జరత్కారుః సుమహతా కాలేన స్వర్గమేయివాన్। ఏతదాఖ్యానమాస్తీకం యథావత్కథితం మయా। ప్రబ్రూహి భృగుశార్దూల కిమన్యత్కథయామి తే
చాలా కాలం తర్వాత జరత్కారు స్వర్గానికి వెళ్ళాడు. ఇలా ఆస్తీకుని కథను యథావిధిగా నేను చెప్పాను. భృగువంశంలో శ్రేష్ఠుడవైనవాడా, ఇంకేమి వినాలి? చెప్పు.
సౌతే త్వం కథయస్వేమాం విస్తరేణ కథాం పునః। ఆస్తీకస్య కవేఃసాధోః శుశ్రూషా పరమా హినః
సౌతి! మేము మరింత ఆసక్తితో వినాలనుకుంటున్నాము. కవిగా, మునిగా పేరుగాంచిన ఆస్తీకుని కథను మరొకసారి విస్తృతంగా వివరించు.
మధురం కథ్యతే సౌమ్య శ్లక్ష్ణాక్షరపదం త్వయా। ప్రీయామహే భృశం తాత పితేవేదం ప్రభాషసే
నీవు మృదువుగా, మధురంగా, సున్నితమైన పదాలతో కథను చెబుతున్నావు. నీ మాటలు వినిపించగానే మాకు ఎంతో ఆనందంగా ఉంది, తాత! నీవు తండ్రిలా మాట్లాడుతున్నావు.
అస్మచ్ఛుశ్రూషణే నిత్యం పితా హి నిరతస్తవ। ఆచష్టైతద్యథాఽఽక్యానం పితా తేత్వం తథా వద
నీవు చెప్పిన కథను వినడంలో నీ తండ్రి ఎప్పుడూ మనకు సేవచేసేవాడు. ఆయన చెప్పినట్లే నువ్వు కూడా ఈ కథను వివరంగా చెప్పు.
ఆయుష్మన్నిదమాఖ్యానమాస్తీకం కథయామి తే। యథాశ్రుతం కథయతః సకాశాద్వై పితుర్మయా
దీర్ఘాయువు కలవాడా! నేను నా తండ్రి నోట వినిన విధంగా, ఆస్తీకుని కథను నీకు చెప్పబోతున్నాను.
పురా దేవయుగే బ్రహ్మన్ప్రజాపతిసుతే శుభే। ఆస్తాం భగిన్యౌ రూపేణ సముపేతేఽద్భుతేఽనఘ
పురాతన కాలంలో, దేవతల యుగంలో, ప్రజాపతి కుమార్తెలైన ఇద్దరు అక్కచెల్లెళ్లు ఉండేవారు. వారు అద్భుతమైన అందంతో, నిర్దోషిణులుగా వెలిగిపోయారు.
తే భార్యే కశ్యపస్యాస్తాం కద్రూశ్చ వినతా చ హ। ప్రాదాత్తాభ్యాం వరం ప్రీతః ప్రజాపతిసమః పతిః
ఆ ఇద్దరూ, కద్రూ మరియు వినత, కశ్యపునికి భార్యలయ్యారు. వారిద్దరినీ సంతోషపరిచిన కశ్యపుడు, ప్రజాపతికి సమానుడైనవాడు, వారికి వరాలిచ్చాడు.
కశ్యపో ధర్మపత్నీభ్యాం ముదా పరమయా యుతః। వరాతిసర్గం శ్రుత్వైవం కశ్యపాదుత్తమం చ తే
ధర్మపత్నులతో కూడి, పరమానందంతో నిండిన కశ్యపుడు, వారి వరప్రార్థనలను వినాడు—
హర్షాదప్రతిమాం ప్రీతిం ప్రాపతుః స్మ వరస్త్రియౌ। వవ్రే కద్రూః సుతాన్నాగాన్సహస్రం తుల్యవర్చసః
ఆ ఇద్దరు స్త్రీలు అపూర్వమైన ఆనందంతో తమ వరాలు పొందారు. కద్రూ, సమానమైన తేజస్సుతో కూడిన వెయ్యి మంది కుమారులను కోరుకుంది.
ద్వౌ పుత్రౌ వినతా వవ్రే కద్రూపుత్రాధికౌ బలే। తేజసా వపుషా చైవ విక్రమేణాధికౌ చ తౌ
వినత రెండు కుమారులను కోరుకుంది. వారు బలంలో కద్రూ కుమారులకంటే మెరుగైనవారు; తేజస్సులో, రూపంలో, పరాక్రమంలో కూడా వారిని మించిపోయేవారు.
తస్యై భర్తా వరం ప్రాదాదీదృసౌ తే భవిష్యతః। ఏవమస్త్వితి తం చాహ కశ్యపం వినతా తదా
ఆమెకు భర్త వరమిచ్చాడు: 'అలాంటి కుమారులు నీకు పుడతారు.' వినత అప్పుడే కశ్యపునికి, 'అలా జరగాలి' అని చెప్పింది.
యథావత్ప్రార్థితం లబ్ధ్వా వరం తుష్టాభవత్తదా। కృతకృత్యా తు వినతా లబ్ధ్వా వీర్యాధికౌ సుతౌ
తాను కోరుకున్న వరాన్ని పొందిన వినత సంతోషించింది. బలవంతులైన ఇద్దరు కుమారులను పొందినందుకు తాను ధన్యురాలినని భావించింది.
కద్రూశ్చ లబ్ధ్వా పుత్రాణాం సహస్రం తుల్యవర్చసామ్। ధార్యౌ ప్రయత్నతో గర్భావిత్యుక్త్వా స మహాతపాః
కద్రూ వెయ్యి మంది సమానమైన తేజస్సుతో కూడిన కుమారులను పొందింది. ఆ మహాతపస్వి, 'మీ ఇద్దరూ గర్భాన్ని జాగ్రత్తగా దాల్చాలి' అని చెప్పాడు.
తే భార్యే వరసంతుష్టే కశ్యపో వనమావిశత్
వరాలు నెరవేరిన ఆ ఇద్దరు భార్యలు, కశ్యపునితో కలిసి అరణ్యంలోకి వెళ్లారు.
జనయామాస విప్రేన్ద్ర ద్వే చాణ్డే వినతా తదా। తయోరణ్డాని నిదధుః ప్రహృష్టాః పరిచారికాః
ఆ సమయంలో, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడవాడా, వినత రెండు గుడ్లను పెట్టింది. వారి పరిచారికలు ఆనందంతో ఆ గుడ్లను జాగ్రత్తగా ఉంచారు.
సోపస్వేదేషు భాణ్డేషు పఞ్చవర్షశతాని చ। తతః పఞ్చశతే కాలే కద్రూపుత్రా వినిఃసృతాః
వేడి, తేమతో కూడిన పాత్రల్లో ఆ గుడ్లు ఐదు వందల సంవత్సరాలు ఉండగా, ఆ కాలం పూర్తయ్యాక కద్రూ కుమారులు బయటకు వచ్చారు.
అణ్డాభ్యాం వినతాయాస్తు మిథునం న వ్యదృశ్యత। తతః పుత్రార్థినీ దేవీ వ్రీడితా చ తపస్వినీ
వినతకు రెండు గుడ్లు పుట్టినా, వాటి నుండి పిల్లలు కనబడలేదు. అప్పుడు కుమారుడిని కోరుకుంటూ, కొంచెం సిగ్గుపడుతూ, ఆ దేవత తపస్సు చేసుకుంది.
అణ్డం బిభేద వినతా తత్ర పుత్రమపశ్యత। పూర్వార్ధకాయసంపన్నమితరేణాప్రకాశతా
వినత ఒక గుడ్డును పగలగొట్టి చూడగా, అందులో కుమారుడు కనిపించాడు. కానీ అతని శరీరం అర్ధమాత్రమే ఏర్పడింది; మిగతా భాగం ఇంకా బయటపడలేదు.
స పుత్రః క్రోధసంరబ్ధః శశాపైనామితి శ్రుతిః। యోఽహమేవం కృతో మాతస్త్వయా లోభపరీతయా
ఆ కుమారుడు కోపంతో తల్లి మీద శాపమిచ్చాడు: 'అమ్మా! నన్ను ఇలా చేయడంలో నీలోని లోభమే కారణం.'
శరీరేణాసమగ్రేణ తస్మాద్దాసీ భవిష్యసి। పఞ్చ వర్షశతాన్యస్యా యయా విస్పర్ధసే సహ
'నా శరీరం పూర్తిగా ఏర్పడకపోవడంతో, నువ్వు పోటీ పడే ఆమెకు ఐదు వందల సంవత్సరాలు దాసిగా ఉండాలి.'
ఏష చ త్వాం సుతో మాతర్దాసీత్వాన్మోచయిష్యతి। యద్యేనమపి మాతస్త్వం మామివాణ్డవిభేదనాత్
'అయితే అమ్మా! నువ్వు నా తమ్ముడి గుడ్డును కూడా నన్ను చేసినట్టు ముందే పగలగొట్టకపోతే, అతడు నిన్ను దాస్యబంధనంనుంచి విడిపిస్తాడు.'
న కరిష్యస్యనఙ్గం వా వ్యఙ్గం వాపి తపస్వినమ్। ప్రతిపాలయితవ్యస్తే జన్మకాలోఽస్య ధీరయా
'ఓ తపస్విని! నువ్వు అతడిని కూడా అర్ధశరీరంగా లేదా లోపభూయిష్టుడిగా చేయకూడదు. అతని జననం కోసం ఓర్పుతో వేచి ఉండాలి.'
విశిష్టం బలమీప్సన్త్యా పఞ్చవర్షశతాత్పరః। ఏవం శప్త్వా తతః పుత్రో వినతామన్తరిక్షగః
'బలమైన కుమారుడిని కోరుకుంటే, ఐదు వందల సంవత్సరాలు దాటి కూడా నువ్వు ఆగాలి.' అని చెప్పి, ఆ కుమారుడు ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయాడు.
అరుణోఽదృశ్యత బ్రహ్మన్ప్రభాతసమయే తదా। `ఉద్యన్నథ సహస్రాంశుర్దృష్ట్వా తమరుణం ప్రభుః
అప్పుడే, బ్రాహ్మణా! ఉదయ వేళలో అరుణుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అతన్ని చూసి, వెయ్యి కిరణాలున్న ప్రభావంతుడు సూర్యుడు ఉదయించాడు.
స్వతేజసా ప్రజ్వలన్తమాత్మనః సమతేజసమ్। సారథ్యే కల్పయామాస ప్రీయమాణస్తమోనుదః
తన స్వంత తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, తనకు సమానమైనవాడిగా ఉన్న అరుణుని, చీకటి తొలగించేవాడు సూర్యుడు సారథిగా నియమించాడు.
సోఽపి తం రథమారుహ్య భానోరమితతేజసః। సర్వలోకప్రదీపస్య హ్యమరోఽప్యరుణోఽభవత్
అరుణుడు కూడా, అపారమైన తేజస్సున్న సూర్యుని రథాన్ని ఎక్కి, అన్ని లోకాలకూ వెలుగునిచ్చే సూర్యునికి అమరమైన సారథిగా మారాడు.
గరుడోఽపి యథాకాలం జజ్ఞే పన్నగభోజనః। స జాతమాత్రో వినతాం పరిత్యజ్య ఖమావిశత్
పాములను భక్షించే గరుడుడు కూడా సమయానికి జన్మించాడు. పుట్టిన వెంటనే వినతను వదిలి, ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయాడు.
ఆదాస్యన్నాత్మనో భోజ్యమన్నం విహితమస్య యత్। విధాత్రా భృగుశార్దూల క్షుధితః పతగేశ్వరః
భృగువంశంలో గొప్పవాడా! సృష్టికర్త తనకు కట్టబెట్టిన ఆహారాన్ని పొందేందుకు, ఆకలితో ఉన్న పక్షిరాజు గరుడుడు బయలుదేరాడు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు భగిన్యౌ తే తపోధన। అపశ్యతాం సమాయాన్తముచ్చైః శ్రవసమన్తికాత్
అదే సమయంలో, ఓ తపోధనుడా! ఆ ఇద్దరు సోదరీమణులు దగ్గరగా ఉచ్చైశ్రవ అనే అశ్వాన్ని వస్తున్నట్టు చూశారు.
యం తు దేవగణాః సర్వే హృష్టరూపమపూజయన్। మథ్యమానేఽమృతే జాతమశ్వరత్నమనుత్తమమ్
అమృతాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు జన్మించిన ఆ అశ్వరత్నాన్ని, అందరు దేవతలు ఆనందంతో పూజించారు.