తమువాచాథ రాజా స సాన్త్వపూర్వమిదం వచః। రాజా ప్రభఞ్జనో నామ కులేఽస్మిన్సంబభూవ హ
అప్పుడు రాజు మృదువుగా ఇలా అన్నాడు: 'ఈ వంశంలో ప్రభంజనుడు అనే రాజు ఒకడు జన్మించాడు.'
అపుత్రః ప్రసవేనార్థీ తపస్తేపే స ఉత్తమమ్। ఉగ్రేణ తపసా తేన దేవదేవః పినాకధృక్
ఆయనకు సంతానం లేకపోయి, సంతానం కోసం గొప్ప తపస్సు చేసాడు. ఆ ఘోర తపస్సుతో దేవదేవుడైన పినాకధారి ప్రసన్నుడయ్యాడు.
ఈశ్వరస్తోషితః పార్థ దేవదేవః ఉమాపతిః। స తస్మై భఘవాన్ప్రాదాదేకైకం ప్రసవం కులే
పార్థా, దేవతలకీ దేవుడైన ఉమాపతి సంతోషించి, ఆ వంశంలో ప్రతి ఒక్కరికి ఒక్కొక్క సంతానం కలిగేలా వరమిచ్చాడు.
ఏకైకః ప్రసవస్తస్మాద్భవత్యస్మిన్కులే సదా। తేషాం కుమారాః సర్వేషాం పూర్వేషాం మమ జజ్ఞిరే
అందుకే ఈ వంశంలో ప్రతి ఒక్కరికి ఎప్పుడూ ఒక్క సంతానం మాత్రమే పుడుతుంది. నా పూర్వీకులందరికీ కూడా ఇలానే కుమారులు పుట్టారు.
ఏకా చ మమ కన్యేయం కులస్యోత్పాదనీ భృశమ్। పుత్రో మమాయమితి మే భావనా పురుషర్షభ
ఇదిగో నా ఈ ఒక్క కూతురు వంశాన్ని కొనసాగించడానికి ఎంతో ముఖ్యమైనవాళ్లు. 'ఇదే నా కుమారుడు' అని నేను భావించేవాడిని, పురుషశ్రేష్ఠా.
పుత్రికాహేతువిధినా సంజ్ఞితా భరతర్షభ। తస్మాదేకః సుతో యోఽస్యాం జాయతే భారత త్వయా
పుత్రికా సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి, భరతవంశశ్రేష్ఠా, ఆమె నుంచి పుట్టే ఒక్క కుమారుడు నీ వారసుడవుతాడు, ఓ భరతా.
ఏతచ్ఛుల్కం భవత్వస్యాః కులకృజ్జాయతామిహ। ఏతేన సమయేనేమాం ప్రతిగృహ్ణీష్వ పాణ్డవ
ఈమెకు ఇస్తున్న వరదక్షిణ ఇదే — ఈ వంశాన్ని కొనసాగించే కుమారుడు పుట్టాలి. ఈ ఒప్పందంతో ఈమెను స్వీకరించు, ఓ పాండవా.
స తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ తాం కన్యాం ప్రతిగృహ్య చ। `మాసే త్రయోదశే పార్థః కృత్వా వైవాహికీం క్రియామ్।' ఉవాస నగరే తస్మిన్మాసాంస్త్రీన్స తయా సహ
అతడు 'అలాగే' అని అంగీకరించి, ఆ కన్యను స్వీకరించాడు. పదమూడవ నెలలో వివాహకార్యక్రమాలు పూర్తి చేసి, ఆ పట్టణంలో ఆమెతో కలిసి మూడు నెలలు నివసించాడు.
తతః సముద్రే తీర్థాని దక్షిమే భరతర్షభః। అభ్యగచ్ఛత్సుపుణ్యాని సోభితాని తపస్విభిః
తర్వాత, భరతవంశశ్రేష్ఠుడు దక్షిణ సముద్రతీరంలో ఉన్న పవిత్రమైన, తపస్వులు సందర్శించే తీర్థాలకు వెళ్లాడు.
వర్జయన్తి స్మ తీర్తాని తత్ర పఞ్చ సమ తాపసాః। అవకీర్ణాని యాన్యాసన్పురస్తాత్తు తపస్విభిః
అక్కడ ఐదుగురు తపస్వులు, మునుపు ఇతర తపస్వులు అపవిత్రం చేసిన తీర్థాలను దాటి పోకుండా దూరంగా ఉండేవారు.
అగస్త్యతీర్థం సౌభద్రం పౌలోమం చ సుపావనమ్। కారన్ధమం ప్రసన్నం చ మహమేధఫలం చ తత్
అగస్త్య తీర్థం, సౌభద్రం, అత్యంత పవిత్రమైన పౌలోమం, ప్రశాంతమైన కారంధమం, మహా యజ్ఞఫలం కలిగించే తీర్థాన్ని అతడు చూశాడు.
భారద్వాజస్య తీర్థం తు పాపప్రశమనం మహత్। ఏతాని పఞ్చ తీర్థాని దదర్శ కురుసత్తమః
పాపాలను తొలగించే గొప్ప భారద్వాజ తీర్థాన్ని కూడా కురుశ్రేష్ఠుడు చూశాడు. ఇలా ఆ ఐదు తీర్థాలను దర్శించాడు.
వివిక్తాన్యుపలక్ష్యాథ తాని తీర్థాని పాణ్డవః। దృష్ట్వా చ వర్జ్యమానాని మునిభిర్ధర్మబుద్ధిభిః
ఆ తీర్థాలు ఖాళీగా ఉన్నట్టు గమనించిన పాండవుడు, ధర్మజ్ఞులైన మునులు వాటిని దూరంగా ఉంటున్నారని చూశాడు.
తపస్వినస్తతోఽపృచ్ఛత్ప్రాఞ్జలిః కురునన్దనః। తీర్థానీమాని వర్జ్యన్తే కిమర్థం బ్రహ్మవాదిభిః
అప్పుడు కురునందనుడు చేతులు జోడించి తపస్వులను అడిగాడు: 'బ్రహ్మవాదులు ఈ తీర్థాలను ఎందుకు దాటి పోతున్నారు?' అని.
గ్రాహాః పఞ్చ వసన్త్యేషు హరన్తి చ తపోధనాన్। తత ఏతాని వర్జ్యన్తే తీర్థాని కురునన్దన
'ఈ ఐదు తీర్థాల్లో ఐదు మొసళ్ళు ఉంటాయి. అవి తపస్సుతో ఉన్నవాళ్లను పట్టుకుని తీసుకుపోతాయి. అందుకే, కురునందన, ఈ తీర్థాలను ఎవరూ చేరరు.'
తేషాం శ్రుత్వా మహాబాహుర్వార్యమాణస్తపోధనైః। జగామ తాని తీర్థాని ద్రష్టుం పురుషసత్తమః
అలా విన్నా, తపస్వులు అడ్డుకున్నా, బలవంతుడు, పురుషశ్రేష్ఠుడు ఆ తీర్థాలను చూడటానికి వెళ్లాడు.
తతః సౌభద్రమాసాద్య మహర్షేస్తీర్థముత్తమమ్। విగాహ్య సహసా శూరః స్నానం చక్రే పరన్తపః
తర్వాత, గొప్ప ముని సౌభద్రుని పవిత్రమైన తీర్థానికి చేరి, ధైర్యవంతుడు వెంటనే లోపలికి దిగి స్నానం చేశాడు.
అథ తం పురుషవ్యాఘ్రమన్తర్జలచరో మహాన్। జగ్రాహ చరణే గ్రాహః కున్తీపుత్రం ధనఞ్జయమ్
అప్పుడు, నీటిలో ఉండే పెద్ద మొసలి, కుంతీపుత్రుడు ధనంజయుడి కాలిని పట్టుకుంది. అతడు మానవసింహుడుగా ప్రసిద్ధి.
స తమాదాయ కౌన్తేయో విస్ఫురన్తం జలేచరమ్। ఉదతిష్ఠన్మహాబాహుర్బలేన బలినాం వరః
కుంతీపుత్రుడు, బలవంతుడిగా, ఆ నీటిలో తిప్పుకుంటున్న మొసలిని పట్టుకుని తన బలంతో పైకి లాగాడు.
ఉత్కృష్ట ఏవ గ్రాహస్తు సోఽర్జునేన యశస్వినా। బభూవ నారీ కల్యాణీ సర్వాభరణభూషఇతా
అర్జునుడు ఆ మొసలిని బయటకు లాగగానే, అది వెంటనే అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించిన యువతిగా మారింది.
దీప్యమానా శ్రియా రాజన్దివ్యరూపా మనోరమా। తదద్భుతం మహద్దృష్ట్వా కున్తీపుత్రో ధనఞ్జయః
అద్భుతమైన ఆ దృశ్యాన్ని, దివ్యమైన ఆకారంతో, మహిమాన్వితంగా, ఆకర్షణీయంగా వెలిగిపోతున్న ఆ స్త్రీని కుంతీ కుమారుడు అర్జునుడు చూసాడు.
తాం స్త్రియం పరమప్రీత ఇదం వచనమబ్రవీత్। కా వై త్వమసి కల్యాణికుతో వాఽసి జలేచరీ
ఆనందంతో నిండిన అర్జునుడు ఆ స్త్రీతో ఇలా అడిగాడు: "ఓ మంగళకరమైనవాడా! నువ్వెవరు? నీకు ఎక్కడినుంచి వచ్చావు? నీరు నివసించే స్త్రీవా?"
అప్సరాఽస్మి మహాబాహో దేవారణ్యవిహారిణీ
"ఓ మహాబాహువా! నేను అప్సరసను, దేవతల అరణ్యాల్లో సంచరిస్తుంటాను," అని ఆమె చెప్పింది.
ఇష్టా ధనపతేర్నిత్యం వర్గా నామ మహాబల। మమ సఖ్యశ్చతస్రోఽన్యాః సర్వాః కామగమాః శుభాః
"ధనపతి ఎప్పుడూ ఇష్టపడే, ప్రసిద్ధి గల వర్గ అనే అప్సరసలు ఉన్నారు. వారిలో నలుగురు నా స్నేహితులు. వాళ్లంతా అందమైనవారు, మనసు వచ్చినట్టు సంచరించగలవారు."
తాభిః సార్ధం ప్రయాతాఽస్మి లోకపాలనివేశనమ్। తతః పశ్యామహే సర్వా బ్రాహ్మణం సంశితవ్రతమ్
"వాళ్లతో కలిసి మేమంతా లోకపాలుల నివాసానికి వెళ్ళాం. అక్కడ మేమంతా కఠిన వ్రతాలు పాటించే ఒక బ్రాహ్మణుడిని చూశాం."
రూపవన్తమధీయానమేకమేకాన్తచారిణమ్। తస్యైవ తపసా రాజంస్తద్వయం తేజసా వృతమ్
"ఆయన అందంగా, విద్యావంతుడిగా, ఒంటరిగా తిరుగుతూ ఉండేవాడు. ఆయన తపస్సు వల్ల మేమంతా ఆయన తేజస్సులో మునిగిపోయాం, రాజా!"
ఆదిత్య ఇవ తం దేశం ఇత్వం సర్వ వ్యకాశయత్। తస్య దృష్ట్వా తపస్తాదృగ్రూపచాద్భుతముత్తమమ్
"ఆయన సూర్యుడిలా ఆ ప్రాంతాన్ని మొత్తం ప్రకాశింపజేశాడు. ఆయన తపస్సు, ఆ అద్భుతమైన రూపాన్ని చూసి మేమంతా ఆశ్చర్యపోయాం."
అవతీర్ణాః స్మ తం దేశం తపోవిఘ్నచికీర్షయా। అహం చ సౌరభేయీ చ సమీచీ బుద్బుదా లతా
"ఆయన తపస్సుకు అంతరాయం కలిగించాలనే ఉద్దేశంతో మేమంతా ఆ ప్రదేశానికి దిగివచ్చాం. నేను, సౌరభేయి, సమీచి, బుడ్బుడ, లతా కలిసి వచ్చాము."
యౌగపద్యేన తం విప్రమభ్యగచ్ఛామ భారత। గాయన్త్యోఽథహసన్త్యశ్చ లోభయిత్వా చ తం ద్విజం
"ఓ భారతా! మేమంతా ఒకేసారి ఆ బ్రాహ్మణుడి దగ్గరకు వెళ్లి, పాటలు పాడుతూ, నవ్వుతూ, ఆయనను ఆకర్షించడానికి ప్రయత్నించాము."
స చ నాస్మాసు కృతవాన్మనో వీర కథంచన। నాకమ్పత మహాతేజాః స్థితస్తపసి నిర్మలే
"కానీ, ఓ వీరా! ఆయన మనసు మాపై ఎలాంటి ఆసక్తి చూపలేదు. ఆ మహాత్ముడు నిర్మలమైన తపస్సులో నిలకడగా ఉండిపోయాడు."