నివిష్టే తత్ర కౌన్తేయే బ్రాహ్మణేషు చ భారత। అగ్నిహోత్రాణి విప్రాస్తే ప్రాదుశ్చక్రురనేకశః
అక్కడ కుంతీపుత్రుడు, బ్రాహ్మణులు కూడా నివసించగా, ఆ బ్రాహ్మణులు అనేక అగ్నిహోత్ర యజ్ఞాలు నిర్వహించసాగారు.
తేషు ప్రబోధ్యమానేషు జ్వలితేషు హుతేషు చ। కృతపుష్పోపహారేషు తీరాన్తరగతేషు చ
ఆ యజ్ఞాగ్నులు వెలిగించబడి, పుష్పాలు సమర్పించబడి, యజ్ఞాలు జరుగుతుండగా, బ్రాహ్మణులు నది తీరంలో సంచరించేవారు.
కృతాభిషేకైర్విద్వద్భిర్నియతైః సత్పథే స్థితైః। శుశుభేఽతీవ తద్రాజన్గఙ్గాద్వారం మహాత్మభిః
స్నానాలు చేసి, నియమంగా ధర్మమార్గంలో నిలిచిన పండితులతో ఆ గంగా ద్వారం ప్రాంతం మహానుభావులతో ఎంతో ప్రకాశించింది.
తథా పర్యాకులే తస్మిన్నివేశే పాణ్డవర్షభః। అభిషేకాయ కౌన్తేయో గఙ్గామవతతార హ
అలా ఆ శిబిరం జనంతో నిండిపోయినప్పుడు, పాండవుల్లో శ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడు స్నానార్థం గంగానదిలోకి దిగాడు.
తత్రాభిషేకం కృత్వా స తర్పయిత్వా పితామహాన్। ఉత్తితీర్షుర్జలాద్రాజన్నగ్నికార్యచికీర్షయా
అక్కడ స్నానం చేసి, పితామహులకు తర్పణం చేసి, అగ్నికార్యానికి నదిని దాటి వెళ్లాలని రాజు సిద్ధమయ్యాడు.
అపకృష్టో మహాబాహుర్నాగరాజస్య కన్యయా। అన్తర్జలే మహారాజ ఉలూప్యా కామయానయా
అప్పుడే మహాబాహువైన అర్జునుడిని నాగరాజు కుమార్తె ఉలూపి, అతనిని కోరుతూ, నీటిలో లోపలికి లాక్కెళ్లింది.
దదర్శ పాణ్డవస్తత్ర పావకం సుసమాహితః। కౌరవ్యస్యాథ నాగస్య భవనే పరమార్చితే
అక్కడ పాండవుడు, మనస్సు స్థిరంగా ఉంచుకుని, కౌరవ్యుడనే నాగరాజు అద్భుతమైన మందిరంలో పవిత్రమైన అగ్నిని దర్శించాడు.
తత్రాగ్నికార్యం కృతవాన్కున్తీపుత్రో ధనఞ్జయః। అశఙ్కమానేన హుతస్తేనాతుష్యద్ధుతాశనః
అక్కడ కుంతీపుత్రుడు అర్జునుడు అగ్నికార్యాన్ని నిర్వహించాడు. సందేహం లేకుండా హోమం చేయడంతో అగ్నిదేవుడు సంతోషించాడు.
అగ్నికార్యం స కృత్వా తు నాగరాజసుతాం తదా। ప్రసహన్నివ కౌన్తేయ ఇదం వచనమబ్రవీత్
అగ్నికార్యం పూర్తయ్యాక, అర్జునుడు నాగరాజు కుమార్తెను కొంత కోపంతో ఇలా అడిగాడు.
కిమిదం సాహసం భీరు కృతవత్యసి భామిని। కశ్చాయం సుభగే దేశః కా చ త్వం కస్య వాత్మజా
భయపడే సుందరీ! నీవు చేసిన ఈ ధైర్యమైన పని ఏమిటి? ఈ ప్రదేశం ఏది? నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తెవు?
ఐరావతకులే జాతః కౌరవ్యో నామ పన్నగః। తస్యాస్మి దుహితా రాజన్నులూపీ నామ పన్నగీ
ఐరావత వంశంలో జన్మించిన కౌరవ్యుడు అనే నాగరాజు ఉన్నాడు. రాజా! నేను అతని కుమార్తె ఉలూపిని.
సాఽహం త్వామభిషేకార్థమవతీర్ణం సముద్గామ్। దృష్ట్వైవ పురుషవ్యాఘ్ర కన్దర్పేణాభిమూర్చ్ఛితా
పురుషశార్దూలా! నీవు స్నానార్థం దిగిన దృశ్యం చూసి, వెంటనే మన్మథుని బాణాలకు లోనై, నిన్ను ప్రేమించాను.
తాం మామనఙ్గగ్లపితాం త్వత్కృతే కురునన్దన। అనన్యాం నన్దయస్వాద్య ప్రదానేనాత్మనోఽనఘ
కురువంశానందా! నిన్ను ప్రేమించి నీకోసమే తపించిపోతున్న నన్ను, నీవే నాకు ఆనందాన్ని ఇవ్వు.
బ్రహ్మచర్యమిదం భద్రే మమ ద్వాదశమాసికమ్। ధర్మరాజేన చాదిష్టం నాహమస్మి స్వయం వశః
మృదువైనవాడివి! నాకు ద్వాదశ మాసాల బ్రహ్మచర్య వ్రతం ఉంది. ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో నేను స్వేచ్ఛగా ఉండలేను.
తవ చాపి ప్రియం కర్తుమిచ్ఛామి జలచారిణి। అనృతం నోక్తపూర్వం చ మయా కించన కర్హిచిత్
నీకు ఇష్టమైనదాన్ని చేయాలని నా మనసు ఉంది, జలచరిణి! నేను ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పలేదు.
కథం చ నానృతం మే స్యాత్తవ చాపి ప్రియం భవేత్। న చ పీడ్యేత మే ధర్మస్తథా కుర్యా భుజఙ్గమే
ఎలా 하면 అబద్ధం చెప్పకుండా, నీకు ఆనందాన్ని ఇచ్చి, నా ధర్మాన్ని కూడా కాపాడగలను? అలా నేనే చేయగలను, నాగకన్యా.
జానామ్యహం పాణ్డవేయ యథా చరసి మేదినీమ్। యథా చ తే బ్రహ్మచర్యమిదమాదిష్టవాన్గురుః
పాండవ కుమారా, నీవు భూమిపై ఎలా ప్రవర్తిస్తున్నావో, నీ గురువు నీకు ఈ బ్రహ్మచర్య వ్రతాన్ని ఎలా బోధించాడో నాకు తెలుసు.
పరస్పరం వర్తమానాన్ద్రుపదస్యాత్మజాం ప్రతి। యో నోఽనుప్రవిశేన్మోహాత్స వై ద్వాదశమాసికమ్
మనం అందరం కలిసి జీవిస్తున్నప్పుడు, ద్రుపదుని కుమార్తె విషయంలో ఎవరు మోహంతో ఆమెను సమీపిస్తే, వారు పన్నెండు నెలలు ప్రవాసంలో ఉండాలి.
వనే చరేద్బ్రహ్మచర్యమితి వః సమయః కృతః। తదిదం దౌపదీహేతోరన్యోన్యస్య ప్రవాసనమ్
అరణ్యంలో బ్రహ్మచర్యం పాటించాలనే నిబంధన మీరు పెట్టుకున్నారు. అలా ద్రౌపదికి కారణంగా మీరు ఒక్కొక్కరుగా ప్రవాసం స్వీకరించారు.
కృతవాంస్తత్ర ధర్మార్థమత్ర ధర్మో న దుష్యతి। పరిత్రాణం చ కర్తవ్యమార్తానాం పృథులోచన
అక్కడ నీవు ధర్మార్థాల కోసమే ఆచరించావు. ఇందులో ధర్మానికి హాని లేదు. బాధపడుతున్నవారిని రక్షించడం మన కర్తవ్యం, విశాలనేత్రా.
కృత్వా మమ పరిత్రాణం తవ ధర్మో న లుప్యతే। యది వాప్యస్య ధర్మస్య సూక్ష్మోఽపి స్యాద్వ్యతిక్రమః
నన్ను రక్షించినందువల్ల నీ ధర్మం తగ్గదు. ఈ ధర్మంలో ఎంత చిన్న తప్పిదం జరిగినా కూడా,
స చ తే ధర్మ ఏవ స్యాద్దత్వా ప్రాణాన్మమార్జున। భక్తాం చ భజ మాం పార్థ సతామేతన్మతం ప్రభో
అది నీకే ధర్మమే అవుతుంది, అర్జునా! నీవు నా కోసం ప్రాణాలు ఇచ్చినా సరే. పార్థా, నన్ను భక్తితో సేవించు; ఇదే సజ్జనుల అభిప్రాయం, ప్రభూ.
న కరిష్యసి చేదేవం మృతాం మాముపధారయ। ప్రాణదానాన్మహాబాహో చర ధర్మమనుత్తమమ్
నీవు ఇలా చేయకపోతే, నన్ను చనిపోయినట్టుగా భావించు. మహాబాహువా, ప్రాణత్యాగం చేసి, ఉత్తమమైన ధర్మాన్ని ఆచరించు.
శరణం చ ప్రపన్నాస్మి త్వామద్య పురుషోత్తమ। దీనాననాథాన్కౌన్తేయ పరిరక్షసి నిత్యశః
ఈ రోజు నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను, పురుషోత్తమా. కుంతీ కుమారా, నీవు ఎప్పుడూ దయనీయుల్ని, అనాథులను రక్షిస్తావు.
సాఽహం శఱణమభ్యేమి రోరవీమి చ దుఃఖితా। యాచే త్వాం చాభికామాహం తస్మాత్కురు మమ ప్రియమ్। స త్వమాత్మప్రదానేన సకామాం కర్తుమర్హసి
అందుకే నేను బాధతో ఏడుస్తూ నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను. నిన్ను కోరుతూ వేడుకుంటున్నాను; కాబట్టి నాకు ఇష్టమైనదాన్ని నీవు చేయాలి. నీవు నీను అర్పించి నా కోరికను తీర్చాలి.
ఏవముక్తస్తు కౌన్తేయః పన్నగేశ్వరకన్యయా। కృతవాంస్తత్తథా సర్వం ధర్మముద్దిశ్య కారణమ్
నాగరాజు కుమార్తె ఇలా చెప్పినప్పుడు, కుంతీ కుమారుడు ధర్మాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఆమె కోరికను పూర్తిగా నెరవేర్చాడు.
స నాగభవనే రాత్రిం తాముషిత్వా ప్రతాపవాన్। `పుత్రముత్పాదయామాస స తస్యాం సుమనోహరమ్
నాగ లోకంలో ఆ రాత్రి గడిపిన అనంతరం, మహాత్ముడు ఆమెతో ఒక అందమైన కుమారుడిని కనుగొన్నాడు.
ఇరావన్తం మహాభాగం మహాబలపరాక్రమమ్।' ఉదితేఽభ్యుత్థితః సూర్యే కౌరవ్యస్య నివేశనాత్
అతను మహాభాగుడైన, అపార బలపరాక్రమాలు కలిగిన ఇరావంతుని కనుగొన్నాడు. సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, అతను కౌరవుల నివాసం నుండి బయలుదేరాడు.
ఆగతస్తు పునస్తత్ర గఙ్గాద్వారం తయా సహ। పరిత్యజ్య గతా సాధ్వీ ఉలూపీ నిజమన్దిరం
ఆ తర్వాత ఆమెతో కలిసి గంగాద్వారానికి వచ్చాడు. ఆ సతీమణి ఉలూపి అతన్ని విడిచిపెట్టి తన ఇంటికి వెళ్లింది.
దత్త్వా వరమజేయత్వం జలే సర్వత్ర భారత। సాధ్యా జలచరాః సర్వే భవిష్యన్తి న సంశయః
నీకు నేను నీటిలో ఎక్కడైనా అజేయత్వం అనే వరాన్ని ఇచ్చాను, భారతా. అందువల్ల నీటిలోని సమస్త జలచరాలు సిద్ధులవుతారు, దీనిలో సందేహం లేదు.