స డౌణ్డుభం పరిత్యజ్య రూపం విప్రర్షభస్తదా। స్వరూపం భాస్వరం భూయః ప్రతిపేదే మహాయశాః
ఆ బ్రాహ్మణ మహర్షి డౌండుభ రూపాన్ని వదిలి, మళ్లీ తన ప్రకాశవంతమైన అసలు రూపాన్ని పొందాడు.
ఇదం చోవాచ వచనం రురుమప్రతిమౌజసమ్। అహింసా పరమో ధర్మః సర్వప్రాణభృతాం వర
అతను అపరిమిత బలమున్న రురువుకు ఇలా చెప్పాడు: "ప్రాణులన్నిటికీ హింస చేయకపోవడం అత్యున్నత ధర్మం."
తస్మాత్ప్రాణభృతః సర్వాన్న హింస్యాద్బ్రాహ్మణః క్వచిత్। బ్రాహ్మణః సౌమ్య ఏవేహ భవతీతి పరా శ్రుతిః
అందువల్ల, బ్రాహ్మణుడు ఎప్పుడూ ఏ ప్రాణికీ హాని చేయకూడదు. బ్రాహ్మణుడు మృదువుగా ఉండాలి అనేది పరమోత్తమమైన ఉపదేశం.
వేదవేదాఙ్గవిన్నామ సర్వభూతాభయప్రదః। అహింసా సత్యవచనం క్షమా చేతి వినిశ్చితమ్
వేదాలు, వేదాంగాలు తెలిసినవాడు అన్నీ జీవులకు భయాన్ని తొలగించేవాడు. హింస చేయకపోవడం, సత్యవచనం, సహనం ఇవే అతని లక్షణాలు.
బ్రాహ్మణస్య పరో ధర్మో వేదానాం ధారణాపి చ। క్షత్రియస్య హి యో ధర్మః స నేహేష్యేత వై తవ
బ్రాహ్మణునికి పరమ ధర్మం వేదాలను కాపాడటం. కానీ, క్షత్రియుని ధర్మం నీది కాదు.
దణ్డధారణముగ్రత్వం ప్రజానాం పరిపాలనమ్। తదిదం క్షత్రియస్యాసీత్కర్మ వై శృణు మే రురో
అధికారం చేత పట్టుకుని, కఠినంగా ఉండి, ప్రజలను రక్షించడం — ఇవే క్షత్రియుని పనులు. రురు, నా మాట విను.
జనమేజయస్య యజ్ఞేఽస్మిన్సర్పాణాం హింసనం పురా। పరిత్రాణం చ భీతానాం సర్పాణాం బ్రాహ్మణాదపి
జనమేజయుని యజ్ఞంలో ఒకప్పుడు పాములను నాశనం చేశారు. భయపడిన పాములను ఒక బ్రాహ్మణుడు కాపాడాడు కూడా.
తపోవీర్యబలోపేతాద్వేదవేదాఙ్గపారగాత్। ఆస్తీకాద్ద్విజముఖ్యాద్వై సర్పసత్రే ద్విజోత్తమ
తపస్సు, శక్తి, బలంతో కూడిన, వేదాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్న ఆస్తీకుడు అనే గొప్ప బ్రాహ్మణుని వల్ల సర్పసత్రంలో పాములకు రక్షణ లభించింది.
కథం హింసితవాన్సర్పాన్స రాజా జనమేజయః। సర్పా వా హింసితాస్తత్ర కిమర్థం ద్విజసత్తమ
రాజు జనమేజయుడు ఎలా పాములకు హాని చేశాడు? అక్కడ పాములను ఎందుకు హింసించారు, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠ?
కిమర్థం మోక్షితాశ్చైవ పన్నగాస్తేన ధీమతా। ఆస్తీకేన ద్విజశ్రేష్ఠ శ్రోతుమిచ్ఛామ్యశేషతః
ఆ జ్ఞానవంతుడు ఆస్తీకుడు పాములను ఎందుకు విడిపించాడు? బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠ, నేను ఈ సంగతులన్నీ పూర్తిగా వినాలని కోరుకుంటున్నాను.
శ్రోష్యసి త్వం రురో సర్వమాస్తీకచరితం మహత్। బ్రాహ్మణానాం కథయతాం త్వరావాన్గమనే హ్యహమ్
రురు, బ్రాహ్మణులు చెప్పిన ఆస్తీకుని గొప్ప కథను నువ్వు మొత్తం వినబోతున్నావు. నాకు త్వరగా వెళ్లాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఇత్యుక్త్వాన్తర్హితే యోగాత్తస్మిన్నృషివరే ప్రభౌ। సంభ్రమావిష్టహృదయో రురుర్మేనే తదద్భుతమ్
అలా చెప్పిన వెంటనే ఆ మహర్షి తన యోగబలంతో కనబడకుండా పోయాడు. రురు ఆశ్చర్యంతో మనసు నిండిపోయి, అది అద్భుతంగా భావించాడు.
బలం పరమమాస్థాయ పర్యధావత్సమన్తతః। తమృషిం నష్టమన్విచ్ఛన్సంశ్రాన్తో న్యపతద్భువి
తనంతట తాను బలాన్ని నమ్ముకుని, ఆ మహర్షిని వెతుకుతూ చుట్టూ పరుగెత్తాడు. చివరికి అలసిపోయి నేలపై పడిపోయాడు.
స మోహే పరమం గత్వా నష్టసంజ్ఞ ఇవాభవత్। తదృషేర్వచనం తథ్యం చిన్తయానః పునఃపునః
తీవ్ర మూర్చకు లోనై, అవేధనలో పడి, ఆ మహర్షి మాటలు నిజమేనని మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచిస్తూ, గుర్తు కోల్పోయినవాడిలా అయ్యాడు.
లబ్ధసంజ్ఞో రురుశ్చాయాత్తదాచఖ్యౌ పితుస్తదా। `పిత్రే తు సర్వమాఖ్యాయ డుణ్డుభస్య వచోఽర్థవత్
తర్వాత రురు మళ్లీ చైతన్యం పొందాడు. అప్పుడతను తన తండ్రికి ḍుండుభి చెప్పిన మాటలన్నీ వివరంగా వివరించాడు.
అపృచ్ఛత్పితరం భూయః సోస్తీకస్య వచస్తదా। ఆఖ్యాపయత్తదాఽఽఖ్యానం డుణ్డుభేనాథ కీర్తితమ్
ఆస్తీకుని మాటల గురించి రురు మళ్లీ తన తండ్రిని అడిగాడు. అప్పుడు తండ్రి ḍుండుభి చెప్పిన కథను వివరంగా చెప్పాడు.
తత్కీర్త్యమానం భగవఞ్శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః।' పితా చాస్య తదాఖ్యానం పృష్టః సర్వం న్యవేదయత్
ఆ కథను నిజంగా వినాలని రురు కోరాడు. తండ్రి అడిగినప్పుడు ఆ కథను పూర్తిగా వివరించాడు.
కిమర్థం రాజశార్దూలః స రాజా జనమేజయః। సర్పసత్రేణ సర్పాణాం గతోఽన్తం తద్వదస్వ మే
రాజులలో సింహుడైన జనమేజయుడు సర్పసత్రంతో పాములను ఎందుకు నాశనం చేయాలని ప్రయత్నించాడు? దయచేసి నాకు చెప్పు.
నిఖిలేన యథాతత్త్వం సౌతే సర్వమశేషతః। ఆస్తీకశ్చ ద్విజశ్రేష్ఠః కిమర్థం జపతాం వరః
సౌతి, ఈ సంగతులన్నీ పూర్తిగా, నిజంగా చెప్పు. అలాగే, జపంలో ప్రావీణ్యం కలిగిన ఆస్తీకుడు పాములను ఎందుకు విడిపించాడు?
మోక్షయామాస భుజగాన్ప్రదీప్తాద్వసురేతసః। కస్య పుత్రః స రాజాసీత్సర్పసత్రం య ఆహరత్
ఆస్తీకుడు అగ్ని మండుతున్న యజ్ఞం నుండి పాములను ఎలా విడిపించాడు? ఆ సర్పసత్రాన్ని నిర్వహించిన రాజు ఎవరి కుమారుడు?
స చ ద్విజాతిప్రవరః కస్య పుత్రోఽభిధత్స్వ మే
ఆ ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆస్తీకుడు ఎవరి కుమారుడు? దయచేసి నాకు చెప్పు.
శ్రోతుమిచ్ఛామ్యశేషేణ కథామేతాం మనోరమామ్
ఈ రమ్యమైన కథను పూర్తిగా వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
ఆస్తీకస్య పురాణర్షేర్బ్రాహ్మణస్య యశస్వినః
పురాతన కాలంలో పేరుగాంచిన ఋషి అయిన ఆస్తీకుడు ఒక గొప్ప బ్రాహ్మణుడు.
కృష్ణద్వైపాయనప్రోక్తం నైమిషారణ్యవాసిషు। పూర్వం ప్రచోదితః సూతః పితా మే లోమహర్షణః
నైమిశారణ్యంలో నివసించే వారికి కృష్ణద్వైపాయనుడు చెప్పిన మాటలను, నా తండ్రి లోమహర్షణుడు సూతుడు ముందుగా తెలుసుకున్నాడు.
శిష్యో వ్యాసస్య మేధావీ బ్రాహ్మణేష్విదముక్తవాన్। తస్మాదహముపశ్రుత్య ప్రవక్ష్యామి యథాతథమ్
వేదవ్యాసునికి మేధావి శిష్యుడైన ఆయన, బ్రాహ్మణులకు ఈ కథను వివరంగా చెప్పాడు. అందుకే నేను కూడా ఆయన నుంచి విని, నిజంగా మీకు వివరంగా చెబుతాను.
ఇదమాస్తీకమాఖ్యానం తుభ్యం శౌనక పృచ్ఛతే। కథయిష్యామ్యశేషేణ సర్వపాపప్రణాశనమ్
ఓ శౌనకా! మీరు అడిగిన ఈ ఆస్తీకుని కథను పూర్తిగా చెబుతాను. ఇది అన్ని పాపాలను తొలగించే గొప్ప కథ.
ఆస్తీకస్య పితా హ్యాసీత్ప్రజాపతిసమః ప్రభుః। బ్రహ్మచారీ యతాహారస్తపస్యుగ్రే రతః సదా
ఆస్తీకుని తండ్రి ప్రజాపతితో సమానమైన ప్రభువుగా, బ్రహ్మచారిగా, తక్కువ తినేవాడిగా, ఎప్పుడూ కఠిన తపస్సులో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు.
జరత్కారురితి ఖ్యాత ఊర్ధ్వరేతా మహాతపాః। యాయావరాణాం ప్రవరో ధర్మజ్ఞః సంశితవ్రతః
ఆయన జరత్కారు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన గొప్ప తపస్సుతో, యాత్రికులలో ప్రథముడు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, కఠిన వ్రతాలను పాటించేవాడు.
స కదాచిన్మహాభాగస్తపోబలసమన్వితః। చచార పృథివీం సర్వాం యత్రసాయంగృహో మునిః
ఒకసారి ఆ మహానుభావుడు తపస్సు బలంతో నిండినవాడై, భూమి అంతటా సంచరించేవాడు. సాయంత్రం ఎక్కడ ఆశ్రయం దొరికితే అక్కడ ఉండేవాడు.
తీర్థేషు చ సమాప్లావం కుర్వన్నటతి సర్వశః। చరన్దీక్షాం మహాతేజా దుశ్చరామకృతాత్మభిః
తీర్థాలలో స్నానం చేస్తూ, ఎక్కడికక్కడ తిరుగుతూ, గొప్ప తేజస్సుతో, ఆత్మనిగ్రహం లేనివారికి సాధ్యం కాని కఠిన దీక్షలు ఆచరించేవాడు.