అగస్త్యతీర్థం సౌభద్రం పౌలోమం చ సుపావనమ్। కారన్ధమం ప్రసన్నం చ మహమేధఫలం చ తత్
అగస్త్య తీర్థం, సౌభద్రం, అత్యంత పవిత్రమైన పౌలోమం, ప్రశాంతమైన కారంధమం, మహా యజ్ఞఫలం కలిగించే తీర్థాన్ని అతడు చూశాడు.
భారద్వాజస్య తీర్థం తు పాపప్రశమనం మహత్। ఏతాని పఞ్చ తీర్థాని దదర్శ కురుసత్తమః
పాపాలను తొలగించే గొప్ప భారద్వాజ తీర్థాన్ని కూడా కురుశ్రేష్ఠుడు చూశాడు. ఇలా ఆ ఐదు తీర్థాలను దర్శించాడు.
వివిక్తాన్యుపలక్ష్యాథ తాని తీర్థాని పాణ్డవః। దృష్ట్వా చ వర్జ్యమానాని మునిభిర్ధర్మబుద్ధిభిః
ఆ తీర్థాలు ఖాళీగా ఉన్నట్టు గమనించిన పాండవుడు, ధర్మజ్ఞులైన మునులు వాటిని దూరంగా ఉంటున్నారని చూశాడు.
తపస్వినస్తతోఽపృచ్ఛత్ప్రాఞ్జలిః కురునన్దనః। తీర్థానీమాని వర్జ్యన్తే కిమర్థం బ్రహ్మవాదిభిః
అప్పుడు కురునందనుడు చేతులు జోడించి తపస్వులను అడిగాడు: 'బ్రహ్మవాదులు ఈ తీర్థాలను ఎందుకు దాటి పోతున్నారు?' అని.
గ్రాహాః పఞ్చ వసన్త్యేషు హరన్తి చ తపోధనాన్। తత ఏతాని వర్జ్యన్తే తీర్థాని కురునన్దన
'ఈ ఐదు తీర్థాల్లో ఐదు మొసళ్ళు ఉంటాయి. అవి తపస్సుతో ఉన్నవాళ్లను పట్టుకుని తీసుకుపోతాయి. అందుకే, కురునందన, ఈ తీర్థాలను ఎవరూ చేరరు.'
తేషాం శ్రుత్వా మహాబాహుర్వార్యమాణస్తపోధనైః। జగామ తాని తీర్థాని ద్రష్టుం పురుషసత్తమః
అలా విన్నా, తపస్వులు అడ్డుకున్నా, బలవంతుడు, పురుషశ్రేష్ఠుడు ఆ తీర్థాలను చూడటానికి వెళ్లాడు.
తతః సౌభద్రమాసాద్య మహర్షేస్తీర్థముత్తమమ్। విగాహ్య సహసా శూరః స్నానం చక్రే పరన్తపః
తర్వాత, గొప్ప ముని సౌభద్రుని పవిత్రమైన తీర్థానికి చేరి, ధైర్యవంతుడు వెంటనే లోపలికి దిగి స్నానం చేశాడు.
అథ తం పురుషవ్యాఘ్రమన్తర్జలచరో మహాన్। జగ్రాహ చరణే గ్రాహః కున్తీపుత్రం ధనఞ్జయమ్
అప్పుడు, నీటిలో ఉండే పెద్ద మొసలి, కుంతీపుత్రుడు ధనంజయుడి కాలిని పట్టుకుంది. అతడు మానవసింహుడుగా ప్రసిద్ధి.
స తమాదాయ కౌన్తేయో విస్ఫురన్తం జలేచరమ్। ఉదతిష్ఠన్మహాబాహుర్బలేన బలినాం వరః
కుంతీపుత్రుడు, బలవంతుడిగా, ఆ నీటిలో తిప్పుకుంటున్న మొసలిని పట్టుకుని తన బలంతో పైకి లాగాడు.
ఉత్కృష్ట ఏవ గ్రాహస్తు సోఽర్జునేన యశస్వినా। బభూవ నారీ కల్యాణీ సర్వాభరణభూషఇతా
అర్జునుడు ఆ మొసలిని బయటకు లాగగానే, అది వెంటనే అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించిన యువతిగా మారింది.
దీప్యమానా శ్రియా రాజన్దివ్యరూపా మనోరమా। తదద్భుతం మహద్దృష్ట్వా కున్తీపుత్రో ధనఞ్జయః
అద్భుతమైన ఆ దృశ్యాన్ని, దివ్యమైన ఆకారంతో, మహిమాన్వితంగా, ఆకర్షణీయంగా వెలిగిపోతున్న ఆ స్త్రీని కుంతీ కుమారుడు అర్జునుడు చూసాడు.
తాం స్త్రియం పరమప్రీత ఇదం వచనమబ్రవీత్। కా వై త్వమసి కల్యాణికుతో వాఽసి జలేచరీ
ఆనందంతో నిండిన అర్జునుడు ఆ స్త్రీతో ఇలా అడిగాడు: "ఓ మంగళకరమైనవాడా! నువ్వెవరు? నీకు ఎక్కడినుంచి వచ్చావు? నీరు నివసించే స్త్రీవా?"
అప్సరాఽస్మి మహాబాహో దేవారణ్యవిహారిణీ
"ఓ మహాబాహువా! నేను అప్సరసను, దేవతల అరణ్యాల్లో సంచరిస్తుంటాను," అని ఆమె చెప్పింది.
ఇష్టా ధనపతేర్నిత్యం వర్గా నామ మహాబల। మమ సఖ్యశ్చతస్రోఽన్యాః సర్వాః కామగమాః శుభాః
"ధనపతి ఎప్పుడూ ఇష్టపడే, ప్రసిద్ధి గల వర్గ అనే అప్సరసలు ఉన్నారు. వారిలో నలుగురు నా స్నేహితులు. వాళ్లంతా అందమైనవారు, మనసు వచ్చినట్టు సంచరించగలవారు."
తాభిః సార్ధం ప్రయాతాఽస్మి లోకపాలనివేశనమ్। తతః పశ్యామహే సర్వా బ్రాహ్మణం సంశితవ్రతమ్
"వాళ్లతో కలిసి మేమంతా లోకపాలుల నివాసానికి వెళ్ళాం. అక్కడ మేమంతా కఠిన వ్రతాలు పాటించే ఒక బ్రాహ్మణుడిని చూశాం."
రూపవన్తమధీయానమేకమేకాన్తచారిణమ్। తస్యైవ తపసా రాజంస్తద్వయం తేజసా వృతమ్
"ఆయన అందంగా, విద్యావంతుడిగా, ఒంటరిగా తిరుగుతూ ఉండేవాడు. ఆయన తపస్సు వల్ల మేమంతా ఆయన తేజస్సులో మునిగిపోయాం, రాజా!"
ఆదిత్య ఇవ తం దేశం ఇత్వం సర్వ వ్యకాశయత్। తస్య దృష్ట్వా తపస్తాదృగ్రూపచాద్భుతముత్తమమ్
"ఆయన సూర్యుడిలా ఆ ప్రాంతాన్ని మొత్తం ప్రకాశింపజేశాడు. ఆయన తపస్సు, ఆ అద్భుతమైన రూపాన్ని చూసి మేమంతా ఆశ్చర్యపోయాం."
అవతీర్ణాః స్మ తం దేశం తపోవిఘ్నచికీర్షయా। అహం చ సౌరభేయీ చ సమీచీ బుద్బుదా లతా
"ఆయన తపస్సుకు అంతరాయం కలిగించాలనే ఉద్దేశంతో మేమంతా ఆ ప్రదేశానికి దిగివచ్చాం. నేను, సౌరభేయి, సమీచి, బుడ్బుడ, లతా కలిసి వచ్చాము."
యౌగపద్యేన తం విప్రమభ్యగచ్ఛామ భారత। గాయన్త్యోఽథహసన్త్యశ్చ లోభయిత్వా చ తం ద్విజం
"ఓ భారతా! మేమంతా ఒకేసారి ఆ బ్రాహ్మణుడి దగ్గరకు వెళ్లి, పాటలు పాడుతూ, నవ్వుతూ, ఆయనను ఆకర్షించడానికి ప్రయత్నించాము."
స చ నాస్మాసు కృతవాన్మనో వీర కథంచన। నాకమ్పత మహాతేజాః స్థితస్తపసి నిర్మలే
"కానీ, ఓ వీరా! ఆయన మనసు మాపై ఎలాంటి ఆసక్తి చూపలేదు. ఆ మహాత్ముడు నిర్మలమైన తపస్సులో నిలకడగా ఉండిపోయాడు."
సోఽశపత్కుపితోఽస్మాంస్తు బ్రాహ్మణః క్షత్రియర్షభ। గ్రాహభూతా జలే యూయం చరిష్యథ శతం సమాః
"ఆ బ్రాహ్మణుడు కోపంతో మమ్మల్ని శపించాడు, ఓ క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడా! 'మీరు నది జీవులై, వంద సంవత్సరాలు నీటిలో సంచరించాలి' అని అన్నాడు."
తతో వయం ప్రవ్యథితాః సర్వా భారతసత్తమ। అయామ శరణం విప్రం తం తపోధనమచ్యుతమ్
ఆ శాపం విని మేమంతా చాలా బాధపడి, ఓ భారత వంశశ్రేష్ఠా! ఆ తపస్సుతో నిండిన, స్థిరమైన బ్రాహ్మణుని ఆశ్రయించాము.
రూపేణ వయసా చైవ కన్దర్పేణ చ దర్పితాః। అయుక్తం కృతవత్యః స్మ క్షన్తుమర్హసి నో ద్విజ
"మన అందం, యవ్వనం, ఆకర్షణ వల్ల మేము గర్వంతో తగని పని చేసాము. దయచేసి మమ్మల్ని క్షమించు, ఓ బ్రాహ్మణా!"
ఏష ఏవ వధోఽస్మాకం స్వయం ప్రాప్తస్తపోధన। యద్వయం సంశితాత్మానం ప్రలోబ్ధుం త్వామిహాగతాః
"ఓ తపోధనుడా! మేము నిన్ను, స్థిరమైన మనస్సు కలవాడిని, మోహపెట్టడానికి వచ్చినందువల్ల ఈ శిక్ష మాకు తానే వచ్చిందని తెలుసుకున్నాము."
అవధ్యాస్తు స్త్రియః సృష్టా మన్యన్తే ధర్మచారిణః। తస్మాద్ధర్మేణ వర్ధ త్వం నాస్మన్హింసితుమర్హసి
"ధర్మాన్ని పాటించే వారు స్త్రీలను హింసించరాదు అని భావిస్తారు. అందుకే నీవు ధర్మంలో అభివృద్ధి చెందు, మమ్మల్ని హింసించకు."
సర్వభూతేషు ధర్మజ్ఞ మైత్రో బ్రాహ్మణ ఉచ్యతే। సత్యో భవతు కల్యాణ ఏష వాదో మనీషిణామ్
"ప్రతి జీవిలో ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, అందరికీ మిత్రుడవాడు బ్రాహ్మణుడు అని అంటారు. ఇది నిజమే కావాలని కోరుకుంటున్నాము, ఓ మంగళకరుడా! ఇదే మేధావుల మాట."
శరణం చ ప్రపన్నానాం శిష్టాః కుర్వన్తి పాలనమ్। శరణం త్వాం ప్రపన్నాః స్మ తస్మాత్త్వం క్షన్తుమర్హసి
"శరణు కోరినవారిని మంచి వారు రక్షిస్తారు. మేము నిన్ను శరణు కోరాము, అందుకే నీవు మమ్మల్ని క్షమించాలి."
ఏవముక్తః స ధర్మాత్మా బ్రాహ్మణః శుభకర్మకృత్। ప్రసాదం కృతవాన్వీర రవిసోమసమప్రభః
అలా అడిగిన తర్వాత, ఆ ధర్మాత్ముడు, శుభకార్యాలు చేసే బ్రాహ్మణుడు, సూర్యచంద్రుల్లా ప్రకాశిస్తూ, ఓ వీరా! మమ్మల్ని క్షమించాడు.
శతం శతసహస్రం తు సర్వమక్షయ్యవాచకమ్। పరిమాణం శతం త్వేతన్నేదమక్షయ్యవాచకమ్
వంద, వేలు వందలు అన్నీ అక్షయమని పిలుస్తారు. కానీ ఇక్కడ పరిమితి వందే, ఇది అక్షయమని చెప్పబడదు.
యదా చ వో గ్రాహభూతా గృహ్ణన్తీః పురుషాఞ్జలే। ఉత్కర్షతి జలాత్తస్మాత్స్థలం పురుషసత్తమః
మీరు పిశాచులుగా మారి, మీ చేతులతో మనుష్యులను పట్టుకుంటే, అప్పుడు ఉత్తముడు వారిని నీటిలోంచి బయటకు తీసి భూమిపై పెడతాడు.