ఐరావతకులే జాతః కౌరవ్యో నామ పన్నగః। తస్యాస్మి దుహితా రాజన్నులూపీ నామ పన్నగీ
ఐరావత వంశంలో జన్మించిన కౌరవ్యుడు అనే నాగరాజు ఉన్నాడు. రాజా! నేను అతని కుమార్తె ఉలూపిని.
సాఽహం త్వామభిషేకార్థమవతీర్ణం సముద్గామ్। దృష్ట్వైవ పురుషవ్యాఘ్ర కన్దర్పేణాభిమూర్చ్ఛితా
పురుషశార్దూలా! నీవు స్నానార్థం దిగిన దృశ్యం చూసి, వెంటనే మన్మథుని బాణాలకు లోనై, నిన్ను ప్రేమించాను.
తాం మామనఙ్గగ్లపితాం త్వత్కృతే కురునన్దన। అనన్యాం నన్దయస్వాద్య ప్రదానేనాత్మనోఽనఘ
కురువంశానందా! నిన్ను ప్రేమించి నీకోసమే తపించిపోతున్న నన్ను, నీవే నాకు ఆనందాన్ని ఇవ్వు.
బ్రహ్మచర్యమిదం భద్రే మమ ద్వాదశమాసికమ్। ధర్మరాజేన చాదిష్టం నాహమస్మి స్వయం వశః
మృదువైనవాడివి! నాకు ద్వాదశ మాసాల బ్రహ్మచర్య వ్రతం ఉంది. ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో నేను స్వేచ్ఛగా ఉండలేను.
తవ చాపి ప్రియం కర్తుమిచ్ఛామి జలచారిణి। అనృతం నోక్తపూర్వం చ మయా కించన కర్హిచిత్
నీకు ఇష్టమైనదాన్ని చేయాలని నా మనసు ఉంది, జలచరిణి! నేను ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పలేదు.
కథం చ నానృతం మే స్యాత్తవ చాపి ప్రియం భవేత్। న చ పీడ్యేత మే ధర్మస్తథా కుర్యా భుజఙ్గమే
ఎలా 하면 అబద్ధం చెప్పకుండా, నీకు ఆనందాన్ని ఇచ్చి, నా ధర్మాన్ని కూడా కాపాడగలను? అలా నేనే చేయగలను, నాగకన్యా.
జానామ్యహం పాణ్డవేయ యథా చరసి మేదినీమ్। యథా చ తే బ్రహ్మచర్యమిదమాదిష్టవాన్గురుః
పాండవ కుమారా, నీవు భూమిపై ఎలా ప్రవర్తిస్తున్నావో, నీ గురువు నీకు ఈ బ్రహ్మచర్య వ్రతాన్ని ఎలా బోధించాడో నాకు తెలుసు.
పరస్పరం వర్తమానాన్ద్రుపదస్యాత్మజాం ప్రతి। యో నోఽనుప్రవిశేన్మోహాత్స వై ద్వాదశమాసికమ్
మనం అందరం కలిసి జీవిస్తున్నప్పుడు, ద్రుపదుని కుమార్తె విషయంలో ఎవరు మోహంతో ఆమెను సమీపిస్తే, వారు పన్నెండు నెలలు ప్రవాసంలో ఉండాలి.
వనే చరేద్బ్రహ్మచర్యమితి వః సమయః కృతః। తదిదం దౌపదీహేతోరన్యోన్యస్య ప్రవాసనమ్
అరణ్యంలో బ్రహ్మచర్యం పాటించాలనే నిబంధన మీరు పెట్టుకున్నారు. అలా ద్రౌపదికి కారణంగా మీరు ఒక్కొక్కరుగా ప్రవాసం స్వీకరించారు.
కృతవాంస్తత్ర ధర్మార్థమత్ర ధర్మో న దుష్యతి। పరిత్రాణం చ కర్తవ్యమార్తానాం పృథులోచన
అక్కడ నీవు ధర్మార్థాల కోసమే ఆచరించావు. ఇందులో ధర్మానికి హాని లేదు. బాధపడుతున్నవారిని రక్షించడం మన కర్తవ్యం, విశాలనేత్రా.
కృత్వా మమ పరిత్రాణం తవ ధర్మో న లుప్యతే। యది వాప్యస్య ధర్మస్య సూక్ష్మోఽపి స్యాద్వ్యతిక్రమః
నన్ను రక్షించినందువల్ల నీ ధర్మం తగ్గదు. ఈ ధర్మంలో ఎంత చిన్న తప్పిదం జరిగినా కూడా,
స చ తే ధర్మ ఏవ స్యాద్దత్వా ప్రాణాన్మమార్జున। భక్తాం చ భజ మాం పార్థ సతామేతన్మతం ప్రభో
అది నీకే ధర్మమే అవుతుంది, అర్జునా! నీవు నా కోసం ప్రాణాలు ఇచ్చినా సరే. పార్థా, నన్ను భక్తితో సేవించు; ఇదే సజ్జనుల అభిప్రాయం, ప్రభూ.
న కరిష్యసి చేదేవం మృతాం మాముపధారయ। ప్రాణదానాన్మహాబాహో చర ధర్మమనుత్తమమ్
నీవు ఇలా చేయకపోతే, నన్ను చనిపోయినట్టుగా భావించు. మహాబాహువా, ప్రాణత్యాగం చేసి, ఉత్తమమైన ధర్మాన్ని ఆచరించు.
శరణం చ ప్రపన్నాస్మి త్వామద్య పురుషోత్తమ। దీనాననాథాన్కౌన్తేయ పరిరక్షసి నిత్యశః
ఈ రోజు నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను, పురుషోత్తమా. కుంతీ కుమారా, నీవు ఎప్పుడూ దయనీయుల్ని, అనాథులను రక్షిస్తావు.
సాఽహం శఱణమభ్యేమి రోరవీమి చ దుఃఖితా। యాచే త్వాం చాభికామాహం తస్మాత్కురు మమ ప్రియమ్। స త్వమాత్మప్రదానేన సకామాం కర్తుమర్హసి
అందుకే నేను బాధతో ఏడుస్తూ నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను. నిన్ను కోరుతూ వేడుకుంటున్నాను; కాబట్టి నాకు ఇష్టమైనదాన్ని నీవు చేయాలి. నీవు నీను అర్పించి నా కోరికను తీర్చాలి.
ఏవముక్తస్తు కౌన్తేయః పన్నగేశ్వరకన్యయా। కృతవాంస్తత్తథా సర్వం ధర్మముద్దిశ్య కారణమ్
నాగరాజు కుమార్తె ఇలా చెప్పినప్పుడు, కుంతీ కుమారుడు ధర్మాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఆమె కోరికను పూర్తిగా నెరవేర్చాడు.
స నాగభవనే రాత్రిం తాముషిత్వా ప్రతాపవాన్। `పుత్రముత్పాదయామాస స తస్యాం సుమనోహరమ్
నాగ లోకంలో ఆ రాత్రి గడిపిన అనంతరం, మహాత్ముడు ఆమెతో ఒక అందమైన కుమారుడిని కనుగొన్నాడు.
ఇరావన్తం మహాభాగం మహాబలపరాక్రమమ్।' ఉదితేఽభ్యుత్థితః సూర్యే కౌరవ్యస్య నివేశనాత్
అతను మహాభాగుడైన, అపార బలపరాక్రమాలు కలిగిన ఇరావంతుని కనుగొన్నాడు. సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, అతను కౌరవుల నివాసం నుండి బయలుదేరాడు.
ఆగతస్తు పునస్తత్ర గఙ్గాద్వారం తయా సహ। పరిత్యజ్య గతా సాధ్వీ ఉలూపీ నిజమన్దిరం
ఆ తర్వాత ఆమెతో కలిసి గంగాద్వారానికి వచ్చాడు. ఆ సతీమణి ఉలూపి అతన్ని విడిచిపెట్టి తన ఇంటికి వెళ్లింది.
దత్త్వా వరమజేయత్వం జలే సర్వత్ర భారత। సాధ్యా జలచరాః సర్వే భవిష్యన్తి న సంశయః
నీకు నేను నీటిలో ఎక్కడైనా అజేయత్వం అనే వరాన్ని ఇచ్చాను, భారతా. అందువల్ల నీటిలోని సమస్త జలచరాలు సిద్ధులవుతారు, దీనిలో సందేహం లేదు.
కథయిత్వా చ తత్సర్వం బ్రాహ్మణేభ్యః స భారత। ప్రయయౌ హిమవత్పార్శ్వం తతో వజ్రధరాత్మజః
ఈ సంగతులన్నీ బ్రాహ్మణులకు వివరించిన తరువాత, వజ్రాయుధుని కుమారుడు హిమవంతు పర్వతానికి బయలుదేరాడు.
అగస్త్యవటమాసాద్య వసిష్ఠస్య చ పర్వతమ్। భృగుతుఙ్గే చ కౌన్తేయః కృతవాఞ్శౌచమాత్మనః
అగస్త్యుని ఆశ్రమాన్ని, వసిష్ఠుని పర్వతాన్ని, భృగుశిఖరాన్ని చేరుకొని, కుంతీ కుమారుడు స్వచ్ఛత ఆచరించాడు.
ప్రదదౌ గోసహస్రాణి సుబహూని చ భారత। నివేశాంశ్చ ద్విజాతిభ్యః సోఽదదత్కురుసత్తమః
అతడు వేలాది గోవులను, మరెన్నో దానాలు ఇచ్చాడు, భారతా. ద్విజులకు నివాస స్థలాలను కూడా ప్రసాదించాడు, కురు శ్రేష్ఠా.
హిరణ్యబిన్దోస్తీర్థే చ స్నాత్వా పురుషసత్తమః। దృష్టవాన్పాణ్డవశ్రేష్ఠః పుణ్యాన్యాయతనాని చ
హిరణ్యబిందు తీర్థంలో స్నానం చేసి, పురుషోత్తముడు, పాండవులలో శ్రేష్ఠుడు, అనేక పవిత్ర క్షేత్రాలను దర్శించాడు.
అవతీర్య నరశ్రేష్ఠో బ్రాహ్మణైః సహ భారత। ప్రాచీం దిశమభిప్రేప్సుర్జగామ భరతర్షభః
అత్యుత్తముడైన మనిషి, బ్రాహ్మణులతో కలిసి, భరత వంశీయులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడు, తూర్పు దిశ వైపు ప్రయాణానికి దిగిపోయాడు.
ఆనుపూర్వ్యేణ తీర్థాని దృష్టవాన్కురుసత్తమః। నదీం చోత్పలినీం రమ్యామరణ్యం నైమిషం ప్రతి
కురువంశంలో ఉత్తముడైన వాడు, ఒక్కొక్కటి క్రమంగా పవిత్ర క్షేత్రాలను, అందమైన కమలాలతో నిండిన నదిని, నైమిశారణ్యాన్ని చూశాడు.
నన్దామపరనన్దాం చ కౌశికీం చ యశస్వినీమ్। మహానదీం గయాం చైవ గఙ్గామపి చ భారత
ఆయన నందా, అపరనందా నదులను, ప్రసిద్ధమైన కౌశికిని, గొప్ప గయానదిని, గంగా నదిని కూడా చూశాడు.
ఏవం తీర్థాని సర్వాణి పశ్యమానస్తథాశ్రమాన్। ఆత్మనః పావనం కుర్వన్బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ చ గాః
అలా అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలను, ఆశ్రమాలను దర్శిస్తూ, తనను తాను పవిత్రం చేసుకొని, బ్రాహ్మణులకు గోవులను దానం చేశాడు.
అఙ్గవఙ్గకలిఙ్గేషు యాని తీర్థాని కానిచిత్। జగామ తాని సర్వాణి పుణ్యాన్యాయతనాని చ
అంగ, వంగ, కలింగ దేశాలలో ఉన్న అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలు, పుణ్యస్థలాలను సందర్శించాడు.
దృష్ట్వా చ విధివత్తాని ధనం చాపి దదౌ తతః। కలిఙ్గరాష్ట్రద్వారేషు బ్రాహ్మణాః పాణ్డవానుగాః। అభ్యనుజ్ఞాయ కౌన్తేయముపావర్తన్త భారత
అవి అన్నింటిని యథావిధిగా దర్శించి, ధనం కూడా దానం చేశాడు. కలింగ దేశ సరిహద్దుల్లో పాండవుని వెంట వచ్చిన బ్రాహ్మణులు అనుమతి ఇచ్చి తిరిగి వెళ్లిపోయారు.