తస్యై భర్తా వరం ప్రాదాదీదృసౌ తే భవిష్యతః। ఏవమస్త్వితి తం చాహ కశ్యపం వినతా తదా
ఆమెకు భర్త వరమిచ్చాడు: 'అలాంటి కుమారులు నీకు పుడతారు.' వినత అప్పుడే కశ్యపునికి, 'అలా జరగాలి' అని చెప్పింది.
యథావత్ప్రార్థితం లబ్ధ్వా వరం తుష్టాభవత్తదా। కృతకృత్యా తు వినతా లబ్ధ్వా వీర్యాధికౌ సుతౌ
తాను కోరుకున్న వరాన్ని పొందిన వినత సంతోషించింది. బలవంతులైన ఇద్దరు కుమారులను పొందినందుకు తాను ధన్యురాలినని భావించింది.
కద్రూశ్చ లబ్ధ్వా పుత్రాణాం సహస్రం తుల్యవర్చసామ్। ధార్యౌ ప్రయత్నతో గర్భావిత్యుక్త్వా స మహాతపాః
కద్రూ వెయ్యి మంది సమానమైన తేజస్సుతో కూడిన కుమారులను పొందింది. ఆ మహాతపస్వి, 'మీ ఇద్దరూ గర్భాన్ని జాగ్రత్తగా దాల్చాలి' అని చెప్పాడు.
తే భార్యే వరసంతుష్టే కశ్యపో వనమావిశత్
వరాలు నెరవేరిన ఆ ఇద్దరు భార్యలు, కశ్యపునితో కలిసి అరణ్యంలోకి వెళ్లారు.
జనయామాస విప్రేన్ద్ర ద్వే చాణ్డే వినతా తదా। తయోరణ్డాని నిదధుః ప్రహృష్టాః పరిచారికాః
ఆ సమయంలో, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడవాడా, వినత రెండు గుడ్లను పెట్టింది. వారి పరిచారికలు ఆనందంతో ఆ గుడ్లను జాగ్రత్తగా ఉంచారు.
సోపస్వేదేషు భాణ్డేషు పఞ్చవర్షశతాని చ। తతః పఞ్చశతే కాలే కద్రూపుత్రా వినిఃసృతాః
వేడి, తేమతో కూడిన పాత్రల్లో ఆ గుడ్లు ఐదు వందల సంవత్సరాలు ఉండగా, ఆ కాలం పూర్తయ్యాక కద్రూ కుమారులు బయటకు వచ్చారు.
అణ్డాభ్యాం వినతాయాస్తు మిథునం న వ్యదృశ్యత। తతః పుత్రార్థినీ దేవీ వ్రీడితా చ తపస్వినీ
వినతకు రెండు గుడ్లు పుట్టినా, వాటి నుండి పిల్లలు కనబడలేదు. అప్పుడు కుమారుడిని కోరుకుంటూ, కొంచెం సిగ్గుపడుతూ, ఆ దేవత తపస్సు చేసుకుంది.
అణ్డం బిభేద వినతా తత్ర పుత్రమపశ్యత। పూర్వార్ధకాయసంపన్నమితరేణాప్రకాశతా
వినత ఒక గుడ్డును పగలగొట్టి చూడగా, అందులో కుమారుడు కనిపించాడు. కానీ అతని శరీరం అర్ధమాత్రమే ఏర్పడింది; మిగతా భాగం ఇంకా బయటపడలేదు.
స పుత్రః క్రోధసంరబ్ధః శశాపైనామితి శ్రుతిః। యోఽహమేవం కృతో మాతస్త్వయా లోభపరీతయా
ఆ కుమారుడు కోపంతో తల్లి మీద శాపమిచ్చాడు: 'అమ్మా! నన్ను ఇలా చేయడంలో నీలోని లోభమే కారణం.'
శరీరేణాసమగ్రేణ తస్మాద్దాసీ భవిష్యసి। పఞ్చ వర్షశతాన్యస్యా యయా విస్పర్ధసే సహ
'నా శరీరం పూర్తిగా ఏర్పడకపోవడంతో, నువ్వు పోటీ పడే ఆమెకు ఐదు వందల సంవత్సరాలు దాసిగా ఉండాలి.'
ఏష చ త్వాం సుతో మాతర్దాసీత్వాన్మోచయిష్యతి। యద్యేనమపి మాతస్త్వం మామివాణ్డవిభేదనాత్
'అయితే అమ్మా! నువ్వు నా తమ్ముడి గుడ్డును కూడా నన్ను చేసినట్టు ముందే పగలగొట్టకపోతే, అతడు నిన్ను దాస్యబంధనంనుంచి విడిపిస్తాడు.'
న కరిష్యస్యనఙ్గం వా వ్యఙ్గం వాపి తపస్వినమ్। ప్రతిపాలయితవ్యస్తే జన్మకాలోఽస్య ధీరయా
'ఓ తపస్విని! నువ్వు అతడిని కూడా అర్ధశరీరంగా లేదా లోపభూయిష్టుడిగా చేయకూడదు. అతని జననం కోసం ఓర్పుతో వేచి ఉండాలి.'
విశిష్టం బలమీప్సన్త్యా పఞ్చవర్షశతాత్పరః। ఏవం శప్త్వా తతః పుత్రో వినతామన్తరిక్షగః
'బలమైన కుమారుడిని కోరుకుంటే, ఐదు వందల సంవత్సరాలు దాటి కూడా నువ్వు ఆగాలి.' అని చెప్పి, ఆ కుమారుడు ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయాడు.
అరుణోఽదృశ్యత బ్రహ్మన్ప్రభాతసమయే తదా। `ఉద్యన్నథ సహస్రాంశుర్దృష్ట్వా తమరుణం ప్రభుః
అప్పుడే, బ్రాహ్మణా! ఉదయ వేళలో అరుణుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అతన్ని చూసి, వెయ్యి కిరణాలున్న ప్రభావంతుడు సూర్యుడు ఉదయించాడు.
స్వతేజసా ప్రజ్వలన్తమాత్మనః సమతేజసమ్। సారథ్యే కల్పయామాస ప్రీయమాణస్తమోనుదః
తన స్వంత తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, తనకు సమానమైనవాడిగా ఉన్న అరుణుని, చీకటి తొలగించేవాడు సూర్యుడు సారథిగా నియమించాడు.
సోఽపి తం రథమారుహ్య భానోరమితతేజసః। సర్వలోకప్రదీపస్య హ్యమరోఽప్యరుణోఽభవత్
అరుణుడు కూడా, అపారమైన తేజస్సున్న సూర్యుని రథాన్ని ఎక్కి, అన్ని లోకాలకూ వెలుగునిచ్చే సూర్యునికి అమరమైన సారథిగా మారాడు.
గరుడోఽపి యథాకాలం జజ్ఞే పన్నగభోజనః। స జాతమాత్రో వినతాం పరిత్యజ్య ఖమావిశత్
పాములను భక్షించే గరుడుడు కూడా సమయానికి జన్మించాడు. పుట్టిన వెంటనే వినతను వదిలి, ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయాడు.
ఆదాస్యన్నాత్మనో భోజ్యమన్నం విహితమస్య యత్। విధాత్రా భృగుశార్దూల క్షుధితః పతగేశ్వరః
భృగువంశంలో గొప్పవాడా! సృష్టికర్త తనకు కట్టబెట్టిన ఆహారాన్ని పొందేందుకు, ఆకలితో ఉన్న పక్షిరాజు గరుడుడు బయలుదేరాడు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు భగిన్యౌ తే తపోధన। అపశ్యతాం సమాయాన్తముచ్చైః శ్రవసమన్తికాత్
అదే సమయంలో, ఓ తపోధనుడా! ఆ ఇద్దరు సోదరీమణులు దగ్గరగా ఉచ్చైశ్రవ అనే అశ్వాన్ని వస్తున్నట్టు చూశారు.
యం తు దేవగణాః సర్వే హృష్టరూపమపూజయన్। మథ్యమానేఽమృతే జాతమశ్వరత్నమనుత్తమమ్
అమృతాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు జన్మించిన ఆ అశ్వరత్నాన్ని, అందరు దేవతలు ఆనందంతో పూజించారు.
అమోఘబలమశ్వానాముత్తమం జవినాం వరమ్। శ్రీమన్తమజరం దివ్యం సర్వలక్షణపూజితమ్
అశ్వాల్లో అపారమైన బలం కలిగి, వేగవంతుల్లో అగ్రస్థానంలో ఉండి, ఐశ్వర్యవంతుడిగా, వృద్ధాప్యం రాని దివ్య స్వరూపంతో, అన్ని శుభలక్షణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
కథం తదమృతం దేవైర్మథితం క్వ చ శంస మే। `కారణం చాత్ర మథనే సంజాతమమృతాత్పరమ్।।' యత్ర జజ్ఞే మహావీర్యః సోఽశ్వరాజో మహాద్యుతిః
'దేవతలు ఆ అమృతాన్ని ఎలా మథించారు? ఎక్కడ, ఎందుకు ఆ మథనం జరిగింది? ఆ మహావీర్యశాలి, మహాతేజస్సుతో ఉన్న అశ్వరాజు అక్కడ ఎలా జన్మించాడు?'
జ్వలన్తమచలం మేరుం తేజోరాశిమనుత్తమమ్। ఆక్షిపన్తం ప్రభాం భానోః స్వశృఙ్గైః కాఞ్చనోజ్జ్వలైః
అచలమైన మెరువు పర్వతం, అపూర్వమైన తేజస్సుతో, బంగారు పర్వతశిఖరాలతో, సూర్యుని కిరణాల్లా ప్రకాశిస్తూ నిలిచింది.
కనకాభరణం చిత్రం దేవగన్ధర్వసేవితమ్। అప్రమేయమనాధృష్యమధర్మబహులైర్జనైః
బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, అద్భుతంగా కనిపిస్తూ, దేవతలు, గంధర్వులు సేవించేది. దుర్మార్గులు తాకలేని, అపరిమితమైన మహిమ కలిగి ఉంది.
వ్యాలైరావారితం ఘోరైర్దివ్యౌషధివిదీపితమ్। నాకమావృత్య తిష్ఠన్తముచ్ఛ్రయేణ మహాగిరిమ్
భయంకరమైన పాములతో చుట్టుముట్టబడి, దివ్యమైన ఔషధాల వెలుగుతో ప్రకాశిస్తూ, ఆ మహా పర్వతం ఆకాశాన్ని కప్పేసినట్లు, ఎంతో ఎత్తుగా నిలిచిఉంది.
అగమ్యం మనసాప్యన్యైర్నదీవృక్షసమన్వితమ్। నానాపతగసఙ్ఘైశ్చ నాదితం సుమనోహరైః
ఇతరులు ఊహించలేనింత దూరంగా, నదులు, చెట్లు అలంకరించి, అనేక రకాల పక్షుల మధురమైన కిలకిలలతో మారుమోగుతూ ఉంది.
తస్య శృఙ్గముపారుహ్య బహురత్నాచితం శుభమ్। అనన్తకల్పమద్వన్ద్వం సురాః సర్వే మహౌజసః
ఆ పర్వతపు అందమైన శిఖరాన్ని, ఎన్నో రత్నాలతో మెరిసిపోతున్నదాన్ని, శత్రుత్వం లేని, అనంతమైన శక్తితో కూడిన దేవతలు అందరూ ఎక్కారు.
తే మన్త్రయితుమారబ్ధాస్తత్రాసీనా దివౌకసః। అమృతాయ సమాగమ్య తపోనియమసంయుతాః
అక్కడ ఆ దేవతలు అందరూ కూర్చుని, తపస్సు, నియమంతో కూడి, అమృతాన్ని పొందాలని ఆలోచించసాగారు.
తత్ర నారాయణో దేవో బ్రహ్మాణమిదమబ్రవీత్। చిన్తయత్సు సురేష్వేవం మన్త్రయత్సు చ సర్వశః
అలా దేవతలు ఆలోచిస్తూ, పరస్పరం చర్చించుకుంటున్నప్పుడు, నారాయణుడు బ్రహ్మను ఇలా ఉద్దేశించి పలికాడు.
దేవైరసురసఙ్ఘైశ్చ మథ్యతాం కలశోదధిః। భవిష్యత్యమృతం తత్ర మథ్యమానే మహోదధౌ
దేవతలు, అసురులు కలిసి పర్వతంతో సముద్రాన్ని మథించాలి. ఆ మహాసముద్రాన్ని మథించినప్పుడు అక్కడ అమృతం లభిస్తుంది.