మన్త్రాయ సముపానీతైర్ధృతరాష్ట్ర హితైర్నృప। ధర్మ్యమర్థ్యం యశస్యం చ వాచ్యమిత్యనుశుశ్రుమ
ధృతరాష్ట్రుని మేలు కోరే వారు చెప్పే మాటలు ధర్మబద్ధంగా, ప్రయోజనకరంగా, కీర్తిని తెచ్చేలా ఉండాలని మేము వినాము.
మమాప్యేషా మతిస్తాత యా భీష్మస్య మహాత్మనః। సంవిభజ్యాస్తు కౌన్తేయా ధర్మ ఏష సనాతనః
నాకు కూడా, మహాత్ముడైన భీష్మునికి ఉన్న అభిప్రాయం ఇదే. కుంతీ కుమారులకు వాటా ఇవ్వాలి. ఇదే శాశ్వత ధర్మం.
ప్రేష్యతాం ద్రుపదాయాశు నఱః కశ్చిత్ప్రియంవదః। బహులం రత్నమాదాయ తేషామర్థాయ భారత
ఓ భారతా, మధురంగా మాట్లాడే ఒకరిని వెంటనే ద్రుపదుని వద్దకు పంపించు. వారు కోసం బహుమతులు, రత్నాలు తీసుకెళ్లాలి.
మిథః కృత్యం చ తస్మై స ఆదాయ వసు గచ్ఛతు। వృద్ధిం చ పరమాం బ్రూయాత్తత్సంయోగోద్భవాం తథా
ఆయన బహుమతులు తీసుకుని, వారి వద్దకు వెళ్లి పరస్పర విషయాలు మాట్లాడాలి. ఈ సంధానంతో కలిగే గొప్ప అభివృద్ధిని వివరించాలి.
సంప్రీయమాణం త్వాం బ్రూయాద్రాజన్దుర్యోధనం తథా। అసకృద్ద్రుపదే చైవ ధృష్టద్యుమ్నే చ భారత
రాజా, ఆ దూత నీ స్నేహభావాన్ని దుర్యోధనునికి, అలాగే ద్రుపదునికి, ధృష్టద్యుమ్నునికీ పదే పదే చెప్పాలి.
ఉచితత్వం ప్రియత్వం చ యోగస్యాపి చ వర్ణయేత్। పునఃపునశ్చ కౌన్యేయాన్మాద్రీపుత్రౌ చ సాన్త్వయన్
ఈ సంబంధం తగినదని, మిత్రభావంతో ఉందని వివరించాలి. మళ్లీ మళ్లీ కుంతీ కుమారులను, మాద్రీ కుమారులను ఓదార్చాలి.
హిరణ్మయాని శుభ్రాణి బహూన్యాభరణాని చ। వచనాత్తవ రాజేన్ద్ర ద్రౌపద్యాః సంప్రయచ్ఛతు
ఓ రాజేంద్ర, నీ ఆజ్ఞతో ద్రౌపదికి బంగారు ఆభరణాలు, అందమైన అలంకారాలు ఎన్నో ఇవ్వాలి.
తథా ద్రుపదపుత్రాణాం సర్వేషాం భరతర్షభ। పాణ్డవానాం చ సర్వేషాం కున్త్యా యుక్తాని యాని చ
అలాగే, ఓ భారత వంశశ్రేష్ఠా, ద్రుపదుని కుమారులందరికీ, పాండవులందరికీ, కుంతీకి తగినవి అన్నీ ఇవ్వాలి.
దత్త్వా తాని మహార్హాణి పాణ్డవాన్సంప్రహర్షయ।' ఏవం సాన్త్వసమాయుక్తం ద్రుపదం పాణ్డవైః సహ। ఉక్త్వా సోఽనన్తరం బ్రూయాత్తేషామాగమనం ప్రతి
అతిశయమైన బహుమతులు ఇచ్చి, పాండవులను ఆనందింపజేశాడు. అట్లాంటి సాంత్వనపూర్వకమైన మాటలు పాండవులతో కలిసి ద్రుపదునికి చెప్పి, వెంటనే వారి రాక గురించి చెప్పాడు.
అనుజ్ఞాతేషు వీరేషు బలం గచ్ఛతు శోభనమ్। దుఃశాసనో వికర్ణశ్చాప్యానేతుం పాణ్డవానిహ
వీరులకు అనుమతి ఇచ్చిన తర్వాత, సైన్యం శుభంగా ముందుకు పోవాలి. దుఃశాసనుడు, వికర్ణుడు పాండవులను ఇక్కడికి తీసుకురావాలి.
తతస్తే పాణ్డవాః శ్రేష్ఠాః పూజ్యమానాః సదా త్వయా। ప్రకృతీనామనుమతే పదే స్థాస్యన్తి పైతృకే
ఆ తర్వాత, నీవు ఎప్పుడూ గౌరవించే ఆ ఉత్తమ పాండవులు, ప్రజల అనుమతితో తమ పితృపారంపర్య స్థానం లోనే ఉంటారు.
ఏతత్తవ మహారాజ తేషు పుత్రేషు చైవ హి। వృత్తమౌపయికం మన్యే భీష్మేణ సహ భారత
మహారాజా! నీకు, నీ కుమారులకు, భీష్మునితో కలిసి ఇది సరైన ప్రవర్తన అని నేను భావిస్తున్నాను.
యోజితావర్థమానాభ్యాం సర్వకార్యేష్వనన్తరౌ। న మన్త్రయేతాం త్వచ్ఛ్రేయః కిమద్భుతతరం తతః
తమ స్వార్థం కోసం ఇద్దరూ అన్ని విషయాల్లో కలిసిపోతే, నీ మేలుకోసం ఆలోచించకపోతే, దానికన్నా ఆశ్చర్యమైనది ఇంకేముంటుంది?
దుష్టేన మనసా యో వై ప్రచ్ఛన్నేనాన్తరాత్మనా। బ్రూయాన్ని)శ్రేయసం నామ కథం కుర్యాత్సతాం మతమ్
దురుద్దేశ్యంతో, లోపల దురభిప్రాయం పెట్టుకుని ఉన్నవాడు, శ్రేయస్సు గురించి ఎలా మాట్లాడగలడు? సజ్జనుల అభిప్రాయాన్ని ఎలా అనుసరించగలడు?
న మిత్రాణ్యర్థకృచ్ఛ్రేషు శ్రేయసే చేతరాయ వా। విధిపూర్వం హి సర్వస్య దుఃఖం వా యది వా సుఖమ్
స్నేహితులు కష్టసమయంలో లాభం కోసం లేదా హాని కోసం పనిచేయరు. ఎందుకంటే ప్రతి ఒక్కరికీ సుఖం, దుఃఖం విధి ప్రకారం వస్తాయి.
కృతప్రజ్ఞోఽకృతప్రజ్ఞో బాలో వృద్ధశ్చ మానవః। ససహాయోఽసహాయశ్చ సర్వం సర్వత్ర విన్దతి
తెలివైనవాడు అయినా, తెలివిలేనివాడు అయినా, చిన్నవాడు అయినా, వృద్ధుడైనా, తోడుంటే అయినా లేకపోయినా, ప్రతి మనిషి ఎక్కడైనా అన్నివిధాల ఫలితాలు అనుభవిస్తాడు.
శ్రూయతే హి పురా కశ్చిదమ్బువీచ ఇతీశ్వరః। ఆసీద్రాజగృహే రాజా మాగధానాం మహీక్షితామ్
పూర్వకాలంలో అంబువీచ అనే రాజు ఉన్నాడని విన్నాము. అతడు మాగధ రాజులలో ఒకడు, రాజభవనంలో పాలించేవాడు.
స హీనః కరణైః సర్వైరుచ్ఛ్వాసపరమో నృపః। అమాత్యసంస్థః సర్వేషు కార్యేష్వేవాభవత్తదా
ఆ రాజు అన్ని ఇంద్రియాలు కోల్పోయి, కేవలం ఊపిరిపోటు మీదే ఉండేవాడు. అప్పట్లో అన్ని పనుల్లో తనామాత్యులపై పూర్తిగా ఆధారపడి ఉండేవాడు.
తస్యామాత్యో మహాకర్ణిర్బభూవైకేశ్వరస్తదా। స లబ్ధబలమాత్మానం మన్యమానోఽవమన్యతే
అప్పుడు అతనికి మహాకర్ణి అనే మంత్రి ఒక్కడే అధికారిగా ఉండేవాడు. తనకు అధికారమొచ్చిందని భావించి, ఇతరులను తక్కువగా చూసేవాడు.
స రాజ్ఞ ఉపభోగ్యాని స్త్రియో రత్నధనాని చ। ఆదదే సర్వశో మూఢ ఐశ్వర్యం చ స్వయం తదా
ఆ మూర్ఖుడు రాజు అనుభవించాల్సిన స్త్రీలు, రత్నాలు, ధనం అన్నీ తనవిగా చేసుకుని, రాజ్యాధికారం కూడా తనదిగా ప్రకటించుకున్నాడు.
తదాదాయ చ లుబ్ధస్య లోభాల్లోభోఽభ్యవర్ధత। తథాహి సర్వమాదాయ రాజ్యమస్య జిహీర్షతి
అతడు లోభంతో వాటిని తీసుకున్నాక, లోభం ఇంకా పెరిగింది. అలా అన్నీ దోచుకుని, చివరికి రాజ్యాన్ని కూడా స్వాధీనం చేసుకోవాలని చూశాడు.
హీనస్య కరణైః సర్వైరచ్ఛ్వాసపరమస్య చ। యతమానోఽపి తద్రాజ్యం న శశాకేతి నః శ్రుతం
అన్ని ఇంద్రియాలు లేని, కేవలం ఊపిరిపోటుతో ఉన్న ఆ రాజు ఎంత ప్రయత్నించినా, రాజ్యాన్ని నిలుపుకోలేకపోయాడని మేము విన్నాము.
కిమన్యద్విహితా నూనం తస్య సా పురుషేన్ద్రతా। యది తే విహితం రాజ్యం భవిష్యతి విశాంపతే
ఆ మనుషులలో అధిపత్యం అతనికి విధి వల్లే వచ్చిందని మరొకటి ఏముంటుంది? రాజ్యం నీకు విధిగా లభిస్తే, నీవు తప్పక పొందుతావు, రాజన్యుడా!
మిషతః సర్వలోకస్య స్థాస్యతే త్వయి తద్ధువమ్। అతోఽన్యథా చేద్విహితం యతమానో న లప్స్యసే
ప్రపంచమంతా చూస్తుండగా అది నీవద్దే ఉంటుంది. కానీ విధి వేరేలా నిర్ణయిస్తే, ఎంత ప్రయత్నించినా నీవు దాన్ని పొందలేవు.
ఏవం విద్వన్నుపాదత్స్వ మన్త్రిణాం సాధ్వసాధుతామ్। దుష్టానాం చైవ బోద్ధవ్యమదుష్టానాం చ భాషితమ్
కాబట్టి, జ్ఞానవంతుడవు కావున, మంత్రుల మంచితనాన్ని, చెడుతనాన్ని బాగా తెలుసుకో. దుష్టుల మాటలు, నిష్కళంకుల మాటలు రెండింటినీ గ్రహించాలి.
విద్మ తే భావదోషేణ యదర్థమిదముచ్యతే। దుష్ట పాణ్డవహేతోస్త్వం దోషమాఖ్యాపయస్యుత
నీవు ఈ మాటలు నీ మనస్సులో ఉన్న పక్షపాతంతోనే చెబుతున్నావని మాకు తెలుసు. పాండవుల పట్ల ద్వేషంతోనే నీవు లోపాలను చూపిస్తున్నావు.
హితం తు పరమం కర్ణ బ్రవీమి కులవర్ధనమ్। అథ త్వం మన్యసే దుష్టం బ్రూహి యత్పరమం హితమ్
కర్ణా, నేను నీకు వంశానికి మేలు చేసే గొప్ప మేలును చెబుతున్నాను. కానీ నీవు దీన్ని హానికరమని భావిస్తే, నీకు మేలు చేస్తుందని నీవు అనుకునేది చెప్పు.
అతోఽన్యథా చేత్క్రియతే యద్బ్రవీమి పరం హితమ్। కురవో వై వినఙ్క్ష్యన్తి నచిరేణైవ మే మతిః
నేను చెప్పిన మేలును కాకుండా వేరే విధంగా నడిచితే, నా అభిప్రాయం ప్రకారం కురువంశం త్వరలోనే నశించిపోతుంది.
రాజన్నిఃసంశయం శ్రేయో వాచ్యస్త్వమసి బాన్ధవైః। న త్వశుశ్రూషమాణే వై వాక్యం సంప్రతి తిష్ఠతి
రాజా, నీవు బంధువుల నుండి మంచి సలహా పొందదగినవాడవు. కానీ నీవు వినకపోతే, వారి మాటలకు ఇప్పుడు విలువ ఉండదు.
ప్రియం హితం చ తద్వాక్యముక్తవాన్కురుసత్తమః। భీష్మః శాన్తనవో రాజన్ప్రతిగృహ్ణాసి తన్న చ
కురువీరులలో శ్రేష్ఠుడైన శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు, రాజా, నీకు మేలు చేసే, హృదయానికి హాయిగా ఉండే మాటలు చెప్పాడు. కానీ నీవు వాటిని స్వీకరించలేదు, పట్టించుకోలేదు.