తత్త్రివిష్టపసఙ్కాశమిన్ద్రప్రస్థం వ్యరోచత। పురీం సర్వగుణోపేతాం నిర్మితాం విశ్వకర్మణా
అక్కడ ఇంద్రప్రస్థం దేవతల పట్టణంలా ప్రకాశించింది. విశ్వకర్మ నిర్మించిన ఆ నగరం అన్ని శుభగుణాలతో నిండినది.
పౌరవాణామధిపతిః కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః। కృతమఙ్గలసత్కారైర్బ్రాహ్మణైర్వేదపారగైః
పౌరవుల అధిపతి, కుంతీపుత్రుడు యుదిష్ఠిరుడు, వేదాలు నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణులు శుభకార్యాలతో అతన్ని సత్కరించారు.
ద్వైపాయనం పురస్కృత్య ధౌమ్యస్యాభిమతే స్థితః। భ్రాతృభిః సహితో రాజా రాజమార్గమతీత్య చ
వ్యాసుడు ముందుండగా, ధౌమ్యుని సలహా తీసుకుంటూ, రాజు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి రాజమార్గం మీదుగా వెళ్లాడు.
ఔపవాహ్యగతో రాజా కేశవేన సహాభిభూః। తోరణద్వారసుముఖం ద్వాత్రింశద్ద్వారసంయుతమ్
రాజు తన రథంలో కేశవుడితో కలిసి, ముప్పత్తిరెండు ద్వారాలు ఉన్న అద్భుతమైన ప్రధాన ద్వారం ద్వారా ప్రవేశించాడు.
వర్ధమానపురద్వారాత్ప్రవివేశ మహాద్యుతిః। శఙ్ఖదున్దుభినిర్ఘోషాః శ్రూయన్తే బహవో భృశమ్
ఆ అభివృద్ధి చెందిన నగర ద్వారం నుంచి మహాతేజస్వి రాజు లోపలికి ప్రవేశించాడు. అక్కడ శంఖాలు, డుండుభి మేళాలు గట్టిగా ప్రతిధ్వనించాయి.
జయేతి బ్రాహ్మణగిరః శ్రూయన్తే చ సహస్రశః। సంస్తూయమానో మునిభిః సూతమాగధబన్దిభిః
'జయము!' అని బ్రాహ్మణుల స్వరాలు వేలాది సార్లు వినిపించాయి. మునులు, సూతులు, మాగధులు, గాయకులు రాజును ప్రశంసించారు.
ఔపవాహ్యగతో రాజా రాజమార్గమతీత్య చ। కృతమఙ్గలసత్కారం ప్రవివేశ గృహోత్తమమ్
రాజు తన రథంలో రాజమార్గం దాటి, శుభకార్యాలతో సత్కరించబడిన అగ్రభవనంలోకి ప్రవేశించాడు.
ప్రవిశ్య భవనం రాజా నాగరైరభిసంవృతః। ప్రహృష్టముదితైరాసీత్సత్కారైరభిపూజితః
భవనంలోకి ప్రవేశించిన రాజును నగరవాసులు చుట్టుముట్టారు. ఆనందంతో, ఉల్లాసంతో అతడిని గౌరవంగా ఆహ్వానించారు.
పూజయామాస విప్రేన్ద్రాన్కేశేన మహాత్మనా। తతస్తు రాష్ట్రం నగరం నరనారీగణాయుతమ్
అతడు మహాత్ముడైన కేశవుని సహాయంతో అగ్రగణ్య బ్రాహ్మణులను పూజించాడు. తరువాత ఆ రాజ్యం, నగరం పురుషులు, మహిళలతో నిండి వెలిగిపోయింది.
గోధనైశ్చ సమాకీర్ణం సస్యైర్వృద్ధిం తదాగమత్
ఆ రాజ్యం ఆవుల మందలతో, పంటలతో నిండిపోయి, అప్పటి నుంచి అభివృద్ధి చెందింది.
తేషాం పుణ్యజనోపేతం రాష్ట్రమావిశతాం మహత్। పాణ్డవానాం మహారాజ శశ్వత్ప్రీతిరవర్ధత
పుణ్యాత్ములు నివసించే ఆ మహారాజ్యంలో పాండవులు ప్రవేశించగానే, వారి ఆనందం శాశ్వతంగా పెరిగింది, ఓ రాజా!
సౌబలేన చ కర్ణేన ధార్తరాష్ట్రైః కృపేణ చ।' తథా భీష్మేణ రాజ్ఞా చ ధర్మప్రణయినా సదా
శకుని, కర్ణుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, కృపాచార్యుడు, భీష్ముడు, ధర్మాన్ని పాటించే రాజు— వీరందరి సహాయంతో,
పాణ్డవాః సమపద్యన్త ఖాణ్డవప్రస్థవాసినః। పఞ్చభిస్తైర్మహేష్వాసైరిన్ద్రకల్పైః సమావృతమ్
పాండవులు ఖాండవప్రస్థంలో నివసించసాగారు. ఆ ఐదుగురు మహాశూరులు, ఇంద్రునితో సమానులు, వారిని చుట్టుముట్టి ఉన్నారు.
శుశుభే తత్పురశ్రేష్ఠం నాగైర్భోగవతీ యథా। `తతస్తు విశ్వకర్మాణం పూజయిత్వా విసృజ్య చ
ఆ అగ్రపట్టణం నాగులలో భోగవతిలా ప్రకాశించింది. తరువాత వారు విశ్వకర్మను పూజించి, గౌరవంగా పంపించారు.
ద్వైపాయనం చ సంపూజ్య విసృజ్య చ నరాధిపః। వార్ష్ణేయమబ్రవీద్రాజా గన్తుకామం కృతక్షణమ్
ద్వైపాయనుని గౌరవించి, వీడ్కోలు చెప్పిన తరువాత, రాజు తన ప్రయాణానికి సిద్ధమైన వృష్ణివంశజుని ఇలా ఉద్దేశించి మాటలాడాడు.
తవ ప్రసాదాద్వార్ష్ణేయ రాజ్యం ప్రాప్తం మయాఽనఘ। ప్రసాదాదేవ తే వీర శూన్యం రాష్ట్రం సుదుర్గమమ్
నీ దయ వల్లనే, వృష్ణివంశీయా, నేను ఈ రాజ్యాన్ని పొందాను. నీ కృపతోనే, వీరా, ఒకప్పుడు ఖాళీగా ఉన్న, కాపాడటానికి కష్టమైన ఈ దేశం మళ్లీ పునరుద్ధరించబడింది.
తవైవ తు ప్రసాదేన రాజ్యస్థాశ్చ భవామహే। గతిస్త్వమాపత్కాలేఽపి పాణ్డవానాం చ మాధవ
నీ దయ వల్లనే మేము ఈ రాజ్యంలో స్థిరంగా ఉన్నాము. మాధవా, కష్టకాలంలో కూడా పాండవులకు నీవే ఆధారం.
జ్ఞాత్వా తు కృత్యం కర్తవ్యం కారయస్వ భవాన్హి నః। యదిష్టమనుమన్తవ్యం పాణ్డవానాం త్వయాఽనఘ
ఏం చేయాలో తెలుసుకుని, నీవే మాకు చేయించాలి. పాండవులకు నీవు ఏది అనుకూలంగా అనిపిస్తే, అది ఆమోదించాలి, నిష్కళ్మషుడా.
త్వత్ప్రభావాన్మహారాజ్యం సంప్రాప్తం హి స్వధర్మతః। పితృపైతామహం రాజ్యం కథం న స్యాత్తవ ప్రభో
నీ ప్రభావంతోనే నేను ఈ మహారాజ్యాన్ని ధర్మబద్ధంగా పొందాను. నా తండ్రి, తాతల రాజ్యం నీదే కాకపోతే మరెవరిదీ అవుతుంది ప్రభూ?
ధార్తరాష్ట్రా దురాచారాః కిం కరిష్యన్తి పాణ్డవాన్। యథేష్టం పాలయ జగచ్ఛశ్వద్ధర్మధురం వహ
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు చెడ్డవారు, వారు పాండవులకు ఏమి చేయగలరు? నీవు ఇష్టమైనట్లు లోకాన్ని పాలించు, ఎప్పటికీ ధర్మబాధ్యతను మోయు.
పునః పునశ్చ సంహర్షాద్బ్రాహ్మణాన్భర పౌరవ। అద్యైవ నారదః శ్రీమానాగమిష్యతి సత్వరః
పురువంశీయా, ఆనందంతో మళ్లీ మళ్లీ బ్రాహ్మణులను ఆదరించు. ఈరోజే మహిమాన్వితుడైన నారదుడు త్వరగా ఇక్కడికి రానున్నాడు.
ఆదత్స్వ తస్య వాక్యాని శాసనం కురు తస్య వై। ఏవముక్త్వా తతః కున్తీమభివాద్య జనార్దనః
అతని మాటలను విను, అతను చెప్పినట్లు చేయు. ఇలా చెప్పి జనార్ధనుడు కుంతిని నమస్కరించాడు.
ఉవాచ శ్లక్ష్ణయా వాచా గమిష్యామి నమోస్తు తే
ఆమెతో మృదువుగా మాట్లాడుతూ, 'నేను వెళ్ళిపోతాను, నీకు నమస్కారం' అని చెప్పాడు.
ఆర్యేణ సమభిజ్ఞాతం త్వయా వై యదుపుఙ్గవ। త్వయా నాథేన గోవిన్ద దుఃఖం తీర్ణం మహత్తరమ్
ఆర్యుని ద్వారా తెలిసినది నీవు కూడా గ్రహించావు, యదువంశశిరోమణీ. నీవు రక్షకుడిగా ఉండటంతో, గోవిందా, మేము గొప్ప కష్టాన్ని దాటి వచ్చాము.
త్వం హి నాథస్త్వనాథానాం దరిద్రాణాం విశేషతః। సర్వదుఃఖాని శామ్యన్తి తవ సందర్శనాన్మమ
నీలాంటి వారు రక్షణ లేకపోయినవారికి, ముఖ్యంగా పేదలకు రక్షకుడు. నిన్ను చూసినప్పుడల్లా నా బాధలన్నీ శాంతించిపోతాయి.
స్మరస్వైనాన్మహాప్రాజ్ఞ తేన జీవన్తి పాణ్డవాః
మహాప్రజ్ఞుడా, ఇవన్నీ గుర్తుంచుకో. వాటివల్లే పాండవులు బతికిపోతున్నారు.
కరిష్యామీతి చామన్త్ర్య అభివాద్య పితృష్వసామ్। గమనాయ మతిం చక్రే వాసుదేవః సహానుగః
'అలా చేస్తాను' అని చెప్పి, తన మామను నమస్కరించి, వాసుదేవుడు తన అనుచరులతో కలిసి ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు.
తాన్నివేశ్య తతో వీరః సహ రామేణ కౌరవాన్। యయౌ ద్వారవతీం రాజన్పాణ్డవానుమతే తదా
వీరుడు రామునితో కలిసి కౌరవులను అక్కడే ఉంచి, పాండవుల అనుమతితో ద్వారకకు బయలుదేరాడు, రాజా.
ఏవం సంప్రాప్య రాజ్యం తదిన్ద్రప్రస్థే తపోధన। అత ఊర్ధ్వం నరవ్యాఘ్రాః కిమకుర్వత పాణ్డవాః
ఇలా ఇంద్రప్రస్థంలో రాజ్యాన్ని పొందిన తర్వాత, తపస్సుతో నిండినవాడా, ఆ పాండవవీరులు తరువాత ఏమి చేశారు?
సర్వ ఏవ మహాత్మానః సర్వే మమ పితామహాః। ద్రౌపదీ ధర్మపత్నీ చ కథం తానన్వవర్తత
వారందరూ మహాత్ములు, వారందరూ నా తాతలు. ధర్మపత్నియైన ద్రౌపదీ వారితో ఎలా ప్రవర్తించింది?