తతః ప్రీతమనాః క్షత్తా ధృతరాష్ట్రం విశాంపతే। ఉవాచ దిష్ట్యా కురవో వర్ధ్త ఇతి విస్మితః
అప్పుడు విదురుడు ఆనందంతో, ఆశ్చర్యంతో, రాజా ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు వెళ్లి, 'దైవకృపతో కురువంశం అభివృద్ధి చెందుతోంది' అని చెప్పాడు.
వైచిత్రవీర్యస్తు నృపో నిశమ్య విదురస్య తత్। అబ్రవీత్పరమప్రీతో దిష్ట్యా దిష్ట్యేతి భారత
విచిత్రవీర్యుని కుమారుడైన ధృతరాష్ట్రుడు, విదురుని మాటలు విని, పరమానందంతో, 'దైవకృపతో, దైవకృపతో' అని పలికాడు.
మన్యతే స వృతం పుత్రం జ్యేష్ఠం ద్రుపదకన్యయా। దుర్యోధనమవిజ్ఞానాత్ప్రజ్ఞాచక్షుర్నరేశ్వరః
రాజు వివేకం లేకుండా, ద్రుపదుని కుమార్తె తన పెద్ద కుమారుడు దుర్యోధనుని ఎంచుకుందని అనుకుంటున్నాడు.
అథ త్వాజ్ఞాపయామాస ద్రౌపద్యా భూషణం బహు। ఆనీయతాం వై కృష్ణేతి పుత్రం దుర్యోధనం తదా
అప్పుడు ఆయన, 'కృష్ణకు ద్రౌపదీ అలంకారాలు తీసుకొచ్చి ఇవ్వండి' అని ఆజ్ఞాపించి, తన కుమారుడు దుర్యోధనుని పిలిపించాడు.
అథ స్మ పశ్చాద్విదుర ఆచఖ్యావమ్బికాత్మజమ్। కౌరవ్యా ఇతి సామాన్యాన్న మన్యేథాస్తవాత్మజాన్
తర్వాత విదురుడు అంబికా కుమారుడైన ధృతరాష్ట్రునికి, కౌరవులు కేవలం ఆయన కుమారులు మాత్రమే కాదు, కురువంశానికి చెందిన వారందరే అని వివరంగా చెప్పాడు.
వర్ధన్త ఇతి మద్వాక్యాద్వర్ధితాః పాణ్డునన్దనాః। కృష్ణయా సంవృతాః పార్థా విముక్తా రాజసఙ్గరాత్
'నా మాటలతో వారు అభివృద్ధి చెందాలి' అని చెప్పాడు. 'పాండవులు కృష్ణతో కలసి, రాజ సభ నుంచి తప్పించుకున్నారు.'
దిష్ట్యా కుశలినో రాజన్పూజితా ద్రుపదేన చ
రాజా, దైవకృపతో వారు క్షేమంగా ఉన్నారు, ద్రుపదుని నుంచి కూడా గౌరవం పొందుతున్నారు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం విదురస్య నరాధిపః। ఆకారచ్ఛాదనార్థాయ దిష్ట్యాదిష్ట్యేతి చాబ్రవీత్
విదురుని మాటలు విని, నిజాన్ని దాచేందుకు రాజు పదే పదే 'దైవకృపతో, దైవకృపతో' అని మాత్రమే అన్నాడు.
ఏవం విదుర భద్రం తే యది జీవన్తి పాణ్డవాః। న మమౌ మే తనౌ ప్రీతిస్త్వద్వాక్యామృతసంభవా
విదురా, నీకు శుభం కలగాలి. పాండవులు బతికుంటే, నీ మధురమైన మాటలు కూడా నా హృదయానికి ఆనందాన్ని ఇవ్వలేవు.
సాధ్వాచారతయా తేషాం సంబన్ధో ద్రుపదేన చ। బభూవ పరమశ్లాఘ్యో దిష్ట్యాదిష్ట్యేతి చాబ్రవీత్
వారు మంచితనంతో ద్రుపదునితో కలిసిన బంధం ఎంతో ప్రశంసనీయం. 'అదృష్టం, గొప్ప అదృష్టం' అని నేను అన్నాను.
అన్వవాయే వసోర్జాతః ప్రవరే మాత్స్యకే కులే। వృత్తవిద్యాతపోవృద్ధః పార్థివానాం చ సంమతః
వసువు వంశంలో, మత్స్యుల గొప్ప కుటుంబంలో జన్మించిన వాడు, మంచి ప్రవర్తన, విద్య, తపస్సులో ప్రగతిశీలుడు, రాజులందరిలో గౌరవింపబడే వాడు.
పుత్రాశ్చాస్య తథా పౌత్రాః సర్వే సుచరితవ్రతాః। తేషాం సంబన్ధినశ్చాన్యే బహవః సుమహాబలాః
ఆయన కుమారులు, మనవళ్లు అందరూ మంచి ఆచారాలను పాటించే వారు. వారితో పాటు మరికొంతమంది బలమైన మిత్రులు కూడా ఉన్నారు.
యథైవ పాణ్డోః పుత్రాస్తే తతోఽప్యభ్యధికా మమ। సేయమభ్యధికాన్యేభ్యో వృత్తిర్విదుర మే మతా
పాండువు కుమారులు నాకు ఎంత ప్రియమో, వీరంతా నాకు ఇంకా ఎక్కువగా ప్రియంగా ఉన్నారు. ఇదే నిజమైన మంచి ప్రవర్తన అని నేను భావిస్తున్నాను, విదురా.
యా ప్రీతిః పాణ్డుపుత్రేషు న సాఽన్యత్ర మమాభిభో। నిత్యోఽయం చిన్తితః క్షత్తః సత్యం సత్యేన శపే
పాండవులపై నాకు ఉన్న ప్రేమ మరెవరిపైనా లేదు, ఓ మహాబలుడా. ఇది ఎప్పుడూ నా మనసులో ఉంటుంది, విదురా. నిజాన్ని ప్రమాణంగా చెప్పుతున్నాను.
యత్తే కుశలినో వీరాః పాణ్డుపుత్రా మహారథాః। మిత్రవన్తోఽభవన్పుత్రా దుర్యోధనముఖాస్తథా
నీ వీర కుమారులు, మహారథులు అయిన పాండవులు, దుర్యోధనుడు మొదలైన నా కుమారులతో స్నేహంగా ఉండటం నాకు తెలుసు.
మయా శ్రుతం యదా వహ్నేర్దగ్ధాః పాణ్డుసుతా ఇతి। తదాఽదహ్యం దివారాత్రం న భోక్ష్యే న స్వపామి చ
పాండవులు అగ్నిలో కాలిపోయారని విన్నప్పుడు, నేను రాత్రింబవళ్ళు తినలేక, నిద్రపోక బాధతో కాలిపోయాను.
అసహాయాశ్చం మే పుత్రా లూనపక్షా ఇవ ద్విజాః। తత్త్వతః శృణు మే క్షత్తః సుసహాయాః సుతా మమ। అద్య వై స్థిరసామ్రాజ్యమాచన్ద్రార్కం మమాభవత్
నా కుమారులు సహాయంలేని పక్షులు రెక్కలు కోసినట్టు ఉండేవారు. కానీ, నిజం విను విదురా, ఇప్పుడు నా కుమారులకు బలమైన మిత్రులు లభించారు. ఈ రోజు నా రాజ్యం చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంతవరకు నిలబడేలా అయింది.
కో హి ద్రుపదమాసాద్య మిత్రం క్షత్తః సబాన్ధవమ్। న బుభూషేద్భవేనార్థీ గతశ్రీరపి పార్థివః
ద్రుపదుడు మరియు అతని బంధువులను మిత్రులుగా పొందినవాడు, విదురా, ఎలాంటి రాజైనా—even వృద్ధి పోయినవాడైనా—బతకాలని కోరుకోకుండా ఉండడు.
తం తథా భాషమాణం తు విదురః ప్రత్యభాషత। నిత్యం భవతు తే బుద్ధిరేషా రాజఞ్ఛతం సమాః। ఇత్యుక్త్వా ప్రయయౌ రాజన్విదురః స్వం నివేశనమ్
అలా మాట్లాడుతున్న అతనికి విదురుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ మంచి బుద్ధి నీకు శతసంవత్సరాలు ఉండాలి, రాజా.' అని చెప్పి, విదురుడు తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
తతో దుర్యోధనశ్చాపి రాధేయశ్చ విశాంపతే। ధృతరాష్ట్రముపాగమ్య వచోఽబ్రూతామిదం తదా
ఆ తరువాత దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, రాజ్యాధిపతిగా ఉన్న ధృతరాష్ట్రుని దగ్గరకు వచ్చి ఇలా చెప్పారు.
సన్నిధౌ విదురస్య త్వాం దోషం వక్తుం న శక్నువః। వివిక్తమితి వక్ష్యావః కిం తవేదం చికీర్షితమ్
విదురుడు ఉన్నప్పుడు నీ తప్పు గురించి చెప్పలేకపోయాం. ఇప్పుడు ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు చెబుతున్నాం—నీ ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
సపత్నవృద్ధిం యత్తాత మన్యసే వృద్ధిమాత్మనః। అభిష్టౌషి చ యత్క్షత్తుః సమీపే ద్విపదాంవర
తండ్రీ, శత్రువుల అభివృద్ధిని నీ అభివృద్ధిగా భావిస్తున్నావు. అందరి ముందు విదురుని పొగడ్తలు చెబుతున్నావు.
అన్యస్మిన్నృప కర్తవ్యే త్వమన్యత్కురుషేఽనఘ। తేషాం బలవిఘాతో హి కర్తవ్యస్తాత నిత్యశః
ఓ నిర్దోషుడా, చేయవలసిన పని వేరే ఉంటే, నువ్వు మరొకటి చేస్తున్నావు. వారిని బలహీనపరచడం ఎప్పుడూ అవసరం, తండ్రీ.
తే వయం ప్రాప్తకాలస్య చికీర్షాం మన్త్రయామహే। యథా నో న గ్రసేయుస్తే సపుత్రబలబాన్ధవాన్
మేము ఇప్పుడు సమయానికి తగినట్లు ఏం చేయాలో ఆలోచిస్తున్నాము. వారు తమ కుమారులు, బలం, మిత్రులతో కలసి మమ్మల్ని మింగిపోకుండా ఉండాలి.
దుర్యోధనేనైవముక్తః కర్ణేన చ విశాంపతే। పుత్రం చ సూతపుత్రం చ ధృతరాష్ట్రోఽబ్రవీదిదమ్
దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ధృతరాష్ట్రుడు తన కుమారునికి, సూతపుత్రుడికి ఇలా అన్నాడు.
అహమప్యేవమేవైతచ్చికీర్షామి యథా యువామ్। వివేక్తుం నాహమిచ్ఛామి త్వాకారం విదురం ప్రతి
నేను కూడా మీ ఇద్దరి లాగానే చేయాలని కోరుకుంటున్నాను. కానీ విదురుని విషయంలో నా ఉద్దేశ్యాన్ని బయటపెట్టాలని అనుకోవడం లేదు.
తతస్తేషాం గుణానేవ కీర్తయామి విశేషతః। నావబుధ్యేత విదురో మమాభిప్రాయమిఙ్గితైః
అప్పుడు నేను వారి గొప్ప లక్షణాలను ప్రత్యేకంగా చెప్పుతాను. నా అభిప్రాయాన్ని, నా సంకేతాల ద్వారా, విదురుడు గ్రహించలేడు.
యచ్చ త్వం మన్యసే ప్రాప్తం తద్బ్రవీహి సుయోధన। రాధేయ మన్యసే యచ్చ ప్రాప్తకాలం వదాశు మే
సుయోధన, నువ్వు ఏది సమయానికి తగినదిగా అనుకుంటే అది చెప్పు. రాధేయా, నువ్వు ఏది సరైన సమయమని భావిస్తే, వెంటనే నాకు తెలియజేయు.
అద్య తాన్కుశలైర్విప్రైః సుగుప్తైరాప్తకారిభిః। కున్తీపుత్రాన్భేదయామో మాద్రీపుత్రౌ చ పాణ్డవౌ
ఈ రోజు, నైపుణ్యం కలిగిన, విశ్వసనీయమైన బ్రాహ్మణులను ఉపయోగించి, కుంతీ కుమారులను, మాద్రీ కుమారులను విడదీయాలి.
అథవా ద్రుపదో రాజా మహద్భిర్విత్తసంచయైః। పుత్రాశ్చాస్య ప్రలోభ్యన్తామమాత్యాశ్చైవ సర్వశః
లేకపోతే, ద్రుపదుడు రాజును, అతని కుమారులను, మంత్రులను, గొప్ప ధనంతో ప్రలోభపెట్టాలి.