంశజుడు విన్న వెంటనే, 'అవునూ, అలాగే జరిగింది' అని సమ్మతించాడు.
తౌ విహృత్య యథాకామం ప్రభాసే కృష్ణపాణ్డవౌ। మహీధరం రైవతకం వాసాయైవాభిజగ్మతుః
ప్రభాస ప్రాంతంలో కృష్ణుడు, పాండవుడు ఇద్దరూ తమ ఇష్టానుసారం విహరించి, నివాసానికి రైవతక పర్వతానికి వెళ్లారు.
పూర్వమేవ తు కృష్ణస్య వచనాత్తం మహీధరమ్। పురుషా మణ్డయాఞ్చక్రురుపజహ్రశ్చ భోజనమ్
కృష్ణుని ఆజ్ఞతో ముందే అక్కడి మనుషులు ఆ పర్వతాన్ని అలంకరించి, భోజనాలు సిద్ధం చేశారు.
ప్రతిగృహ్యార్జునః సర్వముపభుజ్య చ పాణ్డవః। సహైవ వాసుదేవేన దృష్టవాన్నటనర్తకాన్
అర్జునుడు అందినదాన్ని స్వీకరించి, భోజనం చేసి, వాసుదేవునితో కలిసి నాట్యకారులను, నర్తకులను చూశాడు.
అభ్యనుజ్ఞాయ తాన్సర్వానర్చయిత్వా చ పాణ్డవః। సత్కృతం శనం దివ్యమభ్యగచ్ఛన్మహామతిః
అందరిని అనుమతి తీసుకొని, గౌరవించి, ఆ జ్ఞానవంతుడైన పాండవుడు సత్కారాన్ని పొందుతూ, క్రమంగా దివ్యమైన స్థితిని పొందాడు.
తతస్తత్ర మహాబాహుః శయానః శయనే శుభే। తీర్థానాం పల్వలానాం చ పర్వతానాం చ దర్శనమ్। ఆపగానాం వనానాం చ కథయామాస సాత్వతే
తర్వాత, ఆ బలవంతుడు శుభ్రమైన మంచంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, సాత్వతునికి తీర్థాలు, చెరువులు, పర్వతాలు, నదులు, అడవులు చూసిన విషయాలను వివరంగా చెప్పసాగాడు.